Skip to main content

Full text of "Psevdacronis scholia in Horativm vetvstiora"

See other formats


This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 

We also ask that you: 

+ Make non-commercial use ofthefiles We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 



at |http : //books . qooqle . com/ 







*^/SiiA?i^' 




PSEVDACRONIS^ 

SCHOLIA IN HORATIYM 
YETVSTIORA 

RECEN8VIT 

OTTO KELLER 

VOL. II 

SCHOL. m SERMONES EPISTVLAS 
ARTEMQVE POETICAM 



LIPSIAE 
IN AEDIBYS B. G. TEVB15EB.1 
MCMIV 



^5 



LIPSIAE: TYP18 B. Q.T«VB«TO.\ 



PRAEFATIO 

; I. 

» De recensione § 

i 

Pseudacronianorum scholiorum optimam antiquissi- 
r mamque recensionem codice Parisino A contineri eiusque 
^ auctorem ante medium quintum saeculum in Italia uixisse 
V ueterumque sacrorum cultorem faisse in sjmbola philo- 
logorum Bonnensium Lips. 1864 — 67 p. 499 sqq. iam 
pridem a nobis demonstratum est. Cum hac recensione 
proxima afOnitate iuncta sunt schol. vVcp et r*, sed in 
carminum libro quarto et in epodis et in carmine saecu- 
lari scholiorum F auctorem scholia -4' (= codicis illius 
arehetypi, unde codex A fluxit) non ante oculos habuisse, 
uerum Porphyrionis interpretationes in suum usum uertisse 
apparet. Itaque quoniam codex A sub finem libri epodon 
deficit, in supplementum adduximus codices v^ueir') Fc^. 
Qaae ratio quam iusta fuerit, miro casu factum est ut 
liodie facile possit demonstrari. Sero enim, quod quidem 
Quainie me piget, postquam uolumen prius modo exiit 
tt prelo, in scidis Hamburgensibus, de quibus cf. quae 
tomus in Horati nostri a. 1899 editi praefatione p. XIV, 
fragmentum detexi ueri codicis A duobus foliis con- 
tinens schol. epod. 16,33 — 17,50. Quo fit, ut exposi- 
tiones A in lyrica et iambica Horati carmina iam habea- 
Dms paene integras. Desunt enim tantummodo ex.^osv- 
in epod. 15, 1—16, 32 et 17, 51 — 1^^ Y^^^Wte.^ 



/ 



* p + rBigni£canimnB siglo r' \.3S>^rtV> 



IV PRAEFATIO 

euanuerunt schol. A epo. 16, 62 — 66. Fragmenta Hambur- 
gensia adiecta sunt in ADDENDIS p. 510sq. Congruunt 
autem propemodum ad uerbum cum iis scboliis, 
quae in laeuis paginis dedimus 438 — 462, ita ut in 
summa quaque pagina scribere licuerit: EXPOSITIO IN 
HOR. EPOD. 16 aut 17. 

Atqui illa scholia sunt codicum vFc, planeque effi- 
citur in uolumine primo eas interpretationes, de quibus 
codices vVcp uel Vcp inter se consentiunt, maximam 
partem ex uero Pseudacrone A' fluxisse, F uero ne iis 
quidem locis, ubi cum V congruit, sine dubitatione ad 
recensionem A' posse referri. 

Itaque, quandoquidem scholia vVc inter se concor- 
dantia, quatenus codicem A ipsum comparare licet, ad 
stirpem A proxime accedunt, etiam in hoc secundo uolu- 
mine, scholiis A omnino deficientibus, id potissimum mihi 
proposui, ut recensionem v Vc (P' Vc uel F Vc) ex uniuersa 
librorum copia quantum potui elegerem et quasi exsecarem. 
Talia scholia, quae nota § insignienda curauimus, in ser- 
monibus et arte poetica centiens inuenies. De huius recen- 
sionis auctore cf. quae scripsimus in uol. I praefatione 
p. Xni et Addend. 11 p. 508. Christianorum sacrorum 
expers (cf. quae de Moyse rege ludeorura fabulatur s. I 9, 
70. praeterea cf. s. I 5, 24. II 6, 20. 7, 4) uixisse uidetur 
a. 450 — 500, Theotisti, quo Priscianus doctore usus est, 
grammatici (s. I 5, 97) ac Seruii Magistri aequalis (s. I 
9, 76). Partera uitae in ui^be Roma egisse putandus est 
(s. I 8, 7. 14 al.); Africam certe, Porphyrionis patriam, 
non nouit (cf. epo. 2, 53 ubi strutionem dicit pro gallina 
Numidica). Vt Vergili* aliorumque multorum ueterum 
studiosissimus, ita, si codicibus manuscriptis fides est, 
parum gnarus fuisse apparet sermonis Graeci. Porphy- 



* cf. epi. I 7, 48 ubi nec uarias lectiones Vergilianas eum 
fug-isBe nidemus: Verg. Aen. VIII ^^\\ l»a.ut\t& . . . Carinis, licet 
J^^&tnr et latis. Item de uariia lectiomW^ ^cjx^\Ka.m^ TjLoraKsJ^^ 
-re/ert ut e. I 2, 50, 6, 87 



PRAEFATIO V 

rionem sub commentatoris nomine diserte laudat a. p. 120. 
Vergilium subinde Maronem nominat, quod quidem nus- 
quam fit in codice A. Nec magis scriptura yergilius 
reperitur praeter recensionem A\ 

Scholiorum § (= F' Yc) ordo is erat, ut epistulae 
tamquam agmen clauderent (cf. epi. 11 2, 68). Vnde 
factum est, ut haec scholia sub finem epistularum et manca 
et corrupta in nostras manus uenerint. Quid quod in 
stirpe Z (= cp^ Ferrar. Florent) omnes omnino epistulae 
praetermissae sunt. Hic igitur codices r" (ryv)V pro 
optimis testibus habendi sunt, aut, si V deficit, r" soli, 
ut epi. n 2, 114 — fin., aut PF, ubi codice v caremus, 
ut epi. I 20 — n 2, 65; et quamuis in epistulis quoque 
scholiorum J^Findolem cum recensione § plerumque con- 
sentire constet, adeo ut quin illic schol. r'V reuera ex 
recensione § fluxerint uix possis dubitare, tamen quia Z 
deest, timens nequid temere interpoletur, non ausus sum 
paragraphi addere signum. Nam ea ipsa de causa recen- 
sionem Z quamquam nouissimam* haud prorsus spemen- 
dam duximus, quia multis interpolationibus ex schol. F 
oriundis non corrupta est, id quod luculenter docemur, si 
libri epodon finem comparamus, ubi cp constanter cum 
A% (uide Add. uol. II p. 511), V uero (interpol.) saepe 
cum r facere uidemus. Ceterum nescio an fere ubi- 
que, dum vV congruant, etiam deficientibus cp^ 
ut in ipsis epistularum libris, signum § iure fuerit 
adscribendum. 

Recensionem Z ex cod. V\ unde V ipse descriptus 
est, originem traxisse multis locis facillime perspici potest: 
librarius V exemplar suum scrupulosissime descripsit^ et 
siquid certo legere nequibat, id aut timidiore quodam litte- 
rarum ductu aut litteris aliquot uel uocibus omissis et 

* Cod. c saec. XV scriptus est, item avic\>OT^ ^^\^^\xi 
cod- j? et cod. /, Ferrarensis et F\oreni\'m& auc.loTfe'^«niQffliQ. 
Ihrar. eat cod. cI&bb. II nr. 192 bibliothecae ¥ertatfeTi«v^^ "FUt. 
est Bocietatis Colnmbariae cod. nr. 1 



Yl 



PRAEFATIO 



interuallis accurate dimensis aut adpicto puncto uelut 
dubitationis indicio signifieare solebat, uerba corrupta nus- 
quam ex suo ingenio temere corrigebat; quae omnia porsus 
aliter fecit Z, ut cum multis aliis tum hisce demonstrari 
licet exemplis: 



c. II 11, 11 capax r' 
pax V 
par cp 
a. p. 179 e pistrino rbf 
epiferino V 
in epifermo cf 
a. p. 270 in iocis] 

in uocis V 

in uocis sono cf 

a. p. 274 pro arte rithmica] 

pro artibus meti- 

ca V omis. c^ 

a. p. 287 desissent] 

dedissent V 
cepissent c c^pis- 
sent f 



a. p. 402 prouenturam] 

proueneri V 

posse habere cf 
a. p. 422 igitur] 

regit V 

recte cf 
a. p. 437 coruum] 

coruorum V 

coruos cf 
a. p. 441 productum] 

quod ductum V 

ductum c dictum f 
a. p. 465 tarda] 
n da F 
omis, c^ 



II. 

De recensione F 

Recensio F (ryb uel alii*) partim ex recensione §, 
partim — nec solum ubi huius recensionis auctori § non 
ante oculos erat ut in carminum libro quarto, epodis, 
carmine saeculari — ex Porphyrione compilata est, insuper 
adiectis permultis additamentis, quae aut aliunde deprompta 
aut ab ipso scholiasta inuenta erant: qm quidem ut acu- 
tioribus criticis adnumerari non potest, ita incredibili ad- 
siduitate ac sedulitate multo plura quam ceteri undique 



* afCJSLez et pars v\ de qniWa omiiWiM^ m^^ ws^A 
Praefationem p. 7111 sqq. 



PRAEFATIO Vn 

eoaceruauit longeque amplissimam confecit scholiorum con- 
geriem. Quo factum est, ut apud hunc potissimum auctorem 
permiiltis loois explicationes inuenias, quae quamuis inter 
se pngrnent, tamen altera alteram tamquam optima cum 
pace excipiunt. 

Fuit Christianus (cf. c. I 16, 13. 14 de Adamo), sed 
superstitioni admodum addictus (s. I 3, 59 de nodis magicis; 
s. n 8, 209 de pio^avdtoig) et uixit post Isidorum (quem 
e. in 29, 4 laudat; is autem uixit a. 570 — 636) et post 
eos qui recensiones A' et § confecerunt. Grammaticae 
Latinae studiosissimus* idem Graece optime sciebat, ple- 
bdos despiciebat**; num Bomae uixerit, incertum est, 
Samnium non nouerat (cf. s. I 5, 51); commemorat etiam 
*ci'iitatem Augustam Vindelicam apud Raetos' (Augsburg 
c. Iin 4, 17), unde haud scio an quis concludat scholiorum 
r auctorem haud procul ab Alpibus in septentrionali qua- 
dam regione opus suum consarcinasse. Cum Fulgentio 
Afro (a. 468 — 523) — quem ego paululum quidem ante 
hos quadraginta annos (philol. Bonn. symbol. p. 501. 502) 
scholi^rum F auctorem fuisse ea de causa suspicabar, quod 
in cottpluribus codicibus (y Flor.) scholia Horatiana Ful- 
gentii mitologiarum libro primo excipiuntur ne addito 
quidem ipsius Fulgentii nomine — prorsus nihil facere 
primo cbtutu apparet, si nouam editionem Helmianam 
(a. 1898^ cum scholiorum F dicendi genere comparamus: 
is enim nulto deteriore utitur dictione. 

Ceterim recensionem F (= Fmg.) non ita terminare 
potui, ut lon glossas quasdam interlineares admitterem: 
nam ne coUces quidem ipsi hac in re inter se congruunt, 
sed fieri poest, ut quod in 6 uel r in margine legitur, 
idem in y uil a inter uersus scriptum sit et similia, uel 
ut longioris idnotationis pars altera inter uersus, altera 
in margine legitur. Itaque nequid, quod maioris momenti 

* cf. 8. I 3 89 (ingaluB), 6, 14. 7B. ft, m. V^^, V^.^l 
(licium). U 2, 43rapulam). 3, 163. 280. 4, ft%. %, ^\ eX»^. 
** 'Velut plehiua expers rationis' cpi. 11,1^ 



Yin 



PRAEFATIO 



est, temere omittatur, quaecumque simul in gloss. v (uel 
J') et in cf deprehendimus adnotata, ea cum praefixo 
asterisco edere haud dubitauimus, quin etiam ex uniuersa 
gloss. r copia nonnulla elegimus, quae aut ad sermonis 
aut ad antiquitatum studium alicuius momenti esse uide- 
bantur, eaque in propria appendice admixtis alieni- 
genis quoque aUquot glossematis memoratu dignioribus 
prelo subicienda curauimus. 



in. 

Stemma codicum 

Librorum quam dicunt genealogiam hoc modo holie 
possumus adumbrare: 

ignotl, inter guosAcrati (c.ZOO) 

/JParpTufr. oriff. (200-250) 



defk.s.qji, a^p-^Ji 




i '(ad totimiSbr.pertinens, wo - Ko) 

ignoti frspectaZ jj^.etparf^hss) 



S,recensioA audta 
N, (^O-oOO) 




J>07ph. 



recensio P airqitissvnicb 
(60- 650) 



cett. 
(eCEal^ 



-^J-jU:^- 



PRAEFATIO IX 

nn. 

De adscripto nomine Acronis 

lam uero si quaeritnr, qua de causa quicumque 
ante nos eadem scholia, quae nunc edidimus, foras emi- 
serunt, ea fere omnes Helenio Acroni tribuerint, illud 
primum fatendum est nisi in nouissima ac manca'" codicum 
stirpe cpi Acronis nomen non esse traditum, qua de 
re in symbola Grastoni Boissier oblata (melanges Boissier, 
Paris 1903) p. 311 sqq. uberius disputauimus.** 

Huius stirpis auctorem non multo ante saeculum XIV 
uel XV, fortasse saec. XIII (cf. mel. Boiss. 313), in Italia*** 
degisse et recensioni suae quo maius adderetur pretium, 
omnium scboliastarum uetustissimi ac celeberrimi nomen 
praefixisse constat, Acronis scilicet, de quo in uita illa 
Horati, quam cum in aliis libris tum in A legimus, 
disertis uerbis scriptimi est (uol. I p. 3): ^Commentati in 
illum sunt Porphyrion, Modestus et Helenius Acron, Acron 
omnibus melius.' Vnde colligere licebit scholiastam A\ 
qui Heleniimi Acronem multo pluris aestimabat quam 
ceteros, eiusdem commentarios prae aliis excerpsisse; cuius 
rei argumentum extat epod. 5, 25 ubi schol. A% (AvVcp) 
id ipsum de Sagana dictum quamquam decurtatum exhi- 
bent, quod apud Helenium Acronem legere sese meminit 
Porphyrion (serm. I 8, 25). 

Sed etiam iUe, qui scholia F compilauit, ex uetere 
Acrone nonnuUa deprompsisse uidetur, quippe qui ipsum 
laudat Acronem carm. IV 9, 37: ^Acron interpretatur: 
Lollius'. 

Itaque etiamsi imiuersa ea scholia, quae his duobus 
uoluminibus edidi, ad ueterem illum Acronem omnium 

* In nullo huias stirpis codice epistulas legi modo diximus.- 
Codice p nil nisi carmina et epodi carmenque saeculare con- 
tinentur 

♦♦ Hlic p. 311 pro AvV legendum eat AvV 
*** cf. Bcbol. pToprium cf Ferr. Flor. aenxi. U ^, "^^^ ^^ 
caatanearam mentio &t 



X PRAEFATIO 

interpretum praestantissimum referenda esse ne stultior 
quidem homo hodie putauerit, tamen multa ueri Acronis 
dicta partim integra, partim aucta, partim decurtata uel 
alio modo uariata in iis inesse uerisimile est. Quin etiam 
eorum, quae Porphyrioni et Pseudacroni communia sunt, 
partem aliquam ex uero Helenio fluxisse suspicari licebit: 
nam quamquam Porphjrionem aliquot saeculis ante Pseuda- 
cronem A! scripsisse neminem fugerit (cf. quae de Por- 
phyrionis aetate et patria in philologorum Bonnensium 
symbola p. 491 — 499 et in editionis Horat. alterius prae- 
fatione p. LXXVIII exposui*), tamen nostris scholiis haud 
pauca insunt, quae aut meliora aut minus mutila leguntor, 
quam apud Porphyrionem. Quoniam igitur Porphyrio et 
Pseudacron admodum arta cognatione inter se coniuncti 
sunt, hunc cum illo congruere permultis locis adnotauimus, 
interdum etiam ad emendandum Pseudacronis textum ue- 
tustiorem illum adhibuimus scholiastam. 



V. 

De commentatore Cruquiano 

At erunt sane qui mirentur, quod ^commentatoris 
Cruquiani', quem ne unus quidem omnium nostrae aetatis 
philologorum prorsus spemere ausus est, nuUa ferme facta 
sit mentio. Sed iure ex apparatu nostro exclusus esse 
putandus est, quippe qui nihil aliud est nisi milliens inter- 
polata et immutata scholiorum TZ farrago. 

Cruquius ipse in praefatione *ad lectorem beneuolum' 
scripta de ^commentatore' suo haec narrat {edit 1578 

*In antiquis commentariis iam pridem in quartum 
odarum, epodos et satyras euulgatis, lector candide, non- 

* Quas opiniones meas per Landgrafium, Wessnerum, 
Fdbrdeum, Kiesslingium aliosque harum rerum peritissimos 
uiros non solum comprobatas, sed etiam nouis argumentis 
gr&ndeo 6886 oonfiimatas 



PRAEFATIO XI 

nuUos intelligo et non postremae notae uiros subsannare^ 
atque adeo reiectare dictionem hanc „Conmientator*' quasi 
minns idoneam nec satis ut enarratorem notet Latinam: 
quod etiamsi non penitus infitier, tamen si dilig^ntius 
animaduertant nostrum ea in re consilium et epistolam 
ad lectorem olim lib. odanmi quarto praepositam candidius 
pellegant, aequiores certe nobis eos fore crediderim. Nam 
quis eum nominet honorifice, quem ne nouit quidem? ut 
taceam ea quae euolui in Horatium scripta uix uUo honore 
digna, sed ita lacera, manca, mutila, lacunosa et 
tantum non carie uetustateque deperdita, ut ex 
iis uix hos Commentarios consarcinauerim. Quid? 
quod auctoris nomen opera nuUa consequi potuerim? In 
editis olim per Henricum Petri operibus Horatii inter 
innumeros fere explanatores legere quidem est uirorum 
doctissimorum Acronis et Porphyrionis numeros et nomina, 
5ed in plerisque eis adscriptis miror atque detestor non 
oscitantiam typographi, ut quem fortasse mucosum fecit 
lucri crassus odor, sed ineptos cuculos, qui tantos uiros 
non reueriti, suae stupiditatis labe non puduit aspergere 
[sic]. Facile coniicio eos in eiuscemodi librarios incidisse, 
quales per aliquot annos ualide nos exercuerunt; at hoc 
uehementer abominor, tam praecellentibus scriptoribus eos 
tantam barbariem nuncupasse. Quod certe ne facerem, 
et iudicarem ex doctis enarrationibus nihil quam cucullata 
superesse commenta . . . ea non enarratoris, sed Commen- 
tatoris esse uolui. Deinde cum quatuor legerim Horatii 
interpretes, Porphyrionem, Acronem, Modestum et Scaurum, 
nec uUis Blandiniis, Tonsanis aut aliis scriptis appositum 
nomen alicuius, quid cui quaeso adscriberem? Fecerint 
hoc alii typographi, ut suos typos plausibiliores redderent; 
nostrum sane non fuit tam stulte te lectorem ludere tibique 
pro thesauris carbones ostentare'. 

His uerbis efficitur commentatorem istum a Cruquio 
e compluribus codicibus consarcinatum esse auctoris nomine 
nusquam adscripto. Itaque uerisimile est Cruquium nec 
ex Porphyrionis quodam codice nec ex "P^^xjA^^Qtcsa^^ 



Xn PRAEFATIO 

familia cp^ commentatoris sui maximam partem prompsisse, 
quoniam illiusmodi libri Porphyrionis, hi* Acronis nomen 
prae se ferre solent. Nec minus deerant Cruquio eodd. 
AvV: nam in carminum libro quarto, epodis, carmine 
saeculari, ubi schol. F omnino differunt ab AvV, commen- 
tator Cruquii nihil aliud praebet nisi schol. F. Appel- 
lationem ^commentatoris' ex schol. § a. p. 120 sumpsisse 
mihi uidetur; codicibus usus est scholiorum F adauctorum 
scholiis ^9)**, qualia habemus in codicibus ipsius Cruquii 
patriae propriis fz*** et aliquatenus in D. Quodsi non- 
nulla deprehendimus, quae Porphyrionem sapiunt, hoc inde 
explicari licet, quod schol. Xq) inprimis ad Porphyrionea 
scholia referenda sunt. Accedit quod Cruquium etiam ex 
edito Porphyrione adnotationes aliquot sumpsisse uideatur. 
Quin etiam ex recentiorum editorum commentariis haud 
pauca in 'conmientatorem' suum inserebat. Adnotationum 
enim farraginem, quam ex codicibus manuscriptis con- 
gesserat, ita tractauit, ut non solum uerborum ordinem et 
constructionem, sed etiam uerba ipsa et dicendi genus 
saepissime mutaret innumerasque emendationes per silen- 
tium reciperet, ubicumque id aut sensus aut sermo postu- 
lare uideretur. Etsi non omnes, tamen plurimas formas 
et constructiones eiecit, quae a ueterum usu abhorrebant^ 
earumque loco alias interpolauit, quae cum Ciceronis ser- 
mone non pugnant; sexcentas elocutiones, quae minus 
elegantes uidebantur, elegantioribus cedere coegit. Vbicum- 
que manuscriptorum scholiorum textum corruptum uel 
mutilum esse putabat, meras coniecturas sine ullo scrupulo 
in textum inculcauit nec umquam ea uerba in ipsis libris. 
non legi monuit lectorem. 

Subinde non solum superuacuae, sed etiam falsissimae 
occurrunt emendationes , ut a. p. 59: 'Praesente nota^ 
Praesentis temporis charactere. Tracta metaphora est a 

* Vt p^ Ferr. Flor. 
** Haec schoUsL propediem edexe s\\>\ ^to^o^Mlt Alfredus 
■ffbJder amicjssimus 

Cod. f nunc LeenwardensiB eat, z l»e\^cuwi^ 



PRAEFATIO Xm 

nummis, quia nummi in noua fusura iuuant inopiam/ 
Haec stultissima sententia non legitur in codicibus; deest 
enim uox ^inopiam', quae si deletur, optime intellegimus, 
quid uoluerit auctor, ef&citurque sententia uerissima, qua 
nouis nummis magis nos iuuari uel delectari dicit quam 
diutumo usu deterioratis. Inopiam uero haud minus anti- 
quioribus nummis leuari quam noue fusis quis est qui neget? 

Nec rarius inueniuntur ii loci, ubi propter aliquam 
librorum corruptelam aut totum scholion aut scholii ali- 
cuius pars silentio praeteritur. 

Haec onmia si perpendimus, quamuis ^integram suam 
fidem' Cruquius ipse iactat (ut p. 639), tamen adeo in 
eius' uerba iurare, ut quaecumque apud commentatorem 
leguntur, in antiquis schoUis reuera scripta fuisse credamus, 
haud facile audebimus. 

Yt unum, quod antiquitates Bomanas attinet, adferam 
exemplum: equidem in commentatiuncula, quam de sepulcro 
BomuH et duobus leonibus scripsi (lahreshefte des osterr. 
archaolog. Instituts 1901 p. 50) uiros doctissimos Mode- 
stovium et Gammurinium monui, ne de sensu uerbi ^con- 
stat', quod quidem apud commentatorem epo. 16, 13. 14 
reppererunt, disceptarent, quippe quod illud uocabulum in 
ueris schol. F non inueniretur. 

Aefc[ue imo quidem exemplo monitos uelim eos, qui 
de litteiis Latinis scribunt. Sunt enim qui dicant com- 
mentatori Cruquiano pleniorem ^Acronem' quam nobis 
ante oculos fuisse, eiusque rei testimonium adferant com- 
ment. ad serm. I 8, 26: ^Haec Sagana liberta fuisse dicitur 
Pomponii senatoris, qui a triumuiris est proscriptus.' At- 
qui Porphyrio ad h. 1. scribit: ^Memini me legere apud 
Helenium Acronem Saganam nomine fuisse Horati tempo- 
ribus Pompei sagana* senatoris, qui a triumuiris pro- 



* sagana UMP saga W sagam Holder cum PetscKem^ift, 
alii lihertam; uxorem uel coniugem fort. Acroifi ipse, c^, P%k«*- 
£^a€/'. uetust. epo. 5, 25; Sagana] Nomen ueii^k^e.^^ ^j^XfcTvs^A. 
Haec senatoria cainada,m uxor fuit 



XIV PRAEPATIO 

flcriptus est/ Ergo simt qui arbitrentur ut Porpliyrionem 
ita etiam commentatorem ipsius Helenii Acronis librum 
ante oculos habuisse. Sed falsi sunt. Immo sicut per- 
multis aliis locis, ita etiam hic nihil aliud fecit Cruquius, 
nisi ut Porphyrionis adnotationem in commentatoris sui 
usum conuerteret. Simili modo in schol. u. 48 ea quae 
Porphyrio ex Varronis uirgula diuina attulit inter commen- 
tatoris sui uerba interpolat, sed ita, ut complura uocabula 
immutata reddantur, id quod in schol. u. 25 quoque 
uidimus, ubi pro codicum Porphyrioneorum scriptura Tom- 
pei' Cruquius inculcauit Fabricii coniecturam Tomponii'. 

Itaque conmientatoris istius undique consarcinati ac 
nimis interpolati nusquam habui rationem excepto uno 
loco miserrime corrupto serm. 11 5, 11, quamquam ne hic 
quidem illinc nobis lux adfertur. 

Simili de causa exclusimus ex apparatu scholia Vin- 
dobonensia ad artem poeticam pertinentia, quae Karoli 
Magni temporibus ab Alcuino profecta nihil aliud sunt nisi 
paraphrasis schol. T, cf. quae de Zechmeisteri editione 
demonstraui in Zeitschr. f. d. osterr. Gymn. 1877 p. 516 sqq. 

De commentatore illo Cruquiano fusius disputare 
proposuit sibi losephus Endt, phil. doctor Pragensis, nunc 
gymnasii Smichovensis professor, qui me liberaliter in 
plagulis adiuuit corrigendis. Equidem cum aliis de rebus 
tum de locis aliquot dubiis animum induxi disserere in 
studiorum Vindobonensium anni 1904 fasciculo primo. 
Scholiorum Xq) editionem ab Holdero meo parari iam 
supra diximus. 

Denique iis omnibus, qui in conficiendo hoc opere 
aliquo modo me adiuuerunt, iterum hic ex animi 
sententia gratias ago quam maximas. 

Pragae, Nonis Decembribus MCMni 

0. Keller 



INDEX 



VOLVMINE PRIMO continentur haec: 
Praefatio p. V — X 
Siglorum conspectus p. XI — XIII 
Vitae Horatii p. 1—3 
Expositio metrica p. 4 — 12 

Scholiormn in carmina, epodos, carmen saecnlare con- 
textus p. 13—480 
VOLVMINE SECVNDO continentur: 
Praefatio p. m— XIV 

De recensione § {v VZ) p. m— VI 
De recensione F p. VI— Vm 
Stemma codicum p. Vm 
De adscripto nomine Acronis p. IX sq. 
De commentatore Gruquiano p. X — XFV 
Siglorum explicatio p. XVI 
Scholiorum in sermones, epistulas, artem poeticam con- 

textus p. 1—379 
Glossarum F appendix p. 380 — 398 
Index auctorum p. 399 — 416 
Index generalis siue nominum, rerum elocutionumque 

memorabilium p. 416 — 608 
Addenda aut corrigenda p. 608 — 612 



SIGLORUM EXPLICATIO 

J^ = archetypua codicum J. et § 

A = cod. Parisinua 7900 A saec. X 

r' = r + i; 

r ^r et 7, aut r uel y cum quolibet altero codice ad stir- 

pem T pertinente ut «6/*. In apparatu critico T semper 

— ry est, numquam = ya aut rh simil. 
C = cod. Monacensis Lat. 14685 saec. X. Scholia C et E 

magis cum glossis T quam cum adnotationibus in mar- 

gine additis congruunt 
D s= cod. Argentoratensis C VII 7 saec. X 
E = cod. Monacensis Lat. 14866 pars altera saec. X 
i? == qp et i/> 
H. = Holder 
K. = Keller 

X = cod. Lipsiensis I 4, 38 saec. X 
Parph. uel P. = Porphyrio 
F' = cod. unde descriptus est cod. V 
F= cod. Vaticanus Latinus 3257 saec. XII 
Z = familia cp^ uel c^ 
a = cod. Halensis Yg. 21 saec. XI 
y = cod. Parisinus Latinus 7975 saec. XI 
£ = fragmenta Einsidlensia saec. X 
^ = cod. Parisinus Latinus 7986 saec. XV 
X = cod. Parisinus Lat. 7972 saec. X init. 
/t = cod. Montepessulanus nr. 425 saec. XII 
V = cod. Dessauiensis A saec. X init. 
q) r= cod. Parisinus Lat. 7974 saec. X init. 
^ = cod. Parisinus 7971 saec. X init^ 
a = cod. Ambrosianus 136 saec. Vlill exeunt. 
b = cod. Bambergensis K, 2 saec. X 
c = cod. Wolfenbuttelanus Lat. Aug. 81. 31 saec. XV 
edit. — editiones ueteres, ante saec. XIX, inprimis Fabriciina 1555 
f = cod. Franekeranus saec. XI — Xn 
m = cod. Monacensis Latinus 375 saec. XI— XH 
o = cod. Argentoratensis C VI 19 saec. X — XI 
p = cod. Parisinus Latinus 7988 saec. XV 
r = cod. Parisinus Latinus 9345 saec. X — XI 
u = cod. Parisinus Lat. 7973 saec. Vmi— X 
X = cod. Oxoniensis Doruillianus Lat. 198 saec. XI 
z = cod. Leidensis Vossianus 21 saec. XII 
quae addita sunt ab editore 
quae interpolata uidentur 
f = locus nondum sanatus 
* = ea scholia quae nec in A nec in V tradita sunt 
§ ^ schol pVcS «el T'Vc^ (uel TVcS) congruentia 



8- 



SERMONVM LIBER I. 

§Sermonum libri ideo dicti, quia uili sermone sunt 
potius quam tnmenti, siue quia ad praesentes scribimtur. 
Epistulis enim ad absentes loquimur, sermone cum prae- 
sentibus. Quamuis igitur hoc opus satyram esse Horatius 6 
ipse profiteatur, cum ait (s. 11 1, 1. 2): 

Sunt quibus in satyra uidear nimis acer et ultra 
Legem tendere opus, 

tamen proprios titulos uoluit ei accommodare, hos priores 
duos libros Sermonum, posteriores Epistularum ^in^scribens 10 
(rVc^ ex Porph, 

§Satyra dicitur lancis genus tractum a choro Liberi 
patris, qui est minister uini et epularum (T^Vc^ 

§ Satyra istius inter Lucilii est et luuenalis; nam et 
asperitatem habet, quam [et] Lucilius, et suauitatem, quam 15 
luuenalis, mixtam in suo carmine. Denique nisi luue- 
nalis scripsisset, isto nemo esset melior; uerum tamen 
sciendum est, quia satyrarum carmen a primo omnium 
auctore Lucilio repertum est. Plerique satyram a lance. 



2 8unt rcS] sint yvV 4 eplis v epla y epiatolis rVc 

•^pistolis f 6 satyram rVcS] satiram y suturam v 7 aatyra 
rvVct] satira y 10 libroa duoa y (epiatul: r Porph.) 

scribens codd, inscribens edit cum Porph. 12 (satyra F' Vc^) 
14 satyra vVc^] satira F 16 et ari;te Lucilius om. yct 

16 mixtam rcj;] mixta vV t mixta (sic) y 18 satyrarum v Vct] 
satirarum F et v dlt loco 19 satyram vVcf^ aaticom. r 
VBmrvACRona boholia nr Hobatitm. II. Y 



2 SCHOL.rFlN HOR. 

quae pleiia diuersis frugibus templo Cereris infertur, nomen 
accepisse dicunt; nam et ea hoc nomine appellatur. Ergo 
et hoc carmen propterea satyram nominarunt, quia ita 
multis et uariis rebus refertum est, ut audientes satoret. 
6 Alii dicunt, quod ideo satyra uocitata sit, quod ita [in] 
conuitia et crimina hominum libere inuadat, ut saturaii 
homines idest ebrii (T^Vc^ 



SERM. 1 



1. Quae ratio, quae res facit, ut studia diuersa 
10 laudent? Respondit *auaritia' {I^fV 

*Qui fit (c?)] Vnde, quo modo, ex qua causa {T^fci 
*Sortem (vcf)] Professionem, propositum, institutum 
rduendi (l^c? 

2. *Seu ratio deder • (v)] Signate dixit: ratio dederit, 
16 fors obiecerit {J^ci 

§Aut ratione inimus propositum uitae aut fortuna; 
uerbi gratia: aliquis init, ut militet: hoc rationis egrt;; 
alius de summo gradu felicitatis ad ima detrusus init 
docendi aut arandi necessitatem: hoc fortunae est (I^Fcf 
20 §Breuiter duas sectas tetigit; nam cum dicit ratio, 

Stoicos tangit, cum fors, Epicureos. Stoici enim dicunt 
omnia certa ratione fleri, Epicurei fortuitu {l^Vci 

3. *Laudet diuersa (v)] Terentii illam tractat sen- 
tentiam {Fhorm, I 3, 20): 

25 Onmis nosmet nostri poenitet {J^hci 

1 frugibus diuersis y in templo yc^ templo cett. 

3 satyram rvVc^ satiram y 5 satyra rVcl^ saiira yv 

uociiata rvVc\ uocata yl^uaar. appellata f in conu: rvF; in 
om. yc^ 6 oonuitia F] conuicia Vc conuiuia v uitia ^ in- 
uadat ycS] uadat rvV saturati] saturi r 7 idest} uel v 
10 reepondet Sauthal 11 modo] wn,. c 16 propositaF 
19 arandi] orandi I^auly sil. 21 epicTiieoa cl^ c^\cvsa»% ctttt. 
^^ Ibrhutn] fortana, c 26 poenitet T peni^fet bvc^ 



3ERM. 1 1 3 

5. §Meinfara (F)] Figurate 'fractas membra', timit 
{Verg. Am, Vmi 582): 

Pictus acu tunicam t 

[idest fracta membra habens] (r^bfLVc^ 

7. *Militia est potior (c)] Kutit miviv (F eom. cf; 6 
^Quid enim? (vc)] Quare non? et est coimciim 

ir'ct 

*Concurritur (cf)] Confligitur (T^ci 

8. *Cita mors (v)] Nam cito mori pro beneMo est 
{rfci 10 

9» §^Iuris legum' quoniam multa genera iuris sunt 
(^rfVct euan. b 

10. §Sub galli cantum (vcj;)] Prope galli cantum, 
ut (Verg. Aen. I 662): 

Sub noctem cura recursat (ex F&rph,), 16 

^Sub' autem, quotiens tempus significat, accusatiuo iimgi- 
mus, quotiens locum, ablatiuo (I^fLVc^ 

§Cottsultor (vcj)] Percontator; nam interrogator non 
dicitur. Consultus est, qui docet; qui discit, consultor 
(rbfVct 20 

11. §Vadibus(vc?)] Sponsoribus: a uadimonio [dicti], 
qao promittit se is, qui ad iudieium prouocatur, certo die 
adfutumm (I^fLVct 

§Vades ideo dicti, quod qui eos dederit, uadendi 
habet potestatem (VbfVc^ ex Porph. 26 

18. *De genere hoc (cj;)] Qui diuersa laudant de 
inconstantia (I^bfc^ 

14. §Delassar6 (vc)] Valde lassare. Ita simt multa, 
ut si uelit haec enumerare, homo garrulus thttiiutti fati- 

1 Bicut — tnnicam] b non liquet 3 tanicom] chlamjdem v 
damidem e^ 4 idest — habens] om. ci 6 »: x:] sfoiDi^m 
rdictum inct KOIMVM / koinum r 11 quomwsi^ o^jaasai fi^ 
21 dieti Vam. PyLci 22 pronuttis y aeva f «A ti>X»V 
ia etom. y qui] quf fV ptouocatraj^ ^xOtjlO^swd^» V 

so dGlSSBGTQ p 



4 SCHOL.rFIN HOR. 

getur. Fuit tamen Fabius** eques Romanus Narbonensis, 
qui aliquos libros ad Stoicam philosophiam pertinentes 
conscripsit (l^fVc^ cons. J^ph. 

§Fabius hic Pompeianas partes secutus aliquos libros 
5 scripsit ad Stoicam sectam pertinentes (cons, Porph.) et 
cum Horatio s^a^epe de disciplinis contendit; ideo ait 
loquacem {T' fVct 

16. §Quo rem deducam (v)] Quid uolo dicere, quia 
onmes queruntur de professionibus suis et nemo uult eas 
10 deserere? {I^fLVct 

16« *Qui modo miles (cf)] Deest eras (i^cj; 

20. §Quid causae est (vc)] Qua causa luppiter non 

[iure] inflet contra eos buccas suas, quod est indignationis 

signum, idest irascatur et expuat in facies eorum et pro- 

15 mittat se posthac preces eorum non admissurum? {l^fVci 

23. § Pr<^a^eterea (v)] Ne, quemadmodum* qui iocu- 
laria narrat, ridens percurrit, et ego ridens percurram 
quod coepi, audi, qua ratione coepi {l^fVc^ 

24. § Quamquam rid. (v)] Quamuis et ridentem licet 
20 uerum dicere, ut risus remedio duritiae sit, quae dicentem 

uera sequitur, ne aspere audiatur, quod uerum dicam 

(ryvct 

§ Sensus est: quamquam laetitia ad ueritatem discen- 
dam obesse non possit, sicut crustula infantes a litteris 
25 non inpediunt {TfVc^ 

25. *01im (cf)] Nonnumquam, interdum {T^bfc^ 
§Crustula quando neutraliter dicimus, edulia signi- 

ficamus, ut apud Virgilium {Aen, VII 116): 

Fatalis crusti; 

1**= M. Fabius GaUus 4 aliquos — pertinentes] Mc om. c f 
12 cause v 13 iure om. cf, post inflet pon. r 14 expuat cf] 
exspuat rf expuet yvV 18 audi — coepi] om. y, propter 

Aomoeo^leuton 20 sit ct] ow. ceti. 23 est vc\ om. Pf (et 
esi sensas /) 24 crustuhfl cg l\t\^T\B 'f Vc\ \iW\a r f bite- 
J7S ^ (aUiciena pro a litteris g) ^h Vo^^^uxA» rv u\, uiab\ 

J^pedinntar vfc cons. i 28 apud \x\ig-:\ x>ai%. c^ 



SERM. 1 1 5 

quando feminino ^haec crasta', firagmenta significat, ut 
apud eundem Virgilium (georg, IH 360): 

Concrescunt subitae currenti in flumine crustae 

{ryvct 

♦Crustula (c)] Placentas {r^bcj; 6 

27. *Ludo (c?)] Eebus iocularibus (l^bct 
*Seria (cf)] Necessaria {l^bfci 
28« *Terram qui uertit aratro (c)] Qui rusticae 
uitae studet {T^bfci 

30« *Hac mente (c)] Hoc consilio, hoc proposito 10 

32. §Aiunt cum sibi s. (v)] Ideo dicunt sese a 
prima aetate laborare, ut habeant in senectute (T^bfVc^ 

*Cibaria (cf)] Viatica, alimenta {r'bfct 

33. *Nam exemplo est (c)] Parenthesis {F^bfc^ 15 
*Magni laboris (v)] Magnum (magni edit.) antitheton: 

paruula magni laboris {I^cS cons. Porph. 

35. Haud ignara ac non incauta futuri {yV)] Quia 
formica, quam tu ad exemplum trahis, in eo cautior est 
quam tu, quod per hiemem requiescit et utitur praeparatis: 20 
tu autem, ut nemo sit te ditior, nulla pericula pertimescis 

{ryv 

*Virgilius {georg, I 186): 

Metuensque inopi formica senectae {Ff 

36. *Inuersum annum (v)] Mutatum, inclinatum in 25 
hiemem {F^bc^ 

§Magnum epitheton anni, ut {Verg. Aen. H 260): 

Vertitur interea caelum, 

quoniam in se semper annus reuertitur et uoluitur. Maxi- 
mae autem pluuiae et Mgora commouentur, cum sol in 30 

1 haec cruBta] oni. c£ fragmenta v€\ ix^cmfcTAa. Ti 

Iracmta Ffragmento ^ 12 ideo] om. t ct edit. VI ^ tq»»^ss»ss\^ 
<f.sehol a. p. 157 29 in ge] om c£ 



•6, SCHOL.rFlNHOR. 

Aqaarium ujonerit; hoc nutem fit XVn. Kal. Fehr. (^rfVc^ 
cons. Porph. 

88« Ante qu^a]>esitis (v)] Idest quaesitis per aesta- 
tem patiens utitur atque contenta (l^V 
6 *Patiens (?)] Contenta (ryct 

41« 42. *Quid iuuat {vcfy^ Idest cum onmia facias 
propter argentum^ auare, quid te iuuat, cum koc defoderis 
in terra? (JYc cons.i 

42. **Timidum' ut in arte poetica («. 170): 
10 Quaerit et inuentis miser abstinet ac timet uti 

{r'hfci 

§ Quod si comminuas (v)] Quasi antipophora est, ut 
dicat auarus: si coepero argento hoc uti, redit ^ad assem', 
hoc est *ad exiguum' (J^jfFct 
15 46. *Triuerit (f)] Deest *si' (rYc? 

47« §Vt si r. p. (c)] Quemadmodum inter seruos 

plurimos, qui portat panis reticulimi, non plus accipit, 

quam is, qui nihil portat, ita et tuus uenter non plus 

accipiet quam meus, quamuis non multum possideam 

20 {J^fYct cons, Porph. 

**Reticulum' rete, quo in urbe panis inter uenales 
portari solet; ^uenales' seruos (c? cons, F" 

49. 60. §*Intra naturae fines' uiuit is qui tantum 
est (= edit), quantum capit uenter hominis per naturam 

26 (ryvcs 

§Idest cum naturae fines non possis ezcedere magni- 
tudine diuitiarum, quia omni modo est naturae legibus 
seruiendum, quid tibi prodest late possidere? {I^fVc^ 
ex Pbrph. 

1 fit rfvVil om, yc 3 idest] om. v 6 idest] om. vf 
defie. t lO^ quaerit (querit c) et inuentis cf] om. cett. 

miser — nH] owl f ac &«£] et r' l^ anttipophora y £] anti- 
pofora rfV antiphora c ut — est] om. i propter hornoeote- 
JfuUm 14 exiguum] nihilum r 21 inter uen: cf) uena- 

Izs JT" 22 nen: aem: «£] intet aeiEuoa uen: F om. v 

^s MM.t ie JT.] nmens r uioitis yfvV u. ctv ^^- Tpwipo""»' 
^oj ^j qj2e yc qnae fvi qutt&tuaai r tMifeamL^ oma. t 



SERH. 1 1 7 

^lntra natur^a^e finis (v)] Naturae fines siuit, ut 
satur sit homo, quod etiam exiguo censu contingere pot- 
est (r^fct 

60« * lugera c. (v)] Numquid ideo, quia habes centum 
milia modios, plus potes comesse quam ego, qui habeo 5 
centum modios? (I^fct 

51. *At suaue est (cf)] Obiectio (r^hfc^ 

52« *Dum ex paruo (vc)] Iterum interrogat: quasi 
contentio inter duos, dialogismos (r^fc^ 

•Haurire (cf)] Accipere, consumere (r^fc^ 10 

♦Belinquas (cj)] Concedas {T^fct 

53. §Cur tua plus (c^)] Cumeram dicimus uas ingens 
uimineum, in quo frumenta conduntur, sicut ipse alibi 
{epist. I 7, 29. 30): 

Forte per angustam tenuis uulpecula rimam 15 

Bepserat in cumeram frumenti; 

siue cumerae dicuntur uasa fictilia similia doliis, ubi fru- 
mentom suum reponebant agricolae. Tertio cumerae di- 
cuntur uasa minora, quae capiunt quinque siue sez modios, 
quae lingua Sabinorum trimodiae uocantur (I^fVc^ 20 

54:. §Vt tibi si sit opus (c)] Sensus hic est: ita 
stultus est, quisquis ex magnis diuitiis uult sumere, quod 
ad uitam possit sufficere, ut iUe, cui cum certus modus 
aquae sit necessarius, malit eum de flumine quam de 
fonte haurire breuiore {J^fVci sim, Porph. 25 

♦Liquidi (vcf)] Liquoris {Vfc^ 

56. 57. §Eo fit (vc)] Idest et exinde fit, ut multi 
propter auaritiam periclitentur {l^fVc^ 



9 dialogismos codd. {cons. fS)\ dialogistas coni. K. eonl. 
Vule. BbIUc. Amd. Cass. 3, 5 12 cnmenim] cumerum v 

13 coiidmitar] recondimtar v 20 trimodiae r f Y \)Cvai!i^<^ v ci^ 
trimodift f 21 bic] om. fct est om. £ ^ c\jQaa^!ac»*f «it^ 
qmkfqm^rV 28 cuirVcS] om.vf 27 et 7iiV\cwa.Tf cX. 
28 pericmmttar] moii dentnr (sic) V 



8 SCHOL.rTIN HOR. 

57. *Copia (vc)] Vt poeta {Verg. Am. H 564): 
Eespicio et, quae sit me circum copia, lustro 

{r'fct 

*Ordo: copia plenior iusto {yvc^ 
h *Plenior (c?)] Maior {l^fct 

*Iusto (cj)] Moderato, sufficienti. Idest ultra usum; 
plus quam oportet (I^cS 

68« §Cum ripa s. a. (v)] Cum securitate sua uel 
cum domicilio idest sede auferet eos periculum. Hic alle- 
10 goricos docet paucis contentum neque sordidos quaestus 
sectari neque inplicari periculis {I^fYci 

*Auulsos (c?)] Eaptos [sublatos] {F^fct 
*Aufidus acer (v)] Apuliae fluuius cum impetu fluens, 
[sed] nunc pro periculo posuit {r'hct 
15 69. *Quanto est opus (c)] Quantum sufficit {I^fct 

*Limo (vcf)] Pro eo quod est perturbata uita 

60. *Neque uitam a. in undis (v)] Idest non cadit 
in periculum, nec nimia mole deprimitur raptus aquae 

20 impetu {l^fct 

61. *Decepta c. (v)] Falsa opinione, aut inepta et 
inani cupiditate {I^hfct 

§ Cupidine f. (c)] Pro eo, quod est falsa cupiditate. 
Et notandum cupidinem genere masculino pro cupiditate 
25 noue onmino {r'fVct 

62. §Nil satis est inquit (v)] Ita multi homines 
praua cupiditate possessi dicunt: appetenda est maxime 
pecunia, cui defertur praecipue {I^fVct 

2 respicio et] om. f lustro] om. v 9 auferat fe 

aufferat f 11 inplicari y] impUcari ce#., V add.: ^idestnon 
cadit in periculum' uide lin. 18 sq. 12 sublatos om. ct 

13 £nen8] cnirenB h 14 sed cj om. cett. nunc] hunc b 
16 pert:] contnrbata S turbata rf l^ dfeT^TJ\ obTvjitar ct 
^i et rct] aut vf 23 cupidine i^, fto c. t "^ ^w^^- 
aam esae maximam pecuniam c£ maxime"\ xa^ttsaa. Y 



SERM. 1 1 9 

§Nil satis est inquit quia tanti quantum habeas 
sis (F)] Nescio qui tibi dicit, quod numquam satis diui- 
tiae congerantur. Pro modo enim earum et personis 
[honor] defertur {jTfYci sim, h 

§Auarus ideo plus uult habere, quia cumulus diui- 5 
tiarum grandem hominem congeminat (I^Fcf 

63. §Quid facias i. (c)] Si talis est, ut ab hac 
persuasione remoueri non possit, permitte eum miserum 
esse. Quid enim ei facias, qui talis est? {r^Vc^ 

§Miserum esse libenter (v)] Libenter miser est is, 10 
qui pro uoto suo magno labore quaerit maximam pecu- 
niam (i^Fcf 

64. *Quatenus (cj;)] Quamdiu {rfct 

§ Vt quidam m. A. (vc)] De Thimone ait Atheniensi, 
qui cum odium generi humano indixisset, ipse tamen pe- 16 
cunia sua laetatus est (j^fVci 

66. §Populus me sibilat (v)] Quia solebat populus 
ingressis theatrum bene meritis plaudere, malos exsibilare 
{rfLVci com, Porph. 

§Vel aliter: quando dabat munus, pauca donabat et 20 
a populo sibilum patiebatur {I^fLVc^ 

67. *Contemplor (c?)] Considero {rfct 

68. §rugientia c. f. (v)] Auaros ait poena urgeri, 
quam Tantalo fabulae ascripserunt; sed commendandimi 
est hoc pronuntiatione. Vult autem hoc dicere, quod 25 
similis est Tantalo, qui habet pecimiam et non utitur, 
quia, quemadmodum Tantaluis non potest uti praesentibus, 
ita neque auarus (cons. Porph.)'^ sed ille a Furiis, iste 
sua uoluntate prohibetur {T^fVci 

1 nihil F, nil y r 4 honor h et edit, sed cfp. 8,28 6 ideo c £] 
adeo r'V 9 ei facias rvV] facias ei yc facias illi t 

11 pecuniam maximam V 14 thimone r'V] thymone fc^ 
15 odixmi] odium pecunisB ^ odium pecunie c pecunia. s\ii r 
pecunia bub cett. 18 ingressus yLVci exs3^yi\»2t%k *i^^»^ 
exibilare r V^ exbibilareX 23 tiigeri y fvY £ PoTpK,\T3X^«tvT 
nis^ere e 29 volnpt&te v uolmnptate t 



12 SCHOL.rFIN HOR. 

metuere et labor tuus finem debet accipere, cum adqu: 
tum habeas, quantum optaueras {jTfVci 

94« § ^Auebas' enim aut quantum auidus fueras qu 

rere aut auide cupiebas; unde auidi auari dicti (r"/*] 

5 95. *Diues (vc?)] Deest hic Mta', ut sit: ita dii 

{rifd 

97. *Non umquam seruo m. u. (v)] Potest et ^n< 
numquam' legi, ut perraro melius seruo uestitus fut 

{r'ifct 

10 100. § Tyndaridarum (vc)] [Graecarum.] Pro T^ 

daridum. Significat autem Clytemestram aut Helens 
Nam Clytemestra Agamemnonem, Helena Deiphobum int 
fecit, at ambae Tyndarei filiae (J^fVci 

101. §Neuius tam parcus fuit, ut merito sordi( 

15 appellaretur. Econtra Cassius Nomentanus tam profui 

fuit, ut sestertium septuagies libidini et gulae inpendei 

Huius cocum !Damam nomine Sallustius Crispus cente 

milibus annuis conductum habuit {ex Porph^. 

103. ^Nomentanus' aut nomen proprium est s 
20 gentile de Nomentana ciuitate, et significat quendam C 
sium luxuriosum, qui inde fuit (TyVct 

§Pergis p. s. (c)] Idest quare pugnantia contra 
loqueris? quod auarus et luxuriosus pugnantia sunt, 
non magis conuertis te ad id, quod est conmiodum, id 
25 medium? (TfVci 

*Ordo est: frontibus scduersis pugnantia (T^bc^ 

1 debet] om. V 3 aut quantum yV] ait quantum rfc, 

4 auari dicti yvV] auari dicti sunt f dicti smit auari r au 

sunt dicti c^ 6 ita ut — diues] om. b 10 graecar 

om.fV pro tynd :] om. c J 11 clytemestram c] clet : t clit : cett 

12 demestra V cht: cett. agamemnonem y] agamem v k\ 

mennonem rfV agamenonem ct deiphobum v] deiphoebur 

deiphebum fVi deiphebus c 16 econtra vfVc'] et contra 

contra Porph. 1 6 inpenderet F] impenderet vfVc^ 1 7 g 

lustius vf] salustius FVc^ 18 annuis K. ex Porph.] an 

^f^ Fe^ nnmmia rf aeriB edit. 19 nomentanus] om. V U 

ma^^ tmtar ponit v aliter nomentanuB ct ^'i ^^ '^c^Vfe < 

coda. 26 eat om rc^ 



SERM. 1 1 13 

103. *Componere (vc?)] Comparare, quoniam, qui 
repugnant, frontes aduersas habent {I^hfci 

104. § Cum ueto te fieri uappam a. a. n. (c)] Vap- 
pae dicuntur perditi ac luxuriosi; nebulones uero uani 
et leues ut nebula. Aliter: uappa dicitur stultus et in- 5 
sulsus', qui nihil sapit; dicitur etiam uinum uappa, quod 
perdidit saporem {l^fVct 

105. §Tanais, libertus M^a]>ecenatis nobilissimus, 
spado, socer autem Viselli himeosus {cf Porph?)\ ac si 
diceret: multum interest inter eunuchum et himeosum, 10 
idest inter ramicosum et spadosum {I^fVci 

106. *Est modus in rebus {vcj\ Vt metron ariston 
(= Pseudophocylid. 36: Jtocvrayi/ iUtqov &qi6tov), hoc est 
(Terent Andr. I 1, 34): ^nequid nimis'; ideo ait: ^est 
modus in rebus' {l^hfc om. ? 15 

107. *Quos ultra citraque (v)] Idest ultra hos fines 
et infra rectum consistere non potest, sed in hisdem 

(r'hfci 

108. §Illuc unde abii redeo {I^Vc)] Quia digres- 
sionem fecit inducta fabula Vmmidii, transit modo ad 20 
propositum suum, ad danda praecepta {I^fVct 

§Et est duplex sensus: aut quod onmes alienas con- 
ditiones laudant, suas uituperant, sed praecipue auarus, 
qui se miserum dicit et egentem; aut quod ceteri quidem 
homines aliena studia approbant, auarus uero in eo sibi, 25 
quod auarus est, placet {I^Vc^ 

1 qui] quae i edit. que c 4 ac yv/*F] et rct uani 
yct\ auari rvfV 6 etiamj enim fc om. ^ 9 hirneosus 

y Porph. hymiosufl rfV hyraeos v herniosufl c^ 10 himeo- 
Bimi y hymeoBum v himiosum / hymiosum V hemiosum cf 
12 ut — nimis] om. f metron — est] om. c metron 

(metro y) ariston (aristen h) r'h 16 fines r'6/*] modos idest 
fines c^. 17 sed in hisdem] om. hf hisdem] iisdem c^ 
19 quia] qua V 20 ummidii yv] om. r, lacima in V uubi- 
dii c umidii f ubi dii ^ 22 et est rv] om. yVct condi- 
ciones V 23 laudent cf uituperent cf 25 in eo sibi 
quod vV] m eo quod aihi quod r in eo qxiod Bi\i\ 7^ %edi \aiw& 
pune^ additis supra uodbm sibi et placet «ii\A a-nte ^VifcH» 
pon. ei: 26 (placet, non placeat, omn. codd., ctlam ct^ 



14 SCHOL.rFIN HOR. 

108. 109. *Nemon (sic etiam v) ut a. se p. (c?)] 
Quomodo nemo auarus se probet, nemo auarus sibi suf- 
fici<a>t, neo de se iudicet (I^cf 

109. *Probat [esse] se auarum, qui aJiena cum 
6 gemitu miratur (l^fci 

§ Laudet diuersa (t^)] Ad sermonis sui sensum, quem 
inchoauerat, recurrit. Cum coeperit autem dicere nullum 
hominum statu rerum suarum gaudere et laudare diuersa, 
a quibus dissentiret, tamen auarum ait solum proposito 
10 suo gaudere {ex Forph»). Haec autem admiratio proiran* 
tiantis non ad illud pertinet, quod ananzs se non probet, 
sed quod nemo alius (jTfVct 

110. §Quodq; a. c. g. d. u. t. (c)] Quomodo tabeseat 
auarus cum uideat pleniora ubera capellae uicini esse 

16 (ryvci 

*Ouidius (art. am. I 349. 350): 

Fertilior seges est alienis semper in agris 
Vicinumque pecus grandius uber babet 

(r'c f cons. Forph. 
20 111. Quia maior [est] numerus pauperum, moneo, ut 

nemo se existimet pauperem (J^fV 

111. 112. §Neque se m. p. t. c. (c)] Ad iUud 
redit, ut dicat, quomodo auarus non pati<^a^tur se esse 
pauperem, sed studeat singulos superare diuitus (I^fVci 

26 114. §Vt cum c. m. r. u. c. (c\\ Totus iste" uersus 

dianecos (= diOiveiMbq = uno tenore) est (l^ Vc^ 

§Nam boc interposito sequentem superiori sensui 
adiungit; qui sensus talis est: quemadmodum auhga instat 
cum equis bis, qui uincunt equos suos. Quando autem 

2 sufficit r'ct Bufficiat edit. 4 esBe v om. cett, aua- 

ruB yc^ 7 autem F^fVci Pbrp^.] ante edit. sU. 8 bomi- 

num yvVct PoTjph.] bominem rf 14 uideat] uiderit c^ 

18 grandiuB c^Porph. Ouidius] gjrauius y gratius rv 20 est F^ 

om./V 23 p&iitm codd. patiatox cdit. 26 dianecos est K. 

J^. fi^ud. Vindobon. 1901 p. 109] diiUQieco oMt ^xa^ <«iw^ 

<iiane co e r diane c e v diafonem 70 diaJiaiv t 



SERM.Il 15 

instat? cum rapit ungula currus. Contempnit autem se- 
quentem, idest posteriorem; ita auarus semper festinat 
uincere ditiorem (J^fVci 

115. §*Equis' septimus oasus est {T^Vci 
§Vincentibus (vFc)] Datiuus. Hoc est: his instat, 6 
qui praecedunt {cons. Porph.), Aliter: quibus instat suos 
uincentibus, idest nititur transire priores, contempnens 
eran quem transierat {I^fVc^ 

117. §Inde fit (vc)] ^TrtiqPcixw. Inde fit, ut raro 
reperire queamus {eons. Porph.)^ qui se uixisse beatum 10 
dicat; adeo auiditate pecuniae etiam circa diem mortis 
enpiditas ardet {r^Vc^ 

118. §Contentus tempore (v)] Quia desiderio possi- 
dendi angitur, cum mors ei aduenerit {l^Vc^ 

*Quia, dimi student peouniis, aliquam requiem habere 15 
non possunt (i^c? 

130. *Iam satis est (vc^)] Modum sibi statuit de 
auaris dieendi {J^fc^ 

§Ne me Crispini (v)] Pbilosopbi cuiusdam loqua- 
cissimi, qui aretalogus dictus est {I^fVc^ com, Porph. 20 

§Hio Crispinus poeta fuit, qui sectam Stoicam uer- 
sibus s^psit. Sufficit ergo, inquit, me de auaris dixisse, 
lioo est me Stoioe looutum esse {I^fVc^ 

*Nam Stoiei de diuitiis maxime disswunt; ne me 
quidam putet de libris Crispini, quae dico, surripuisse 26 

*Sorinia (c)] Capsae, in qoibus libri ooiitiiientur 

ir'fct 

3 diuitem cj 4 equis v'] Suus {leg. suoa) equis F suis 
equis rfct 6 aliter] uel cj 7 contempnens I^f con- 

tempnis V contenmes c contennens ^ 9 yperbaton yvV^, 

Graecis Utteris r iperbaton c, om. Porph. 10 reperire FcS] 

repperire v Porph. cons. V 15 hoe sehol. ct post cupiditas 

ardet in^pokmt nmttxHs student in studet et possunt in potest 
19 trispini v; in V lemmatis loeo sex litterarwm «potviftm te,- 
lictum est 24 ne] ideat (ide i) ne cj 



16 SCHOL.r'FIN HOR. 



SERM. 2 



1. 2. § AMBVBAIARVM coUegia {sicc)] Ambubaiae 
dicuntur muKeres tibicines lingua Syrorum (cf. Forph.). 
Etenim eorum lingua tibia siue sjmphonia ambubaia 
5 dicitur (rhfVc^ 

§ Balatrones autem luxuriosos ac perditos uocat a Ser- 
uilio Balatrone, cuius in secundo (serm. 11 8, 21) meminit, 
ut ex huius nomine similis uitae homines balatrones sint 
appellati (rhfVci 
10 §Legitur et baratrones, qui bona sua lacerant, id- 

est in baratrum mittunt (T^hfVct 

1. *Pharmaoopol<a]>e (v)] Vnguentarii {r'hf 

2« § ^Balatrones' a balatu ouium, quasi ciborum 
sectatores, quasi comestores, qui rem suam in uoram mit- 
16 tunt {ThVci 

*Balatrones a balatu intortae uocis dicuntur, qui 
idem et blatterones dicti. Sunt autem proprie uaniloqui 
{rhfd cons. Porph. 

3. §Cantoris Tigelli (v)] Mutato nomine per in- 

20 uidiam cantorem pro musico obtrectatorie dicit. Fuit 

autem modulator optimus, in Sardinia natus. Is carmina 

Horatii negabat satis perite modulata, et idcirco carpitur 

ab iUo (rhVc^ 

Marcus Tigellius Hermogenes, musicae peritissimus 

26 et uocis eximiae, Gaio Caesari dictatori et post Cleopatrae 

acceptissimus, Augusto quoque Caesari amicissimus; erat 

autem largitor adeo, ut scenicis et circulatoribus multa 

donaret (I^hfV^ ex Porph. om. c 

2 ambubaiae Fhf] ambubaie Vc hambubaie v ambu- 
baiane S ^ ambubaia rfVhct] hambubaia yv^ absds. h 

10 baratrones y c] balatrones vhfVS 11 baratnun] baratra f 
12 ungentarii yh 14 quasi comestores] om. S 16 bala- 

tronea] om. / intortae edit.] intorte cf mcertae Vhf di- 
cuntur] om. cS 17 blateronea y IsttroTife^ f \i^«.\jtQrafc^ <i^ 

^I sardima] a&rdia cS Sicilia Pauly sil. 



SERM. 1 2 17 

*Ideo autem dixit cantoris, quia dicebatur in poema- 
tibus suis placere uoce, non carminum probitate {1^1) c^ 

4. §Quippe benignus erat (v)] Pleonasmos; non 
enim uere benignus erat, sed prodigus; ex illorum autem 
persuasione dixit, quibus donabat et largus niTniimn uide- 6 
batur {rbfVc^ . 

8« *Pr<(a^eclaram rem (v)] Amplum patrimonium 

{r'hfci 

§Ingrata (vc?)] Sine gratia, quia omnia sine norma 
nocent; quia non est grata gula, si propter ipsam con- 10 
sumptum fuerit patrimonium, aut quia, quicquid ei 
praestiteris, gratiam tibi habere non potest {r^hVc^ 
*Ingluuies autem dicitur uoracitas gulae {l^hct 
9« *Omnia conductis (v)] A feneratore acceptis; con- 
ducuntur enim quasi nummi, pro quibus merces soluitur 16 
{cons. Porph.)'^ quamuis alii conductis ' congregatis ' intelle- 
gant (rftc? 

12. *Pusidius (sic vcf)] Auarus quidam [fenerator] 
contrario uitio laborans {F^hc^ 

§Vappae famam timet ac nebulonis (f)] Vappa 20 
proprie dicitur, quod nec uinum est nec acetum. 

Nebulo, quem egestas fecerit fraudulentum {T^hfVci 

§ Timet (cj)] Nisi acriter exegerit usuras, timet ne 
uappa ac nebulo dicatur, idest uilis ac nugator [qui usuras 
exigit] (r'hfVct cons. PorpJi, 26 

§Nebulones dicuntur qui humili genere nascuntur; 
inde etiam comici seruos nebulones dicunt (T^hfVc^ 



3 pleonasmofl codd.^ melim dixisset &}tvQoXoyla cum Cru- 

guio 4 uere] om. cf 10 nocent] uorent edit nonent r 
13 autem] om. r 14 a f: acceptis] fenore sumptis cf^ Porph. 
foen: r fen: cett., h ahsc. 18 foen: r om. c£ ^'Ji ix^Tv^ciV. -^X» 
famdn}:^^U. 23 niBi acriter fcf] timeiiB nm ii^xi ^m.VS 

aenterrT euan. b timet ne /] om. cett. ettaml) '^V^xaJ^^^ 
uappaprodigi (sic) V(prtim ex schol.p. 18, l^) ^T m^e^xwi^^i* ^j c^ 



18 SCHOL.rFIN HOR. 

14. *Execat (v)] Quinis centesimis fenerat aut 
*execat' de sorte deducit (J^&cf 

§Grauiter K^a^edendo debitores accipit aut in charta 
notat (rfVci 
6 16. 17. §Sumpta ueste (v)\ Sumpta uirili toga» 

Tyrones autem uocauit adulescentes deposita praetexta. 
Sensus autem: dicit eum tam praecipitem auaritia, ut 
non dubitet filiis familias cum periculo exigendi peounias 
credere, dummodo usuras grauiores inponat (T^bVcS 
10 ex Porph. 

§ Quoniam non licebat tyronibus, idest adulescentulis 
fenerari, ne prodigi essent, promittentes multas usuras 
propter accipiendam pecuniam {I^hfVc^ 

17. §Id agit, ut debitores adulescentes habeat. His 

15 dat pecimias mutuas, qui sunt adulescentes et uiuunt sub 

duris patribus; bi enim etiam cum maximis usuris pecu- 

nias libenter accipiunt, qui etiam plus iusto illi possunt 

dare centesimas (r^hfVc^ 

17. 18. §Simul atque (v)] Quis non miretur, cum 
20 audierit, quod quinque centesimas exigit, et exclamet: 
<^o maxime luppiter!^ {T^hVci 

§At in se (v)] Sed fortasse dicit aliquis, quod pro 

quaestu suo erogat in uictum, et, qui multum adquirit, 

fortasse habet opulentiam conditiuam. Ad hoc ita re- 

26 spondeam: non potes credere tu, qui audis, quomodo is 



2 sorte] corte F carca {fort. uoluit carta?) v corueo ud 
torueo 6 torte (detorte) c torre J sorte edit; cf.gloss.r: capi^ 
sorti 6(tyrones6) adulesc: vfr/Tc] adol: TJ 7 dixit K 
dicit cett. Porph. 9 inponat ybV Porph.] imp: rvc, defic. f 
11 Sub duris autem quoniam cf tyronibus &v] tir: cett. 

14 Idest id {om. V) agit Vc, defic. ^ 20 exclamet y et edit.] 
exclamat f clamet rvVc^ 22 pro f Porph. et Horatius] om. 
r'Vct, abscis. b 23 quaestu suo e:] questus suos e: e 

qugstuose rogat f erogat Fb V cons. f] errogat c eroget f erigat 
^i^. 24 opnlentism. conditiuam K.] opulentiam condiuium v 
opnlentiam condiuum yVc^ opulen.tvQm f o^Ti\feTi\aa!ni\ b o^u- 
Jentius conninimn r opulentiam "orDLeii^i cdit. ud,, \Um »iX. 
^au/y et Sauthal 



SERM. 1 2 19 

fraudat [injgeniimi suum, idest quomodo se necat (I^hfVc^ 
cons. Porph. 

20, §Ita ut pater ille (v)] Ita sibi est inimicus 
auarus, ut non peius sese afflixisse uideretur Menedemus 
(Ter. heaut. 76 sqq.) {T^hfVct cf Forph. 5 

22, §Atque hio (vF)] Atque pro quam, ut sit 
pronomen hic, hoc est auarus. Alii sic exponunt: *hic' 
aduerbium, ut sit *in hoc loco' (r^hVc^ 

25. §Malchinus (v?)] Conposuit nomen, quasi Ma- 
lachos, Malchinus. Maecenatem tangit {jThfVctcons.Porph. 10 

§Varicosus enim fuit [quidam] delicatior et solutus 
(r'hfVct 

26. *Est qui i. a. o. s. u. f. (c)] Est qui sibi facetus 
esse uideatur, si altiore ueste utatur {l^fc^ 

27. *Pastillos (c)] Hoc uult dicere, quod neque 16 
pastillos debet olere homo, neque hircum (T^hfct 

*Pastillos (v)] Diapasmata, unguentum (P' 

28. *Sunt qui n. t. (c)] Proprie dixit tetigisse, 
unde et intactae uirgines dicuntur, ut poeta {Verg. Am. 

I 345): 20 

Cui pater intactam dederat {F^hcl 

28. 29. *Quia matronae stola utuntur demissa 
usque ad imos pedes, cuius imam partem ambit instita 
subsuta {ex Porph.). Instita autem dicitur t6 jtsQiTtoStov^ 
quod togae subsuebatur, quo {edit. qua) matronae ute- 26 
bantur {r^hfc^ 

29. §Subsutam uestem praetextam dixit {JT^fVc^ 

1 genium edit.l ingenium codd. 4 se afOixiBse uideatur 
Pauly et JSauihal sil opp. codd. 6 ^heautontimoramenos' 

legimus in schol. F 9 malathos hc malatos ^ conpo- 

8uit v] comp: cett. 11 quidam] om. ct exhih. cett.*^ si retinere 
mauis uocem ^quidam', schoUon in codd. contiYiuum m dMA;^ 
aut ires partes diuidendum est 24 zh 7tEQi'3i68toir\ xh Ttt^v- 

^i^Oop edit, in eS spatium relictum; aloss. vz mteTwdow.t-vwr : 
'l2mbus% ffloas. y: ni^^a 26 qnod — utebaiitQi (wa. f def^i "^ 



20 SCHOL. r'F IN HOR. 

§Instita autem est tenuissima fasciola, quae prae- 
textae adicitur (r"5 Vc^ 

§Allegoricos autem dixit: alius non uult nisi matro- 
nas petitum ire (T^hfVcl 
5 31« 33» Quidam notus homo {y)\ Cato, cum ui- 

disset ex lupanari adulescentem exeuntem, laudauit eum 
et ait {memorab. dicta ed. Jordm fr. 75, p, 110): 

Macte noua uirtute, puer {JT^fV sim. Porph. 

§ Catone transeunte quidam exiit de fomice; quem, 

10 cum fugeret, reuocauit et laudauit. Postea cum frequen- 

tius eum exeuntem de eodem lupanari uidisset, dixisse 

fertur: adulescens, ego te laudaui, tamquam huc inter- 

uenires, non tamquam hic habitares (r^bfVcS 

32. *<^Catonis^] Catonem illum Censorium dicit 
I6(r'hfci 

35. §Permolere (yvFcf)] Subigitare, ut habemus 
in Terentio (heauL III 3, 6) de ipso actu turpi [dicit] 
{rhfVc^ 

36. §Si<^c> me mirator c. C. a. (c)] Cupiennius 
20 quidam amator matronarum ait: hoc modo me laudari 

nolo (rhfVc^ 

§Hic familiaritate Augusti clarus fuit, corporis sui 
diligens et sectator matronarum {I^h Vci ex Porph, 

§ ^Albi' autem matronalis {Ph Fcf cons.Porph. om. v 
26 37. §Audire est {vcj] Fructus est his, qui oderunt 

moechos, audire, quantis incommoditatibus affligantur 
{r^hfVcS 

1 fasciola rc^] fasceola yV fascecula v, ahsc. h 3 alius 
r'fV] alias c^, hahsc. 9 aliter catonei^ 11 lupanariPcf] 
lupanario vhfV^ non supra 12 huc rvhfcS] hic y nuncF 
interuenires r'hfV] iaterdum uenires cf, sed hahemus apud 
jPUn. izi/^rDeniente candida gemma = interdum inuenta 
14 censorinum fcS VI dicit ybvVt ^Ci«i^ t om. fc 

£4 albi rb] alibi y Vc^ Paviy opp. PorpK. 'i.^ ^mj^^jistaa 

^^47 AMguntnr r'fV 



SERM.I2 21 

§Alitef: operae pretium est audire, quod etiam uo- 
luptas, quam capiunt moechi, non est plena; inminuitur 
autem multis incommoditatibus (Jr'6Fcf 

38.- § Qui m<^o)ecliis (v)] Vrbane abutitur Ennianis 
uersibus; ille enim ait (Enn. ann. 454 V.): 6 

Audire est operae pretium procedere recte, 

Qui rem Eomanam Latiumque augescere uultis. 

Sed illud urbanius, quia cum Ennius ^uultis' dixerit, hic 
'non uultis' intulerit (l^hfVc^ ex Forph, 

40. *Cadat (c?)] Pertingat, eueniat {T^hci 10 
*Pericla (v)] Quae imminent illis, quia inter maxima 

pericula raro prouenit uoluptas (l^hfci 

41. §Ille flagellis (v)] Hoc de Sallustio uidetur 
dicere; Sallustius enim Crispus in Faustae, Sullae filiae, 
adulterio deprehensus ab Annio Milone flagellis caesus 16 
esse dicitur (ex Forph,); quem T. (leg. Q.) Asconius Pe- 
dianus in uita eius significat (r^hfVc^ 

§ * Ad mortem ' autem ' prope mortem ' ( J^ (y h fv) Vc f 

43. *Dedit hic pro corpore n. (v)] Non ne stuprare- 
tur, sed melius (cum Forph.) ne castraretur. Pro cor- 20 
pore autem: pro obscena parte corporis (l^fci 

44. §Calones sunt ministri militum, liberi homines; 
lixae uero serui eorundem (r^hVc^ 

45. *Testes (c?)] Testiculos (fvci 

Salaces dicuntur libidinosi (item cf), quia libido di- 26 
citur salsa esse. Hic et haec et hoc salax (r'hfV 

*Salacem: libidinosum; dicitur enim membrum illud, 
in quo libido est, esse salsum. Alii a saliendo dicunt 

(rhct 

1 aliter] uel etiam cf 2 capiunt y6] cupiunt rvFc^ 
inminuitur Ff] imm: cett. 10 pert:] om. h 12 prouenit] 
eaenit cj 13 sallustio v] Balustio FhfVc^ 14 saU: r] 

salustius cett. suUae rv'] suUe V sUlae yhf aylle c^ \^ \a»^^^- 
ninB r'V tasiconiuB c crasiconius £ om. f dbscis.b k%^Q.ia»& 
edit 19 non c^] om. cett 26 dicitui BaW ^a^e T^ ^\QJv\»aL 
ease ealsa f Maa eat V salsa esse dicitur v d\\b 



22 SCHOL.r'FIN HOR. 

46. *Demeteret (vcf] Multis etiam uirilia amputata 
sunt (r'(r6v)cf 

*Iure omnes (cj;)] Subaudi factum esse dicebant 
{jThci ex Forph. 
6 § Glalba iuns peritus et ipse matronarum sectator, 

qui dicebat non iure factum, ut testes amputarentur, quia 
primo adulterii poena pecuniaria erat (l^feFcf 

47. §Tutior a. q. m. est i. c. s. (c)] Quanto melius 
est et tutius uti libertinis comparatione adulterii (F^feFcf 

10 §Sed, dicit, tanto ardore fertur Sallustius in liber- 

tinas, quanto ardore fertur moechus in matronas {T^hfVc^ 

48. Deest Hamen' ut sit: 'in quas tamen Sallustius' 

{nv 

49. §Num minus insanit (v)] Ipsi enim Sallustio 
16 in senatu a censoribus hoc obiectum est. Tum ille se 

non esse matronarum, sed libertinarum sectatorem esse 
testatus est, et ideo senatu pulsus est, quod excusat idem 
in Catilinae libello. Sensus autem hic est: dico tutius 
esse, ut libertinae appetantur, sed et in ipsis siquis pro- 

20 pensior fuerit, infamatur, ut Sallustius Crispus {r"bVci 

§Vt hic (v)] Idest Sallustius si uellet ea ratione, 

qua modesto uti licet, largus atque benignus esse, daret, 

quantum satis esset et quantum ipsa res flagitasset 

{rhfVci 

26 60. §Qua res (v)] In antiquioribus ^qua res' in- 

uenio, ut sit sensus: 'in quantum res'. Deest ^tenus', 
ac si diceret ^eatenus'; ex sequentibus enim hoc intelle- 
gimus ^qua res, qua ratio': quatenus res, quatenus 



3 flubaudi] st) c^ b. 6 om. T' 9 adulterii comparatione v 
comp: ad: cett. 10 sall: v] salustius VfVct, absc. b 

12 saUustius r6] salustius yV 14 sall: rbv] salustio yVc^ 

16 matr: sed libert: yc^] libert: sed matr: ceU. 18 libello 

yvb] beUo rVc^ 19 siqui UfCl si qui vV siquis ml si quis 

cett. 20 salustius yVc^ saU: cett. 21 idest] om.vt sa- 
lustius yc om. ^ 25 hoc schol. ante antecedens pomrnt et cum 
eo itmgu/nt ct 28 quatenus res quatenus ratio bfvV\ Vct 

mendose 



SEItM.l2 23 

ratio; ut ^hic si' ad ^uellet' iungamus, ut sit: ^si hic 
uellet bonus uideri' (rbfVc^ 

55. *Vt quondam M. (c cans,^)] Ordo: ut quondam, 
inquit, Marseus (r^bct 

*Hic Marseus amauit mimam quandam Originem 5 
[nomine, in quam patrimonium suum expendit] (l^ci 

58. §ynde (vc^)] Ex quo amore maiorem pateris 
infamiam quam profusionem; nam uti meretricibus con- 
ceditur, non amare (r^Vc^ 

59. §Fama malum g. q. r. t. (c)] Vnde fama ma- 10 
lum trabit, quod grauius est, quam dampnum rei fa- 
miliaris (I^bfVct 

59. 60. § An tibi habunde p. s. (v)] Zeuma ^uitare', 
idest non tibi sufficit uitare personam, nisi illud uitaueris, 
quod ubique obest; non enim tantummodo obest tibi, si 15 
amas matronam, sed etiam, si amas meretricem {T^bfVc^ 

61. §Bonam deperdere famam (cf)] Hoc ex per- 
sona sua dicit Horatius intellegi uolens ex nimio mimarum 
aut meretricum amore uexari quidem censum, sed multo 
grauiora damna famae accedere {r^Vc^ ex Porph, 20 

62. *Oblimare (vcf)] Deterere, consumere, tractum 
a *lima', qua fabri utuntur (cf Porph.), aut certe a limo, 
ut sit obducere, ut dicimus quaedam limo obducta deper- 
isse {r'bfct 

62. 63. §Quid inter est (v)] Negat interesse quic- 26 
quam, utrum quis in matrona an in ancilla an etiam in 
adultera delinquat, seoutus opinionem Stoicorum, qui omnia 
peccata paria esse dicunt; neque enim rei admissae quan- 

6 nomine cS] om. V in quam — expendit] om. r\ 

sed m V legitm: Marseus] Adulter qui in meretricem originem 
patrimonium suum expendit 8 profasionem] profusionem 

uel dampnum fanuliaris rei F 11 dampnmu] om. c^ 

13 uitare] ab inferiori euitare cf 17 ex persona sua ycf 

Porph.'] ex sua persona rvV 20 damna rc] danna ^ dampna 
cett. fEunae tPorph.] fame cv fama cett. 26 int: qu: 

r" Vc Porph.'] quicquam interesse bf interesse quano^uam ^ 



24 SCHOL.rFIN HOR. 

titatem, sed admittentis uoluntatem spectant {r"bfYci 
ex Porph. ' 

§ Peccesue togata (c^)] Matronae, quae ob adulterium 
[a maritis] repudiabantur, togam acccipiebant sublata stola 
5 propter ignominiam (^T^bfVc^ 

§Toga autem meretrici apta. Ita enim solebant 
prostare cum solis pullis togis, ut discemerentur a ma- 
tronis; et ideo quae adulterii damnatae fuerant, bac ueste 
utebantur. Aliter: togatae dicebantur in publicum pro- 
10 cedere feminae adulterii admissi <^conuictae)>. Alii togatam 
dicunt libertinam, quia antea libertinae toga utebantur, 
stola uero matronae (F^hVc^ 

64 — 66. §Villius in Fausta (c)] Nomina semper in- 
certa pro certis. Nam Fausta Syllae filia Tito Annio 
16 Miloni nupta fuit, ut superius exposui. Alibi (carm, 
n 12, 13): 

Me dulcis dominae musa Lycimniae 

pro ^Terentiae' et (serm. I 2, 25): 

Malchinus tunicis demissis ambulat 

20 pro M<^a]>ecenas. Et hic ^Yillius in Fausta': Annius in 
Fausta (sim. Forph.). Eodem numero syllabarum commu- 
tationem nominum facit (I^bfVc^ 

§ Hoc miser uno nomine deceptus est, quod filia 
Sjllae esset hominis potentis et clari, sperans talis uiri 

4 a maritis r'bf om. V, ante ob ad: pon. c^ 6 apta 

rcf] aptum FbV 7 solis] om. v stollis c stolis yV 

discemerent yV discerent ^. 8 damnatae 6fl damnate yc 

dampnate vV dampnatae r 10 admissi (admisi ^) F^bVci 

admissi causa edit. conuictae addidit K. ex Porph., uid. stud. 
Vindob. 1901 p. 109 sq. 14 syllae fV^] sylle vc sillae T, 

abscis.b anio vb 17 lycimniae b lycimnie vV licimniae f 
licynni§ y licinniae r licinnie c licini§ f 19 malchinus V fi] 
malthinus bc inalchinus V 20 anius rvbfV, recte yct 

21 ayU: pbVc£] sill: Ff 23 filia] fiKam 6 24 syUae r6/*] 
Bylle /// aiUsLe y aUle V, defic. c eaaet^ %i^^fe\rv&^^\» \> '«eafc \ 



SERM. 1 2 25 

filiam castam fore [uicturam] nec umquam peccare posse 
(rbfVct 

§Villius in F. (v)] Fausta dicebatur filia Syllae. 
Hanc cum Villius impetrasset uxorem, forte Longarenus 
adulter domi eiusdem puellae erat; ita Villius conlisus 5 
est plagis; nihilo minus eam postea tenuit apud se propter 
nobilitatem (J/bVc^ 

[Villius in Fausta <(infaustus]) ideo dictus erat, quia 
uxorem [infaustus] filia<(m> Sill<^a]>e duxLt, in cuius domus 
(leg. domo) Longarenus clausus eum uenientem pene ad 10 
mortem uerberauit (F, cett, om. itemque edit.l^ 

§Syll<(a>e gener (vc)] Non uere gener, sed quia 
filiam Syllae stuprauit ita frequenter, ut ipse gener esse 
uideretur. Nam Longarenum habuit maritum {T^bfVct 

Hoc miser u. (v)] Quoniam nobilis filiam affectauit 16 
uxorem, uel bac re, quod dicebatur matronas appetere (JT' V 

65. Deceptus {vV)^ Decipitur amator nobilitate di- 
lectae, qui putat se boc minus peccare, quod nobilem 
stupret {rV 

67. § Exclusus fore (v)] A familia scilicet Longareni 20 
moechi. Et notandum fore numero singulari: Terentius 
in adelphis (H 3, 11): 

Quidnam concrepuit fores (leg, foris)? 

Item Cicero pro Comelio (I fragm. 49 Kayser): ^Aperui 
forem scalarum', sed ex uerbis accusatoris ridentur, ut in 26 
Flacciana (schol. Bobiens. p. 230 Or., pro Flacco 2, 5) 
'strangulauit' posuit (JTfVc^ 

1 fore f] fore (forte f) uicturain yc^ fore uiuere v Vcons. b 
3 syll§ bV] sylle vc sillae F sille ^ 12 quia — uid:] quia tam 
firequenter filiam eius st:, ut gener esse uideretur b cons. f 
13 syUe vVc^ sillae F 14 nam — mar: del. Pauly habuit 
longarenum b 20 scilicet] om. f, post longareni pon. c^ 

21 fore cf] fores y forem cett. 22 adelphia rc£ «k»d Vi^feV^XiSs^t 
adelfis yvV 24 aperai] aperuit cf edit. 'ib '^^^ — ^<i«s»5C 
aUm schoiit aduoces Syllke gener pertinentis pars uidetuT f uxs%<^ 
j?7 posuit] om. y 



26 SCHOL.rriNHOR. 

69, §Diceret 1i (liuic c?) animus (v)] Idest Vill<(i>o 
si animus loqueretur ex uerbis muttonis. Mutto autem 
dicitur membrum uirile, sicut Lucilius libro octauo (fragm, 
Vm 5 M,): 

5 Laeua lacrimas muttoni absterget amica 

(r'bVct ex Porph. 

70, *Magno prognatum d. c. c. (cj)] De stirpe magni 
consulis oriundum (vcf 

70. 71. §Velatumque st. (v)] Proprie toga muliebris 
10 stola dicitur, et notandum in boc uersu, quod toga et 
stola communem syllabam fecerint {l^bVc^ 

73. §At quanto m. (v)] Idest quanto meliora monet 
tuis sensibus natura, qua^ habundat necessariis, his scilicet, 
quae usus exigit (r^bfVc^ 

15 §Habundat autem, si tu sis bonus dispensator, idest 

si tu his recte usus fueris {r'bVc cons, f 

74. §Diues opis (v)] Idest quae natura propriis 
opibus habundat, quoniam, quantum est in ipsa, non 
denegat uoluptatem simpliciter quaesitam {1^ Vc^ ex Porph. 

20 *Modo (cj:)] Tantummodo {l^fct 

76. *Dispensare (v)] Cum ratione erogare, «uiuere 

{r^bct 

76. §Ne labores (v)] Tu putas nihil interesse, utrum 
tuo uitio labores, an naturae? (jybfVc^ 



1 tulio t uillo ceU, 2 mutonis yVci muto yct 

3 libro octauo] libro Vilii t ^ septima Porph. 6 leso iam cf 
leua tiel laeua cett. Porph. om. b mutoni c f muttoni cett. Porph. 
absterget yrFPorp/j.] abstergatr jrgatft extergetc extei;gitf 
9 muliebris rbV^ mulieris yvct 11 syU: vbVcQ sill: F 

fecerint yvV^] faciunt b faciant r fecerunt c 12 monet tuis 
-sieiisibus r'bV monet natura tuis s: cf monet tuis s: natura f 
13 habnnd& v abundat cf habundat cctt. 15 abundat c defic. f 
16 ta hia rc] tuis ybvV defic. £ 1% «;Xi\mA»i\» c^ V^ ^^»fc- 
sitam etiam I^orph.] adquisitam c ac(\vim\a.m ^ 



SERM.I2 27 

§Yitio nostro laboramus, si dolemus, cum desit 
fasianus; rerum natura laboramus, si dolemus, cum desit 
panis. Alii (= Forph!) dicunt: uitio nostro laboramus 
matronam concupiscentes; rerum uitio, si usus feminae 
non adest {T^hVci 6 

78. 79. §Vnde (vF)] Idest a quo, ut {Yerg. 
Aen. I 6): 

Genus unde LatinunL 

Non est autem loci, sed personae {r^bVc^ 

79. *Quam ex re decerpere (cf)] Plus mali accipit, 10. 
qui amat nobilem, si faerit deprebensus, quam fructus, si 
impetrauerit {Thfci 

80 — 82. Ostendit non diuitiis fieri pulchritudinem, 
sed natura {rbfV 

§Nec magis huic {yhc^ cons. V)J Idest nobili; et 16 
sermonem suum conuertit ad puerum Cerinthum pulcher- 
rimum hoc tempore. Idest nec magis erit tuum femur, 
o Cerinthe, tenerum aut crus rectum, si inter niueos uiri- 
desque lapillos iacueris {JThfVc^ 

§Hic autem docet natura non omatu pulchras esse 20 
muHeres {JTbVct 

§Hic autem Cerinthus dicitur illis temporibus fuisse 
prostibulum pulcherrimum. Prostibulum autem dicitur 
seortum. Fuit autem hic puer insignis specie ajtque can- 
dore {rbVct ex Porph. 26 

*Ordo est: nec magis tenerum est femur aut <(crus^ 
rectius huic matronae inter niueos uiridesque lapillos, 
scilicet quam libertinarum {v cons, cf , non Fb 

80. *<(Viridesque lapillos])] Smaragdos {r{rh) 
*<TJiueos>] Margaritas (rcf 30 

1 nostro uitio (uicio c) c^. si dol: — nostro laboramus] 
om. f propter homoeoteleuton 2 (fas: hic omn.; item scripsit 

Geta, uid. Spartian. uit. Getae 6, 8 6 a quo codd.l a cy\\fev» 
edit. sil. 9 aet y 13 pulcrit: hV VI \.-. V. r'^t<^^ 

taum femnr tnnm V 20 pulcras yV ^S aia\«Gi\lixc ow.. <i, 
cnw^ t 24 apecie etiam Forph^^ facie cS 



28 SCHOL. r'F IN HOR. 

88. §Adde hnc (vcj)] Adde ad cominoda eorum, 
qui simplici contenti sunt femina <(qiiod^ et nullo leBO- 
cinio formentur (JTVc^ cans. Porph, 

§Sine fucis (vcf)] Fucus genus herbae marinae 
5 est, unde lana inficitur. Et in carminibus Horatins 
<in 5, 27. 28): 

Neque amissos colores 
Lana refert medicata fuco, 

et Virgilius (georg. IL 465): 
10 Alba nec Assyrio facatur lana ueneno. 

Inde etiam corruptae merces fucatae uocantur, et pro 
doHs et fraudibus Terentius in eunucho (III, 5, 41): 

Fucum factum mulieri (l^bVc^ 

84. §Honesti est (v7)] Idest pulchri, ut poet& 
16 (Verg, georg. U 392): 

Et quocumque deus circum caput egit honestum 

{r'vct 

86. § Regibus h. m. (v)] Beges, quando emunt equos, 
operiunt eos, ne inducti pulchritudine aut clunium aut 
20 faciei emant equum pedibus mollioribus. Hoc ergo dixit: 
unumquemque debere id facere circa contemplationem 
mulieris, ut magis utilitatem quam speciem formae eius 
aut natalium sectetur {T^bfVct ^x Forph. 

90. 91. §Ne corporis optima L. c. o. (cow5. cf)] 

25 Lynceus quidam tantam uim acumine dicitiir habuisse 

oculorum, ut trans parietem uideret et, dum staret in 

1 adde y] om. cett. 2 quod ex Po9'ph. prompsit K. 

et] nec c non l 3 formentur yvV^^ formantur c^ foedantur r 

4 est herbe marine Vc cons. t 8 refert rVc^] referat yvb 

14 pulcriV 16 utj unde r 19 pnlciitadine hV 22 eiu» 

J~" JPorph.] Ulins f om. bVci 25 (Jynccxi^ v^ ^cv»BMtfb\ 

om. de in cacumine S 26 oculoxum^ om. f 



SERM.I2 29 

Sicilia, uideret classes de Africa exeuutes. Sensus: noli, 
inquit, nimiuTn acute eligendo, quae bona sunt, in ea, 
quae contraria sunt, caecus esse; hoc est: sic debes in 
utramque partem iudiciom habere (^l^bfVc^ 

91« *Hypsea (cf)] Quaedam matrona fuit eo tem- 6 
pore oculis uitiosis (J/bfc^ 

92. § crus o b. (c cons, f)] Nescio cuius laudas 
crus et brachia, sed habet uitia inter nates, et potes 
eam contempnere. Pygas autem Graece dixit {r'b Vct 

92. 93. §Verum depygis (v)] Sine natibus; pyga 10 
enim pars corporis posterior; uel certe magnis natibus, 
ut 'de' hic 'ualde' intellegatur {F^bfVct 

§Breui latere (v)] Deforme est in feminis furcam 
latere habere maiorem (r'b Vc^ 

94. §Matronae p. {sic c, preter f) f. n. c. p. (f)] 16 
Praeter faciem [matronae], inquit, nihil cemere matronae 
possis; reliquae enim corporis partes ueste celantur, nisi 
forte Oatiae si.mil is est, quae ob pulchritudinem crurum 
neglecto pudore alta ueste utebatur. Haec autem adeo 
uilis fuit, ut in <^a>ede Veneris theatri Pompeiani adul- 20 
terium committeret {T^bfVci ex Porph, 

95. Catia inpudica mulier, quae uestem usque ad 
talos dimittebat, tegens pedes quos habuit foedos {l^bV 
om. ct 

97. *Insanum] Pronum amatorem; semper enim 26 
ibi plus incendimur, quo difficilius peruenimus {F^bfc^ 

2 legendo ct 3 sic FVc] si| 6 si f se v om. f 

6 quaedam] hic om.c^ eo temporej quaedam (quedam c)ci 

9 contempnere r'6Fc] contennere t pygas rvb] pigas 
y Vei Graeci dicuntiPawZy nates add. ed., sed cf. p. 47, 26 

10 idest (ide f) sine cf pyga tv\ piga ybci puga fV 
16 faciem matronae (matrone) r'bfV faciem cf Porph. ma- 
tronael hic om. f, non cett. 18 pulcrit: yV 19 alta etiam 
Porph^ elata t ellata c 20 theatri pompeiaiii r^ctPwi^A 
iheatri pompeiam V ^edtriue pompeiani b, om. f., d«l. Hawi.- 

^al 26 amatorem] ad libidinem ct exnm \fei\\ xiSws. >> 

enlm p ihi r 



30 SCHOL.rriN HOR. 

98« §Ci]iiflo]%es (c)] Ciniflones et cinerarii eadem 

signiflcatione apud ueteres habebantur ab of&cio cala* 

mistronun, idest ueruum in cinere calefaciendorum, quibus 

matronae capillos crispabant. Cuius rei et Virgilius me- 

6 minit dicens (Aen. XH. 100): 

Vibratos calido ferro {l^bVct ^^ Porph. 

§Dicti autem ciniflones ab eo, quod in cinerem flant 
ad calefaciendum ferrum, quos cinerarios appellabant 
{rbVci 
10 <(Ciniflones)>] Cinerarii uulgo, qui calefaciebant 

ferrum, quo mulieres capillos crispabant (T^bfV 

99. *<(Palla>] Pro peripodio posuit, quod dicunt 
tunicopallium (1^6 

100. <Rem>] Corpus mulieris (FbV 

16 101. Cois tibi (i/)] Coae uestes dicebantur admodnm 

subtiles. Cois uestis est, quae conficitur in insula Coo, 
perlucida. Alii ^Cois': coccinis {T^bfV 

§Altera, inquit, quae prostat, perlucida ueste ntitur, 
ita ut nuda conspici possit {l^bfVct ex Porph. 

20 §Haec autem uestis in Koo (leg. Ka> cwm Porph.) 

insula conflcitur, per cuius nimiam subtilitatem, quaeque 
sunt interiora, translucent (J^Fcf ex Porph. 

104. Insidiae fiunt amatori, cimi dat pretium maxi- 
mum pro foeda matrona {JTbfV^ hoc schol. sU. om. Patdy 

25 et Hauthdl 

105. §Leporem uenator (v?)] Inducit quasi canti- 
cum amatoris matronae; est autem canticum hoc: uenator 
persequitur leporem, ut capiat, et captum contempnit. 

3 uerumn FbcQ uerrutuum v uerruciu V 8 appel- 

lant rc -abant cett. 12 peripodia y 15 dicuntur b 

16 conficitur] consuitur b coo yfV] choo rv coa 6 17 per- 

lucida- r'V] plucida b om. f 18 perlucida bvV^] plucida 

(pralucida) Ffc 20 koo FV coo v choo c hoe f 21 quae- 

qoej que c quae S Porph., sed quaeque = c^«i,^c?ams3joA 'j^ttm 

a jpostertorum temporum um non dbliorret '^'^ <iOTA«mL^\s& 

rr corr. bf^] contempnat y pr. vV contem3tta.\, c «iOTsJtRSKMkH» X 



SERM.I2 31 

Amor meus huic similis est: absentia et difficilia desiderat 
et parata contempnit {r^hfVci 

106. *Positum (v)] Paratum, adpositum in conuiuio, 
ut Persius (l, 53): 

Calidum scis ponere sumen (1^6 5 

107. §Quasi hoc dicat amator matronae: meus amor 
similis est uenatori, qui absentem leporem sequitur et 
appositum in epulis contemnit (T^bfV paul, sim. Porph, 

108. *<(Captat]>] Desiderat; mire 'captat' propter 
uenatorem adiungit (/'/* 10 

111. §Nonne c. (cf)] Nonne sati<^u)s est quaerere, 
quem finem cupiditatibus natura statuerit, quid tolerare 
possit, si denegatur, quid denegatum sustinere non possit? 
Multum tibi prodest quaerere, quid doleat natura uel ferat 
{rhfVct cons. Porph. 16 

§Ordo est: nonne quaerere plus proderit, quid ne- 
gatmn latura, uel quid negatum dolitura est natura? 
lr'hVci 

Nonne cupid. (v)] Nonne quaerere melius est, quem 
modum cupiditatibus statuit natura? (J^F 20 

113. <(Abscindere>] ^AXXrjyoQiK&g: et inutilia ac uana 
ab utilibus et necessariis recidere ac separare (P' 6 F 
ex Porph, 

§*Soldo' utili, pro solido, et est figura detractio. 

Idest utilia ab inutili sep{g*are. Solidum est mandu- 25 
care panem, inane autem phasianum (r^hVc^ 



1 est meus huic similis Vct 2 contemnit hci 4 ut 
— sumenj om. hv 7 (absentem] fagientem Porph.) 8 con- 
temnit &] contempnit cett. 11 satius Porph. et edit. sil^ satis 
codd. 13 denegatur codd.'^ denegetur edit. sil. 16 nonne 
querere (am.£) plus proderit quid negatum sibi natura (nam^) 
sit latura et quid dolitura cf 17 lat: — dol:] delatura V 
21 AAAHrOPIKOZ V aDegoricos rhf PorpH. mTi.\ai^ -«>> 

Porph.] ntilia, yfVutHi r acj et y 6 aut P(fr^. ^ s^^ T\)i V 

JPofph. 24 pro Bolido] om. cf 26 aM om. 7 V '^^ i-a^sa.- 

nmn <?/" ■* 



32 SCHOL.rTm HOR. 

119. §Non ego (vcf)J Idest nolo ego rumpi tenti- 
gine, hoc est extensione, sed in praesentem uenerem in- 
ruere (rbfVct 

*<^Paa:abilem^] Idest uiliorem pretio. Et hii uersus 
6 ex Graeco translati sunt (2^6 

120. §Illam post p. (c^y] Idest 'illam', quae dicit 
^post paulo ueni, si exierit uir', Philodemus dixit *Gallis 
relinquo' {rhfVct 

121. §Gallis hanc P<h]>. (v)] Quia aut proniores 
10 sunt in uenerem aut multum donant. Philodemus autem 

quidam philosophus fuit phisicus, qui Gallos multum do- 
nare mulieribus dixit, aut quasi diuites, aut quasi in li- 
bidinem proniores. Alii {ut Forph.) dicunt Epicureum 
fuisse, qui cum multa de eadem secta scripsisset, diceins 

15 de muliere dif&cili ait: Gallis haec danda est ministris 
matris deorum, qui concumbere non possunt (rbfVc^ 

124. *JSrec magis alba (v)] Vt nolit illecebrosis 
fucis sese ornare {rc^ 

126. §H<(a^ec ubi s. (vcf)] Istius modi mulier cum 

20 mecum inierit, do illi nomen Iliae et Egeriae, quae spe- 
ciosissimae fuerunt (l/bfVc^ 

[Historia hoc habet: Amulius et Numitor fratres 
fiierunt. Amulius fratrem imperio pepulit et filium eius 
necauit. Filiam uero Hliam (leg, Hiam) Vest<^a^e sacer- 

26 dotem fecit, ut spem sobolis auferret, a qua se puniri 
posse cognouerat. Hanc ut multi dicunt Mars oppressit 
(leg, compressit). Vnde nati sunt Remus et Romulus, 
quos cum matre Amulius praecipitari iussit in Tiberim. 

1 idest] om.V 2 hoc est] idest yct om. vV 4 hii y] 
hi ceU. 6 idest] om. v que dicit post paulo ueni c que 

post paulo uenit i post paulo uenio quae (que) dicit cett. 
9 proniores] promptiores c prontiores f 11 phis:] absc. b 
13 promptiores c prontiores t 16 ministris P] om. bfvVci^ 
sed c^ add. sacerdotibus post demn 16 deorum] deum ct 
17 ill: f: sesej illf f: se y se ill: f: cf 20 mecmu inierit c] 
mecnm iniuerit y mecum ierit bf mftcxmi mcrvt -vV^ ad me 
uenerit r do nomen illi v do e\ n.omfcii t ^o \iom«ii ^i ^«^ 

noznine ^, absc. h 



SERM.I2 33 

Tum, ut quidam dicunt, Iliam sibi amen (leg. Anien) fecit 
uxorem, pueri uero expositi uicin^a^e rip<a]>e (ad uici- 
nam ripam Seruvus p. 101 Th,) sunt. Hos Faust<(ul]>us 
(Faustus etiam Seruius Th.) repperit pastor, cui (leg. 
cuius) uxor erat nuper Acci Qeg. Acca) Larentia meretrix 5 
(meretrix Acca Larentia Seru,)^ quae susceptos aluit 
pueros. Hi postea auum suum Numitorem occiso Amulio 
in regna reuocarunt. Quod autem a lupa aliti dicuntur 
(dicuntur alti Seru. Th,) fabulam (leg. fabulosimi figmen- 
tum cum Seruio) ad celandi (leg. celandam ctm Seruio) 10 
auctoris Bomani generis turpitudinem boc fingunt, nec 
incongrue; nam et meretrices ^lupas' uocamus, unde et 
^lupanar' (lupanaria Seru,)^ et consttit lioc animal in tu- 
tela Martis esse (in tutela esse Martis Seru.). Regina 
filia regis abusiue ait (gloss, V; haec om/nia ex Seruio ad ib 
Yerg. Aen. I 273 (^regina sacerdos') interpolata sunt; se4 
uerba ^regina — ait' non Jejuntur apud Thilonem^ 

129. § Ve<^pallida^ (v)] Quidam (non Porph.) putant 
^uepallida' unam partem orationis esse quomodo ^uesana'; 
sed magis diuidendum est, ut ^ue' interiectio sit feminae 20 
timentis ac perturbatae (T^hfVct ex Porph. 

129. 130. §Lecto desiliat mulier (f)] Mire osten- 
dit ab ipso lecto fugam esse faciendam (I^bfVc^ 

131. §Metuat doti (vc^)] Quia antea adulterae 
dotem tantummodo perdebant (I^bVc^ 25 

132. §Discincta tunica (v)] Aut quia omnes antea 
militabant, aut quia cingebant sese siue subarmale suum 
et ita procedebant omnes (l/bVc^ 

133. Ne nummi pereant (v)] Ne deprehensus aut 
pecunia se redimat ab adulterio aut ad reddendam con- 30 
tumeliam constupretur aut certe manifestus adulterii reus, 
cum ad iudiciimi perductus sit, condempnatus fiat infamis 
(r^bfV ex Porph. 

20 interi: — pert:] int. V sit interiectio ct ^^ ^'^- 

tuat om. r 27 aine I^bV] om. cj aubarm*. «^\xsdl\ ^"^ 

armale Bimatram Barth. aduers. p. 1767 Sl momie^^^W^ 'i^if 
JPorph.] manifeatiuB rvV 

^^y^^CBOWZB BCHOZ.1A m HonATlVM. H. % 



• 34 SCHOL. r'F m HOR. 

134« Deprendi miserum est (v)] Idest etiam Fabius, 
adulter qui est, si iudicet, non possit negare miserum 
esse deprehendi (iThfV 

§Fabio u. i. u. (c^)] Satis urbane significat Fabium 
5 pro adulterio iudicaturum, si iudex in hanc rem consti- 
tuatur, qui harum rerum et ipse sectator sit (ex Farpk.): 
tamen miserum esse deprehendi 

Probe: nam si istum, qui est adulter, interrogem de 
qualitate adulterii, respondebit malum esse, et probare 
10 poterit, quod non expedit adulterari (l^hfVct 

Fabio uel iudice (v)] Quia ipse aliquando in adul- 
terio deprensus non laudat bonum esse, et suspicari debe- 
mus hunc adulterorum fautorem esse potuisse {l^hfV 



SEEM. 3 



16 *• *Ille Tigellius (vcf)] Quasi de noto dixit 'ille* 

{r'fct 

*<(Caesar)>] Augustus, sub quo et Horatius {T^h 

5. *Patris (v)] Gai Caesaris {Thf 

6. *Si collibuisset, ab ouo (a. o. c a bono £) usque 
20 ad mala citare<(t)> (f)] Ab initio cenae usque ad finem 

{rhfd ex Forph, 

*Ouum enim initium cenae erat, quippe cum in gustu 

statim a balneis offerebatur, mala uero (autem js Forph,) 

in secundis mensis erant (zc^ ex Forph. 

25 7. 8. §Summa (v£)] Acutissima, quae in sunmia 

parte organi est, hypateque dicitur {r^hfVc^ cf Forph. 



7 tamen] tunc v esse /] om. h est T' Vci (ortum ex e^?) 
9 probare y] probari cett. 11 quia — et F] om. cett. 

12 suspicari ergo debemus f 20 cen^ £ cons. Forph.'] cenne c 
prandii Fhf prandi v usque ad finem] om. f usque in 

finem h 26 et h: cf hypate rv Forph.] hipate yVc^ 

jpate bf 



SERM. I 2. 3 35 

8. §Quattuor ima (yVci)] Idest post quattuor, ac 
per hoc quinta (T' Vc^ 

§Aliter: quinta chorda nete dicitur (r^Vc^ 
<^Ima^] Quae in tetrachordo ima est. Haec eadem 
nete a musicis dicitur (l^hfV 6 

9. § Ordo est: s<a>epe currebat uelut fugiens hostem 
{r^hVc^ ex Parph. 

§Nil <[a>equale homini fuit illi (c)] Vt Sallustius 
de Catilina (15, 5): 

Citus modo^ modo tardus incessus. 10 

In omnibus ostendit inaequalem (I^bFcf 

11. §Iunoni8 sacra (v)] Caneforae (leg. caneforoe 
cum Porph.) apud Athenas hodieque dicuntur, qui (leg, 
quae cum Porph.) sacra capite portant et sensim incedunt 

et (leg. idest cim schol. FBz) lento gradu (F' fVc^ 16 
ex Porph. 

12. §Modo reges a. t. (cf)] Tetrarchae dicuntur, qui 
quartam partem regni imperatoris babent (l^hfVc^ 

14. § Concha salis (vc)] Marina, in qua plerumque 
sal ponitur (l^hVci 20 

§ 'Puri' idest sine condimentis, simplicis, non conditi 
(rhfVct cons. Porph. 

16. §Huic parco (v)] Idest isti parco, isti paruis 
contento si dedisses ducenta milia, post quinque dies nihil 
inuenires (l^hVc^ 25 



6 a musiciB dicitor yFl dicitor a muBicis rvf dicitur h 
8 sallustiuB v] BaluBtiuB ThVct 10 modo cituB rct in- 

cessn ct 12 can: — dicuntur] om. ct canefore y canefore rf 
cane fore V cano fore v 14 et senBim — gradu] lento gradu 
incedunt ct Porph. incedunt post gradu pon. c 16 et 

l^to gradu om. r 18 regni imperatoriB fl regni impera- 

tores c regni h imperatoriB F' V imperii f 21 iaeBt] autem c ^ 
2S idest] om. vt pro c 



36 SCHOL.rTm HOR. 

17. <Loculis>] Arculis {FbfV 
Ab eo, quod est locus, diminutiue loculus (r'hfV . 
§Noctes uigilabat (vcf)] Accusatiuum posuit, ut 
iugem ostenderet uigiliam quomodo (Verg, Am. I 47. 48): 

5 Tot annos 

BeUa gero (r^Vc^ cf Forph. 

21, §M<a>enius absentem (v)] Sensus iste est: 
confiteor me habere uitia, sed leuiora, nec sum similis 
Maenio, qui dicebat se ignoscere peccatis suis et ea pro 
10 [leuiora] nihilo ducere {l^hfLVci 

21. 22. §Maenius cum de Nouio male loqueretur, 
ait illi alter: dic mihi tu: nescis te? (rhfLVc^ 

Hic est Maenius, qui uenditis rebus onmibus unam 
sibi colunmam reseruauit in Foro, unde gladiatores specta- 
16 ret, quae Maenia dicebatur (T^hfV ex Forph, 

25. § Gum tua peruideas (prou: ?) o. m. (c?)] Ordo 
est: cum tua mala oculis inimctis uel lippus uideas, 
[idest cum tua mala] ^inunctis' autem ^ueluti inunctis', 
ut Persius (1, 79. 80): 

20 Hos pueris monitus patres infundere lippos 

Cimi videas, 

pro 'ueluti lippos^ {l^fLVci 

*C\mi tua peruideas (v)] Idest cum tua uitia cemas 
quasi c<a)>ecus, quare aliena perspicis oculis aquilae? 
25 {r'fLci 

27. Quam aut aquila (v)] Haec multum uidere tra- 
ditur; nam sola fert solis radios, hoc est rectis oculis 

6 tot] una cum gente tot c^ 7 sensus i: e:] om. ct 
9 maenio &] moenio rLV menio yvf nenio c neuio i se] 

om. V et — ducere] om. ct 10 leu: del. K. 16 Ex 

eiusmodi columna gladiatores spectari non poterant, poterant 
ex Maenianis, qiMe nomen dMxerunt a Maenio censore a. 436: 
de quo Fest^m: Maenius censor primus in Foro ultra columnaii 
tigna proiecitf quo ampliarentui supeiioxa» ^^^c\».c\3i«, (Osann) 
J7 estj om. rLci 21 cum — lip^o«i\ om. c^ 'i^^ ^^tww^ 

cernia ^ aideaa c 



SERM.I3 37 

solem spectat; deinde et ex alto latentem leporem con- 
spicit (r^hfV eons, Porph. 

^Ant serpens Epidaurius (cf)] Generaliter omnes 
serpentes multum uidere dicuntur, Epidaurium autem 
propter historiam posuit. A libris enim Sibillinis Eomani 5 
moniti pro remedio ciuitatis, ut simulacrum Aesculapii de 
Epidauro insula peteretur. Quo Bomani cum uenissent 
et errore multorum simulacrorum certimi inuenire non 
possent, draco in conspectu omnium nauim Bomanorum 
petiit. Qui ad urbem delatus in ripa uel insula Tiberis 10 
uisus subito non conparuit. In ipso autem loco templum 
Aesculapio condiderunt (r^hfVc^ cf. Porph. 

29. §Paulo minus (vc^)] Qui non se aptant ad 
mores hominum, minus apti dicuntur, qui nesciunt rerum 
tempora, qui inportuniores (r^hfVc^ 16 

29. 30. §Acutis naribus (v?)] Idest ab acutis ho- 
minLbus rideri possunt hii, qui iracundiores sunt et inepti. 
^Acutis naribus' ergo metaphoricos dicit a canibus, qui 
odore inueniunt cubilia bestiarum. Ahi (ut Porph.) sic 
exponunt: habet aliqua uitia, ita ut paulo iracundior sit, 20 
nec possit deridentium u<(rb)>anitatem, quae nunc maxime 
exercetur, sustinere, praestat etiam de se ridenti materiam, 
quod rusticius tonsus sit et toga ipsius defluat laxosque 
calceos habeat {l^hfVci 



3 epidarius c^. gen: — epidaurium] om. c propter negle- 
gentiam 4 epidaurium yh] epidarium £ epidaurum cett. 

autem hct] om. cett. 6 posuit hfc^] om. cett. 6 moniti T' F] 
moniti sunt hf sunt moniti c£ 9 draco r Porph.] om. cett. 

serpens add. edit. nauim vhfc] nauem yV om. t 10 uel 
insula] om. ct 11 conparoit yv] appamit cj; comp: cett. 

16 inport: yvV] import: r inport: sunt hfc import: sunt £ 
16 idest] om. ct 17 hii ^ hi cett. 18 metaforicos yV 

foricos V metaph: rhf methapn: c^ 20 aliqua v Porphi] ali- 
quis yhfc aliqui rV . . . . aliquis t 21 nec r\ noiL v \a c«lt. 
Poirph. mrhBnitatem Porph.] uanitatem codd. 'K^ ^^ ^^ 

adendi Fci] de ae ridenii rbv desideiaati •/ ^e ^^ l^i^m ^w- 



38 SCHOL.rTIN HOR. 

31. §Rusticius tonso (v)j Quidam (non Porph.) di- 
cunt de C<^a)>esare hoc dictuin esse, quia fluebat eius 
semper toga, idest non erat bene composita, et inperito 
tonsore utebatur (l^hfVc^ 
5 '^Et male laxus (v)] Non male laxus, sed male 

haeret, pro non h<a>eret, ut (Verg. Am. im 8): 

Male sana sororem {r"b 

§Hic dicitur pulsare Virgilium, quia indecori et 
corporis et habitus fuit (r^(r5i;)Fcf 
10 *Male laxus (Xcf)] Indecenter laxus {jTbLct 

34« §Inculto (v£')] Quasi Maenius hoc dicat: sed 
haec in inculto corpore celantur; quia non facile probat 
aliquis sapientem esse eum, qui male uestitur (l^hVci 
34. 35. §01im n. (v)] Aliqua natura'uitiorum insita 
16 fuerit, ut (Verg. Aen. 11 8. 9): 

lam nox humida caelo 
Praecipitat {riVci 

36. *Consuetudo mala (v)] Mire duo dixit; uitia 
enim aut nascuntur aut mala consuetudine trahuntur 

20 {r'hct 

§Ostendit ex consuetudine nasci multa mala; nam 
si neglexeris te, uitiosus efi&ceris, quemadmodum neglecto 
agro spinae nascuntur {I^hfVc^ 

38. §Illuc praeuertamur (t/)] Aut ^redeamus' aut 
26 'ueniamus' pro ^transeamus', sicut {Verg. Aen. 1 317): 

Volucremque fuga praeuertitur Hebrum 
{J^hfVci cons. Forph. 

2 semper toga eius c^ semper eius toga v 3 inp: y] 
imp: cett. 8 uirg: pulsare r quia vhV] qui rcS 

11 dicit y dicat cett. 12 in yh] om. rvVct 14 aliqua] 

numquid aliqua edit, cons. c^, non cett. 19 mala] ex ct 

21 ex consuet: ostendit c£ 22 te uitiosus — nascuntnr] 

quemadmodum neglecto agro spine nascuntur, ita indisciplinato 
22iiaa ^enerantur c^ te — efficeris] om. V 



SEBM.I3 39 

§Quod amic^a^ t. (v)] Debemus, inquit, et nos 
imitari amatores, qui non solum non offenduntur ami- 
carum uitiis, sed ea etiam laudant (l^hfVci 

§Hoc est, quod dicit: non debemus offendi uitiis ami- 
corum, sed et nos uitia eorum saltem tolerare debemus 5 

(r'Vct 

40. §Hagn<(a^e (v)] Hagna nomen meretricis pu- 
tidis naribus. Poljpus autem uitium narium, quod adu- 
lescentem nobilem delectabat {J^fVcl 

41. 42. §Et isti errori (vcf)] Quod laudamus 10 
uitia amicorum; idest uirtus ipsa, si ita errarem, appel- 
laret me uirum bonum (r^hVc^ 

44. 46. §Strabo, qui est detortis oculis, dicitur, 
petus autem leuiter declinatis {F^hfV paul. svm. c? 

Ex hoc autem et his, quae subsecuntur, ostendit a 15 
parentibus filiorum uitia aut non intellegi, aut intellecta 
dissimulari, quod praecipit circa amicos quoque esse fa- 
ciendum {iThfV ex Forph. 

*Paeti dicuntur proprie, quorum oculi huc atque 
illuc cum omni uelocitate uoluuntur (l^hfc^ 20 

47. Sisyphus (v)] Sisyphus pedalis fuit, quem An- 
tonius dilexit. Hic solebat iu scapha natare {T^hfV 

Alii: fiiit intra bipedalem staturam, ingenii ignei 
(rhfV ex Porph. 

§Antonius triumuir, frater Antonii, uiri Cleopatrae, 25 
habuit filium prodigiosae breuitatis; istum Sisyphum ap- 
pellauit, quia erat ardentissimi ingenii (l^hfVc^ 

7 hagna FF] agna fc^, <m. v, h dbsc. 8 polypus r] po- 
lipus c^ polypum v polipum V polippum yf adul: vVcl 

adol: yft huleBcentem r 13 steabo — declinatis] leniter 

inclinatis (inclinans ^) oculis c^ cum lemmate 14 leuiter F' 
Forphyrionis U"] leniter hfVc^ 15 subsecuntur yvbV] sub- 
sequuntur rf 17 faciendum esse r Porph. 19 proprie 

dicuntur cf huc atque illuc oculi uelociter uoluuntur (uer- 
tnntur c) ct 22 scapha rf scafa yv suafa V, ahsciss. h 

23 alii] aliter & alii dicunt v fuitl faisse v 23 i: i: om. V 
26 appellauit v appellatFc^ appellabat rf apellabat h apel- 
lauit y 27 quia yhfVc] qui rf quod v 



40 SCHOL.rTm HOR. 

§Himc uarum (cf)] Varus appellatur introrsum re- 
tortis pedibus (ir(rbv)Vci 

48. Balbutit (v)] Idest illum balbutiens dicit scau- 
rum (rV 
5 ' §Scauri sunt, qui extantes talos babent. Suauiter 
autem dixit: balbutit scaurum; sic enim blandientes in- 
fantibus infringere linguam suam solent, ut eos imitentur 
(ex Forph). Alii dicunt scauros esse, qui habent calces 
inuersos (l^hfVc^ 
10 49. Ineptus (F)] Hic ostendit, quomodo amicorum 

uitia appellare et existimare debeamus et bonestioribus 
uerbis app^ellare (r^hV ex Forph. 

50. 51. §Concinnus (vh)'\ Compositus, bonus; idest 
iactans est aliquis: dicatur, quod uult uideri apud amicos 
16 concinnus et bonus (F^hfVc^ 

52. §Plus <^a)>equo liber (v)] Vltra quam oportet. 
Plus aequo liber est, qui, quod sentit, tacere non possit 
(r'hfVop 

§Simplex (vhVc)\ Non ambiguus aut bilinguis, sed 
20 qui, quod sentiat, dicat. Vulgo autem 'simplex' mo- 
destus dicitur (r^hfVc^ ex Porph. 

65. At nos (v)] Sensus [est]: at uero nos adeo 
maligni sumus, ut non solum uitia amicorum non tega- 
mus, uerum etiam laudes mala interpretatione culpemus 
26 (r'hfV 

§Debebamus uitiis alia dare nomina, idest leniora. 
Nos etiam uirtutes deprauamus, idest laudes amicorum in 
uituperationem conuertimus (l^hfVci 

56. *Sincerum cupimus uas incrustare (c cons, f)] 
30 Allegoricos: de uiro bono detrahimus (i^cf com. Porph. 

6 suauiter] pater c^ 6 balbutit yfvc, sed c in rcw., 

balbutis ^ balbuttit rhV Porph. 7 infingere r'c^ infringere 
etiam FDz 8 calces yvhfV] calceos r talos c^ 12 ap- 
pellare Porph.] appellari (apellari y) codd. 14 iactanBl si 

iactans cl 22 est v om. cett. 26 nomina bfci] om.TY 
leniora cfj leuiori V leuiora cett. 30 detrahimusj om. ci 



SERM.I3 41 

§Iiicrustari uas dicitur, cum aliquo uitioso suco in- 
linitur et inquinatur, secundum quod et Lucilius in 
quarto satyrarum (III 20 M.) ait: Nam mel regionibus 
illis incrustatus calix rutia (l^hfVc^ ex Forpk. 

^lncurtare^] Minuere. Lectum est et incrustare (I^F 6 

57. 58. §Tardo cognomen pingui d. (cj)] Hlum, 
qui pinguis est, tardum appeUamus, naturam uertentes in 
oitium {rhfVci 

§Ordo est: illi pingui cognomen tardo damus, na- 
turam uertentes in nitdum {r^hfVc^ ex Porph. 10 

*Pro pingui tardo. Pinguedo enim praegrauat et tar- 
dos facit (cf 

58. 59. §Insidias (F)] Si sit aliquis cautus et 
non facile se iungat insidiosis, eum astutum appeUamus 
(r^hV paul. sim. c J 15 

59. *Nulli nodum facit ad l<(a^edendum {r'hf 
*Obdit (t/)] Obicit, offert [opponit] (iTc^ cons. Forph. 

60. *Cum genus hoc (v)] Cum in genere huius 
uitae uersemur insidiosorum hominum (r"5cj 

03. §Simplicior q. e. e. q. m. s. 1. (c)] Ordo est: 20 
et siquis est simplicior, qualem me tibi s<(a^epe libenter 
exhibui, o M<(a)>ecenas, bunc appeUant molestum et stul- 
tum. Sensus uero hic est: siquis Hbere et sine obser- 
uatione temporis {Ippellauerit amicum suum, hunc dicunt 
stultum et molestum {T^hfVci 26 

66. § Communi sensu {yj\ Siquis est simplex, ut 

2 secundum — rutia] om. ct 3 quarto] tertio Porph. 
satyrarum rvV] satirarum cett. mel] om.V 4 calix rbf] 
calez yvV, rectitis? rutia] ruciaF 6 minuere P'] om.V 
9 eet hfv Poiph.] om. FcV 13 si — app:] si non uult se ad- 
miscere insidioBis et nuUum ledere, stultum appeUamus c^ 
14 astutum] stultum Pauly cum c£ 17 opponit om. c^, ante 
offert pon. v 19 uersemur F'] uersemus h uersetur ct 

20 ordo — exhibui] om. t est yfVc] om. rv 21 siquis 

wH fli quis Tfc] siqui vV, h euanuit sepe libenter h sepe 

labententer f, om. T Vc 22 exhibui] obtulerim c 26 lemma 
m. ct 



42 SCHOL. r'F IN HOR. 

legentem aut cogitantem molestus interpellet, statim eum 
carere communi sensu dicimus {l^hfVcS 

'Inquiinus' media syllaba longa esse deberet {T^hfV 

67. '"Legem sancimus iniquam (v^)] Quia eadem 
6 ab aliis patimur et eidem conditioni subiacemus, quia 

etiam illi eandem de nobis legem constituere {r'hci 
cons, Forph. 

68. §Nam uitiis n. (v)] Ideo debemus uitiis ami- 
corum ignoscere, ut et alii nostris ignoscant (r'bVcS 

10 69. 70. §Amicus dulcis (v^cj)] Amicus bonus de- 

bet conpensare mea uitia cum bonis et, si plura sunt 
bona, ad ea propensior fleri, idest ea magis laudare 
(r'hVci 

72. *Hac lege i. t. pone[re]tur eadem (?)] Alle- 
16 goricos: qui ignoscit uitiis meis, eandem ueniam conse- 

quetur (i^fecf cons, Forph. 

73. §Qui ne tuberibus (vf)] Hoc dicit: quod siquis 
suis magnis uitiis ueniam poscit ab amico, minoribus ui- 
tiis amici debet ignoscere (i^feFcJ 

20 76. §Denique quatenus (v)] Quatenus uitium irae 

et alia uitia non possunt penitus aboleri ab hominibus, 
debemus moderate ea uituperare. Si non possunt, inquit, 
dissimulari uitia amicorum, saltem talia aestimemus, qua- 
lia sunt, nec debemus ea malignitate nostra augere. lam 

26 paulatim eo descendit, ut aduersum Stoicos disputet, qui 

dicunt omnia peccata paria esse, animum ergo peccantis, 

non quantitatem peccati spectandam (I^hVc^ cons. Forph. 

78. §Ponderibus (v)] Propriis aestimationibus, iu- 

diciis, mensuris debet uti et hoc modo debet punire pec- 

30 catum {rhfVc^ 

3 syllaba i/&] sillaba cett. es8e deberet] est, sed causa 
metri corripuit h 4 sanciret v 6 constituere] statuerunt c 
statuerint f 8 uitiis am: deb: cf 9 et om. ct 15 meisl 
mox ct consequetur] consequitur v^ poscit c 20 quatenusj 
quando f quoniam c om. v 26 aduersus yc aduersoB f 

27 spectandam] spectant c spectat f, sed opp. Forph. 28 pr: 
aest: iud:] om. V propriis c] proptiis t om. cett. exti- 

mationibuB ct om. f 



SEBM.I3 43 

79. §Ac res ut quaeque est (v)] Prout est una- 
quaeque res, et quemadmodum est uitium in quauis re, 
ita et poena ratione prooedit, idest pro qualitate uitii 
poenam debemus adhibere. Hio autem tangit Stoicos, qui 
dicunt omnia uitia paria esse (l^5/*Fcf 6 

80. § Siquis eum s. (v)] A simili argumentum facit 
et docet non onmia peccata esse similia ac per hoc nec 
sinules poenas esse (r^hVc^ 

81. *Ligurierit (cf)] Degustauerit {Fhfc^ 

82. In cruce s. (v)] Labeo iuris peritus uituperabat 10 
leges Augusti Caesaris; hunc modo reprehendit Horatius 

in gratiam Caesaris {r^hV 

§Marcus Antistius Labeo iuris peritus memoratae 
libertatis, namque in Augustum libere inuectus est; ideo 
etiam eum nimc poeta male tractat, ut gratificetur Augusto 15 
(r^hVc^ ex Forph. 

83. *Quanto hoc furiosius (?)] Quod fecit dominus, 
quam quod seruus admiserit (T^hfci 

84. §Paulum d. a. (c)] Paululum si peccauerit 
amicus, odisti eum; quod [paulum] peccatum nisi conces- 20 
seris, saeuus et acerbus uideare [uel habearis] (l^hfVc^ 

86. §Vt Eusonem d. (v?)] Significat hunc Eusonem 
feneratorem fuisse et eimdem historiae malum scriptorem, 
qui solitus esset a debitoribus suis audientiam exigere 
(r^hVc^ cons. Porph. 26 

[Quia usuras a debitoribus per historias a se scriptas 
per uim extorsit siue in spectaculo (F] 

*Ordo: qui nisi undeimde extricat nummos (l^hcS 



1 prout — res] om. V est] post res pon. vcS 2 et — 
esse] om. f 9 degustauerit rhfc] deglutierit y 13 mar- 

cuB v] marous V martius Fc marsiuB f, euanuit h memo- 

ratael immoderatae Peerlkamp nemorate f ; memoratup = me- 
morabilis 17 furiosior f 18 admiserit rv] admiserat yh 
admisit c amisit ^ om. f 19 paululum r corr. h] om. f, pau- 
lum yvVc^ 20 paulum om. cf 21 uel habearis om. c^ 
habearis rh abearis V habeares v habeare y habueria f 
23 fener: vhc] foener: FV senatorem £ 'i^ xm.^'^ »10^ 



44 SCHOL. rFIN HOR. 

§ Qui debitor, nisi parauerit usuras aut sortem, audiet 
historias Eusonis feneratoris (c/*. Forph.), idest lites et 
conuitia. Alii dicunt 'historias', quod is malus historio- 
graphus fuit, adeo ut debitores eius, cum non haberent 
5 reddere, pro poena eum recitantem suas bistorias pate- 
rentur audire (F^hVc^ 

*Misero (cf)] Debitori (rbfc^ 

89. *Porrecto iugulo (v)] lugulus incerti generis 
est, nam et bic iugulus et boc iugulum dicimus (F^bci 

10 §Historias (vcj)] Iniurias, contumelias. Ordo: ut 

captiuus audit. Hic allusit, quoniam malus bistoriogra- 
pbus dicitur fuisse {r^bfVc^ 

90. § Comminxit lectum {ycj\ Inuitasti quendam 
amicum tuum ad cenam, is potus comminxit lectum tuum, 

16 aut si fregit catinum, eo debes illum odisse? {jyhVc^ 

91. §Euandri {ycj\ Euandrum ferunt** caelatorem 
ac plasten Atbeniensem a Marco Antonio Alexandriam 
perductum et inde inter captiuos Bomam uenisse ibique 
multa admiratione digna fecisse {ex Forph), Hio ergo 

20 allusit ad speciem materiei dicens uas fictile caelatum 

fuisse {r'bfVct 

§0b banc rem (t/)] Quia [uas aut] calicem deiecit 

nobiliter factum, ideo debet minus iucundus uideri? 

{r^bfVci 

25 §Ordo est: ob banc rem minus iucundus amicus sit 

mibi, quia antepositum pullum in mea parte sustulit? 

2 fen: — bistoriographusj om. f fener: vc] foener: FV 
fgner: b 3 conmtia yc conuraia r pr. v conuicia r corr. bV 
4 fiiit] faerit c^ 9 et] om. c^ dicitur cf 11 hic] ast 
hic c^ 13 commixit c connixit f 14 comminxit yV com- 
muxit c commixit rv commisisti f 16 fregit] fregerit c^ 

16** = qui de personis Horatianis scripserimt, uid. Porph. 
17 alexandriam (all: g) FfVc^Porph.] alexandream v, eua- 
nuit b 18 ibique — fecisse] om. c^ 19 ergo Ff] uero v 
om. Vct^ euanuit b 22 lemma om. ct uas aut] om, ct 

23 iocundus yb^ iucondus f 26 est] om. vci iocimdiu 

yfVt, euanuit b 



SEBM. 1 3 45 

Ideo hunc debeo persequi? {r'hfVci cons, fort Porph, 
Ofigmarius 

96. §Dogma reprehendit Stoicorum, qui omnia pec- 
cata paria esse dicunt, et ait ne ipsos quidem in hac 
sententia permanere {ThfVc^ Porph. 5 

97. §Sensus m. q. r. (c)] Consuetudo probat non 
paria esse peccata, quia aliter punimus furem, aliter 
homicidam. Sensus: aliter enim indignatur animus, cum 
audierit homicidium factum, aliter cum furtum {r^hVc^ 

Moresque (v)] ludicium, aestimatio hominum. Idest 10 
cum uenerimus ad ueritatem, hoc est ad iudicandum de 
peccatis, sensus et mores abnuunt paria esse peccata 
lr'hV 

§ <^Sensus moresque repugnant)>] Quia aliter sentiunt 
homines ceteri quam Stoici in hoc, quod facilius diiudi- 15 
catur furtum quam homicidium, quod Stoici nolunt 
(r'hfVci 

98. §Atque ipsa utilitas iusti prope et qui (leg, 
mater et aequi) (f)] Ingeniose ait iustum et aequum ex 
utilitate descendere. Inter iustum autem et aequum haec 20 
differentia est: iustum est, quod ex lege descendit, aequum 
uero, quod ex natura, ut Maro {Aen, Vn 203): 

Haut uinclo nec legibus aequam (r"5Fcf 

§Atque ipsa utilitas (v)] Est enim utilitas uera 
iusti et uirtutis mater; altera est, quae uidetur pecuniaria. 25 
nia ergo utilitas iusti mater repugnat praeceptis Stoico- 
rum. Ostendere uult non esse iustitiam naturalem, sed 
natam esse ex utilitate (l^hVc^ 



3 sine lemmate etiam c£ dogma rfc^ Porph.] doctrina y 
docma hV 4 ne c|; Porph.] nec cett. 6 consuetudo — 

peccata] per neglegentiam om. v 8 animus indignatur V 

14 quia — stoici] Cum uentum ad uerum est: ad extimatio- 
nem cf 15 in hoc -— nolunt Vcp^ om. r'hf 20 desc:] 

piocedere ci 23 haut V] aut ct haud cett. 24 enim 

^FcgJ igitur h autem v 27 non esee iust: r'FS\^^^^*- '«^^'s^ 
ewe he 



46 SCHOL. r'F m HOR. 

99. *Cum prorepsenint (v)] [Processerunt] docet^ 
quomodo ex utilitate nata est iustitia (i^&cf 

*Animalia terris (v)] Ypallage: prima animalia ho- 
mines intellegendum (r^hc^ 
6 104. §Absistere (v)] [Secedere, separari.] Zeugma: 

coeperunt, posteaquam inuentae sunt leges (l^ Fcf 

107. §Nam fuit ante Hel. (t/)] Hoc eo pertinet, ut 
probet, quod supra dixerat, homines inter se ab initio, 
cum orti sunt, pugnam habuisse, sed primo ferino ritu, 

10 deinde ad arma paulatim processisse (^T^hVc^ ex Forph. 

108. *Ignotis p. m. i. (c)] Quia nemo de illis 
scripsit, ignorantur (I^hfc^ 

109. *Incertam (vcf)] Omnibus expositam, quia 
non habebant certas uxores (Jr'5cf 

16 111. Metu iniusti (v)] Hic inutilis; idest necesse 

est inuentas esse leges propter metum incommoditatis 
{r'hV 

§Adhuc uult ostendere iustitiam non esse naturalem, 
sed inuentam propter utilitatem (J" Fc? 

20 112. §Tempora si f. (vcf)] Si antiquitatem uo- 

lueris retexere, in qua antiquitate leges nuUae erant, in- 
uenies iustitiam inuentam propter utilitatem, non propter 
naturam (l^&Fcf 

113. [Natura enim praestat scire, quae sunt appe- 

25 tenda, quae etiam fagienda; sed ratio, quae plus ualet, 
discemit iustum ab iniusto (Fcf] 

§Nec natura p. (v)] Natura nouit, quid sit amarum, 
quid dulce, quid album, quid nigrum; quid iustum, quid 
iniustum, nescit. ^escit]> enim tollere cupiditatem ha- 

30 bendi et dolorem amittendi, quae utraque non natura, 

1 processerunt] om. cf 5 secedere sep: om. Vct 

6 coep: F] c^perunt f cep: cett. 8 supra rvVcS] superius 

yh om. Porph. 15 idest] id F 18 ostendere uult ct 

20 f. vc] fastusque £ 24 enim cfl om. V 26 sed cQ 

om. V 29 dltertm nescit add. K., om. codd. ; non potest pro 
hoc scrih. ct (non enim potest tollere) enim tollere vhcj^ 

toUere enim y V tollerare enim r 



SERM.I3 47 

sed xiita nos docet, et neque iustum diligitur neque oitu- 
peratur iniustum (r^hVc^ 

§ Secemere (v)] Natura enim bona ac fugienda operi 
suo adtribuit, sed iustum ab iniusto ratio secemit, quae 
ratio non optinet boc, ut tantum peccet qui caules eripuit 5 
et qui sacnlegium fecerit (J^6Fcf 

Non ita per naturam, quid iustum sit aut iniustum, 
intellegere possumus, quomodo intellegitur, quid utile aut 
inutile sit, aut quantum distet malum a bono (r'hV 
cans. Forph. 10 

114. §Diuidit ut bona diuersis (cf)] Idest quo- 
modo potest natura separare bona a malis, ita non pot- 
est separare iusta ab iniustis [sicut Stoici uoluerunt] 
(r^hVct 

PetendisJ Licitis {r.hfV 16 

116. §Nec uincit ratio (vcf)] Nec potest probare 
Iloc ratio, quod tantum is peccet, qui alienum hortum 
uexauerit et qui patrem occidit {T^hVci 

117. §Nocturaus (vcf)] Pro 'noctu', ut alibi 
[art. poet, 268. 269): 20 

Vos exemplaria Graeca 
Noctuma uersate manu (jTiyhv) FcJ 

§ Legerit {vh)] Furatus sit, ut poeta {Verg. ecl, 9, 21): 
Vel quae sublegi tacitus; 

imde et sacrilegi dicti (jThVc^ cons. Forph. 26 

119. *Scutica (t/)] Loro, habena; Graece dixit {jThfc^ 
130« Scilicet cum exaequatis criminibus: nullum tam 

leue putes, quod ferula uindicandum sit {l^hV 

8 operi cdt*.] opere codd. 4 adtribuit yV cons. h^ attr: 
«tt. 5 optinet vFflobtinet rftc 6 et] quamc 9 difert 
bonQm a malo h opp. iPorph. 13 sicut — uol: Vc^ om. cett. 
16 mncet cf] uincit v 18 uexauerit yV] uexarit cf uipla- 

neiii r ///uerat h uexdicerit v et] quantum g quam c 

26 gr: d: rvf] d: gr; y grece h 



48 SCHOL.r'FIN HOR. 

130. §Nam ne ferula caedas eum, qui grauiora 
comiuisit, non uereor. Nam qui dicit onmia paria esse 
peccata, seuerus admodum est; seuerus autem leiiia sup- 
plicia nescit inferre (r^hVc^ 
6 <Ferula>] Deest ^cum' {I^hV cons. gloss. z 

132. 123« §Non uereor, ne dignimi maiore suppli- 
cio afficias leuiore, cimi mineris pari supplicio omnia per- 
sequi peccata, si tibi datum fuerit imperiimi (^r^hVc^ 

123. *Falce recisurum (c)] Allegoricos: supplicio 
10 amputaturum {l^hc^ 

124, §Ordo iste: siquis sapiens est, et diues est et 
sutor bonus et formosus et rex secundum Stoicam sectam. 
Ait ergo Horatius: si secundum te, o Stoice, sapiens liaec 
omnia habet, cur ad correctionem morum regnimi petis, 

16 quod te habere dixisti? (i^feFcJ 

§Dicunt Stoici sapientem diuitem esse, si mendicet, 
et nobilem esse, si seruus sit, et pulcherrimum, etiam si 
sit sordidissimus (I^hVc^ 

126. §Cur optas (vf)] Inconsiderate ait iLlimi 
20 optare regnum, cum sapientem etiam, si sutor sit, regem 
esse dicimt (r^hVc^ 

*Non nosti (v)] Antipophora (rv 
§Chrysippus (yvcf)] Restitutor Stoicae sectae et 
eruditus praeceptor. Huius etiam Cicero meminit. Nimc 
26 autem personam sibi contradicentis inducit, ut et Stoicos 
et reliquos inrideat (F^hVc^ 

128. *Soleas (c)] Caligulas (vc, c add.: bene incisas 
*Gamculas {rhf 



1 Hoc scholion ut initium sckolii 122. 123 perperam po- 
nunt et codices et editiones ne] ut cf 2 onmia] om. cf 
6 dignum] malignum cf maiore yvhV\ maiori r om. ct 

8 peccata persequi cf 11 iste] iste est cf 13 o] om. cf 
16 dicunt namque stoici h mendicat codd. mendicet edit. 
IS flit sord:J sordidus sit cf 19 optis v 23 chrisippus v cri- 
sippus yc cisippna S 24 nunc — iBiide«Ai\ cokvs. Porpft. 
^ff reliquoa] cet^OB y inrideat b"! 6batvmeS».civa.\> c ^^W^- 



SEEM.I8 49 

*Quo (vcf)] Quomodo; hoc interrogatiue poeta 
{r'{rhfv)ci 

129. Yt quamuis tacet (v)] Bedit ad principium; 
nam de cantoribus coeperat {JThV 

130. §Yrbane satis Alfenum Yarum Cremonensem 6 
deridet, qui abiecta ustrina (leg. sutrina cum Porph,\ 
quam in mimicipio suo exercuerat, Bomam uenit ma- 
gistroque usus Sulpicio iurisconsulto ad tantam scientiam 
peruenit, ut et consulatum gereret et pubHco funere effer- 
retur (I^hVct ex Porph, 10 

Alfenus, sutoris filius, qui ita iuris studio intendit, 
ut beneficio artis buius latum sumeret clauum et ad con- 
sularem consurgeret dignitatem. Sunt qui dicant (ut 
Porph,) hunc Cremonensem fuisse (l^hV 

133. § Sic rex (v)] Ysque adeo non es rex, ut si 16 
ad uellendam barbam tuam uenerint pueri, non nisi ba- 
culo uindiceris (r'hVc^ cf. Porph, 

134. §Lasciui p. (v)J Aut Epicur<^e)os dicit, qui 
aiunt sunmium bonum in uoluptate positum, aut simpli- 
citer lasciuos pueros dixit (J^feTcf 20 

137. §Dum tu q. 1. r. i. (c)] Per irrisionem dicit: 
dum tu, rex, quadrante lauatum ibis, quod rex non facit; 
et est sensus iste: quemadmodum non potes probare te 
regem esse, ita non potes probare paria esse peccata; 
nam qua ratione rex es, qiii nimmio dato lauas et uno 25 
comite pergis ad balneum? Mihi autem ignoscent amici 
mei, siquid peccauero, et ego illis. Per utramque ergo 
partem nititur Horatius probare neque regem esse Stoicum, 
neque paria esse delicta; dicendo namque ^dum tu pergis 

6 aliter urbane v 6 ustrina] tonstrina ^ Acron momu- 
scripius regiae societatis^ apud Bentleium 7 quam c^] quod 
ceM. 9 puplico 6 pubplico r 12 latum vh'] latam FV 
clauam F' clauem V, ahsciss. h 16 est codd. es Porph. et 

edit. 16 uenerint] ueniunt c^ non] om. cf 18 aat ^i^v 
— aiuntj aut guia (om. V) epicuri dicxLnt Yct ^\a\\, B.au- 

/l^a/J dicnnt codd. 21 dicit r'bc£^ dixit Y ^^ \iiMa»A 

Janas te e^ lauat r 2^ probare] probate b om, 7?» 
PsMwxoRoma 5ohox,ja ur Hobativm. H. ^ 



50 SCHOL. r'F m HOR. 

lauatum nummo dato' probat non esse regem, dicendo 
etiam ^gnoscent mibi amici et ego illis' ostendit peccata 
non esse paria; nam si est peccatum dignum uenia, pec- 
cata paria esse non possunt (1^6 Fc^ 
5 §Idest dum tu contempnis omnia et dicis non esse 

ueniam dandam peccatis et dicis omnia peccata paria 
esse, ego, siquid peccauero, impetro ab illis ueniam et 
inuicem praesto {jrhVc^ 

139. *Crispinus (v)] Stoicus [fuit], qui Stoicam 
10 sectam scripsit uersibus (r^^rhfv) 

142. Et priuatus magis ^eatus^ uiuam non paria 
tibi sentiens, quam tu rex cum tuo sensu (JThV cons,Forph, 



SEBM. 4 



1. §Eupolis, Cratinus, Aristophanes, hii primi archeas 
15 comoedias scripserunt, in quibus ciuium uitia amaritudine 
stili secuerunt. Mire autem per haec origo satyrae osten- 
ditur (jrhfVc^ ex Forph. 

Eupolis Cratinusque contra Lucilium scripsenmt. 
Dicit modo, unde nata sit satyra, simul qualis debeat 
20 esse satyra (JThfV 

4. *<(Sicarius>] Sica gladius est permodicus, quem 
solent ferre in manicis dolosi interficientes cum illis ho- 
mines, <^a)>quibus sicarii dicuntur (yf 

3 si est yvhV] si sicut c^ sicut r 4 non] om. cf 

9 fdit v] om. rhf 11 beatus add. K. conl. Porph. 14 cra- 

tinusj atque cratinus v hii |;] in F hi cett, 15 ciuium 

r'hfV Porph.] onmium c onmia t 16 o: s: per hoc osten- 

ditur c^ satyrae vf^ Porph.] satyre hVc satirae F 18 que 

rhf] g. v qui yV 19 satyra rvhfV] satira y esse debeat 

^^Z' debeat eaae FV 20 satyra rvhV\ satixa y f 22 cmn y] 

om. f 23 qnibus sic: dicuatoi 7"\ \m^ft ^«^Ssmddl ^ «ikA^t&l 

uocabulo aicarii nocantor gladiatoxeB f 



SERM. I 3. 4 51 

6, Multa cum libertate (1^67)] Adeo ait, ut et 
nomen ostenderet (P'feF 

6. Hinc onmis p. (v)] Lucilius eos secutus est Graecos 
poetas, ipse poeta Bomanus {T^hV 

7* §Facetus {vc^J] Habens peritiam risum mouendi 6 
et secandi homines uitiosos (I^fVc^ 

8. §Emunct<^a^ naris (vc)] [Tersae elegantiae 
(cons, Forph,) uel mundae.] Significat autem sapientem, 
quia e contrario muccosum stultum appellamus (r^hVc^ 

9. *Hoc uitiosus (v)] Vt asperos uersus componeret 10 

(r'6ct 

9. 10. §Vt magnum (v)] Sicuti magnum; sed non 
est magnum multos uersus scribere, sed bonos, quamuis 
paucos (JThVci 

§Putabat enim hoc esse maximum, si multos uersus 15 
momento fecisset (l^hVt cf, Porph. om, c 

11. §Lutulentu8 (i^cj")] Sordidus, cui contrarius 
luculentus, hoc est non liquida et pura copia (r'Vci 
svm, h 

§Quod tollere (v)] [Quod sumere optares.] Etiam 20 
quando asperos faciebat uersus, erat, quod uelles imitari, 
hoc est: erat in asperis uersibus illius aliquid dignum 
imitatione (r^hVc^ 

12. 13. § Scribendi f. 1. s. r. (c)] Scribendi recte 
non ferebat laborem, nam scribendi quodcumque ferebat 26 
{r'hVci 

13. §Sensus: nam in multum scribendo non difQteor 
facilem fuisse (r'{rhv) Fcf 



1 ideo codd. adeo edit. 6 et — uit:] om. f 7 naris 
c cans. f om. v tersae — mundae] om. Vc£ 10 comp: 

r^bl^ faceret ct 12 sicuti m:] om. c, non t 16 esse m:] 
maximmn esse hV maximmnj ma^um r 18 liquidae et 
purae copiae 6 liquida et pura conscientia ct 20 quod — 
optares om. hVct 26 scribendi quodcumque (c\jv.oc.xvblCsjv<^ t 

quomodo omique i) fereb&t F^hVci Bcn\)e\>«A. c^l^o <svkb^qjqa> 
ferebAtnr Pauly scribere laborabat auocvmiWfe W^"^^3Qs. 
miuthal ^ 



52 SCHOL. r'F IN HOR. 

*Ni[lii]l moror (v)] Non recuso, Virgilius (Aen. 
X 400): 

Nec dona moror (1^6 

14. §Ecce Crispinus (v)] Huius Crispini etiam in 
6 superioribus meminit (serm, I 1, 120. 121): 

Ne me Crispini scrinia lippi 
Compilasse putes. 

Hic similiter ut Lucilius multos, sed malos uersus faciebai 
Minimo autem digito solent prouocare, qui uolunt osten- 
10 dere plus esse uirium in suo minimo, quam alterius toto 
corpore {r^hfVc^ cons. Porph, 

<(Minimo>] Quasi nibilum (leg, nihilo), quasi eum, 
quem facile poterat superare {JThfV 

Minimo prouocare dicuntur hii, qui in sponsione 

16 plus ipsi promittunt, quam exigant ab aduersario (l^hfV 

19, §At tu conclusos hircinis follibus (c) auras (v)] 

Tu uero, Crispine, multa cogitando imitare hircinos foUes. 

Hircinis follibus comparauit pectus Crispini et auris festi- 

nantibus eiusdem ineptas cogitationes (I^hVci 

20 20. §Per hoc ostendit Cnspinum inflate scribere et 

turgide; unde Persius (5, 10): 

Tu neque anhelanti coquitur dum massa camino 

{ThfVci ex Porph. 

21. §^B6atus Fannius' est poeta, cui ultro delatae 

25 simt capsae, ut suos libros mitteret et in auctoritatem 

reciperetur. Fannium quendam non satis bonum poetam 



40 alterius toto corpore yvV] in alt: toto corpore ct 
in alt: corpore toto r alterius in toto corpore hf 14 hii yF] 
hi cett. 16 exigunt hf 16 auras — follibus] om. f propter 
homoeoieleuUm 17 o crispine v hircinos c] hyrcinos yvV 
yrcinos r, h ahscimm 20 inflate] inflatu V inflatum c? 

^^ anelanti c^ 26 Fannium — aenatas^^ Dicit autem ^fiui- 

ninm q}nenda,m non satis bonum pofe\.am c^^m <T<b^«^Y\» K^yB. 

Auctoritatem senatus h 



SEBM.I4 53 

recepit in auctoritatem senatus. Fannius iste malus poeta 
fuit, qui, dum ante contempsisset datam sibi imaginem a 
senatu, postea, dum moreretur, petiit, ut, delatis in publi- 
cum capsis suis, cum libris propriis incenderetur. [Item 
aliter de Fannio: hic Fannius loquacissimus poeta fuit, 5 
cui senatus audiendi fastLdio ultro imaginem et capsas 
dedit.] Item aliter: Fannius Quadratus eo tempore sa- 
tyram scribebat et erat sine liberis. Huius imagines et 
libros beredipetae in publicas bibliothecas referebant, nullo 
merito dictionis (jrhVc^ 10 

22. *Delatis c. (v)] Ad bibUotbecam (rhf 

Et imagine (v)] Quia is, qui fuisset in auctoritatem 
receptus, eius imago ponebatur quasi opinatissimi poe- 
tae (rhV 

23. *Vulgo recitare timentis (f)] Qui enim secat 16 
mores aliorum, in publico non recitat (r'fcS 

24. §Quod sunt q. g. b. m. i. (c)] Quia sunt qui- 
dam digni culpa^ quos hoc genus carminis nunime de- 
lectat (rhVci 

§Ordo: ideo mea nemo legit, quod sunt, quos genus 20 
hoe non iuuat; quare non iuuat? quasi dignos culpari 
(r'hVci 

26. §QuemuiB m. e. t. (c)] De medio populo, de 
eo [populo], qui est ante conspectum, producito (rhVc^ 

28. §Albius aere (v)] Idest Corinthio (cons, Porph.\ 25 
ac per hoc statuis, non pecunia; nam supra argenti cupi- 
dos dixit (rhVct 

29. *Hic mutat m. (vf)] Maronis illud (ecl 4, 38. 39): 

Nec nautica pinus 
Mutabit merces (rhc^ 30 

1 recepit vbc] recipit FV recoeperit ^ 4 cmn bc^] 

am. cett. item — dedit] om. c^ item] om. v 5 fanio yV 
fanius V 7 faunius vV quadratus rvbV] quadrato y 

et V pr.? quadratam c^ Hauthal 10 dietioTi\ft\ 5L0<i\»csiS& <iX» 

Bcriptons Oruqutus anctona Pauly 11 Qvxi c^ *^^ ^^*^ 

BcnptA V 21 quBJce non iuuat] ^. om. PauX-y "^"^ ^^ ^'A 

eo ci: 24 popnlo Fb Vom. vc^ 



64 SCHOL. r'F IN HOR. 

30. § Vespertiiia t. r. (c)] Tepere dixit ocddentalem 
plagam ad comparationem orientAlis [plagae], quia ibi sol 
acrius feruet (r'67cf 

32« §Aut ampliet (v)] Qui propterea se periculis 
6 committit, ut aut nihil decedat de summa patrimonii sui 
aut certe ut augeatur (P'6Fcf 

33* '*'Omnes hi m. (v)] Qui sunt uitiosi, qui his 
malis sunt dediti (JTh sim. c? 

34. §Foenum habet (vc)] [Et] sic locuntur inter 
10 se, qui sunt uitLosi: fuge istum poetam satyricum, qui 

foenum habet in comu. Msxaq>OQi>KS>g autem dixit, quia, 
quando feriunt boues, horum in comibus ligatur foenum 
(rbfVct cons. Porph. 

36. 37. §Non quod Horatius multis recitet, sed 
16 quod hoc uidetur consciis peccatbrum (l^hVc^ 

37. *Bedeuntis (yvj] Eedeuntes seruos a pistrino 
siue a nimpha {I^hf 

35. '''Age dum pauca accipe contra (o)] [Idest] 
audi tu, qui uituperas poetas satjricos {I^hci 

20 39. §Primum ego (cf)] Primum ego eximo me de 

numero eorum, quibus do hoc nomen (ex Porph.) ^poetas', 
idest non me dico esse poetam; neque enim qui scit uer- 
sum facere, poeta est {l^hVc^ 

46. 47. [Quod acer spiritus ac uis nec uerbis nec 

26 rebus inest (f)] Eo quod elata uerba in com<^o^dia esse 



1 tepere c] tepet r'6F tempore f 2 plagae F plage 
vV om. bct 4 qui] om. cS 7 qui — dediti] qui huius- 

modi uitiis dediti sunt c^ 9 fenum c et om. c^ idest f 
locuntur Vc] loquuntur fV loquitur ^, absdss. b inter] 

intra c 10 satyricum 6 Vc^] satiricum cett. 11 MHTdi- 

<t>0}PIK(A)C F metaphoricos rbfct metaforicos yv 12 homm 
in comibus r'bfV] in comibus eis cf 14 Hoc schol. per- 

peram ad u. 39 pontmt edii. 15 consciis rvVct] consciuB 

yb edit. perperam 17 nimpha r'6] alipha f {ortnm ex ^tk 

Jiizipha'; Petschenig mluit a lympha, sed cf 'Nympharium* 
18 idest om. vbc^ 19 uituperaa^ xepxe^civ^\» c xe^T^^i^Bi^diik ^ 
Bat: poet&B cS satyricoB rvc^ ayn.coft b »«b^\rv<io^ *\ ^^ «liw 
poeta c^ poetaj ilico poeta r ^h eo c^cv^^ c^ om.Y 



SEBM.I4 55 

(non> debent, sed quae (quia?) haec non habet, dubi- 
tatur, utrum com^o^dia (leg. prosa ud sermo) sit an 
poema (Vcf; 

47. <Ni8i quod^] Nisi quod solo metro dijQfert co- 
moedia a prosa oratione {l^bV cons. Porph. 5 

48. §At pater ardens (v)] Dixit superius: multi 
dubitant, utrum fabula, utrum poema dicitur comoedia, 
quia in ea non simt ueraciora uerba neque sensus elati; 
qui autem uult uideri poema esse comoediam, dicit acrem 
inesse spiritum, siquidem patrem ostendit in luxuriosum 10 
filium saeuire uehementer (r^hVc^ 

<At>] Sed forte hoc dicatur {FhV 

61. *Ordo: [et] quod ambulet cum facibus, quod 
magnum est dedecus (r^bc^ ex Porph» 

51. 62. §Ante noctem (vcf)] Pro *per noctem' 16 
aut [^ante noctem'] ^ante tempus noctis', quia caeci 
sunt amatores, qui utuntur facibus eo tempore, quo non 
est utendum (^TbVci 

62. §Numquid Pomponius (v)] Verba sunt eius, 
qui destruit comoediam uideri poema; idest si uiueret 20 
pater, num leuiora uerba possit luxuriosus audire Pom- 
ponius, quam quae audit filius a patre comico? {^'(rbvjVci 

<(Istis>] Verbis, quae audit adulescens comicus (FV 

63. Hlud uult intellegi, quod etiam sine comoedia 
sic increpantur a patribus luxuriosi (JTbV 26 



^ 1 haec V] hoc cf 2 utrum] an cf 6 multi dubitant 
— dicitnr] dnbitatur utrum poema dicatur cf 7 utram 

poema] an poema y 8 u: u:] uerba uerba c uerba uera f 
ueraciora K.] ueratiora r ueria yV uera vbi uerba c seria 
HaufhcH 11 (saeuire recte in b) 18 et] om. c£ Porph. 
15 ante om, v 16 ante noctem] om. yei 20 qui bcQ 

om. rvV destmit recte codd. msi quod destruut f] dicit 

edit. uideri rbvV\ non esse c£ 21 posset b\ poaait rv 

om. Vct InxanoBm sndire rv] audiie luxmiovvi^ b \\vxqx\.q!«^ 
Audite V IxaoTioam sodiret cj; ^ qu&m c^^si^ |1\ ^^ ^ 

qime rVC qne ve a comico patre c omico i^«te^ \ 



56 SCHOL. r'F IN HOR. 

54. §Non satis {vc^J] Idest non sufficiunt piora 

uerba ad appellandum poetam metro conclusa; debet enim 

poeta et grauia uerba et composita cum sensibus elatis 

habere {rbVct 

6 *Puris (cf)] Sine figuris, sine magno sono {rhc^ 

56. §Personatus (vc?)] Personam comicam gerens, 
de comoedia, qui personam patris accipit (rhVc^ 

^His ego quae nunc' subaudi ^scribo uersibus aut 

uerbis' et bis, quae olim scripsit Lucilius, si temporum 

io mutationem et uerborum tuleris et figuras et con- 

uerteris ordinem conpositionis, inuenies prosam orationem 

(r'hV 

57. §Eripias si (c^)] Ordo: si eripias his. Sensus 
hic est: si ordinationem metricam mutes in opere Lucilii 

15 uel meo, non eandem grauitatem inuenies, quam in Ennii 
uersu soluto (P'&FcJ; 

Cuius est (Efm. ann. fragm. 270 F.): 

Postquam Discordia tetra 
Belli ferratos postes portasque refregit 

20 {r'hV cans. Forph. 

58. §*Tempora' dixit moras syllabarum et correptio- 
nes {r'{rhv)Vc^ 

60. §Non ut si soluas (v)] Idest non ita inuenias, 
' quemadmodum si soluas uersus Ennii aut Pacuuii, qui 
25 etiam solutL altitudinem et timiorem poematis optinent 
(rhVc^ 

Sensus: si meis et Lucilii scriptis ordinem dissipes 



2 conclusa — haberej om. f enim] om. b 
et m: c|; 7 de comoedia om. b, de om. r 8 His - 



5 sine m:] 

- _ „ . _. _, i — nmic v1 

om. cett. 9 scripsit 6] scripserunt r'V 11 conposicio /// o 

compos: cett 13 ordo — his] om. V 14 ordinationem 

T'^^ Fy orationem c PauVy 18 postqiiLani — ^tw. v\Qm.rhV 

taetra. JFbrph. 24 pacubii FV ^h optmco^X» ^Q«c\».Na& i 

poematis obidnent bcS poematis op^ent rvV '^'^ \Txa^V 



8ERM.I4 57 

metri, in uerbis non inuenies poetae spiritum, ut in En- 
nii uersibus etLam solutis poetae pondus apparet {JThV 

§[Ergo] ordo [est]: non [ita] inuenias [ut Ennii 
uersus si soluas] {I^hVci 

^ostquam discordia tetra)] Et bic et sequens 5 
Ennii est (FhV 

63. §Hactenus baec (vc£^)] Hucusque dixerim, utrum 
satyra uel comoedia dicenda sit poema (F' Vcf^ 

§*Alias' *alio tempore', *alio in loco', ut Terentius 
(Andr. m 2, 49): 10 

Quid alias malim quam bodie bas fieri nuptias? 

non *alio modo', ut quidam dicunt {r'hVc^ 

64. *Nunc illud quaeram (f)] [Deest audire.] Nunc 
dicam, utrum iure oderis boc poema, utrum iure metuas 
(r'ci 16 

65. 66. §Sulcius acer a. e. C. (f)] Sulcius et 
Caprius nomina fuere delatorum. Alii actores uolunt 
fuisse causarum; inde et rauci traduntur assiduitate agendi 
(r(rhv)Vctcf. Porph, 

69. §Vt tu sis (vcf)] Si tu uis similis esse male 20 
uiuentibus, cur ego non per carmen istud uideor similis 
esse accusatoribus? et est subaudiendum ^similis' {l^hVci 

^Celius et Birrius perditL adulescentes fuerunt boc 
tempore (r^&cf 



1 spiritum EauthdU] spem r'hV 8 ergo om. cj 

est vh <m. FFcJ ita om. cf inuenias cf Hor.] inuenies 
cett. Porph. ut — soluas] om. cf 4 si soluasj om. V 

7 baec vf] hec e 8 satyra rhVcQ satyram v satira y 

uel — poema] et comedia (comedia £) poema Rint an non c£ 
uel com:] idest (ncttum ex t uel ut) comediaF dicendimi h 
11 quid alias malim] quando alias c^ 12 non — dicunt] 

om.h 13 deest audire] om.v 14 iure oderis F' oderis cf 

17 capriuB 6cJ] capreus rvV faere rF\fvxftTvyafe -vbe^ 

18 etj etiam ci 20 tu] om. v ^^ axx\); ^\m\SAS^\ ^s^Qj^JSMscka 
mnecido e similiB inuentio £ subtilis innectio Baxtcr «^ 



58 SCHOL.rFIN HOR. 

71. §Nulla tabema m. (vc)] Negat se libellos suos 
edere bibliopolis, ne inperitam turbam inddant, qualis est 
Hermogenes Tigellius. 

HoG ita posuit, quoniam bibliopolae stationes uel 
5 armaria circa pilas uel colunmas habebant, ac per hoc 
ostendit se non temere cuiquam libellos suos edere nisi 
certis et electis personis (JThVcl; 

*Plerumque in pilis uel in colunmis epigrammata 
scribebant poetae uel bibliopolis tradebant {r^hc^ 
10 74. Non ubiuis (v)] Idest neque semper neque 

aperte neque extra amicos recito (I^hfV 

§In medio qui script. (v)] Hoc sic pronuntiandum, 
quasi quilibet dicat contempnens HoratLum: ideo tu se- 
crete recitas, quia multi digniores te sunt, qui in medio 
15 foro recitant. Deinde consentit Horatius et addit: non 
mirandum hoc, nam multos esse, qui et in balneis reci- 
tent, et addit causam per ironiam, quia in balneis melius 
uox resonet (JThVc^ cf. Porph. 

78. 79. § Et hoc studio prauus (v)] Subiectio [est]. 
20 Sed forte dicis: quoniam satyram scribis, o Horati, quae 

notat hoiniDes, ideo clam recitas {F^hVc^ 

79. *Vnde petitum (v)] Aut unde didicisti hoc, aut 
imde scis, quid sit prauum ? (r ghss. V 



2 inper: yF] imper: rvc, h ahsciss. inter picturam ^ 
4 quoniam] quod cf uel r'hct\ idest V 6 cuiquam] 

quuiquam V 7 certis et electis] nobilissimis cj certis et 

iectis F certis et eiectis r 12 hoc — qui etj om. t 13 quasi 
quil: dicat] est quasi dicat quilibet c cont: — multi] ow. J 
14 recitas] scribis h digniores] non indigniores c 16 deinde 
— hoc] om. c 16 esse] dicunt esse c in balneisl eis i 
recitent] recitant c, defic. £ 17 et addit] ideoque clamamus 
(dannamus f) cj, lacuna in V hanc causam cj, lacuna 

ante c : inV hironiam rc hyroniam y F hyreniam v yroniam j; 
jTonia h 18 resonetl sonet ct 19 lemma in ci: Ledere 
gjindea Bubiectio] obiectio v eat c^ om. cett. 20 quo- 
niamj qnomodo e£ satjram rvbYct^ ftBA.\t«*m ^ <a^^ — 
recitaa] om. c£ 



SERM.I4 59 

80. *E8t auctor quis (v)] Ordo est: denique quis 
eorum auctor est? (I^cf 

§Idest quis eorum delator est, cum quibus conui- 
uatus sum? <^Quibus]> ergo coniecturis colligis crimine 
hoc me dignum esse? (I^h Fcf 6 

Idest quis est de his, cum quibus uixi, qui dicere 
potest, quod malus sum et ideo gaudeo laedere? (T^bV 

82. §Qui non defendit (v)] Simt enim quidam, 
qui, dum uolunt se urbanos haberi, quasi per facetias 
lacerent, sicut superius (u. 34. 35): 10 

Dummodo risum 
Excutiat sibi, non hic cuiquam parcit amico 

ir^hVcS 

83. Dicacis (v)] Fa^jeti, iocosi. Dicaces sunt, qui 
risum mouent maledicendo, qui habent ioca mordacia {l^hV 16 

86. Hic niger est (v)] Malignus et liuidus, siue 
obscurus et latens. Sic nigrum ait malum ac uenenatum, 
ut (Verg. Am, JSIL 614): 

Nigri cum lacte ueneni (r'hV cons. Porph. 

♦Niger (cf)] Maledicus (r'cf 20 

*Hunc tu debes, Bomane, metuere, non me (I'hfcf^ 

86. §Quatemos (vof)] Idest duodecim in triclinio. 
Nam inde et triclinium dictum, a tribus lectis (r'hVci 

87. §Quauis (vVc)\ Quo modo uis, [uel] qua ratione 
uis, ut poeta (Verg. Aen. I 676): 26 

Qua fiacere id possis, nostram accipe mentem 
(r^hVct 

1 est om. rci denique — est] quis deniqne eorum 

est auctor c om. £ 3 quis yc] qui rvbV quib; i ut uid. 

4 quibus] add. edU. om. codd. 8 lemma om. c^ ^ '^^t — 
jMyrci^ om. /" 12 bic pc] om. FV, h (ibsciss. ^.^ m^^ 

dioendi 4!odd. maledicendo edit. 21 \iTmc ta d^ft\>fei\ Wss^ 

actoB dehea c£ U neZ c^ om. cett. 



60 SCHOL.rriNHOR. 

88. *Aspergere (vcf)] Notare sermonibus uel ne- 
neno (r'&cf 

89. *Cum uerax (v)] Mire *uerax', nam ideo 
'Liber' {JThf 

5 91. Infesto nigris (v)] Tibi, qui infestus es nigris, 

idest malis hominibus, bic uidetur urbanus et comis (JThV 
cons, Porph, 

91 — 92. § Ego si risi, quod ineptus p. E. <o.> G, L 

(^Ol [Eesponsio] idest saepe in conuiuio uides aJiquem 

10 de omnibus male loquentem, excepto eo, qui pasdt, et 

delectaris: ego si merito aliquem uituperauero, repreben- 

dis? (rhVc^ 

93. Siqu<a>e (v)] Pro siqua, ut alibi (ca/rm» 
m 14, 19. 20): 

15 Spartacum siqua potuit uagantem 

FaUere testa (JThV 

94. § Petill<(i]>us cum Capitolio praeesset, coronam 
rapuit. Est autem genitiuus *de furtis Petilli Capitolini'. 
Nam ex crimine Capitolinus Petillius dicebatur. Hic de 

20 expoliatione Capitolii accusatus, dubium, utrum gratia iu- 

dicum sit absolutus, tamen Capitolinus uocatur {r^hfVc^ 
Petillius dum Capitolii curam gereret, coronae subla- 

tae causam dixit et ab Augusto absolutus est {r'hfV 

ex Porph. 
25 Fingit se loqui cum quodam, qui amicus sit Petilli 

amici Caesaris, qui accusatus, quod coronam louis Capi- 

tolini rapuisset, absolutus est {l^hfV 

99. ludicium illud (v)] Haec cum dixeris, grauis- 

simo eum condempnas iudicio {J^hfV 

5 68 infestns y 6 idest] uel h malisl maligms 

Porph. 8 quod — h.] om. c 9 responsioj om. cf 

(saepe J) 10 eo] om. cf 17 petillus cf om. cett m 

capitolio esset d 18 petilli] om. bf capitolini (capitdl- 

lini c) petilli cf 19 petillus rfcS 21 uocatnr] uocabatoi c 
djcebatuT i 2^ hoc h 29 condemnas r 



S£RM«I4 61 

100. *Sucus (vcf)] Virus, Huor (r/*cf 
'''Lolliginis (v)] Genus piscis maritimi isucum atra- 

mto similem habens {l^hf 

^Lolligo genus piscis est, quo atramentum fit (c^ 

101. §Quod uitium (^)] Idest hanc malitiam, qua 6 
ent homines etLam amicos suos persequi, amouebo a 
ris meis atque animo (l^hfVci 

102. §Ordo: prius promitto ut si aliquid de me 
ssum promittere; idest siquid est, quod de me uere 
amitto, et hoc uere polliceor, afuturam esse maligni- 10 
:em, quae etiam amicis noceat {l^hfVci 

105. §Lisueuit (v)] Idest insueuit me pater ad 
»ere loquendum monstrando uitiorum singula, ut effugerem 
''hfVct 

106. Vt fugerem uitiorum quaeque, dum ea exemplis 16 

to (rF 

107. 108. §Atque uiuerem (v)] Idest quando me 
^nebat pater ad rectam uitam, exemplis me docebat et 
oferebat hominum et uirtutes et uitia {T^hfVc^ 

109, §Nonne uides (cf)] Mira urbanitate, dum 20 
lasi ostendit, quomodo se pater suus monere soILtus 
3et, interea multos percutit {l^hfVci 

115. §Sapiens uitatu (v)] Dicebat: philosophus te 
cere poteht melius, quae sunt uitanda siue appetenda; 
o autem te docui ea, quae sunt in usibus constituta 26 
^hfVct 

§A philosopho, inquit, postea cognosces, quid iustum 
it iniustum sit, quidue appetas uel uites. Quid autem 
5 intellegendum, ut sit: quid uitatu, quid petitu (JThfVc^ 

1 succus f 2 marini 6 4 loligo J quol a quo 

it. 6 idest] om. cf hanc vfc^] in hanc rV,h aosciss. 
ordo r'hfct] om. V 9 promittere possum c^ 10 pro- 
itto] promittere cf 11 noceat] nocet Fc nocent f 12 idest 

libere] om. V idest] om. ct 13 et monstrando (mo- 

»ndo) cf ut] om. ct 21 sej om. F, vion cett. suus 

3nere] suis monere F suis monitis monere c^ et edit. 

dicebat] dicebat mihi pater item dicebat hfc^ 29 uita- 
m quidue petitum cS 



62 SCHOL.rFINHOR. 

118. *Cu8todis (vct)] Pedagogi (Jrbfct 

120. §Nabis (y) sine cortice (cf)] Metaphora a 

natatoribus [quia pueri sic discunt natare, idest uines 

sine rectore] (l^hfVci 
6 §Natabis sine dif&cultate; sic enim discunt natare 

qui nesciunt, adiunctis uentri corticibus. Prouerbialiter 

posuit ^nabis sine cortice', hoc est sine alieno adminiculo 

(cf Porph.) te reges (rhfVci 

123, § Obiciebat (v)] [Exemplo proferebat.] Hoc 
10 est: unum de equestri ordine demonstrabat, quia ex equestri 

ordine iudices legebantur (r'hfVci ^^ Porph. 

124. §Siue uetabat (c^)] Aiebat: dubitas, utrum 
hoc sit bonum an malum, cum uideas in hac re iJllum 
nescio quem infamia laborare? (l^hfVci 

15 126. §Auidos u. f. u. a. exanimat (^)] Bene com- 

parauit infirmam aetatem aegris dicendo auidos et in- 
temperantes. Item aliter: auidos et aegros duplidter 
possumus accipere; nam et de auaro utrumque recte 
dicitur et de aegrotante et languido; [sed] si auarum ac- 

20 cipis, sibi parcere praecipitur, idest largius uiuere ad- 
monetur, qui auarus est, morte uicini (l^hfVci 

§Quemadmodum aegrotantes uicinum funus absterret 
a cibi auiditate, ita saepe animos teneros a uitiis infamia 
reuocat aliena (JThfVci 

25 129. '"Ex hoc ego sanus a. (v)] Idest alienus sum 

ab his rebus, quae afferunt pemiciem facientibus (l^hc^ 

3 natatoribus] natoribus VcS quia — rectore]om.6/'cJ 
5 natabis] aliter natabis v nabis sine cortice c^ sine d^- 
cultate] <m. h discunt] discunt pueri hf 6 prouerbialiter 
autem posuit c^ adminiculo rVc^ Porph.'] amminiculo yvf; 
h eiumuit 9 exemplo pr: om. V exemplum edit. 14 de 
infamia ^ 18 accipere] intellegere V intelligere ct 19 sed 
om. ct 20 parcere persequitur rc parcere qui sequitor 

^r^/Fpartem prosequitur J em. K 21 (\ui"\ <vaia yfc^ morte 
ajciDi jT^d/FJ morti uicinus cg ^^ ^«uc^^ t\ ^«^^ ««^. 

animoB] amicoa cS 26 pem: aff: c£ p6m\^\fcm ii^ 



SERM.I4 63 

130. '^'Mediocribus (v)] Fortasse habeo uitia, sed 
talia, ut his ignoscas {r"bfci 

131. *Et istinc M] In alio 'istis' inuenitur, ut sit 
de mediocribus uitiis (J^6 

132. *Liber a. (v)] Qui potest me libere increpare 6 
{r(rhfv)ci 

133. *Neque enim cum lectulns (v)] Sensus: neque 
enim cum aut deambulo aut lectulo iaceo, cogitatione 
careo honestatis (j^hfV (sed in margme additim a glos- 
satore) 10 

137. §Imprudens (v)] Aut ualde prudens, aut 
cogito, ne per inprudentiam aliquid tale committam 
{rbfVct 

138. §Compressis (vof)] Sermones duo sunt: iv- 
did^exog xal 7tQoq>OQM6g. Et est ivdicc&tcog^ quo uti- 16 
mur cogitantes, 7tQoq>OQM6g uero, cui lingua subpeditat 
(rbfVct 

141. 142. §Auxilio qu<a>e s. m. (v)] Dicendo, 
quia multa manus poetarum ad auxilium ueniet, ostendit 
sese bene scribere; neque enim onmes poetae mali sunt 20 
(rbfVct 

142. §Multo plures (vcf)] Idest ixalde multi; aut 
mxilto plures, quam putas, aut plures sumus, quam ludaei, 
et possimius te cogere consentire nobis, ut non iudices 
malum esse scribendum {TbfVci 26 



6 qui] quia ct 12 inprud: rftj] imprudentiam vVc 

imprudenciam f 16 suppeditat rvVct subpeditat y sup- 

petat bf 18 8. m.] m. s. v dicendo — poetaram] om, ct 
19 et ost: Fcf ost: cett, 23 aut plures — scribendum] om,^ 
24 iudices — scribendum] iudices esse scribere malumuicium c 
26 malum yfV\ male rv, defic. b 



64 SCHOL.r'FIN HOR. 



SEBM. 5 



1« Egressum m. (v)] Iter suum ab urbe Boma usque 
ad Brundisium describit {T^hfV cons. Porjph. 

"^IlsQlodog dicitur iste locus {l^hf 
5 '"Et egres3us Boma dicimus et Bomam egressus 

(r^hf gloss. V cons. c? 

3. Gr<a)vecorum 1. d. (v)] Notandum, quod hanc 
particulam supeilatiuo iunxit; nos enim dicimus longe 
doctior, quoniam nimietas admittitur, comparatio non ad- 

10 mittitur. Possumus enim dicere ^longe doctior'^ non pos- 
sumus dicere ^ualde doctior' et *tam doctissimus' (jrhfV 

4. *Differtum (vc?)] Plenum (r^hfc^ 

5. §Hoc iter (vc)] Idest ab urbe usque ad Appii 
Eorum biduo uenimus, cum argutiores uno die solent ue- 

15 nire (l^hVc^ 

6. §Grauis est (cf)] Appia uia non est mplesta tar- 
dioribus, quia habitaculis frequentatur, ubi possunt manere, 
quocumque peruenerint (l^hfVc^ 

8. *Indico b. (vc)] Non illi do alimenta, idest quo- 
20 niam aqua mala erat, non cenaui (I^hfc^ 

9. *Iam nox (c)] Aspergere umbris terras (Fhfc^ 
13. *Aes exigitur (v)] Naulum datur (I^hf 
Mula enim iungenda erat, quae contra aquam naui- 

gium traberet (I^hfV 
26 14. *Tota abit bora (c)] Maior pars noctis ab- 

sumpta est (I^hfc^ 

*<(Culices>] Tintinialas dicunt plebei (Fh 
*Ran<a>eque palustres (v)] Quia ab Appii Foro 
per paludes nauigatur, quas paludes Caesar deriuauit ad 
80 mare (I^hf 

3 brunduaium r 4 TTHPIOAOC r peridioBua v periodos 
cett. 6 Egressus roma et egressus romam dicimus ct 

13 forum appii c^ appi y 14 soleant c^ 19 idest — 

cenaui] fame ieiunaui quia aqua mala eratc^ 21 terramc^ 
27 tintinialas b] tintimalas r ut uid. cincinialas y 



SEBM. 16 65 

16. *Vappa (v)] Malo uino (l^b 
§'Prolutus' plenus; ut Virgilius (Aen, I 739): 
Pleno se proluit auro {r'hfVci 

Nauta autem in naui, uiator uero qui mulam duce- 
bat {rhfV 6 

18« §Ordo: ac missae pastum mulae retinacula nauta 
saxo ligat (T^fVct^ 

Nauta enim est, licet curam mulae habeat susceptam, 
quia in naui inseruat {J^fV 

21. *Cerebrosus (vcf)] ^Olvjiplog^ iracundus {I^fci 10 

22. *Ac mul<(a)>e (cf)] Idest et mulae lumbos et 
nautae caput ferire coepit {T^hfc 

24. *Ora manusque (c)] Ostendit ubi essent ex- 
positi {r^hci 

§Eanum Feroniae est' in tertio nuliario a Tarracina. 15 
Haec est louis Anxuris uxor, cuius et Virgilius meminit 
{Am. Vn 800): 

Viridi gaudens Feronia luco. 

Anxur autem luppiter Tarracinae colitur {F^hfVc^ 

25. *Repimus (vc)] Processimus (l^cf 20 

26. 26. §Atque subimus (cJ;)J Idest ad Anxur 
uenimus ciuitatem, quae posita est super monte candente. 
Declinatur [autem] genere neutro: boc Anxur {FhfVc^ 

26« §Anxur (v)] Tarracinam dicit; Anxur autem 
dictum, quia ibi inberbis luppiter colitur {J^fVci 26 

2 ut ycf] om. v et rbfV 6 nauta 8^] nauitas exoF 
7 ligat] religat cf 8 nauta — curam] om,V 9 inseruat JT. 
conl. Stat. Theb. X 886: inseruante nouerca, uid. stud. Vindob. 
1901 p. 110] inaeruit r'fV 10 oHdxoXoc y OZAXOC v om. 

rfct 11 huius scholii textum et sequentis lemma om. ^ 

15 est 01». F terracinac^ 19 terracine cj 20procedimusc^ 
22 montem candentem c^ 23 declinatur ybf] declinatur 

autem r ac (hac c) declinatur cf acclinaturF genere neutro 
rfV neutro genere ybc^ 24 dicit] dixit ^ om. c 26 in- 
berbis vf inberbis cett. 

POMVDACMOMia SCMOIiZA IX HOEATIVM. II. b 



66 SCHOL. r'F IN HOR. 

27. 28. M<[a)vece]ias optmius atque Cocceius (F)] 
Cocceius Nerua proauus Neruae fait, qui inperauit Bomae 
{r'bfV 

§ Cocceius Nerua, auus Neruae, qui postea inperauit, 
5 mandauit Augusto, ut mitteret, qui de summa rerum 
tractaret (rhfVc^ 

§Ergo missus est M^a^ecenas cum Agrippa, qui 
utrumque exercitum in una castra coegerunt. Hoc Liuius 
Hbro CXXVn {r'hfVci ex Porph. 
10 § Intellegendum autem, quod Fonteio misso ab An- 

tonio Augustus M<(a)>6cenatem et ceteros ad eundem lo- 
cum miserit {J^fVci 

28. §Missi magnis de rebus uterque (f)] De re- 
conciliatione missi erant legati ab Augusto ad Antonium, 

15 qui postea bellum cimle gesserunt {l^hfVc^ 

*Iam tunc enim [Augustus et Antonius] dissentire 
c<(o^eperant (P'cJ; 

29. §Auersos soliti componere amicos (c cons, F?)] 
Quoniam adhuc inter Augustum et Antonium reliquiae 

20 erant dissensionis {F^hfVc^ 

32. §ronteius (c)] Ad unguem facti bomines di- 
cuntur, qui sunt urbani, qui sunt eloquentes, qui sunt 
dicaces, qui non babent uitium (r'fVci 

§Translatio a marmoribus, quorum iuncturae ex- 
26 plorantur unguibus {com, Forph,). Persius (1, 64. 66): 

Vt per leue seueros 
Efftmdat iunctura ungues? 

Virgilius {georg, U 277. 278): 

In ungue 
30 Marmoribus positis secto uia limite quadret 

(rhfVct 

2 inperauit y] imp: cett. 4 inper: y6] imper: rvV 

cons. f imperauit romae (rome) c^ 16 aug: et ant:] om. ct 
cesar et antonius r 19 adhuc] om. c^ 24 explorantur 

unguibuB y] unguibus explorantur ct explorantur ut F explo- 
rantur cett. 27 eff : — quadret] defic. h ungues] unguis F pr. 



SERM.I6 67 

33. *Alter amicus (v)] Vt non inueniretur, qui 
magis esset amicus Antonii {l^hc^ 

34. *Praetore (v)] Praetorem pro magistratu dixit, 
hoc est duumuiro (r^bc^ 

*^rimdo8^] [Fundus] nomen oppidi, quod numero 6 
plurali dixit tantum {r'fci 

35. Scrib<^a^e (v)] Qui ante scriba fuerat, aut pro 
magistratu (T^^rfv^V 

§Aliter: quia de <^de]>curia scribarum fuerat (cons. 
Porph.) et hoc pro praemio fuerat consecutus, ut ma- 10 
gistraiiis esset (^'(rfv^VcS 

36. *Clauum (v)] Tbv xoAojS/bvcr, purpuram, quae 
in pectore extenditur senatorum {t^hfci 

37. Tn Mamurrarum (v)] In Formias ciuitatem, quia 
Mamurrae quidam fratres dicebantur senatores, qui maxi- 15 
mam partem Formianae ciuitatis possidebant; ideo dice- 
batur Mamurrana ciuitas {T^hfV 

§Mamurrarum, ut Lamiarum, familia fuit, quae a 
Formiis originem duxit {jThfVc^ 

38. *Domum (v)] Hospitium; idest mansimus apud 20 
Murenam, cenauimus apud Capitonem {l^hc^ PorpJh 

§Capitone c. (c)] Culina dicta est coquina, quod 
ibidem di Penates colantur. Aliter: culina idest cocina 
ab eo, quod culiat carbones {T^hfVci 

41. *Candidiores (c)] Pulchriores (l^hci 26 

46. *Villula (v)] Quae est intra XVI lapidem a 
Capua (r^hf ex Porph. 

46. §Et parochi (vcf)] Parochi genus officii, soli- 
tum peregrinis sales et ligna praebere, et significat publi- 
cum cursum (r^bfVc^ 30 

3 praetorem om.hv pretore y 5 fandmn t bi fandi 

gloss. h quod — tantum] om. h 7 ^magiatratus V 

9 de decuria scribarum Porph.] de scribarom familia t de 
curia scribarum cett. 10 consequutus f 12 xhv xoZ: om.ct 
idem insertmt pretextam 18 ut] et rcf autem ut h cons. f 
21 murenam] mwnagae uicum nam c^ 22 quodl quia c^ 

28 di F] dii cett. cocina] coquina vc£ "i^ ^i\ftm c ^'?>i^'^ 



68 SCHOL.r'FIN HOE. 

Parochi siint, qui solent legatis causa rei publicae 
iter facientibus necessaria ministrare, publici muliones; 
TtaQixBi^v est exhibere (l^hfV cons. Porph. 

47. §Clitellas (vc^)] Sagmas siue sellas, aJii in- 
5 strumenta, quibus animalia stemuntur, alii imcinos ligneos, 
quibus onera inponuntur. Et notandimi tempore pro tem- 
pori (rbfVct 

Alii dicunt, quod ligna sint, idest uncini, quae super 
animalia posita hinc inde onera sustentant (l^hfV 
10 49. § Crudis (vcf)] Ad Virgilium retulit {cons, 

JPorph.\ qui difficile digerebat; dicebatur enim stomachum 
dolere Virgilius (rbfVc^ 

Aliter: crudis aut inperitis aut indigestis; nam qui 
stomachi dolorem patiuntur, tardius digerunt (J^bfV 
16 51. §Caudii (c)] Caudium ciuitas Samnii (VbVci 

§Caudi cauponas (jy com,V)'\ Lucanus (11138): 

Vltra Caudinas sperauit uolnera furcas. 

Non longe autem est a Beneuento (r'bVci 

*Locus est, qui sic appellatur: *ad tabemas Claudi'; 
20 alii oppidum uolunt, alii tabemas (I^b 

61. 53. §Nunc mihi paucis (v) Musa uelim memo- 
res (c)] Quidam reprehendunt Horatium, quia de rixa 
dictums petiuit auxilium Musae: stulte, nam oratorie hoc 
fecit. Quando autem de re leui dicturi sumus, attentum 
25 debemus facere auditorem propter leuitatem rei; uel etiam 
quia descripturus uiam suam non debuit praetermittere, 
quod in ea iucunde factum uidebatur, siue ludo poetico 

(rbfvct 



3 TtaQixBiv edit'] parexein b paraxein yV parechein rvf 
4 s: s: s:] sangitias stellas ^ sagmas rbfVc'] saginas yv 
6 inpon: y6] impon: rvVc^ tempori] temperiF temporei f 
8 uncin§ V 13 inperitis yV] imp: rvhf 16 lucanns] 

om. b 17 uolnera Lucanus^ nnlnera yc^ ponere rbfvV 

18 est] aheat cS 19 claudi] sic hic r'6, nullus caudi 

^^ qum] qnodc£ 24 uilib 21 iuc-J^rvc \oc^mdLfti>>fYX 
SJU0 ctedtt] aine rbfV 



SEBM.I6 69 

53« Musa uelim (vc)] Eleganter quasi fantasia poe- 
tarum operis heroici, ut {Verg, Aen, VII 37): 

Nunc age, qui reges, Erato, 
et {Aen, VII 641): 

Pandite nunc Elicona, deae, 5 

et {Am. Xn 600): 

Quis mihi nunc tot acerba deus? {J^hfV 

64. §*Osci' Capuani, aut yronicos cuiusdam Osci 
ignobilis filius, unde obsceni figurate, ut {Verg, Aen. 
V 286): 10 

Cressa genus, Pholoe, 

et {Aen, Vm 114): 

Qui genus? unde domo? {iTbfVc^ 

Pigurata locutio: Messi genus Osci sunt {r'hfV 
ex Porph, 16 

^Campanus erat, quia Campania Oscia dicta est, sed 
^nobilis Osci' irridens ait; sunt <[eni)>m ore infames {l^b 
gloss, V 

55. '''Sarmenti domina (v)] Hic libertum ostendit 
fuisse {cf, Porph,)^ licet postea decuriam acceperit {l^h 20 

58. Caput et m. (v)] Deridet illum, quia commouit 
caput, et ait: o si non esses mutilatus praesecto comu 
de sinistra parte frontis, quid faceres? Quomodo minitaris 
ut taurus? {rbfV 

62. Campanum in morbum {vVcJl Aut oris foedi- 26 
tatem aut arrogantiam. Dicuntur enim Campani et foedi 
esse et arrogantes. Si foedi, accipimus xara rb a^i^xo 
{rhfV 



8 capuani] campani quia oscia (hoatia ^ e^xDL^^Sa. ^^\^ 
est c^ jronicoB hic omn, codd,, nisi qitod "bLermoTi\co^ c, ^m^X» 
laeufta 16 aed — infamesj om. c 11 emm. ox^ K^ mw^ 

iY?a(f. mores Mauthal ore Forph, 25 f : dicitbf 



70 SCHOL. rVJN HOR. 

§AKter (ut Porph.): Campani, qui Osoi dicebantur, 

ore inmundi habiti sunt, unde etiam obsoenos diotos pu- 

tant, quasi oscenos. An ideo dixit Campanum in 

morbum, quia Campani morbum dicacitatis patiuntur? 

6 (rbfVc om, i 

64. *Aut tragicis (v)] Quia longus erat {T^hf 

65. 66. §Donasset iamne[c] catena<(m)> (?)] Sole- 
bant pueri, postquam pueritiam excedebant, dis Laribus 
bullas suas consecrare {cons, Porph.)^ similiter et puellae 

10 pupas. Modo ergo ridens interrogat, si consecrasset ca- 

tenam, qua fuerat ligatus quasi seruus {T^bfVc^ 

§Bullas nobiles senatores gestabant, quas adulti 

diis Penatibus consecrabant, bic, quia seruus, catenam 

{rifVct 
16 Hoc quasi in seruum conuitiose. Nam qui togam 

sumunt, solent bullam Laribus donare; et eleganter cate- 

nam ait, idest compedes, quasi seruus, quia pueri bullas 

donabant Laribus, puellae pupas {r'bfV 

Catenam (v)] Quasi simiam uoluit notare, ideo 
20 ^catenam'; aut quia seruus, aut quia breuis ut simia 

{r'bfV 

66. *Scriba quod esset (v)] Non quia scriba factus 
es, ideo amisisti conditionem seruilem {l^bc^ 

67. *Domin<a)>e ius (cf)] Significat eum seruum 
26 fuisse {r^bfct 

72. *<Arsit>] Frigit, assat (r& 

74. *Lambere (c)] Vt {Verg. Am, H 684): 

Lambere flamma comas {Fbfc^ 

77. *Montes notos (v)] Bene dixit notos; Apulus 
30 enim fuit siue Venusinus (r^bfc^ 

1 aliter] om. bfc 3 an ideo] aut ideo v aut uero c 
8 dis yvV] diis rbfct 10 pupaa rvVc] puppas ybf^ 

13 hic] aic et hic c^ 16 conuicioae bfV 18 puppaR ybf 
pupas cett. 22 factus es (est ^) scriba c^ 23 condicionem b 
24 aigniRc&t'] ostendit cf 



SERM.I6 71 

78. §^Torret' incendit, quia nimio calore flans pe- 
nitus illam regionem exsiccat. Vnde et pestiferus dicitur 
esse, idest grauis. Atabulus autem nomen uenti, &jt6 xov 
T^v &xriv pdcXXstv, idest pestilentiam {T^bfVc^ 

*<[Atabulus)>] Qui uulgo Atabus dicitur, uentus fer- 6 
uentissimus in Apulia {Th 

79. §Erepsemus (v)] Transissemus pro erepsisse- 
mus (leg, Pro erepsissemus: transissemus) siue p<(a>ene 
transissemus, et est figura detractio {T^hfYcp 

§Triuici {Vcj] Oppidi in fine Campaniae (Porp/r.), 10 
quo uehicula iuncta accedere nequeunt, ideoque Horatius 
ad uillam deuertit {J^hfYci 

Aliter: boc Triuicium prope Apuliam est {I^bfV 
81. *Vdos (vcf)] Vmidos, uirides (r'6/*cf 
*Vrgente camino (v)] Idest accepit nos cum sunmio 16 
fumo, quia ibi urebantur rami {l^bfci 

83. *Somnus tamen aufert (c)] Illam expectationem; 
et habundat tamen {F^bfc^ 

84. *Intentum u. (c)] Expectantem uenerem {Fbfc^ 
87. §Quod uersu dicere non est (vf)] Quia Equum 20 

Tuticum dicebatur oppidum et non poterat in uersu suo 
ponere buiusmodi nomen {ex Porph.)^ ac per boc signis 
utitur, quibus indicet ipse, quod uellet. Ita autem 'dicere 
non est' ut dicimus: ^soluendum non est' {J^bfVci 

2 pestifema PYF] pestifer bct, cf. CelsusB. 6 3 idest r] 
et c^om. ceU. 4 &yc6 rot; rr}v ^ttjv] AnOTOTHNATHN FV 
^TTOTOreNATHN v apotontenaten bf, lacuna in c^ §dXUtv] 
recte r BUAAHIN y BY^^HIN V BOAAHMIN v bolaBin bf, la- 
cuna in ci 6 atabus y6] atabulus r uentus — apulial 

om.b fem : rPorp^.J fortissimusy 12deuortitF ISaliterJ 
om. y hoc triuicium bf\ hoc triciuium F triciuium hoc V 

triciuium v prope apuiiam estj est prope apuliam bf 

14 umidos rbv hunidos f hum: yc^ uirides] om. ^ 

15 summo cf] om, cett. 18 et — tamen] om.b abundat cf 
hab: cett. 20 uersu] om. f dicerej dic v om. t §quum 
V, item Porph., sed uide Mommsen wnterit. Dial. p. 304 
21 tuticum v] tnticium Ff tucium bV tutium c tuum ^ 
23 quibus — uellet] om. ct 24 soluendum y] solueiLdo cett. 
-ando f 



72 SCHOL.r'FIN HOR. 

*Hoc Vitusium dicitur (gJoss, codicis Hor. fir=^ 
MontepessuL 425 

♦Scilicet Euticinium (gloss. codicis Hor.v = Ftxris. 8213 

88. *Venit (v)] Venditur, distrahitur (1^6 

6 *Quia apud Equum Tuticum aquae est inopia (1^6 cf 

89. Vltra] Post Equum tuticum (l^bfV 

91. <Canusi>] Oppidum Canusium, aduerbialiter 
Canusi (l^bV 

§Apud Canusium, oppidum Apuliae, lapidosus est 

10 panis. Hac de causa ab Equo Tuticio emitur panis; 

similiter et ibi aqua deest, ut in Equo Tuticio (I^bfVci 

94. §Inde Rubos (v)] Nomen oppidi. Hinc putant 

dixisse Virgilium (georg. I 266): 

Eubea texatur fiscina uirga {T^bfVcl 

16 96. *Postera tempestas (6?)] Posterum tempus, 

postera dies, status caeli, hoc est: altero die serenum 
fuit caelum (r'bc^ 

<^Via peior)] Post pluuiam enim alio die iter est 
incommodum; nam pluuia nondum infusa terra tolerabilior 

20 est (rbfV 

97. §Bari moenia (v)] Ciuitas est, quae Atbaris 
dicitur hodieque, ut dixit grammaticus Theotistus (I^bVc^ 

Aliter: ciuitas Apuliae, quae appellatur Barium (l^bV 

98. *Lymphis iratis (v)] Quia eget aqua [uel quia 
25 habet salsam aquam aut amaram] {l^bf cons. c^ 

5 in eqno tutio c in eqututio ^ tuticum v] tuticium b 
tutium r tutitium y 6 ultra K.] atF tuticmn/' tucium rF 
tutorum V tuticium b 7 opp: can: r'6] canusium oppi- 

dumF aduerbialiter canusi FbV] canuai adu: v 9 cf. 

fragmenta Bobiensia = gr. Lat. VII p. 543 Keil: * Canusium 
oppidum est Apuliae' 10 ab] de c^ equo hic omn. 

tuticio bV tutitio y tucicio f tuttio v tutio rct H tuticio bf] 
tutitio yv tucioF tutio rc^ 12 n: o:] oppidum est italie ct 
hinc putant d: u:] uirg. c^ 14 fiscina c Vergl] fascina t om. 
cett. 16 post: tempus] om. b 16 altero — caelum] sere- 
niias c^ 21 cfuitas est quae (c^xie c^ c^\ WTvum nomen 

oppidi quod b quae cett. atbaria^ a.^ Xi^u-na c ^«a^& X» 

^^ eget aqna] aquas non habet cg xie\ — "Ma»xws^ wft..<iX» 



SEBM. I 5. 6 73 

§ Dedit r. q. i. (c)] Bisimus, inquit, quod audiuimus 
apud Gnatiam in aris sine flamma tura consimii (^T^bfVcl^ 

100. §Iudeus Apella (v)] Finxit nomen, quasi 
sine pelle, aut certe Apella [circumcisus Apella], qui prae- 
putium non habet (l^hfVc^ cons. JPorph. 6 

101. *Nam Epicur<(e)>us erat; ideo dixit deos non 
curare mortalia (Fhfc^ 

♦Lucretius de deo (I 61): 

Nec bene promeritis capitur nec tangitur ira {Fbf 
§Dogma Epicureorum. Vt poeta {Verg. ecL 8, 36): 10 

Nec curare deum credis mortalia quemquam 

(r'bfVct 

103. *Tristes (c?)] Sollicitos (Fbfct 

*Ex alto tecto (v)] Plautus in Amphitrione (rH 1, 3): 

In superiore qui babito cenaculo; 16 

sunt autem uerba louis {T^bf 

104. *rinis chartaeque u. est (v)] Idest et carminis 
mei et finem uiae fecit Brundisium {I^b cf Forph. 



SEBM. 6 



1. §Non quia M<a>ecenas L. q. E. (v)] Vt (carm. 20 
I 1, 1): 

M<[a>ecena9 atauis edite regibus (I^bfVc^ 

2 sine flamma 6] sine flammas t Ai^es lamma y flamma 
sine rvV flammas sine c flamina sine f 4 circumc : ap : om. c^ 
6 non curare deos bf 10 dogma] eat ^u\>^m ^o^oi^ ^ ^^ 

autem docma h isecundmn dogma c sed dogm»> ^ V^ ^^5^- 
citoa r"b/] aeneros in scrutando soll: c m e3LCw\xmdft ^^*. ^ 
17 cartbeque v 18 brundisium y})v\ \)xmid^x«vQasi t 



74 SCHOL.r'FIN HOR. 

§ M<^a)yecenatem alloquitur, candorem animi eius 
commemorans, qni generosos atque humiles absque discri- 
mine accipiat {r^hfVc^ ex Porph. 

*Lydorum (v)] Pro ^Tyrsenorum' (T^b 
5 *<Etruscos>] Deest habes (r^hc^ 

1« 2. ^Lydi quondam Tusciam possederunt (cons. 
Porph.\ a quibus originem M<^a)>ecenas trahebat. Sensus 
hic est: non te, inquit, extollit nobilitas gentis et san- 
guinis, ut despicias eos, qui ex infimis nati sunt, sciens, 
10 quod non genus in homine, sed uirtus in homine quae- 
renda est (l^hfVc^ 

§Non quia habes Etruscos fines, quos incoluit, quic- 
quid Lydorum fuit, nec ideo quia nemo te est generosior, 
neque quia nobiLis es, ideo derides ignobiles et libertinos 
16 (rbfVct 

3« §Auus (v)] Nec ideo, quod imperauit pater tuus 
et auus, irrides ignotos pauperes uel ignobiles {T^bfVci 

6. §Nec ignoti tibi fastidia afferunt, quod uulgo 
sannam dicunt {jTbVci 
20 §Suspendis (v&cf)] Spernis, subsannas, fastidis, 

idest non irrides. Nouimus enim, quod, qui irrident ho- 
mines, sannas faciunt (I^bfVc^ 

8. §Dum ingenuus (vcf)] Idest dunmiodo ingenuus 
sit; ingenuus ad probitatem morum pertinet (F^bVc^ 
26 §Hoc tibi uere (v)] Recte hoc tibi persuades, o 

M<a>ecenas, quod ante imperium Tulli, qui unus ex 
septem regibus, seruili tamen genere, fuerunt alii multi 
ignobiles, sed uiri boni et uitae optimae. Sensus hic 



1 candorem r'Fcf| benignitatem bf. 4 tyrsenorum v] 
tirsenorum yb tirrenorum r 6 lydi r Porph.'] licd yvbfVc^ 
poBBederunt bfc] possiderunt r'V^ 8 extollit bf£] extulit 
r'V extollit c 13 nec ideo quia nemo eat te generosior ct 
ideo nemo te (ne mente rvV) est generosior cett. 16 hoc 

sdwl. cum antecedente itmgunt ct quod] quia v 18 ignoti 
^^/7 ignoto r V ignito v 21 qvio^ c^^va. ^\ ^ Ideatl 

om.ci: 24 moris c amoris g moxeV ^^ ^^^^*^ — x&^sb^ 

adsctss. b Tect%\ recte inqnit ct 



SERM.I6 76 

est: recte hoc sentis: non nobilitatem magni pendis, sed 
uirtutem (rhfVc^ 

9. §Ante potestatem (c)] Sensus est: non solum 
Tullium, sed et alios multos ex ignobili genere claros 
fuisse (I^fVci 5 

*Fuit autem Tullius Tarquinii Prisci Lucumonis 
seruus captiua natus {T' fc^ 

12. §Contra Leui. (v)] Iste Leuinus, qui originem 
ducebat a Valerio Publicola {com. Porph,)^ qui pepulit 
de ciuitate Tarquinium cum Bruto, semper contemptus 10 
est a populo. Si ergo populus, qui ducitur nobilitate 
et diuitiis, s<(a^pe ignauos, quamuis nobiles, spemit, quid 
nos oportet facere? (l^hfVc^ 

[A Valerio Bruto siue Lucio Flacco originem ducebat 
Leuinus (7] 16 

*Vnde (cf)] A quo ut (Verg. Aen. I 6): 

Genus unde Latinum (Fhc^ 

14. §Licuisse (vcf)] A licitatione, idest ualuisse, 
aestimasse, quoniam omne, quod licet, ualet (T^hVc^ 

§Et YMxcc TiOLvov: persuades hoc tibi recte {l^Vc^ 20 
§Notante (vF)] ludicante, <^a^estimante {r'Vc^ 

17. §Quanto nos, inquit, minus ad honores possu- 
mus peruenire, qui uulgo ignoti sumus, si etiam nobiles 
notantur a populo? Melius est ergo tuo iudicio placere, 
quam populi (r'hfVc^ 26 

18. §Nos facere (v)] Nos qui sumus sapientiores 
populo, si populus recte iudicat, [populus] qui frequenter 

6 Incumonis c] lucomonia f lucubonia F' f 7 captiua 

natus] om. c^ qui addunt: de quo uirgilius: Ocia qui rumperet 
(rumpet Verg.) patriae residesque mouebis (mouebit Verg) 
taUus in arma uiros = Aen. VI 813. 814 8 iste — publicola] 
Iste leuinu qui originem ducebat aualerio • bmto • sine lucio • 
flaco • t aualerio publicola f; in h plurima aut abscisa sunt 
aut etianuenmt; habemm: siue lucio ^cco \\\\ Xervo ^tsX^^^^ 
12 et—facerejom.^ etbfc] om.cett 14ftraL^Vtva\o^'^^^<i^A 
seio £acco V L. Valeriwn Flaccum a, ^ft a. Ch/r. "pnraetwfaw 
y^sswMWi? cons^^ 27 populus ante qui TV, om. v\)f c^ 



76 SCHOL.rFIN HOR. 

errat, nos nonne debemus honorem merentibus quam no- 

biUbus? (rhfVct 

19. §Nam esto (c)] Hoc quasi praecedente sub- 

iectione dicit, quasi aliquis dicat: magis debuit honorem 
6 accipere L^a^euinus, homo nobilissimus, quam nescio quis 

ignotus. Cui ita respondet: concedo, quod magis debuit 

populus mandare bonorem Leuino nobili, quamuis ignauo, 

quam Decio ignobili, quamuis forti. Quare autem hoo 

concedo? Quia debet unusquisque contentus esse ordine 
10 suo. Et hic pL<o(peXcbg docet unumquemque debere sorte 

propria contentum esse (I^hfVc^ 

20« Idest concedo, quod recte potuisset censor re- 

mouere me a senatu, cum non essem honesto patre natus 

{r'hfV 
16 20. 21. *Censorque m. A. (c)] Hic est Appius, qui 

libertinos in urbanas tribus redegit {r^hc^ 

22. § 'In propria pelle', in proprio ordine. Sumptum 
est autem ex prouerbio; nam non quiescere pellibus suis 
dicimus eos, qui humiliore loco nati maiora desiderant 

20 (r^hfVc^ $im. Porph, 

23. §Sed fulgente (cf)] Sed in fulgente curru 
gloria quae stat, illicit ad se tam ignobiles, quam nobiles. 
Et est alia subiectio: gloria, quae stat in curru fulgente, 
ita trahit homines, quasi ibi ligati sint {r^hVc^ 

26 Sed fulgente (v)] Sed dicet aliquis: gloria, quae in 

curru uehitur fulgente, non tantum nobiles ad se trahit, 
sed etiam ignobiles {I^hV 

*Constrictos (vcf)] Cupiditate plenos uel impeditos 

(rhct 



1 nonne] non y F 6 respondit rf respondet cett. 9 or- 

dine — esse] om. ^, propter homoeoteleuton 10 pLaq^sX&g] 

piophelos ///iophelos 6, spatiim relictum in c 17 In pro- 

piia pelle] exhib. bf m. pro c (m. cctt. 1% ^%\. ^T3Afcm\ eat et 

antem eat rb 21 Sed] Aliter aed. b '^4. «ai\. t\)c^ «^ 

j^/'/^ 25 dicit y 28 uel imped{\ om. b vp^^Vwi^ i 



SERM. I 6 77 

24. § Quo tibi Tilli (vc?)] Iste Tillius senator Mt 
ante et remotus est a senatu per Caesarem quasi Pom- 
peianus. Occiso Caesare recepit [senatoriam] suam digni- 
tatem, fait autem ignobilis {T^bfVci cons. Pdrph, 

Tibi autem tribuno dixit, quia recepto ordine sena- 6 
torio factus est tribunus militum (r^hfVc^ 

25. Fierique tribuno (v^] Figurate per datiuum (ut 
Forph.\ ut supra (s. 14, 39): 

Dederim quibus esse poetis (j^fV 

27. §Nam ut quisque insanus (vc)] Ignobilis et 10 
cupiens senatoriae dignitatis {r"bVc sim. f 

§Nouus senator, qui cupit rem incommodam, unde 
pateretur inuidiam et exponeretur maledictis materia la- 
cerandi; et hic notat eos, qui uolunt appetere honores, 
quos non babuerunt sui maiores (I^bfVc^ 16 

§Impediet (v)] Ligauerit {l^bVc^ 

§Impediit (f)] Circumdedit medium crus: ideo dixit, 
quia altiores sunt calcei senatorum (T^bVc^ 

28. <^Pellibus^] Calciamentis, zangis (I^bV 
♦Ocreis (f 20 
*Dimisit (leg. demisit) pectore (cf)] Media parte 

corporis (l^c^ 

29. *Quis bomo <hic> (v)] Aut inquirentium est 
aut exprobrantium hic sermo (l^bc^ 

30. §Vt siqui <[a^egrotet (vcf)] Aegrotare morbo 26 
dicuntur hii, qui habent aHquam cupiditatem, quia omnis 
cupiditas aegritudo est (F^bfVc^ 

Barrus iste cupiebat se uideri formosum. Signi- 
ficat autem quendam adulterum in stupro Aemiliae uir- 
ginis Vestalis ante damnatum (r'bfV ex Porph. 80 

1 tuUi V t. c tulle ^ tuUiuB vc tullus ^ 3 suam] 

senatoriam c senatorem suam t dignitatem suam r 

9 poetis yf] potis v poetas rV 13 inuidiam — lacerandi] 

om. c£ 18 calcei bv] calces FVc^ l^ c,'a\a\^TaftTi5M^ 

om. y zangis] om. V 26 si quis c£ 'i^ ^m V\\iX (ieU. 
28 narroB v se uideri formosum y bf ae mdervV %^ iatm^^Qaa. 
mden r foimosus uideri v 30 damnatum i^ ^^isss^^^ifs^ ^^ * 



78 SCHOL. r'F IN HOR. 

31« § Et cupiat f. (v)] Quemadmodum, siquis habet 
studium moechandi et uoluerit uiden formosus, inicit 
puellis curam interrogandi, quali iuuenis facie sit, quali 
dente, quali capillo: ita et is, qui promittit se curaturum 
6 de re publica, facit bomines qu^a^erere de parentibus 
suis (rhfVct 

34« Sic qui promittit (v)] Idest qui accipit sena- 
toriam dignitatem. Nam qui accepit dignitatem sena- 
toriam, uidetur sibi promittere curae esse patriam (r^hV 
10 § Sic qui promittit (c)] Ordo: nam siqui promittit 

ciuis et urbem et cetera sibi curae, cogit omnes mortales 
de se curare et eius natalibus, sicut insanus habitu nouo, 
et qui uult uideri pulcher {l^hfVci 

38. Tune, Syri, Damm^a^ (v)] Tu, o neseio qui 
16 ignote, curam uelis habere rei publicae? {I^hfLV, aUterci 
§<Syri Dammae aut Dionysi^] Ignobilium quorun- 
dam de Syria. 

Damma nomine ignobiUs. 

Et quasi unus e populo uerba ad eum faciat, qui 
20 ex genere humili ad honores imperiumque peruenerit 
{rhfLVct 

38. 39. §Audes d. (v)] Sensus: tu qui [de] 
libertinis es parentibus, audes tribunatum administrare? 
{rhLVci 

26 Tribuni enim dampnatos capite saxo Capitolino prae- 

cipitabant {rhfLV ex Porph. 

*Damma quidam abiectus negotiator fuit {r'hf 

39. §Cadmo (v)] Cadmus fuit camifex {item 
Porph.) notae crudelitatis; damnati autem de Tarpeio 

2 formosus uideri v 3 quali iuuenis cf] quam iuuenis r 
qualis iuu: cett. 8 <^senato^riam 6, cett. om. 11 ciuis 

vfV] ciues PcJ, dbscis. b et cetera PF] |c§tera h et ess& v 
esse c ^ om. f 19 faciat] f acit vc^ 22 de FL om. vhfVct 
JibertinuB e^ 26 dSn: &L] dapnatos V dampnatos cett. 

29 cr<^nd: — 5azoJ> monte h damxiaU rvLc^^^Tfijgti»^». t^Y 
dannati /, defic. b 



SERM. I 6 79 

saxo praecipitabantur [a tribimis, unde etiam lugurtha 
traditur deiectus] {I/hfLYc^ 

^O. At Nouius (v)] Subiectio, idest quare non ap- 
petam senatoriam dignitatem, cum habeam collegam in 
ordine equestri libertum? {l^hfV 6 

*Quasi respondentis uerba (I^hfc^ gloss.V 

*Est autem ypophora ex persona filii Dammae {T^hfgl. V 

Gradu p. m. (v)] Xlill ordinibus, quod fuerat 
<^equestris> dignitatis {T^hV cons. Porph. 

41 • §Namque i. (c)] Idest eques Romanus siue liber, 10 
ad personam suam poeta {VfVc^ 

*Ideo, hac ratione. Rursum interrogantis modo 
Horatius {r^hfc^ 

41. 42. §Hoc tibi (vcf)] Paulus et Messala optimi 
fuerunt illius temporis aduocati, et Nouius, quamuis gar- 15 
rulus, uocis tamen gratia p<^a^ene exertius agere uide- 
batur {ex Porph.). Sensus ergo hic est: ideo tu uideris 
tibi Paulus et Messala esse, quia Nouium uno gradu 
praecedis? Aliis placet Nouium praeconem fuisse et uocis 
merito patrimonium adquisisse, ut sit sensus: hoc tibi 20 
ergo uideris Messala et Paulus, quia praeconem praecedis? 
{rhLVc^ 

43. § Magna so. (o)] Aut magna comua aut magna 
fiinera, aut magna sonabit pro ualde sonabit, ut Virgilius 



1 saxo r' Porph.] Baxo monte V monte hfc^\ ceterum 
vn h ea uox quae ante monte erat excisa est; in yvL haec 
legtmiAi/r: Cadmus fait camifex notae (note v) crudelitatis • 
damnati (dampnati y) autem de tarpeio saxo precipitabantur 
(pc: vL). Aliter (ow. yL) damnati (dampnati y) autem a tri- 
bunis de tarpeio monte pcipitabantor (prec: v) • unde etiam 
iugurtha (iugurta vL) traditur deiectus yvL a — deiectus] 
om. c^ a tribunis om.V 3 subiectio — habeam] om.V 

6 uerba sunt ct 7 filii damae] damne V syri 6 siri f 8 faerat] 
erat h 11 poeta] rettulit poeta edit. 16 pene (poene) 

codd. Paulo edit, paulo editores Porphyrionis exertvaa ^-v 

Porph.] exercius L ex////inB b exercituB r Yc £ ^l eX\ ^jq^» -vloV 
23 comna — magna] om. c^ 24 pxo Ti-aX^ft ^OTk»Xi\^ ^^^ 

magne /<?^ om. r defic. b 



80 SCHOL. r'FIN HOR. 

{Aen. Vni 489): 

Infanda furentem {T^bfVc^ 

44. §Saltem ten (v)] Hoc solum est, inquit Hora- 

tius, quod indignationem nostram cohibet, Nouium in 

5 equestri ordine sedere, quod aduocatus est et uocis magnae; 

aut ipse Nouius ait clara uoce: saltem hoc stamus, qui, 

licet aduocati, tamen in Xlin ordinibus sumus (jTbfVct 

§Vel propter hoc nos delectet, quod est orator 

{r'hvct 

10 46. *Rodunt (cf)] Lacerant, malo eloquio mordent 

{rbct 

47. *Conuictor (cf)] Pro eo, quod est conuiua 
(rftcf cons, vFD 

47. 48. §At olim quod (c)] Sensus in his uersibus 
15 satis obscurus, uerum ratione hac potest fieri manifestus: 
forsitan tribunatus mihi inuidiam parere debuerit, quo- 
niam fortimae bona merentur inuidiam, quia casu quodam 
etiam indigni perueniunt ad honores. Virtus uero carere 
debet inuidia; uerae enim uirtutis est et certi meriti 
20 M<a>ecenatis iudicio comprobari (T^fVc^ 

49. Dissimile hoc illi est (v)] Honor forsitan non 
conuenit libertini filio, amicitia magni uiri quare non 
conuenit docto? {FbfV 

§Quia non ut f. h. (c)] Idest non ita iure Tnihi 

26 inuident, quod sum tuus amicus et conuiua, quemad- 

modum iure fortasse inuident, quod fui tribunus. Nam 

ad amicitiam tuam non felicitate, sed merito peruenL 

Felicitati autem inuidendum est, non merito {T^bfVc^ 

7 aduocati] aduocati nomen habeat c^ tamen — su- 

muR] tamen in Xlill^ gradu locatns est c ow.S' 8 uel] idest c 
adest ^; in c^ hoc schol. in principio antecedentis positum est 
10 malo eloquio] maliloquio ct mordent] om. ct 12 pro 
eo qnod est] om. vJE B 14 aenftTia ^^t c^ 16 parere 

^f^V^] parare yc; inuidiam paiere Ciccromawx \ocu*.\» «^ 

^4 idest] om. cS iure] uere 1 inie V 



SERK. I 6 81' 

51. §Pi<a>tfS0ctii]l (v&F£)] (haat sis caiiMs et 
peritus ad amieos elig^dos (I^hfVci 

§Digiios it. p. (ci)] Idest dignolB amicos, Ifai sunt 
longe a praua ambitione (r^hVc^ 

62. 53r § Casu quod t. (v)] Idest neque casu aliquo, 5 
nec - beneficio. fortunae factus sum tibi amicus, sed bene- 
ficio meo {I^hfVci 

66. §Singultim p. (v)] Cum interuallo uerecunde 
interrupiis uerbis, inpediente uwecundia {l^hfVci 

67. ^lnfuks n. p. (y)] Qiii fari non possit {F' h 10 
cf, foffh. 

^Quoniaili qUi pudorem liabet, non Multain loquitur, 
ut infkis (i^ftcf 

68. §Non ego circum (c)] Ordo: non ego narro 
me cdrcimi txjM uectari caballo Satureiano, idest Taren- 15 
tino, quia Sattlreia dicta est Tar<entina ciiiitas (J^hfVcl 

§Satureiani fiindi in Apulia fertiles et equorum 
nobilium genitores (l^hfVc^ cf Porph. 

61. §Et reuocas (v) nono post mense (c)] Vt 
(^Verg. ed. 1, 29): 20 

Longo post tempore uenit 

Vt appureat diu exploratum ad unicitiam admissum 
dispILcere non posse (l^hVc^ 

62« §Magnuin hoc ego duco (v£;)] Idest gratum 
mihi erat, quod plactii tibi non propter nobilitatem pa- 25 
raitim^ sed propter merituili conuersationis meae (VhfVcl 

64. Sed uita et pect. (v)] Quia dixerat: non patre ' 
praeclaro, ideo haec subiecit, quae amplius in se conti- 
neant, quain *pater praeclarus' (I^hfV 



» ide^l] cM. 6t, defie. v 9 inpedieiitb •ybT\ Sm^\ 

r/Vcf Ib idest — cinitesj om, cj; l^ ni — ueiiiV» i^J^i^ 
am. rirV; eojcultfUfit fort. uerba longo — ut ptojtcT "KomoeoU- 
/fu/&» 24 dnco om. v 27 quis^ qtiaV 

PBMYDAORom acnozsiA m Hobatith. H. ^ 



82 SCHOL.rFIN HOR. 

66. §Yperbaton tale: atqui si uitiis careo et pro- 
batae sum uitae, bis bonis causa pater est {l^hfVc^ 

Hq^ est: si nobilitas non est, uel haec patema sunt 
{r'bfV 
6 §Atqui si u. (c)] Ordo: etsi mediocribus et paiicis 

liitiis reprehendenda est uita mea, attamen in' quibusdam 
est laudanda {r^hfVc^ 

67« §Egregio (v)] Comparat uitam suam formoso 
uultui asperso neuis (J^&Fcf 
10 68* §At mala 1. (c)] Lustra ferarum cubilia sunl^ 

et quoniam meretrices lupae dicuntur, bene hoc nomine 
lupanaria appellauit. Et quare mala? Ad differentiam 
illorum, ubi praeda uidetur inclusa. Lustra non solum 
ferarum cubilia dicuntur, sed et popinae (cons. Porph,\ 
15 in quibus scorta et inlecebrae libidinum {I^hVc^ 

69. 70. §Purus et i. u.] Ordo: si neque auaritiam in 
me reprehendis neque tabemas et amicis meis carus sum, 
insons sum et innocens, ut me laudem (^r^hfVc^ 

71. §Causa f. p. (vcf)] Harum rerum, harum uir- 
20 tutum pater causa fuit, ut sim innocens et amicis carus 

{rhfVct 

§Hoc est: quem alii pro ignobili obiciunt, ille haec 
contulit {rhVct 

<(Macro> pauper a. (v)] 'Quamuis' deest, ut sit: 
25 quamuis macro, idest sterili; siue angusto corpore stultum 
notat {r^hV 

72. §Noluit i. <P. l.> (c)] Flauius quidam [siue 
Flauus] fuit illis temporibus cauculator (l^fVc^ 

74. *Suspensi 1. (v)] ^lkalXoiy^: non ipsi suspensi, 
30 sed suspensos loculos habentes {I^hfc^ 

1 atqui — est om, f per neglegentiam 9 neuis r'bcQ 
om. V 10 at etiam ^ 14 et] etiam ct 16 scorta 

Bunt ct sunt scorta h inlecebre V, euanuit h, illecebrae F 

illecebre v illecebra c^ 19 haram uirtutom harum rerumF 
J^7 sjne dauuB om. c£ 28 iillu& temporla r cauculator 

yrVfuar.'] caiculator rhfci ^^ ^iiaXW-^Ti^ \a«w«v«. w O; 

j^^crAAaye v jpallage cett. 



SERM.I6 83 

§ Tabulam (vcf)] Buxum, in qua meditantur scribere 

76, *Octonos r. 1. e. (c)] Nummos pro inercedibus, 
octonos asses aeris {r^hc^ 

77. *Artes quas doceat (c)] Doceri faciat, ut {Verg. 6 
Am. Vn 283): 

Nothos furata creauit, 

idest curauit creandos {rhc^ 

79. §Siqui uidisset (v)] Idest ita me honeste 
tractauit, ut, siquis me uidisset, putaret me a maioribus 10 
meis esse nobilem atque diuitem {r^bVc^ 

81. § Incorruptissimus (vo)] Ad comparationem 
aliorum, qui interdum, ut luxurientur scolastici, donis 
solent suos corrumpere pedagogos {JT^fVci 

86. §Nec timuit (c)] Nec timuit, inquit, ne sibi pro 15 
uitio quis obiceret, si me ita instituisset, ut essem praeco 
aut coactor, quod ipse fuit, quia potuit non praestare 
sine reprehensione ^liberalia studia^ r^Vc^ 

86. §Praecones dicebantur, qui stabant ad hastam 
et nuntiabant pretia allata; coactores autem mercennarii 20 
eorum, qui habebant argentarium. Sunt autem argen- 
tarii, qui habent summam rerum uenalium {VfVc^ 

§Argentarium dicimus eum, qui habet summam oli- 
uarum, a quo accipiunt forani, coactorem, qui exigit num- 
mos a circumforanis. Aliter: coactores dicimtur argen- 25 
tarii in auctionibus qui pecunias cogant; ipsi sunt col- 
lectarii (l^Fcf 

3 octonis c cons. t 4 octonos yvh'] octonas rct 5 doceri 
rci\ docere yh 7 nothos cf] natos yh notos cett. 9 idest 
r] Id V idem h om. vcS 12 80—128: FOLIVM VNVM 
BEEST m h 15 Nec — obiceret] ow. rv 17 quia — 
studia] om, cf 18 s : r : F'] aut coactoremF BUppl. K. est ^ .., 
gt. Vind, 1901 p. 110 sq. 20 allata] a\>lat»i ct om^\a. eait. 
mercenn: r'^J mercenarii fVc 21 axgeiitax^Anai ed\t., tw\.. 

reefe 28 olmarma] diuitianun cj 2ft qvi\ m «aoXiVoTv^"^^ "^ 



84 SCHOL.rriNHOR. 

87. §Ad hoc ntuic (c)] Alii 'ad haec' legunt, ut sit 
ad haec, quae praestitit; alii ^ad hoc' {mm leg. at Ikoc?) 
scilicet quod praestitit {r^Vc^ 

89. §Nil me p. (v)] Idest non me poenitet, qnia 
5 patrem habui operarium et libertum, quia uir bonus fuit 

[ryvci 

§Nil me p. (c)] Non me poenitet huiusmodi patris, 

et ideo non me defendam eo modo, quo solent homines 

sese defendere, quibus obicitur ignobilitas^ qui dicnnt non 

10 dolo suo neque uoluntate factum esse, ut ab istiusmodi 

parentibus nascerentur (.I^fVci 

93. §Nam si. n. (i/o)] Quodsi natura> faceret ali- 
quem a certo anno repetere uitam suam post mortem, 
et fieret illi potestas eligendi a fatis^ quos uellet, parentes, 
15 contentus essem parentibus meis {l^fVci 

96. §Ad fastum (vc£^)] Ad superbiam, ad nobili- 
tatem, an ad eligendi fafitidium, quod ex cq^oa nascitur? 
{r'fVct 

*<^Parente8^] ^Parentum' inuenio (JT 
20 98, *ludicio tuo (v)] Mire hoc, quia ipse eques 

permansit, contempto senatorio ordine (T^fci 

99. Molestum (v)] Quia reuera molestiam habent, 
qui a nobUibus nascuntur {r'fV 

100. §Maior qu<^a>erend. (v)] Idest si adeptus 
25 fuissem maiorem dignitatem, multa mihi essent necessaria 

{rfvct 

104. §Petorrita (vc)] Genus uehiculi {Porph!\\ alii 
carpenta intellegunt, nonnulli {cf. Forph,) carrucas (r'Vci 

106. *Mantica (v)] Pera {item Porph.) uel auerta, 
30 sed magis onus intellegendum. Alii inuolucrum. Vel 
pera, quam dicunt bistadam (F' 

3 quod — 4 poenitet] ne me poeniteat {; ne me peni- 

ieret c 4 idest om. f (poenitet y) qnia] qtn f 

S libertam] libertiwam f 7 (jpoem^fel 7Y VX %d. «Aii^ea^ 

dum c^ 20 hocj hoc dixit c6 «qv«* rf^VX ws^jisw ^ 

eqneater cS 30 nel v] om, T %\ \>\«^.wi\««i T\\yi^VMWft. t*» 



&£mi6 85 

§Mantica c. L (<;)] Qnia pauperes, cum insident 
iiiinentis, post se sarcinas habent {T' {yfv^Yct 

107. Obiciefc n. s. (v)] Illis enim obidtm: ignobili- 
taiSy qni ez ufiaais orti se nobiliBsimos eiMM contendnnt 

{r'fy 6 

♦Sorfes (cf)] Ignobilitatem iTfci 

♦Tilli (v)] De quo superius dixerat (m, 24. 26): 

Quo tibi, Tilli, 
Sumere depositum clauum? {I^ci 

109. 'i^Lasauum (vcf)] Vas, in quo exoneratur 10 
uenter, idest quo uentrem purgamus, inuentum ad exqui- 
sita naturae (I^cf 

110« §Hoc ego {vc)'\ Idest bac re, quod non multi 
Tnfhi sunt necessarii uel caballi uel calones uel comites, 
et multis aliis rebus commodius uiuo (rY7cf 16 

111. Milibus atque aliis (v)] Idest si nailia sunt 
senatorum, commodius me fateor uictitare; nam a milio, 
ut quidam putant, falsum est; nam numeri tantum singu- 
laris est milium (l^fV 

♦Libido (cf)] Voluntas (cf 20 

113. §FaUacem forum dixit Suburam maiorem, in 
qua uespere furtiuae res semper uenundabantur (cons. 
Porph,, sed uocem 'maiorem' non exhibet)^ et notandum, 
quia fiallacem forum dixit {JT' Vc^ 

§^Circum* mtdti nomen uolunt, nonnulli {lU mte- 25 
cedentis schoUi auctor) praepositionem; nam si nomen sit, 
eum locum Circi uidetur significare, in quo furtiuae res 
distrahuntur. An fallacem Circum propter Circenses in- 
certi euentus, aut propter samardacum, qui circa metas 

2 sese y 9 s: d: c:] om. F' summe ei 11 exqu:] re- 
quisita Fauly 18 idest — necessajrii] in boc ^q^ tqxS^ 

(multa quod © mihi non sunt neceBsatiab ct VI xlweq. V> ^- 
^) /7 Bon rr 20 uoluptas f %\ ioxwmL r VcX, Pcyt^>^\ 
Cmma tetfwe J5fautka2 22 uenudaatox Cu«a\m^\ ^ ^'^ ^^^* 
J^fffp^. 28 an rFcl;] aut v 



86 SCHOL.r'FIN HOE. 

solebat inducere? Illic enim et wtthematici olim ste- 
terant <et> inperiti {ryVc^ 

Yespertinum forum dicitur, quod est regionum sin- 

gularum proprium, ad quam meridianis horis usque ud 

5 uesperam regionantes uiciniores procedunt, ut sit pros 

antidiastolen ad matutina illa fora maiora et magis' com- 

munia (i^/T 

114. *Diuinis (v)] Aut sortilegis {cons. Porph^ aut 
samardicis {T^ci 
10 115. §Laganique catinum (c)] Lagana sunt de 

Siligine quaedam factae, quasi membranae compositae, 
quas cum piperi et liquamine cocunt et sic comeduni 
{rfVct 

Catinum (v)] Ad prandium uile siue moderatum 
15(r77 

116. *Lapis albus {vc)^ Mensa marmorea, quam 
uocant Delphicam {V c^ cons, Porph: 

117. Ecliinus (vc)] Vas in modum echini marini^ 
alii lignum cum uncinis, in quo suspenduntur calices; alii 

20 dicunt uas, ubi lauantur calices; alii {ut Porph.) ampul- 
lam uitream {I^fV 

§Astat echinus (c£')] Echinum dixit uas aeneum, in 
quo calices lauantur, quod modo triscele appellamus 

{ryvcs 

25 118. "^Gutus (v?)] Scilicet gutus unguenti {r^c^ 



1 et om. cf 2 inperiti y] imp: rv om. fVct em. K, 
3 uespertinmn — oommonia] om. ct et edit uet., del. Pauly; 
eadem ut ineptmima respuuntttr a lordan, Topogr. der Siadt 
Bom II 215 8q. quod P'] quia f om. V singularium r, 

singularum cett. 4 quam r'fV] quod edit. 9 samardicis 
rvc] samardacis y smardicis f 10 lagana r'fct] laganeF 
11 quaedam yfV] quidam v quadam rc^ 12 pipere yfV 
cocuntr] coquetf coquuntce^. 17 delph: rc^] delficamyi^ 
19 alii dicunt — uitream] om. r 22 astat ech: ci] aliter 

/^^i. 23 app:l appellanms, alii ampullam uitream dicunicj; 
2S guttuB c in lemm. gutus^ geima c% 



SEEM. I 6 87 

§Campana supell. (v)] Pictilis uel niminea uel (ut 
JPorph.) aenea, quia in Campania dicebantur aeneae res 
opidme fabricari {I^fVc^ 

120. §Obeundus Marsia (c^)] Statua in Bostris erat, 
ad quam solebant conuenire illi, qui inter se lites atque 5 
negotia componebant; nam ex statua locus nomen acce- 
perat {ryVct 

Marsia dicitur locus in Bostris, in quo solebant esse 
accusatores, quia ibi antea causae agebantur {T^fV 

121. Idest miniTTii fratris Nouiorum, cuiusdam fene- 10 
ratoris et Ktigatoris {TfV 

§ Nou<[i)>orum p. m. (v)] Fratres Nouii, quorum 
minor ad locum, qui appellatur ^ad Marsyam', consueuerat 
obsonari {I^fVct 

§Hii autem Nouii fuerunt acerrimi feneratores, et 16 
iocatur de hac re Horatius. Ideo ait: puto Marsyam 
erectam imam manum habere, quoniam illorum fenera- 
torum inpudentiam non potest sustinere; deinde quod ad 
statuam Marsyae uadimonium statuebatur {T^fVc^ 
cons. Forph, 20 

122. *<Lecto>] Pro ^ectito' {T 
128. *<Scripto>] Pro 'scriptito' (r 

124. *Fraudatis (c)] Expilatis, euacuatis (Fcf 
126. *Sol acrior (c?)] Calidior hora quinta {Tci 

126. *Rabiosi t. s. (c)] Aestuosi; dicit autem dies 26 
Caniculares (r cons. c^ ex Porph. 

127. §Pransus non auide (vc)] [Idest] aestus causa 
tantum pransus, quantum me separat a ieiunio, quantimi 
potest diem durare, hoc est: non multum pransus {l^fVc^ 
cf. Porph. 30 

4 erat om.ci 10 fen -.yfV^ foen: r 13 appellabatur c t 
ad marsyam] marsia ci; ad marsiam (martamF) cett. 16 hii 
r/*F] hi yvct fen: yvVc'] foen: rf senatores f 16 mar- 
syam hic v] marsuam rV marsiam yfct 17 fener: Tci^l 

foener: v/*uener: V 18 inpudentiam yfV^ impud: rvc^ 
19 marsye V marsie r'fct 27 idest] om. c^ 28 ae^wM»t\ 
separe c seperaret ^ ieinnioj ieiuno c £ 29 pote^Wc^'^^^»'^ Ci«\X. . 



88 SCHOli.rFINHOB. 

128. "^Otiar (yvc)] [Idest] in do]|H> otipsuiB ago, 
fictiw uerbuin (T'}) cor^. c^ et Parph. 

129. *Misera ambitione (vc)J Qma omnjfi cupidiiim 
praua mi^eros fiaGit {X^l^cl; 

6 *<GfeFawque>] Quia grauitetr affipit (rcf 



SERM. 7 



1. §Proscripti Eegis Bupili (vc)] Bex BupiEns 
Praenestinus fuit. Iste post exilium praetor cnm a trium- 
uiris condempnattts esset, confngit ad Brutiim ^ oomfls 
10 habitus est, ibique Horatium iurgio lacessiuit, ob quod 
amaritudinem stili sui in eum constrinxit. PEOSCriptus 
autem fuerat ab Augusto pr<>pter Brutum {T^hfYci 
ex Porph, 

§[Aliter] Publius Bupilius, cognomine Bex, Prae- 

15 nestinus, post exilium [belli ciuilis] commilito fuit Horatii 

in castris Bruti. Hic <^a)>egre ferens, quod Horatius tri^ 

bunus esset, s<^a>epe iUi ignobilitatem genens .dbiciebai 

Idcirco hunc ex aliena persona lacerat (T^hfYci 

Hic Bupilius Bex proscriptus fiierat a duumuiris, 
20 quoniam secutus fuerat partes Bruti et Cassii contra 
Augustum (r^hfV 

Bupili et Persi mores carpit occulte. Fuit enim illi 
et hic infestus commilito quondam (TfV 

§Item: describit Bupilii Begis cuiusdiyn mores, qui 
25 aliquando in Horatium ioculariter dixit, et Hjbridae 

1 idest] om. eS 7 rnpuli v 9 condemnatus c^ 

comeBJ eius socius c^ 10 factus h habitus cett. 14 aliter vf 
item r om. yVc 15 exilium r'fVc£ Porph.j h parum iiquel; 
Haulhal ezitmn; equidem delere malkm belli ciuilis, nam non 
iunt apud Porph, 18 nunc eum cf hnnc cett. aliena] 

tm. c^ 19 rnpilius — auguBtum'^ etiamit b 20 fuerat — 
^p^stnm] am. V 24 moieB v\ om. TY c^iV^^^^Tw^wsjL >>i 

^UTgimn c^ 



SSBif . I 6. 7 %Q 

Persii. HybridAe autem dicuntur proprie oanes, qui 
nascuntur ex ue^atico cane et gregario. Ideo et Hybrida 
dicebatur Persius, qui de matre Graeca natus fuerat et 
patre Bowiwio (fhfVci ^ JPorph. 

*Pus fttque u. (c)] MoiligiatatQm atque liuorem {Fci 5 

2. §Hybrida dicitur, qui habet Graecum patrem et 
mi^trem Italam; aut pcr contrarium Hjbridam dicunt 
appellari, qui mizto genere sermonis loquatur Graece 
Latineque (l^fVci 

§HybridaPersius ex diuersis pareutibus natus (l^bfVci 10 
^Hjbrida idest mixti generis hic Persius: nam Cla- 
zomeuius fuit (Uem Porph,) patre Asiatico, matre Bomana. 
^actuni est ab aquila, quae ex aquila et uulture nasci- 
tur. Trauslatiue ergo Horatius lacerauit Persium quasi 
semiromanum (r^fVc^ 16 

3. *Lippis (c)] Otiosis sedentibus apud medi- 
cum (Fct 

§Tonsoribu8 (F)] Etiam tonsores, qui solent artis 
studio, et Hppi, qui solent oculorum cura ajieni esse a 
negoijis, sciunt, quomodo Hybrida Persius persecutus est 20 
malitiam Rupilii Regis (rfVc^ 

4. *Negotia (v)] Negotiator erat {Th 

5. *Clazomenis (c^)] Apud Clazomenas, ciuitatem 
Asiae; et «st aduwbium loei {rct^ 

% — 8. §Allusit; etenim reges inuisissimi erant et 26 
n<Mnen eonun propter memoriam Tarquinii ex^crabile; 
hunc quoque odiosum dixit {FhfVct 

Confidens autem, inprobus; Terentius {JPhorm. I 2, 73): 

Homo confidens, qui illum dii omnes perduint 
(r/*7 30 

11 hybrida — pergius] om. c^ 18 uulture edit] uulpe 
co^d, ;16 4i>ud medicum F] am. ct 18 artis studio] tartis 
it^udio V tardi esse Btudio ct 21 rupilii h\ rupili f ^«t«v TV 
puhlii ci 24 eet F] ent c£ %^ execi«t>i\\fc rfc^ «a»fe- 

cnbileyd V 28mtem yV]om,rf mpioW 7 Yy-flsivtv v^ 
29 perdvdnt rj pmdfmt (stc) V perdwA Yf 



90 SCHOL.rTIN HOK. 

§'Odio' molestia, ut Terentiiis {hec, I 2, 59): 
Ciun istoc odio, Laches {rfVci 

Qui posset horrori plus quam Bupilius esse (TfV 

8. §Sisennas (c)] Sisenna fuit illis temporibus ma- 
6 ledicus et mordax {T^bfVct 

§<Barros>] Barri enim dicuntur maledici {T^fVei 
§Idest adeo sermonis fiiit maledici, ut Sisennas et 

Barros uideretur uincere et de his triumphare, qui et ipsi 

maledici fuerunt {VfVc^ 
10 §Idest erat adeo odiosus, ut de nobilissimis detrac- 

toribus triumphum ageret Persius Clazomenius (J^ft/Tcf 
§ Vt equis (equus V) praecurreret albis (pfVy\ Alle- 

goricos, ut eum facile superaret, quia equi albi dicuntur 

esse nobiliores, sicuti laudat Virgilius (Aen. XH 84): 

15 Qui candore niues anteirent, cursibus amnes 

{rhfVc^ 

9. *Postquam nihil inter utrunque (cj)] Idest post- 
quam capitales inimici et inexpiabiles facti sunt {r'c^ 

10. *Conuenit (cf)] Transactum est {Fci 

20 §Iure molesti (v)] Sensus: ita enim inter se mali 

homines decertant et nesciimt cedere, ut uiri fortes in 
bello {ex Porph.), Aliter: hoc sunt modo omnes molesti, 
quo hii, qui bellum contra se habent aequale, qui usque 
adeo dimicant uterque, donec uno superato alter uictor 

25 abscedat {r^hfVc^ 



2 istoc yfc] isthoc r ist hoc V istac f 6 baros ftn 

Umm., u. c bari c^ enim] quoque f 7 et] om. c^ 
8 uarros FV cons. Porph.] barbaros f baros cf triumphure] 
triumpharet c^ qui — triumphum ageret] omisit f propter 

homoeoteleuton 11 triumphum ageret] triumpharet c 

14 flicnti — uirg:] om. r sicuti yhfV] sicut vc^ laudat] 
d/cj^ c^ 16 qui — amnes cj^ om. cett. ^xaxifc^ <^t;\«uaa 
^^. 17 ideatj om. cj ^a \i\\ bf^ \ii^V \32l r<iX ^\ 

^^^'£} qnare quod c^ aeqnale (equ{) c^m cett. 



SERM.I7 91 

11 — 21. Ordo est iste: postquam non potuerunt 
ri causae eorum, in ius acres procedunt {T^hfV 

17. §Glauco (v)] Glaucus enim confessus se uictum 
nus Diomedi misit arma sua aurea, et Diomedis aerea 
^epit. Aliter: Diomedes et Glaucus inimici fuerunt: 5 
)medes fortis, Glaucus ignauus et munera Diomedi mi- 
ut ab armis discederet {T^hfVc^ 

19. *Par pugn. (v)] Metaphora a gladiatoribus; 
is amare quasi de gladiatoribus {r^hfc^ 

20. § Cum Bit<h>o B. (c)] Bithus et Bacchius 10 
diatorum nomina celebrata apud Suetonium Tranquil- 

a (p. 280 JRoth. p, 325 Reiff,), sub Augusto tamen 

yvc^ 

§Idest melius pugnat in lite Rupilius et Persius, 
im memorati gladiatores in pugna (r"6/*Fcf 16 

21. Spectaculum (v)] Mire in metaphora, hoc est 
translatione, perdurauit (JT' V 

23. §Laudat Brutum (v)] Rupilius Rex comes fuit 
uti. Solem ergo dicebat Brutum et comites eius alios 
llas salubres, Rupilium uero Canicularem stellam, hoc 20 

Sirium {rhfVct 
*Cohortem (cj)] Comitum cohortem, non nulitum 
hct cons, Porph. 

24. *Solem A. B. (c)] Virgilianum illud (Aen. 
281): 25 

lux Dardaniae (Fhci 

26. 27. §Flumen ut hibern. (v)] Idest ita ruebat 
LS oratio, quemadmodum torrens descendens de altis- 

1 est yfV] om.rv iste T' F] isti hf 3 enim F' Vc^] 
. hf 4 diomedis i/f] diomedes cett. 5 accepit] sua 

m. t 6 diomedi munera o^ 8 metaphora rf] meta- 

a yi^&F methaphora f mathaphora c 10 baechius r] 

3hiu8 yvfVc 12 tamen om. ed., non F' f Vc£ 14 pugnauit c 
gnant f 15 in pugnaj om. cf exhih. cett. \.^ xafcW 

9i:a r] metafora, vV 22 com: coYl:^ comi ^^iVNx^^^ <i^ 

Inx yct] dux (= o Inx) rh havf "^ »\\jv%«vm.c> c^ e<m». 
jA] latisaimo ry V 



92 SCHOt.rFIN HOR. 

8W0 monte, 'quo rara securis fertiur', hoc est ad quem 
montem raro uenitur praecidandorum gratia lignorum 
{rhfVci cans. Parph. 

§!Fabula talis est: quodam tempore rustieufi dumiuxta 
5 fiuuium Ugna caedit, casu securis eius in fluuium cecadii 
Marcurlwi hoc de summo monte uidit, descesndit ad rusti- 
cum interrogauitque eum, quid amisisset Hle sinQ^lici- 
tate sui ait: securim ferream perdidi. Mercurius leuauit 
auream, iUe suam sibi reddi cupiebat. Ckmlaudauit euiu 

10 deus et suam iUi et auream condonauit. Alter agricola 
hac fama commotus iit ad fluuium, et dum se aimulat 
ligna uelle deicere, securim in fluuium uoluntate proiedt. 
Similiter hoc supra dictus deus uidit, descendit, leuauit 
ferrea^. Hle auream se perdidisse fingebat; iratus deus 

15 et iUam dimisit Ita qui auream babere cupiebat^ et 
suam perdidit. Ergo dicit modo poeta: sic iniuriam Ru- 
pili Persius irruebat, quomodo fluuius ille, qui raro babet 
aureas secures {r^hfYc^ 

28. §Salso (o^)] Idest de amaro et copioso acmaledioo 
%Q pectore protulit conuitia et remisit in Persium {T^hfVci 

29. *Expressa arbusto (vc)] [Pro] peotore, aUe- 
goricos {jyhci 

*Regerit (cf)] Inuicem mittit OK^fifMtxa (Pcf 
29. 30. §Bene perseuerauit in metaphora, quia 
,2f) arbustum pectus eius dixit; modo illum duro comparat 
uindemiatori {r^hfVc^ 

§yindemiator non dicitur, sed uindemator, et 'oi ita 

7 ille] om. c^ 8 sui r'f] sua hVct securem Vct 
10 illi et auream illi F 11 iit r] ut y v iuit Vc^ uenit hf 
12 deicere] caedere ft oedere c securem f securim cett., hic 
eUam c 13 uidit yvhfV^ (dum . . .) uideret r uidens ct et 
edit 14 iratus] unde iratns r 16 iniuriam] in iniuriam ^Z' 
18 aureaooL securim ct 20 conuitia F' t comitia c conuicia 
fV^ euamfdt h 21 pro ot». ct 23 ^xcb/ifUKira] om. rct 

24 hoc schol. p09t sequens pon. ct addito 'autem' post *bene' 
27 uindemiator . . . uindemator ri uindemiator . . . uindemiator 
vfV uindemator . . . uindemiator hc non — uindemator om.t 
(soJum ' uindimiator ' exhih.) non] autem non hf 



SERM. I 7. 8 93 

dixeris, uersus non stabit. Hoc atttem ipsa re noTiimus, 
quod uiatores saepe ^a^ uindemiatoribus conuitUs aguntur, 
cum transierinty et illis reponunt, ita ut cuculos appellent, 
quasi pigros, et recitant hoc custodibufi eo quod semper 
adsidant (XhfYcl cf. Porph, 6 

31. §Magna c. u. c. (c)] Cuculus auis abiecta, 
qnae hoc uitio naturali laborat,. ut oua ubi posuerit 
obHta s^a)^e aliena calefaciat; unde rustici sibi obiciunt, 
quasi alieni foetus curam sustinentes (l^hfVci 

Est autem elt pigra, quae interdum pigritia^ ne uolet, tO 
fame moritur {r'hfV 

34, §Qui reges c. t. (v)] Aut propter Caesarem 
dudt hoc (cons. gloss. r), qui est interfectus in senatu a 
Oassio et Brutb, aut quia (cons. Porph?) originem ducebat 
a Bruto, qui pepulit de ciuitate Tarquinios {l^bfVci 16 



SEBM. 8 



1. § Glim truncus erwn (vc)] Inducit Piiapum, qui 
stat in hortis Esquilinis, dicentem non tam sibi laboran- 
dum in seruandis furibus quam ueneficis perfbrendis. 
Quomodo autem a coryio columus, ita a fieo ficulnus 20 
deriuatio e«t (T'hfVcicf. Porpk. 

♦Inutile (vcf)] Ad ntdlos usus genitum (J^c? 

4. "^Cohercet (y)] Quia fustem tenens figuratur 



2 conuitiis y c conuiciis rhV conuiuiis f cum uiciis f agan- 
tur et aguntnr eett, cum uindettriatoribus conuiciis agunt 
tfiiit, uindemiatoribifB conuitiantur msp. K, conuitiari ^cui dieit 
Quintili(mt$s 3 cuculum eum a: qU: pigtmn e£ edit, 

b adsidant yF] assidea&t /^ assidant rt^Cf a«»ld/// 6 9 foetui 
rV\ fbenis v om. ct defie. h sttstn eas stist: hf 15 citti- 
tate r^V} urbe hfci IB esqui m aeaqu: r'&/ ex^:^ 
20 «ttyio FJ] conlo r'&/*^ 21 derftt: est fF] om. rct disU 
uatio ei8t fv; defkr. b 



94 SCHOL.rFIN HOE. 

5. *'Ruber palus' formatum e ligno uirile membrum 
(r'l) cons. cf 

6. *Inportuiias (f)] Quae hortis noceant (JTcJ: 

7. §Vetatque nouis (v)] Quia semper ezercentor 
.5 noua cultura, an propter recentem dedicationem M^a)e- 

cenatis 'nouis', hoc est nuper institutifl, aut recens satis, 
aut quia antea sepulchra erant in hoc loco, in quo modo 
sunt horti M<(a)>ecenatis, ubi sunt modo Tradanae? Ante 
enim tanta misericordia tenebantur maiores, ut etiam 
10 publica monumenta pauperibus et seruis aedificarent 
(r^hfVc^ 

8. § Huc (v)] Ad illum locum, in quo stabat Priapus, 
idest huc aliquando. cadauera portabantur plebeiorum siue 
seruorum. Nam sepulchra erant publica antea, modo 

15 M<a)>ecenatis horti {J^fYci 

*Angustis cellis (c)] Vilissimis tuguriis {Tc^ 
§Pauperum uel seruorum cadauera hic olim sepe- 
liebantur, nam ideo subdidit ^conseruus' {ryVc^ 

10. §Commune s. (v)] Soiiti enim erant camifices 
20 puteos in Esquilina uia facere, in quos corpora mittebant 

(rvci 

11. §Pantolabo (r^V)] MaUius Vema trans Tibe- 
rim ex ingenuis parentibus natus, qui a multis pecunias 
accipiebat, unde Pantolabus dictus; qui quamuis multis 

25 uitiis habimdaret, propter scurrilitatem tamen conpluribus 
erat domestice notus (JThfVct ex Porph. 

*'Scurrae' dicimtur homines uilissimi et abiecti [et 
scenici legionimi] (/"cf 

5 dedicationem] delicationem c delectationem S elabora- 
tionem hf 7 sepulchra vhfVct] sepulcra F 8 ubi sunt 
r'VcS] ubi hf 10 monimenta y 14 sepulchra yvfc] se- 
pulcra rVt modo] non ^ ubi modo f 17. paup: — aep:] 
om.v 18 conseruos c t , memorahili sane scriptura 20 esqu : j 
ezquilina y£ 25 uitiis] diuitiis v om.c^ hab:] abundaret 
c^, 6 ahsds, conpluribus y] compl: rvVci cum pluribus f 
26 domeBticeJ domesticus et (om. S)ci 27 et sc : legionum] om. c£ 



SERM.I8 95 

§ Nomentanoque n. (c)] Nomentanus autem prodigus 
fuit et omnia bona comederat; et eleganter his apud 
Esquilias in publicis ustrinis monumentum fuisse dicit, 
quia priuatum habere locum non potuerant, omnibus suis 
absumptis (rhfVc^ cf, Porph. 6 

12. Mille ped. (v)J Ideo cippus erat positus, ne 
heredes ipsius regionis haberent potestatem auiti siue pa- 
temi (rhfV 

§ TitiUus erat inscriptus, agri modum ex utroque spatio 
designans {T^fVc^ 10 

13. § Heredes [-m-] ne s. (f)] Nescio qui donauit agrum 
suum populo ad sepulchra et posuit fines, ut habeat in 
latitudine mille pedes, in longitudine trecentos. Hoc 
tamen fecit, ne heredes eius publicum inuaderent monu- 
mentum {rhfVc^ 16 

§Ne[c] sequerentur (v)] Ne haberet facultatem pe- 
tendi spatium illud mille peduin et trecentorum. Item 
inscriptum erat sepulchro, ne ad heredes pertineret, hoc 
est, ne corpora aut reliquiae alienae inferrentur {l^hfVci 

14. §Nunc licet E. (c)] Esquiliae dicitur locus, in 20 
quo antea sepeliebantur corpora extra portam illam, in 
qua est Sessorium {I^fVc^ 

§Salubribus (v)] Si sublata sunt sepulchra et modo 
sunt ibi horti, recte dixit salubres. Loca enim salubria 
sunt, in quibus [simt] amoenitates {I^hfVci 26 

16. § Albis ossibus (v)] Sensus hic est: ibi nunc 
amoenitas aedificiorum grandis est, ubi aliquando albe- 
bant ossa miserorum, idest tristes homines intuebantur 

1 autem] autFow. cf 8 esqu: fc\ ^squilias r*V com. b 
exquilinas f ustrinis r'bf cons. Porph.] astrinis V tonstrinis c £ 
9 inscr:] scriptus cf 11 quis c£ 12 sepulchra rv cons. f, 
sepulcra yVct 18 trec: in longitudine cf 14 inuaderent 
rbfe] inuiderent yV£Hauth. monimentum y 16 nec habe- 
rent cf contimiantes hoc 8ch. antecedenti, fort. recte 17 illud] 
istud t 18 sepulchro TYc] sepulcroF^, defic. b 19 alienaej 
ezinde cf 20 esqu: fc] aesqu: r'V exqu: f 23 si — 

horti om. cf si rvb] -i- f om. yV 26 sunt om. rct 

27 albebant] alebant cf 



96 SCHOL.r'riKHOR. 

htmc agrum aliqtiando album ez oSsll^ cadktterum 

(r'bfrct 

17. ♦Furesque f. que (cf)] PuJpes pr<qrtef lififttcHf; 
ferae propter eadauera mor^ofum {T^bet 
6 19. *Versant (cf)] Mutant. In aliiff ^uAzteLt' legd 

(rtc? 

31. *Yaga (ci)] Quia per zodiaetuu uagatu^ (Uen$*hy, 
ut Maro (-4en. I 742): 

Hic canit errantem lunam (i^cj: cf. P&rph. 

10 22. *ftotdit 08 (cg)] . Maro {Am. TOl 591): 

Extulit os sacrum caelo {tlfci 

23. §Vidi egom. (vc)] ffic uersu^ tragice prof^atto; 
ut {Verg. Aen. ILL 623): 

Vidi egomet, duo de numero cu^ coi^Ora nostro 

16 (r'hfVc^ 

24. §Canidiam (vCt)] Pro (Jratidia Neapolitafl» 
unguentaria, quam semper ut ueneficam catpit Horatius 

(ryvci 

25. Maiore (v)] Ostendit fdisse etiam minorem; aut 
20 maiorem natalibus aut aetate aut censu; aut ^maiore' 

quam fait ipsa Canidia (^r'hV 

27. §Mordicus (vcf)] [Aduerbium est: mottlendo: 
Aliter.] Pro eo, quod est morsibus, uelttt aduerbialiter 
locutus ut radicitus (I^hfVci 

4 mortuorum] om. h 5 in — lego] om. h 8 ut — 

lunam] om. h 10 maro Pb] uirgiliU§ cj 11 08 sacrum 

caelo] om. h 13 ut — no»tro] om. h ut] ut nhlg: f 

14 cum c^] om. cett. 17 ungentaria y quam -^ bortttititf] 
am.f 19 Porph. ad h. l. scrthit: memini me legere apud Hele^ 
nium Acronem Saganam nomine fuisse Horati temporibus Pom-^ 
pei Sagana (libertam coni. K.) senatoris, qui a mmtmiris pro-' 
Bcriptus est 20 aut censu aut maiore] om. h 22 aduerbium 
eat r'bV (aed fort. gloss. V) aduei\>\iam om. «st fc^ a/vtte 

mordendo edit inserunt a* mordcii^o om. r •t^ ^iiicft^ 

om. Vc^ 



SEBM. I 8 97 

29. *Manes e. (v)] Quid su^t manes? ammae re- 
sponsa daturae. Efexegesis est {I^hci <^f- Porph. 

30« §Lanea effigies (v)] Bis subaudis *ef&gies': 
lanea effigies, cerea etiam {T^Vc^ 

81, ♦Maior 1. q. c. (c)] Sic steterant, ut ceream 6 
lanea coheroeret {T^hfci 

33. §Peritura (v)] Idest ita stabat effigies cerea 
ante laneam, quasi passura poenas {I^fVci 

36. *Infemas canes ({;)] Aut Cerberum dicit aut 
Furias {l^hci . 10 

36, <]\fogna^] Praegrandia {V 

39. §Iuliuj3 et fragiUs P. (c)] Quidam infames 
temporis illius. Alii dicunt poetas ftiisse pessimos. Pe- 
diatia ergo uiri nomen est, sed soluti. Alii perditos, 
triuiales exponunt {I^fVc^ 16 

♦Fragilis (cj)] Hoc est mollis et fluxus (I^cf 

♦Voranus (vc)] Istum dicunt fiirem •fuisse iudi- 
cem (jTc? 

iO, *Altema 1. (c)] Respondentes {Fhc^ 

41. *Triste et a, (c)] Hoc est metuendum et lu- 20 
gubre {r^hc^ 

43. *Cerea (v)] Ypermeter uersus, ut {Verg. Aen. 
X 116): 

Solio tum luppiter aureo 

(r'5cj: ex Porph. 25 

44. §Arserit (v)] Kccxa Kotvov: quid memorem, ut 
largior arserit ignis? Deest tamen *ut' {l^hVci 

§Et ut non testis (v)] Idest quid dicam, quomodo 
eas ultu9 sum pro timore, quomodo inultus non recessi, 
sed eas terrui? (f^/^Fcf 80 

1 sunt tb] sint ycS om. v 2 efexegesis vl efEexegesis e 
effeg^esis S effexegesis est y et est efexegesis r uel exegesis b 
4 etiam] omM. V 7 ita] omis. vcS 11 p i^^c^^^Y 
16 tEiuiales ed.] tnuBl^cS mbualesF tnbiale^ Ff XxsXAaXfiiQi^v 
S6 3fcer&x:]am.c sinelacwna, infiacwm qm!ivcS\^JJ^^^^^ > 
de/^. d 99 gum codd.] sim edit. 

Pnn,A(mom mcsolul nr H:oba.iivx. H. ^ 



98 SCHOL.rTINHOE. 

46. §Di8plo8a (vty] Explosam est ei6Ctui% displo- 
sum cum impietu eiectum {jThfVct 

§£go fictts pepedi, idest fiftctas ex fica Priapus 

6 48. *<(Caliendrum)»] Qtiidam omatua, quo ttnilieres 

ad exomandos crines utuntur capillorum {Tbf 

§ Aliter: oaliendrum dicitur omatas capitis mliMerum, 
siue subpositos crinis, quem pro natnralibw capiUu 
acoipiebant [crinis subpositicius siue (^^dUamentum] 

u{r'hfYci 

*<Caliendrum>J Genus galeri {glo$8, r{rf) 

60. *Vincttla (vof)] Quaedam licia ex diomds co- 

loribus {r^hGJ; 



SEEM. 9 



15 1. *Ibam forte uia sacra (vc)] De Spagomeno 

dicit {r^ct 
' *Refert se cuiusdaih ignoti diutuma garmlitAte fati- 

gatum {r'hf 

Sermo iste dicitur *Molesttts', ^BjnifpBQ6(i£v<yg {r'fV 
20 2. §<Nescio quid> nugarum (v)] Idest uersus. 

More satyricomm 'nugamm' dixit, quia dalyrici solent 
;, etiam sese carpere {I^hfVci 

4, §Ordo [est}: quid rerum agis, ait mihi, tu dul- 
cissime? iyhfVc^ 
25 5* §Idest suauiter ago, sicut modo et tibi cttpio 

bene euenire {r^hfVc^ 

*Cupio (&v)] Te uiuere ex sententia tua (J^fccJ 

3 qui ex ficu factus sum priapus c cons. £ 7 aliter] <m. 
vVei, euom. h % subp: rfV supp: cett., ewmuit h 9 crinis 
subp: — capillamentimi] <m. ct suppositi cuis// y suppoBti-» 
cius r suppositicam v sup^i//// b subpositi cuiusFsubpositits f 
11 idest galerum f 20 idest yfV^ om.rvet, dbsc.h 21 satyro^ 
rum h satirorum cett. etiam t nugarom codd.'] nugas edit. 
sBtjnci rc] satyri f satirici cett ^ est y om. cett. » 



SERM. I 8. 9 99 

6« §Oceupo (vj] Idest praenenio illnm [koc ser- 
mone] dicMis: numqiiid aliqtiid uis, munquid tibi neees- 
stoimn [est]? {rbfVcS 

6, 7, ♦Noris nos (i/)] Ideet: hoc uolo, ut scias nos, 
quia docti sumus; idest non sumns indigni, quos scias 6 

(r^hcs 

7* 8. ♦Hic ego p. h. i. m. e. (f)] Hac re, quia 
ddetus es, ideo tibi konorem habeo {JThci 

!(>• ♦Oum sudor m. t. (cf)] Cum ex tedio et mo- 
lestia illius flueret sudor (I^&ct 10 

11« *0 te Bolane (v)] Qui solebat prae iracundia 
in facie quemuis reprehendere et libere dicere, quid sen- 
tiret {rhfc^ 

§0 te Bolane c. f. (c)] Cum sudarem molestius, 
dioebf^n apud me felicem esse Bolanimi oxycholum, qui 16 
possit eum uerbis asperioribus remouere. Quare autem 
felicem dixit oxycholmn? Quia non patiebatur molestiam 
{r^hfVc^ 

12. Felicem cerefori (r7)] Cum felicitate illum fuisse 
oxycholum {I^hfV 20 

14. ♦Misere (vo?)] Valde, ut Terentius in heauton- 
timorumeno (I 2, 16): 

i3am imisBre aihat {t^hct 

16. ♦Nil opus est {vty\ Idest aio illi: non opus 
est tibi huc atque illuc circimiduci (I^cf 26 

IS4 ♦Cubat (cf)] Aegrotat, languet, iacet {Fhc^ 
82. §Si bene me noui (1/)] Idest [si bene] fretus 
[simi][ conscientia mea, intellego, quia magis Tnihi de- 
fer<e>8 quam illis (r'&/*Fcf 

1 idest] <m. yvci dicens hoc sermone 7 hoc sermone 
oiw. ct 8 est rci'\ om. cett. 8 ideo — habeo] om. h 

10 illhis] <m. h 12 faciem cS 14 molestos ycS 16 bo- 
lanum cf] uolanum F' hfV 21 ut — amat] om. h in eauton- 
tanferumehon Incant^ ^ om^ceU. 26 (aegr: h) langaetl 
Om. h 97 si bene om. e^ 28 sum om. yc^ conscientia c^\ 
scientia rhfV deferea E.] differs g deiexa cett. "^^ -i^ ^^ . 

V ' - - V '• 



100 SCHOL.r-FIN HOR. 

§yiscus disertus illius temporis homo. Nonnolli 

(=B gloss. r'h) poetam dicunt, amicum Horatii. Est 

autem sensus: non Viscum amicum pluris facies, hoc est: 

qui amicus tibi est, potiorem duces {jThfVci 

5 23, *Varius poeta, amicus Virgilii, Horatii etiam {jyh 

*Mire sic garrulum ostendit molestum (l^cf 

24. §Quis membra (6i/cJ)] Idest quis cum gestu 
corporis potest pronuntiare quemadmodum ego? (l^hfVci 

25« §Ita pronuntio, ut Hermogenes mihi cantor in- 
10 uideat {rhfVc^ 

**Hermogenes Tigellius', de quo supra {serm. I 3, 
129. 4, 72): 

lo, Bacche {Fhct 
28. *Omnes composui (cf)] [In umis] omnes sepeliui 

15 {rhct 

30. §Mota anus u. (v)] Idest ipsa commota ex 
uma dixit imminere mihi fatum ex garrulo. Aut mota 
uma ipsa anus cecinit, quoniam sortes de urna toUuntur 

' {rfvct 

20 32. *Tarda podagra (cf)] Quia tardos [homines] 

facit [podagra]; et est ypallage {Fhci 

33. §Quando c. cumque (v)] T[e]mesis est ^quando- 
cumque consimiet'; ut {Verg, georg. III 381): 

Septem subiecta trioni {I^fVc^ 

26 36. *Ad Vest<a>e (vcf)] Subaud. templum, sicut 

'in Pacis, Concordiae'. Terentius {adelph. IHI 2, 43): 

Vbi ad Dianae ueneris (I^fecf cons, Porph^ 

36. §Vadato (v)] Participium est ab eo, quod est 
uador, uadaris; et est uerbimi commune: [uador te et ua- 

11 hermogenes tigellius c£] om. Fh 14 omnes in u: cf 
in umis] om. h 20 homines Fh om. cS 21 podagra Fh 

om. cS et — ypallage] om. h 26 subaudiendum PorpH. 
id V 26 ter:] terrentius v tei y xxt ct 29 uaderis rfV 

. u^ge^s ifwlusa am. ct 



SERM. I 9 101 

dor a te,] idest uoco te [ad iudicium] aut uocor a te ad 
iudicium. Respondere ergo debebat aut ei, a quo uocatus 
est ad iudicium, aut ei, quem ipse uocasset [ad iudicium] 

(ryvct 

♦Vadato (c£)] In iudicio, quia uadatus eimi fuerat 5 
uel quia eum uadio obligauerat (r^ftcf 

87. ♦<Debebat>] Idest cogebatur, aut k. k. de- 
bebat (T 

40. ♦Et propero quo[s] scis (cf)] Oblitus est Ho- 
ratius, quod dizit sibi uisendum esse nescio quem (r'bci 10 

42. Ego ut contendere d. (v)] Ego coepi eum sequi, 
quia sciebam durum esse eontendere cum pertinaci (I^fV 
cons. Forph. 

*Sciens durum esse contendere cum uictore coepi 
sequi (Tbci 16 

43. §Quomodo tecum (v)] Initium locutionis fecit 
et coepit interrogare: quomodo circa te M<^a>ecenas est? 

(rfvci 

*Deest *agit' (rfc^ 

44. §Paucorum (v)] Idest qui et Sapiens est et 20 
raro habet parem, qui multorum amicitia non gaudet 

(ryvct 

46. §Posset qui ferre (v)] Idest haberes apud 
M<(a^>ecenatem, qui tueretur partes tuas, si me ei, com- 
mendare uelles (rfVc^ 26 

47. *Hunc hominem (v)] Dicticos; se ipsum tangit 
digito (rci 

1 idest rfc] uel £ om.V uoco te ad iudicium] uoco 
ad iudicium P' uoco te ci; ad iudicium aduocoF aut uocor 
a te ad iudicium] am.vf aut P] etFcJ 2 resp: — iud:] 

om. f debebat /*] om. cett. ; sed neseio an in fine scholii po- 
sita haec uox propter lemma sequentis (debebat) interierit 
a quo — uocasset] que ipse uocas ad iudiciu V 6 uel — 

obhg: om. rb uadio codd.] uadimonio edit. 7 k. k.] 

IJ: IJ: r = causa cadere (cf Mommsen in not. laterc. post Keilii 
lVo5u9f»); Kp. Kp. Oniquius (1678) 12 pertinaci] perfcinaceaF 
16 fecit rfvV) Mji ycj; 21 qui] quia, V 



102 SCHOL.rriN HOR. 

^Dispeream (yc)] Idest ualde peream, si non omaes 
remouisses ab ^Lmicitia M<(a^ceiiatis {F^c^ 

48. *lSron isto (vcf)] Respondit Horatius (^T^bc^ 
60. § Nil mi officit (cf)] Idest qnicimique est ditior, 
6 non officit mihi in domo M<a>ecenati8 (jTfVc^ 

62. *Vix credibile (cj)] Vt non sit factio in tanta 
domo (rtcf 

63. §Accendis (vo)] Haec dicendo multo magis 
me accendis ad amicitiam eius {r^bYct 

10 64. §Velis tantummodo (f)] Si uolueris me com- 

mendare, impetrare possis, homo tantae uirtutis {r(rf)Vci 

64. 66. §Opus est, inquit, hoc solum, ut uelis ei 
amicus esse; etenim pro merito uirtutum tuarum facile 
poteris promereri (I^fVc^ 

16 66. §Et est qui uinci possit (vcf)] Hoo uitio est, 

inquit, Maecenas, cui si saepe instes, uincatur. Persius 
hinc (1, 116. 117): 

Omne uafer uitium ridenti Flaccus amico 
Tangit 

20 Et nunc iucunde ex alterius persona eum reprehendit 

(rbfVct 

62. §Ecce Puscus (cf)] Aristius Puscus, gramma- 

ticus doctissimus illius temporis, amicus Horatii (VbfVcl 

ex Porph. 
25 61. 62. §Et iUum (v)] Inducit illum qui super- 

uenerat dissimulare, ut ipse odiosi hominis molestia fati- 

garetur (ryVc^ 

62. 63. ^^EjtiqxBQO^voq interrogabat, unde uenisset; 

Aristius uero respondit (Fbf 
30 63. *Kctxa xh aixo (F" cons. cf 

2 remouisses omnes c^ 3 respond& y 4 nil mij 

nihil cf 8 haec rV] hec yh hie v hoc cf 14 promeren 
Vfc] promerere V promoueri ^ 16 (m§cenas y) saepe t] 
semper V sepe cett. 26 ipse ryVct] ipso (I) Pauly el Mau- 
^Ml 29 reapondei y 80 xoera xh a^d] la^cima in et 



SEBK.I9 103 

♦VeUere (vei)] VeUicare (r'6ct 
64« §Nutaiui (v)] Ideist ooepi nutare. Est autem 
nutare aliquid oculis nutantibus uelle monstrare {I^bfVei 
'^'Ijuiueiis, si^rnifioans ut me eriperet (l^bfci 

65. §^MaIe salsus' in pemiciem meam nimis prudens, 5 
aut male iocosus et urbanus inrisor {l^bfVci 

*Male prudens {Tbfci 

66. *Meum iecur u. b. (f)] Vehementer irasce- 
bar {Tci 

67. <Certe>] [Ego] Horatius {FbfV com. Porph, 1« 

69. §Hodie tricesima s. (c)] ^Trioesima sabbata', 
quae ludei Neomenias dicunt, quoniain per sabbata ludei 
numeros appeUant lunares {cf. Porph,). Aliter: tricesima 
sabbata dicuntur, quando Kalendis occurrit sabbatum. 
Item: tricesima sabbata dicuntur, quando ueniunt Ealen- ).^ 
dae [in] prima luna per sabbata, qui dies maxime a 
ludeis obseruatur; i^ut qui^. tricesima sabbata religiosius 
colebantur {l^bfVc^ 

<Tricesima sabbata]>] Quae Neomenias dicunt, 
"^p XXX ... dies lunaris cursus quando peragitur in Ea- ^O 
lendis ludei seniper sabbatizant (F, cett, om. 

70. §Curtis ludeis (v)] Ideo curtis, quia Moyses, 
rex ludeorumi cuius legibus reguntur, neglegentia medici 
taUs effectus et, ne solus esset notabiUs, omnes circum- 
cidi uoluit {rbfVQ^ 25 



2 coepi — aatem nutare] om. V est — nutare] om. yv 
^ monstirare] demonstrare v 5 male salsus i/] male falsus bf 
male salus c <m. cett. nimis K.] minus codd. 6 inrisor y] 
irrisor cett. 10 ego V om. cett. 11 tric: sabbata] om. V 
12 per] om.rcS 14 kalendis — quando] om. v J propter homoeo- 
teUuton in kalendUs f incalendis b 15 item vbfc] ite- 

rum r V aUter f 16 in bfc^, om.F^V 17 obsemabatur V 
18 colebantor] obseraantnr r oelebrantnr ^ 20 o post p xxx . . 
non certa, fort. c 2S rexj scs rex i- dominns V medici 

taUs yvbf] taUs r medicinaUs Fc^ ec^t^. (!); in ^ linea traducta 
alteraqtte vimipeT infra addita uerbum dektum est 24 effectus 
coddA afiactns edit. circumcidi F^] circuncidi c concidi 

r'bf 



104 scHOL. r^v m hor. 

*'Oppedere' contradicere, quasi contra pedem oppo- 
nere. Alii uerbnin foeditatis uolunt, sed falsuin est 

{r'bf 

70. 71. §Nulla TTiihi inquam r. (v)] Hoc est: 
6 facile hos contempno, quorum religione non teneor 

{rbfVci 

71. §Infirniior {vtj] Idest timidus sum et liac de 
causa colo omnes religiones (J^fVciy mm. b 

"^Quia nimiam religionem infirmitas facit et metus 
tO {r'bfci 

73. *Solem (v)] Idest huncine diem tam molestum 
ortum mihi esse {T^bfci^ ^^ ^ propemodum euamUt 

73« §Tam nigrum (o£)] Tam tristem et aduersum, 
cui contrarium {Pers. 2, 1): 
16 Hunc, Macrine, diem numera meliore lapillo [idest albo] 

(ryvcs 

*Surrexe (cj)] Pro surrexisse {Fc^ 

*Improbus (v)] Idest malus, qui non subuenit amico 

suo {ry 

20 74. *Sub cultro {vcj] Prouerbiiun est: idest in 

maxima molestia cum inupBqo^lvm {J^fci 

75. *Obuius (cf)] <^^E7ti(pBQ6iuvogy (cf 

76. §Et licet antestari ({;)] Denuntiantes litem 
antestatos habebant, quibus praesentibus conueniebant, ita 

26 ut aurem illis tertio uellerent. Sic Seruius magistef 
[urbis] exposuit. Alii sic exponunt, quod Horatium inter- 
rogauerit, si testis esse pateretur, et Horatius optulerit 
aurem ultro. Solebant enim testium aures tenere et ita 
dicere: 'memento, quod tu mihi in illa causa testis ens'. 

2 uerbum] cibum codd. 4 hoc est] idest cf 5 con- - 
temno c contendo f 11 tam c^] om. cett. moleste cf 

13 la nigrumF 15 macrine owi.r' idest alboFom.cctt. 
17 Burraxe f surresse c 18 qui — buo] om. r 20 in r] 

Bub / om. yvc^ 21 cum iv\ Bub (super c) illo ^farmlo (ga- 

rulo i) ct 22 ixifp.l lactma in c\ 26 urbis Ffe i6 w 

uerbis ^ om.V, dbsc. b 27 optulerit FV] obtulerit bfvei > 
29 testis eha in illa causa rV 



SERM. I 9. 10 105 

Quid est antestari? Olim qui antestabatur, auri- 
culam contmgebat, ideoque poeta ait: libenter auriculam 
optoli. Tangens autem auriculam bis uerbis loquebatur: 
^licet antestari?' Si ille respondisset: ^licet', per in^ 
iectionem manus aduersarium suimi in iudiciimi trabebat. 6 
Quod si antestatus non esset et manum iniecisset, iniuriae 
rens constitui poterat Plautus in Persa {iUl 9, 10 5^. 
= 747 sq. E,): leno ad Satyrionem parasitum: 

Nonne antestaris? 
et parasitus: 10 

Tuane ego causa camifex 
Cuiquam mortali libero aures atteram? {l^fVci 

*Aliter: antestari idest teste uti, quod iudicii causa 
uolo manimi inicere. Nam baec erat consuetudo: siquis 
uadato non paruisset, eius aduersarius aliquem de prae- 16 
sentibus antestabatur, idest tangebat eius aurem et dice- 
bat: licetne te antestari? Si respondisset ille: licet, tunc 
iniciebat uadatus manum in eum, qui non paruisset, et 
dueebat in iudicium, aliter si iniecisset manimi, iniuriarum 
poterat accusari (jr'6/^ct cotw. Porph: 20 



SERM. 10 



!• §Nempe incomposito (v)] Idest certe confiteor 
me dixisse, quod asperos et non compositos uersus fecit 
LuciHus (rfLVct 

*Eespondit his, a quibus culpatus fuerat, quod Lu- 26 
cilii uersus damnasset in satyra ^Eupolis atque Cratinus' 

1 quid e: a:] Aliter V |sit antestari b 13 antestari 

hfcQ am. eett. idest] om. f, dbsc. h 22 idest — quod] 

// cit ipse luoilius. . Eo quod V 26 respondit r'L] respon- 
disset /'respondet ct Porph. 26 danmasset rLc] dannasset i 
dampnasset cett. satyra rLvct\ satiia 7 ««.tox^i f 



106 SCHOL.rriNHOE. 

(s, I 4, 1), et dicit se non poetam inprobassc^, sed Uersus 

{l^fLct ex Forph, 

2. §Inepte (vc£')] Inepte fftuemus aJbLeoi, qaao^o 

aperta uitia eius negamus (ryVci 
6 3. *At idem q. s. (c^)] Subieetio; idest sed iji 

multos prineipes ciuitatis multa uenuste et iocose dixil 

in eodem opere, et perseuerauit in metaph<ara ^sale' di^ 

cendo Mefricuit' {r'fci 

* 'Sale multo' ideo ait numero singuUiri, quod dicturus 
10 erat perMcuit, ut quasi uero sale faceret; nam sales 

plurali numero dicendi sunt, cimi urbanitas sigmfieatur 

{FfLci cons. Porph, 

4. *Vrbem (vc)] Idest principes ciuitatis, quia Lu- 
pum et Mutium uehementer afflixit, iocose (I^LE 

15 *Non urbem, sed principes urbis, Mutium et Lupum 

et ceteros (cf 

5. § Nec tamen hoc tribuens d. quoque c. (^)] Idest 
non ideo, quia concedo illi fftcetias, concedo et omnia, 
quae debet habere poeta (l^LVc^ 

20 5. 6. *Sic et L. m. (c£:)] Idest si dioo Lucilium 

ideo bonum poetam esse, quod habet fiacetias, idem mihi 

dicendum est de Laberio mimographo; nam et is habet 

facetias; sed multis caret, quae poeta debet habere (r'fci 

6« § Sic et Laberi m. (v)] Nam et mimorum ioca 

25 sic laudo, ut non cetera illis adsignem, quae perfecti sunt 
operis. Per hoc Lucilii ppus Tnimis comparat (l^fVci 

7. *Rictum (v?)] Incerti generis est; nam et hic 
rictus dicitur et hoc rictum mensura oris (l^he^ 

8. *Risu diducere rictum (f)] Aperire os et risum 
30 mouere (VhEci 

3 inepte fauemus] stulte fauemus c^ fauemus i^ 4 eins 
uitia (uicia V) Vc^ non cett. cwm f 5 subiectio] subiectio 

est ei 10 uere c sal ei 14 afaizit LE] afGzit F' 
18 non — fac:] quamuis concedo fac: et uenustatem lucilio 
tamen non ideo ci facetias ci'\ facecias V fac: idest ceM. 
%b adsignem Ff} assignem vVci ^^ mens: oris] ozis 

apertio b 



SERM. 1 10 107 

9, § Est breuitate o. (i/^)] Sententia illa, quae risum 
mouet, debet esse cita et manifesta. Aliter: sensus: non 
solum in eo est, ut pauca copiose, sed ut breuiter multa 
dicaDitur. Sic et Cato a Sallustio laudatur (hist, frcLgm. 
I 4 Jlf.), quod multa pauds absoluerit {cons. JPorph.). 5 
Aliter: sententia non debet esse prolixior, ne aures oneret 
auditoris et non intellegatur (JTfLVcS 

'^'Si uis perfectum opus facere, breuitate opus est, 
ut cito sententia finiatur {F^c^ 

11. "^Et sermone opus est modo tristi, saepe io- iO 
coso (£)] Idest opus est sermone ei, qui iocos dicit, modo 
defendente uicem oratoris, modo poetae, modo urbani par- 
centis uiribus suis. Nam cum inducis loquentem rusti- 
cum, non debes*loqui pro ingenio tuo, sed pro ingenio 
rustici (rYc? Xb 

13, §Interdum u. (cf)] Interdum urbani hominis 
sermone opus est, qui, ut delicatus uideatur, minus se 
ostendit facere, quam possit, sed non qui in dicendo 
uiribus parcat, sed qui alioqui minores uires demonstret 
(ryVct 20 

ll, 1&. §Ridiculum (vcf)] S<a>epe ioculare male- 
dictum grauius uulnerat, quam res aspera, idest sat^nra 

(r'7cj: 

*Iocus saepe plus mouet hominem, quam res acris 
{r'hEct %^ 

*Plerumque, inquit, uenuste et ridicule dicta plus 
mordent, quam quae acriter et turbulenter prolata sunt 

{r'fct 

16. *Illi {ye^^ Idest antiqui comoediographi ideo 
placuerunt, qui<^a^ temperabant fabulas suas iocoso et tristi; 30 
et hi modo partes rhetoris ^equebantur, modo poetae 

ir'fct 



3 i. e. e.] eo est opus ci 4 sall: v Porph.^ salastio cett. 
11 ei] et d 16 urbani interdum F, non ceU. 19 parcat 
— demonstretj per neglegentiam om. ^ alioqui] aliqui v 

alioquin f alii qui c 22 satyra rvVcJ^ aaViro t 



108 SCHOL.rFIN HOR. 

17, §Hoc stabant (v)] Eo ipso placebant, quod ridi- 
cula eorum magis ^norderent, quam si acria protulissent 

{ryvcs 

18. *Hermogenes et Demetrius, quem iste simium 
5 appellat genere masculino propter deformitatem et breuem 

staturam, ambo obtrectatores fuerunt Horatii. Erant autem 
musici modulatores {T^fEci ^*wi. Porph. 

§Demetrius praeter Caluum et Catullum poetas alios 
non legerat {ryVc^ 
10 *Ad nuUam rem doctus Demetrius nisi CatuUi et 

Calui uersus cantare et imitari, qui dramatopoeos erat^ 
hoc est amatorias cantiones scripserat (J^/*cf 

21. *0 seri studiorum (vcf)] qui seri estis ad 
studia. Castigat eos, qui mirantur Lucilium, quod Latinis 
16 Graeca miscuerit (r'&/cf cons, Porph. 

*'Quine' quasi cume aut uacat *ne', ut *qui' pro- 
nomen sit (l^fci 

33. 33. *Idest putatisne eimi aliquid magnum fe- 
cisse, quod scripsit sicut Pitholeo, abiectus poeta? Nam 
20 dicitur Fitholeo epigrammata ridicula scripsisse, in quibus 
Graeca uerba mixta erant cimi Latinis (I^fJEcS 

*Aliter: Pitholeon Rhodius huiusmodi fecit epigram* 

mata, ut Latinis Graeca coniungeret, quod adeo non est 

difdcile, et ideo non dignum miraculo; etenim infirmitatis 

25 putatur non Latinis compleri, quae Latinis sunt coepta 

(ryci 

24, §Vt Chio nota si c. (c)] Genera uini optimi, 
Chii et Falemi. Chium dulce est, Falemum austerum; 
ergo mixtum iucundum fit. Aliter: subiectio, idest sed 
80 suauis fit sermo coniunctus ex Latino et Graeco, quemad* 
modum si miscueris Falemxmi uinum cimi Chio. Sed 
comparatio haec non congmit; nam uinimi Chium mixtum 

2 morderent cf] moderent r'V moderarentur f 8 ca- 
tullum ycfl catulum rvV tullium f 19 pitholeo r'E] -on 
fc^ 23 quod cg om. cett 28 chii c] chio rV om. f 

chium et phalemum f austermn y c] auxterum f austere rvV 
29 aliter] uej cj; om. fv 



SERM.IlO 109 

cum Falemo facit suauitatem, quia Chium dulce est, 
austerius Ealenium; Graeca uero cum Latinis commixta 
dissimilitudine naturae carent suauitate {l^fVci 

*<Nota . . . Falemi^] *Nota' ideo, quia aut uina no- 
tantur in lagoenis aut consules {I^fci 6 

25. *Te ipsum percontor (v)] Te, inquit, qui Lu- 
cilium defendis, consulo:.utrum tunc tantum Latinis Graeca 
permisces, cum uersus facias, an et quando causam duris- 
simam Petilli de furto Capitolino aduersus Pedium Publi- 
colam siue aduersus Messalam Coruinum peroras? Hi 10 
autem ita Graecis abhorruerunt, ut Messala primus funam- 
buli nomen intulerit. et post eum Terentius (hec.prol. 34): 

Funambuli eodem accessit expectatio. 

Aliter: idest quando suauis est sermo Graecus coniunctus 
Latino? Cum uersum facis, an etiam, cum reum defendis 16 
Petilium? Petilium hunc dixit superius (serm, I 4, 94) 
coronam rapuisse de Capitolio; qui, quamuis absolutus 
est, tamen duram causam habuit; nam ab Augusto abso- 
lutus est. Petilli autem genitiuus est (T^fc^ 

§Pedius Publicola et Messala Coruinus oratores 20 
fuerunt, qui obseruauerunt, ne Graecis sermonibus uteren- 
tur. Erant autem fratres causidici optimi {T^fYc^ 

30, *Canusini more bilinguis (v)] Aut quia Canu- 
sium oppidum constat ex Graecis et Italis, quidam istum 
Pitholeontem Canusinum fuisse dicunt, aut pro quocimique 26 
Canusino dixit. Aliter: de Pitholeonte dicit; nam iste de 
€anusio fuit. Dicit autem bilinguem, quia et Graeci et 
Latini apud Canusiimi habitant et utuntur utroque ser- 
mone {TfVci 

2 austeriuB rfvVc\ austerom y ansterus f 6 lagoenis r] 
la^oenis / lagooenis /lagunenis v lagenis cf 10 aduer- 

8um V hi — expectia.tio] ex Porph. 23 canusium] canu- 

sinum V 24 italis] latinis ypr.cS 26 canusinum c S] canusium 
r'fV 26 icanusmo vcf^ canusio FfV . 27 canusio] cusio 
F, V nan liquet 28 habitant] habitabaut f ^\A\asi\> V 



110 SCHOL.fFIN HOR. 

^Canusini enim onm sint Latinae gentis et a Dio- 
mede Graecitatis partem trahant, [et] per ipems regionis 
tractum Graeca lingua in usn fdit: unde ea pars Italiae 
Oraecia Magna dicta est {I^fci com. Porph. 
6 31. *Atque ego cum f. (c)] Cum facere uellem, ut 

(Verg. ed. 6, 3): 

Cum canerem reges et proelia {Fct 

*Maire citra (yciy\ Natus in mediterranea regione 
et a Graecia longe positus (I^o^ 
10 32. §<Vetuit>] Vide 'uetuit', non *uetauit', quam- 

quam possumus etiam sic dicere {rVc^ 

33. § Post mediam noctem (og)] Tunc enim digestior 
animus uera somniat, iam quando pituitis caruimus 

{rvcs 

16 34. *Ac si magn. (v)] Ac per hoc inter Graecos 

auctores, qui plurimi sint, inseri {r'ct 

36. 37. §Viua<(cu>lum quendam poetam Gallum 
tangit. ^lugulat' ergo dixit aut nos audientes descriptio' 
nem Eheni et Memnonis, aut ipsum Menmona occidit 

20 describendo et facit e<(ti)>am fontem R<Ji>eni sordidum, 
lutulentum, ita describens {TyEVc^ 

*Turgidus A. (cf)] Alpinus hic Memnonis bella 
descripsit, et, quia male, ideo ait ^iugulat', quasi malis 
carminibus ipsum Memnona necet {I^Eci cf. Forph, 



2 graecit: — dicta est om. ci^ in c duortm 'uerstium apa^ 
tium uoLcumi relictum est 5 cum c] i- cum i om. F 

9 (gr§cia f) 10 uide K.] uides F unde Fc? 11 possumus 
vVS] possimus rv non possumus c 13 quando iam editiones 
fortasse recte iam qnando P' V i- quando ct pituitis rcQ 

petuitis y punitis V potuitis v 15 (gr^cos f) 16 sunt in- 
seri V sunt miseri c miseri sunt S 17 uiualum yv uiualium 

rEVciy f eras. 20 et facit — describens] om. E etiam JT.] 
eam rvfV eum yci fontem r'fV\ fortem cf Rheni^J 

Jeni f peni rv pene yot poene V; uid. stud. Vindohon. 1901 
j?. 111 24 necet f] necat yc cotw. E negat rv 



SERM.IIO 111 

♦<Iugulafc>] Vt (Verg. ecl 6, 62. 63): 

Musco circumdat amarae 

Cotticiij (r 

37.r §'LufteBBE' et ad Baturam fiaminis retulit, quo- 
niam semper est turbidum, et ad opus poetae. ^Ludo' 5 
aatem ait, quoniam uerecunde poetae uersus suos ludos 
appellant {I^ftci 

38. *<Li aede>] Apollinis, ubi solent docere poetae {F 

*lxL <a>ede (v)] Li Musio, in Atheneo. Idest ea 
seribo, quae neqile recitentur in Atheneo, neque sunt lo 
i^enda in theatro {I^fcS 

§ ^ln aede> Musarum ubi poet<a>e multis aiidientibus 
recitare carmifia sua sdlebant {T sim. t^fct cons. Forph. 

§<J[udice Tarpa>] Qui deferenda carmina poetarum 
ad <[s>caenas antea probauit {V sim. I^fci Porpk. 16 

*Per hoc illud ait: dicta mea alienum iudicium non 
expectant, nec comoedias scribo, quae saepius spectatae 
apud populum uilescant, sed mlHi satisfacio {T^fc^ 

42. § Vnus uiuorum F. (vc)] Idest inter omnes uiuos 

tu bene scribis comoedias {r"Vcl 20 

Ostendit optimum trag^o^ediograpbum esse Pollio- 

n^n (y 

*PoUio tragoediam scribit trimetro, quia trimetri 

dicuntur uersus tragoediarum esse {r^fc^ 

43. *Ter percusso (v)] Idest trimetro iambico, quo- 26 
niam tres c^a^esuras habet {I^ci 

6 tnrbidum rcQ turbidus yvfV turbida semper aqua 
PoTj^. opuB poetae] uitium poetae (poete c) cS opus 

potest ryv 6 ait] om.V 12 ... uel in aede musarum 
ttit, quo solebont poetae uenire et dicta sua multis audientibus 
recitfftre ca^piantes laudem ex uersibus, et ideo Tai^am iudicem 
uohoi uel (M. Pauly) quod Tarpa probaare oonsuesset, quae 
ad> soaenam deferenda essent F fot 19 idest] om. VcS 

i& ts bene P'c{] optime V comoedias F comediam vVc 
commediam £ 



112 SCHOL. r'F DSr HOR. 

§FQrte (vc)] Idest fortis ipse Pollio [et forte et 
molle et facetum] (l^Fcf 

§'Epos' pro epodos. Epos autem Heo dietam, quod 
unum uersum maiorem habet, alterum minorem {I^Vci 
6 § <[Forte epos^] Dimenso, idest magno\impeta uersus 

, expressos (yFcf 

44. § Vt nemo Varius ducit molle atque f. (f)] Varius 
delicatum uersum componit, idest nemo ut Varius dulciter 
canit {rfVcS 

10 §Molle atque fecetum (yvVcf)] Hic plena (fort, leg, 

pro (^) lene). Nam molle atque facetum annuerunt.Virr 
gilio rure Camenae; nam nihil ioculare in georgicis scripsit 

(ryvcs 

45. *Virgilio a. (cj)] Idest Virgilio concesserunt 
16 Musae georgica scribere (r^c^ 

*Apparet illo tempore Virgilium adhuc bucolica et 
georgica scripta habuisse (l^fct 

46. *Hoc erat e. f. (cj)] Ordo ex inferioribus {l^fct 
§Hoc erat, quod ego melius possem scribere; idest 

20 satjram, quam frustra Varro Atacinus et alii multi conati 
sunt scribere (T^fVct 

48. *Neque ego illi (v)] Rursus Lucilium sibi prae- 
fert, quia ille inuentor satyrae fuit {I^fc^ 

63. §Nil comis (vc)] Idest elegans ipse Lucilius 
26 non uituperat quaedam in Accio et ridet Ennium quasi 
non habentem grauitatem, sed ita ut eos sese fateator 
esse meliores? {jTfVc^ 

66. §Cum de se loquitur (vj)] Idest quando de 
se loquitur, non sic dicit, quasi melior sit illis poetis, 
80 quos ipse reprehendit (rYFcf 

1 idest rV alt l. ci] om. vV alt loco 2 facetum canitF 
ait loco 3 ideo V alt loco om. cett. 4 uersum] pedem F 
altero loco 6 dimenso ycj dimerso V dimense S magno 
cS] om. cett. 19 ego melius r'ct] om. V 20 satyram 

rvcS] satiram yfV 23 sat:] om. cf 26 ridet] deridet t 
derridet c 



SEBM.IIO 113 

56* §^Qaid uetat', ut ego, cuxn lego Lucilium, 
quaeram, utrum natura sua negauit ei compositos uersus 
fiacere an natora remm, de quibus scripsit? Aliter: quid 
prohibet quaerere, utrum ingenio an natura dnriores uersus 
fecerit, an opens necessitate? {T^fVcJ^ 5 

58. *Euntis (cf)] Mire, quia pedibus currunt uer- 
siculi {r^ci 

*Eimtes uersus dicuntur, qui leniter fluunt, qui non 
sunt asperi (/^cf 

60. *Hoc tantum c. (v)] Siquis inuenitur, qui con- 10 
tentus est qualescumque uersus facere, dummodo plures 
faciat, concedo politum esse Lucilium, qui asper fuit 

{r'fct 

61. 62. <^Etrusci]> quale fuit Gassi (v)] Quia Parma 
Etruriae est ciuitas. Cassius uero Parmensis fuit, qui 16 
multos scribebat uersus. Cuius post mortem decreuit 
senatus, ut libri eius cum corpore incenderentu*, quia 
nullius momenti erant {T^fY 

62. § Bapido f. anni (Jeg. amni) (c)] Malum poetam 
rapido amni comparat, qui multos uersus in paruo mo- 20 
mento conBcripserat nullius utilitatis; ideo postea mortuus 
ipse cum libris combustus est (T^Vci 

65. *Limatior (vcf)] Politior, emendatior {T^e^ 

66. § Et Gr<a>ecis intacti (v)] Qui primus satyram 
Gr<[a>ecis uersibus exametris scribendo etiam Gr<(a>ecorum 26 
auctor huius operis est. Antea enim soli comici mores 
suorum carpebant apud Gr^a^ecos {I^fVci 

§ Idest et quamuis Gr<(a^eca carmina Lucilius Latinis 
primus admiscuerit, quod superius {u. 20 — 24) deprebendit 
(r'Fcf . 80 

2 negauit codd.] neganerit Pauly 4 fecerit uersus c^ 
20 qui muitos — combustus est] qui multa purgamenta secum 
trahit F' 22 ipse F] om. ct est F] fiiit ct 23 em:] 
et emendatior ct 24 (satyram rvVcS) 29 de^tehe,x^t» 

P' Fcf J reprehendit temere edit. 

PtmTDACBONlB BOHOLLA. Hr HOBATIYIC. II. % 



114 SCHOL.rFIN HOR. 

Quia dicnntar Gr^a^i satyram non ueram scripsisse, 
sed mixtam cnm tragoedia (rvV 

67. 68. §Sed ille s. f. (v)] Si hoc tempore natas 
fuisset Lucilius, multa sibi detralieret, multa adderet, ut 
5 se aptaret auribus audientium, quia modo student homines 
uersuum lenitati (I^fVc^ 

71. §Per hoc ait illum incuriose scripsisse. Hinc 
Persius (1, 106): 

Nec pluteum caedit, nec demorsos sapit unguis 

10 (r' fVc^ cons. Porpli. 

72. *S<a>epe stilimi u^ (v)] Vt deleas et emen- 
des (rs 

73. §<^eque> te ut miretur turba ^labores^ (c)] 
Idest noli laborare, ut placeas multis, sed paucis et doctis 

16 esto contentus (r'fVci 

75. §An tua demens (v)] An malis placere pluribus 
quam melioribus, ut etiam librarii dictent carmina tua? 
{r'fVct 

77. §Arbuscula quaedam mima fuit, quae cum si- 
20 bilo uulgi eiceretur e theatro, placeret autem paucis 

equitibus, dixit: contenta sum his prudentibus,% quamuis 
pauci uideantur esse fautores. Aliter: Arbuscula quaedam 
mima fiiit, quae placebat bonis potius quam plurimis. 
Haec aliquando explosa a populo dixit hoc: equitum Bo- 
25 manorum plausu contenta sum; consolabatur autem se 
his uerbis, quae leguntur {T^fVcicf Porph. 

78. Viscorum (vcf)] Visci duo fratres fuerunt, 
optimi poetae; alii criticos dicunt (r'fV 

§ [Aliter: hii] fratres fuerunt. Pater eorum Vibius 
30 Viscus, quamuis et diuitiis et amicitia Augusti usus esset, 

1 (satyram rv) 2 mixtam cum tr: rv] meta tragoe- 

diam V 5 audientium FY^t] audientum c 6 lenita^ r 1 
lenitate c leuitati yfvV-et 7 per — hinc] om. c hincj 
om. etiam f 9 (unguis vcf Porph.) 16 an — pluribus] om. 
Vct 19 cum — 23 quae] om. propter homoeoteUtUon cE 
29 aliter hii] om. ct Ydi yf\\ix rvV 



SERM.I10 115 

tamen in equestri ordine perduranit, cum filios suos sena- 
tores fecisset {I^fVci 

84. §Te dicere possum (cf)] Possum dicere, quod 
etiam tibi studeo placere. Idest sine assentatione hoc 
dico: uolo, ut et tibi placeant poemata mea, o Pollio 6 

§Ac si diceret: ab his me magis uolo probari^ quam 
a superioribus (I^fVct 

85. *<Fratre>] PubHcola (r 

86. *Fumi (v)] Hic historiarum elegantia claruit (T'!] 10 
88. §Prudens (vcf)] Quia omnes enumerare non 

possum, ne multorum enumeratio sit t<a)>ediosa (F' fVct 

90. §Demetri t. (vc)] Hii modulatores fuerunt et 
puellas docuerunt [ingenuas] per modos (F' Vct 

91. Discipularum (v)] Idest ingenuarum (r'fV 15 
*In scola mimarum (gloss, FE 

§Quia hoc tempore maximum earum studium fuit 
affectandi lyricam disdplinam (ryVc^ 

92. §1 puer (c?)] Videtur hoc carmen scedion esse, 
idest ad tempus inuentum, non aliqua ordinatione com- 20 
positum, dicendo: 

I puer, atque meo citus haec subscribe libello (rvVci 
1 puer (v)] Vult uideri Horatius ex tempore sibi 
uenisse in mentem hos uersus, dicendo: 

I puer, et hos uersus adde libello meo (ryVcons.P. 25 
Ostendit se superiores uersus dixisse ex tempore (rvV 

5 et r' mn. Vct poemataj camiina ct 12 fasti- 

dioea cf 13 hii F] hi cett. nierunt yc^] fuerant rvV 
14 doc: puellas cf docuemnt ycf] docuerantri^F inge- 
nuas om.Vc^, uid.schol.seqmm 19 a%i8iov edit. 22 atque 
— libello] et reliqua cf 26 uersua r] duos uersus vV 



SERMOJSrVM LIBER H. 

BfiBM. 1 

1. § Sunt qnibus in satjra uidear nimis aoer (o cans.^)] 
Eglogae liaec nomina habent: si ad louem, hjrmni; si 

5 ad Apollinem aut Dianam aut Latonam, peanes; si ad 
Liberum aut Semelen, dityrambi; si ad ceteros deos, pros- 
odia; si ad homines, laudes aut uituperationas aut luctos 
aut aliquid tale (TbfVc^; m l> pame omnia aibsdsa 

*Ad Trebatium quendam iuris peritum scribit et 
10 consulit, quidnam faciat, quoniam quibusdam acre nimis 
uidetur opus suum, aliis remissum (T^f 

<(Nimis acer)>] Scilicet quam oportet me inuehi (PV 
§Vltra legem (yvF)] Idest ultra qaam opus est, 
ultra quam se ratio habet ipsius uocabuli; et mire *legem', 
16 quia iuris perito loquebatur (l^fVc^ 

2. § Sine neruis (v)] Alii autem nullius momenti 
et nimis lenem dicunt satyram meam. Alii dicunt sine 
neruis esse, quod scripsi, idest sine uiribus ingeoii {r'fVci 

5. '''Prescribe (c^)] Idest constitue qmasi ex iego 

20 quid debeo facere, quia quidam me reprehendunt {f^fct 

7. 8« § Ter uncti T. (<?f)] Sensus hic est: qui dor- 

mire non possunt facile, ter Tiberim transnatent et fatigati 

6 dityrambi Fl dytirambi e ditirambi fS dydyrambiF 
7 aut luctus — talej om. ci 13 quam habet ratio ti 

16 autemFYF] om.cS 17 lenem] acrem cl^ satyram v£] 
Batiram rfVc 20 quid c £] quod cctt . d^heo facere] faciam cf 



8BRM.ni 117 

multis se potkmibus compleant, quo facilitts his somnus 
aceedat {rfBVct 

Dicit autem uel hoc melius esse, quam quemquam 
periciilo lacessere {I^fV 

Trebatius ait: qui uolunt multum donaire, uncti ter 5 
jiateiit Tibenm et multum bibant (T^fV 

9. §Sub noctem (c^)] Prope noctem, sero aduentante 
nocte, idest uespora {FfVci 

<^abento]>] luris uerba inducit loquente Trebatio, 
sicut Yirgiliiis {Am, lUI 634. VI 153): 10 

Sunto, 
Hoc autem assidue iuris consulti {FfV 

10. 11. *Aude C<a>esaris i. r. d. (c)] QuajBi dif- 
ficile sit, quasi uix possit impleri {Ffct 

14. ^Fracta cuspide (v)] Quia uulneratus est bostis; 16 
ut {Verg, Aen. Vmi 412. 413): 

Et uenit aduersi in tergum Sulmonis ibique 
Frangitur (F' cons. POrph, 

16« §Attamen et iustum (v)] Idest si res bellicas 
eius non poteras describere, attamen iustitiam et fortitu- 20 
dinem animi laudare poteras, sicut Scipionis a Lucilio 
uita laudata est {ryVct cons. Forph. 

17. §Scipiadam (c)] Qui Hannibalem reuocatum ex 
Italia uicit et Afiricanus est dictus {FfVet 

§Haud mibi deero (v)] Idest faciam, scribam de 25 
eius fortitudine atque iustiiia, cum oportunitas et tempus 
fuerit. Non sibi deest is, qui facit, quod sibi opus est 
et quod oportet {F" fEVct 

18. §Cum res ipsa feret (v)] Inuenta oportunitate. 
Ordo: non ibunt nisi dextro tempore, idest oportuno Flacci 30 
uerba {Wct 

7 aduentante] adueniente ci 8 uespera] aduesperascente 
(ao: {] et 12 autem] 6 {ortwm ex aute)T 20 scribere e 
24 et yet] om. rfV est dictus rfV] dictoa est yet 

26 idest — iustitiaj om. c£ 28 oportet"\ opoi^t TSift»^. V 



118 SCHOL. rF IN HOR. 

19« §Non ibunt (v)] Idest non audient. Didt de 
Augusto, qui falsas blanditias non admittat et sit erudi- 

tus (ryvcs 

20. §Si palpere (v)] Assentari, et bic ^palpere' 
6 quasi a uerbo deponenti diadt, cum sit actiuum {T^fVct 

Becalcitrat (v)] Cui si inaniter aduleris, respuit et 
renuit. Translatio ab equis (ryV 

§Est autem sensus: siquis Caesarem ficta adulatione 

adgrediatur, repugnat et respuit nec se decipi patitur; 

10 tutus undique, qui ne blanditiis quidem capiatur (T^fVct 

§yndiq. tutus (v)] Quia ualde tutus est Gaesar in 

omnibus rebus, ideo non delectatur falsis laudibus, idest 

non potest deludi (r'fVci 

Aliter: idest in omnibus rebus cautus est, qui non 
16 possit derideri (l^fV 

21. §Quam t. 1. u. (c)] Quam satyram uelle scri- 
bere; satyrico carmine (FVc^ 

22. *Pantolabum s. (v) <Nomentanumque n.>] No- 
mina luxuriosorum, quos in priore libro (Hor. serm. 18,1 1), 

20 etiam [Lucilius] carpsit (f 

2d« Exemplo nos terreri significat, etiam si non 
laedamur; nam quae in alios uidemus fieri, in nos futura 
credimus (r'fV 

Cum uuus quisque timet sibi, tamen odit te, etiamsi 
26 non fuerit laceratus (rvV 

§ Quamquam est intactus (v)] Quamuis nihil de eo 
dicis, tamen metuit te quasi satyricum et odit quasi male- 
dicum (rVct 

4 hoc V hic cett. palpere cl palpare t om. r'fV 

9 adgxediatur r] adgreditur y ac ^ediatur V aggrediatur vf 
agrediatur cf nec se decipi patitur rv/"] nec decipi se pa- 
titur V nec de se dici patitur y nec decipit se c se ^ (om. ce- 
teris) 10 ne yfV^] nec rvc 14 aliter] om. vV est 

caukis V 16 satyram rvc^l satiram yV scribere cf] 

describere cett. 17 satyrico ^ satir: cett. 20 Lucilius 

codd. licentius Hauthal Horatius C. F. Hermann et Lerfch, del. 
Gerlach, LucH. 23 credimus r] credemus cett. 27 satyri- 
cnm rpcS] B&tir: yV 



SBRM.ni 119. 

Idest cum' timet aliquis flagitiosus propter conscien- 
tdam suam, ne de eo aliquid dicas, etiam si taces, odit 
te {r'fY 

24. §Quid fiaciam saltat M. {d)] Quid faciam? 
Vitium habeo, ut multi habent; nam Mlonius scurra, si 5 
ebrius fiierit, saltare non desinit (cons. Porph.). Similiter 

et ego hominum conmiissa tacere non possum {ryVct 

Milonium ait ebrietate dissolui, ut contra decus saltet 
et plures ex una lucema ei uideantur {I^fV 

25. §Numerusque 1. (v)] Idest opinione ebrii acce- 10 
dit numerus lucemarum, quia, qui ebrius fit, non unam 
putat se uidere lucemam, nec unam lunam arbitratur 
aspicere (T^fVc^ 

*Iuuenalis (6, 305): 

Et geminis exurgit mensa lucemis (J^ 15 

26. Castor quoque et Pollux ex uno ouo nati di- 
uersa studia habent (r'V 

27. §Quot c. u. (c?)] Terentianum iUud (Phorm. 
n 4, 14): 

Quot homines, tot sententiae: suus cuique mos 20 

(sim. Porph.) 

Singuli homines singula studia habent (I^Vc^ 

29. *Melioris utroque (v)] Hoc est: qui melior fuit 
et me et te, o Trebati, uita sua, idest censu et natalibus 
me antecedit; fuit enim ualde nobilis Lucilius, utpote qui 25 
esset Magni Pompei auus (F" 

30. §^Ille u. f.^] Hoc Lucilius ex Anacreonte 
Grraeco traxit et Alc<^a>eo lyricis, quos ait Aristoxenus 
(/r. 5^ == hist. Gr. fr. uol. II p. 285 C. MiUler) Ubris pro- 
priis uice amicorum usos esse (^l^fVci cons. Porph. 80 

18 aspicere yfvei] se inspicere r perspicereF 20 mos] 
mos est € cons. S 27 uelud fidis v 28 aristoxenus] aristo- 
phanes eS 



120 scHOL. rvm hor. 

§DiGitur enim suam nitam scripaiflse in opere suo 
et non sibi peperdsse {r^fYci 

32. §Quo fit (vc?)] Vnde fit, ut ita lucida sit uita 
ipsius, quemadmodum ex noto imago aut in templo aut in 

5 publico posita indicet, quicqnid est pictom {rfVei 

§Ordo: fit ut omnis pateat uita senis nelnti [in] 
uotiua tabella descripta, quoniam solent naufragi se pin- 
gere et consecrare in aiiqna aede {JTfVei 

33. § Votiua dicitur tabula, quae ponitnr in pnblico, 
10 in qna scribitur uita boni cinis decemente duitate 

{ryvci 

§ <T)e>scripta <tabella> (v)J Idest picta in tabella, 
ut naufragi solent tabulam portare depictam {lyfVct 

34. § Lucanus an Apulus anceps (S)] Quia Venusium 
16 oppidum confinio Lucaniae et Apnliae positum est (sm. 

Porjoh.\ quae ciuitas babitatur a Bomanis colonis, missis 
eo ob eam rem, ut, siue Apuli siue Lucani bellnm mo- 
uerent, prohiberentur {rfVc^ 

35. *Sub utrumque (v)] luxta utmmque ut *sub 
20 lucem' pro Suxta lucem' {F' 

§Idest ad hoc oppidnm missns erat colonns eo tem- 
pore, quo a Romanis Sabini sunt uicti (r^(r/*v)Fcf 

§Anceps (v)] De se ipso ait: utrum sim Lucanus 
an Apulus. Venusium enim oppidum est, ubi natus est 
26 Horatius {JT Vci 

36 — 39. [Venusinus populus olim Romanus fuit, sed 
modo nomen trahit a ciuitate uel oppido, ad hoc missus 
ut rebellem Apuliam uel Lucaniam incurrere Bomanis 
uetaret {Vct 

1 eniml ow. fV 4 priiAS aut om. c^ 6 indicet rvf] 
iudicet y uidelicet Vct 6 ordo] aliter ordo V fit] quo fit c t 
in c^ 6m. cett. 10 ciuis P'] cuius F cuiuaque fcS 13 tabu- 
lam rfVcS] tabellam if 16 confinio] in conf: et infinio f 
21 idest vfV] am. Fc 22 uicti] deuicti r 24 nennsi* 

BuiQ vcS 26 fait] om.V 27 ad hoc] om. c? 



SEBM. U 1 121 

87. §Qao ne p. u. (cf)] Vt ne per naeantem lociim 
Sabellis ezpulsis peruium iter esset Lucanis ad Bomanos 

89« §Sed hic stilus (y) ultro (J^)] £go neminem 
ultro lacesso, sed ita utor lingua mea ut gladio, magis 6 
ad tntandum me quam alium lacessendum (J^ Vcj^ 

40. ^Animantem (v)] Yiuum hominem habentem 
animam (J^ 

42, *0 pater (v)] Optantis est, ut quoque {Verg^ 
Aen X 631. 632): 10 

Vt potius formidine falsa 
Ludar {r 

43. Telum (r)] Stilum suum dixit, idest ut non 
sit causa, cur utar hoc stilo (JTV 

47. ^Cemius Ascanius libertus accusauit Lucilium 16 
Caluium {T 

^Ceruius^] Hic accusator quidam fuit et calumniator 

uel causidicus (rvV 

Nam unusquisque hac re minatur, qua ualet (I^F 
Et umam (f)] In qua sortiebantur iudicium (Fcf 20 
§Et umam (v)] Quia eidebantur iudices, ex quibus 

fiebat reiectio (r'Fcf 

§<Vraam>] Idest mortem (J^Fcf 

48. *Oaiddia Albu. (v)] Deest filia, ut Virgilius 
{Am, VI 36): 26 

Deiphoebe Q>eg, Deiphobe) Glauci: 

alii uxorem dicunt {l^ci 

♦Canidia (c?)] fto Gratidia (Fcf 

*Albucius quidam ueneflcus, matris extinctor (P' 
swn, Forph. 30 

17 hic r] (m,v V 20 in qua — iudidumFei;] om. F' 
21 quia Fcflqui v qua F iaciebantur v eiciebantur cett. 
reiciebantur JSaiUhal 2S ante idest Ve exhib. iudicium, i uidi 
24 ut uirg: — Vt quo (u. 60)1 ut, rOiquis prppter homoeoteUuUm 
omiseis ut] om. y 26 deiphoebe v i&i^hs^ V 



122 SCHOL.r'FlN HOR. 

49« ^Turius quidam corruptissimus iudex hic est, 
cui ^H^rtensius propter fratrem Yarronem ceratas dinersi 
coloris tabellas dedit (ex Porph,). Aliter: Turium Mari- 
num iudicem significat, qui accepta pecunia secundum eos 
5 pronuntiare sit solitus, qui fidem suam corruperint. Hic 
quoque tempore Verris reus erat et ut sciret, qui secun- 
dum uoluntatem suam iudicasset, quia nomina sua cen- 
tumuiri non adiciunt, diuersi coloris tabulas fertur dedisse. 
Aliter: Turius, qui solebat iudicare, hoc dicit: si me iu- 

10 dicante ad iudicium uenerit inimicus meus, dampna- 
bitur (r' 

60. § Vt quo (vc J:)] Idest quomodo unusquisque 
hac re terreat inimicos suos, in qua re ualet, et quomodo 
hoc imperet natura, cognosce (F'/*Fcf 

16 52. 53. Intus (inter V) monstratum (vT)] Est a 

naturali sensu institutum (F fV 

53. 54. §Vnde nisi intus (f)] Ostendit natura 
unumquemque ea minari inimicis, quae possit perficere 

(r'Vct 

20 § Scaeua quidam luxuriosus dicebatur fuisse et pronus 

ad artes magicas. Is habuit matrem anum, quae est 
aetas luxuriosis molesta {ryEVc^ 

§Crede (y^y] Committe huic uiuacem matrem et non 
faciet aliquid ista dextera, sed ueneno utetur pia dextera, 

26 idest non eam perimet gladio {T^fVc^ 

54. §-Mirum (vc£)] Idest miraris, quia dixi: non 

1 totum schol. de Tnrio suapectum hdbet Fauly 2 orten- 
sius yv arcensins r 6 rens uerriB codd. uerris reus edit. 

8 diuersi — dedisse ante et ut pon. codd., huc transposuit K. 
tabulas T et Porph.] tabellas v 14 imperet c] imperat P' f Ff 
natura cognosce Ff] cognosce v cognoBce naturaF cognoscens 
natura c^ cognosce ex natura edit. 15 est PF] om. vf 

16 sensu edit] censu codd. 20 sc^ua j^ sceua yvc seua rVS 
scena f quidem cf lux: dic: vJSVcS] dic: lux: Ff 

23 comm: idest c: S cons. c 24 ista dextera] ista dextra v 
pia dextra c2; sed — dexteraXom.f^ sed^sici; pia dex- 
terB) hic om. vct 26 idest] om. cf non miraris r 



SERM.ni 123 

utitur dextera sua ad occidendum matrem; noli mirari, 
nam eam occidit ueneno (l^Vci 

56. §Yitiato (yf)] Corrupto; quia unaquaeque res 
alterins permixtione corrumpitur (I^Fct 

§Idest melle ueneno corrupto eam poterit enecare 5 

iryvct 

60* § Quisquis erit uitae color ({;)] Idest quicumque 
me uitae exitns manet, siue diu uiuere liceat, siue cito 
necesse sit deperire, siue pauper, siue diues, ntrum Romae 
an exnl futums, tamen scribere non desistam {I^fVci 10 

§0 puer ut sis (£)] Idest o Horati, ne non sis 
uitalis metuo, idest ne cito pereas metuo; nam potest te 
quicumque maiorum a te lacessitus occidere (I^fVci 

62. ^Frigore te feriat (£)] Morte te afficiat, quae 
frigida est, ut poeta (Verg. Aen. Hn. 385): 16 

Frigida mors (T^fct 

§Quid cum est L. (cij] Idest quid passus est Lu- 
cilius, cum in multos dixisset principes ciuitatis? (F^fEVc; 
textiAS schcUi ercidit in £:, non lemma 

64« Detrahere pellem, hoc e^: unumquemque super- 20 
ficie ipsa nudare, ut uitia detecta elucerent, quamuis ali- 
quo uelamine celarentur (l^fV 

Idest quia pelle ille, qui uitiis latebat, nitidus in- 
oedebat per conspectum omnium ut bonus ciuis (I^V 

65. 66« §Qui (c^) duxit nomen (v)] Africanum 25 
Sdpionem dixit, qui Africam fimditus Numantiamque de- 
leuit, unde postea Numantinus est dictus (ly^rfvjVct 

67. Ingenio o. (cf)] Idest laesi uel irati sunt illi 
duo duces idcirco, quod Lucilius carpsit Metellimi et Lupum 
ceterosque principes uiros Rom<a>e (Fcf 30 

*Lupus princeps senatus fuit (r'f 



10 futums] fuero ci 14 idest morte cf te rfcj^ 

om.yv 17 idest rfV\ <m,yvEci 24 bonus ciuis] bonus 
et iustos F, 8C^2. om. et 28 idest — sunt] om. V 29 et] 
ow. €, laewna in i 80 ceterosqueF] et cet : cj u\to*F\\ixbi\A ^^ 



124 scHOL. r'vm hor. 

♦<Metello>] Macedonici filio {FE 

70. *Atque eius a. (c)] Scipioni et Lelio {I^e om.t 
§Ostendit non maliuolentia Lueilium persecutom fuisse 

multos, sed amore uirtutis (J^fVc^ 
6 71. *Remorant (v)] Pro remouerant, sicut Terentius 

{Pliorm, I 2, 51): 

Commorat omnes ibi nos (rv 

72. * C<a)>ecilius Metellus consularis; hic filios con- 
sulares uidit et ab ipsis elatus est; potens fuit temporibus 

10 Scipionis Africani, et cum in seditione quaedam aduersum 
se facta clamaret, Scipio ait: bi sunt, quos Hannibali 
eripui; patere ergo, inquit, nos liberos esse. Ob quod 
et alia Lucilius eum in gratiam Scipionis carpsit, quamuis 
amicum ipsius {T^f 

15 Scipio AMcanus fertur intra domnm tam ciuilis 

fuisse et carus Lucilio, ut quodam tempore Laelius circa 
lectos triclinii fugienti superuenerit, cum eum Lueilius 
obtorta mappa quasi feriturus sequeretur {T^fV 

74. *Donec d. h^ {cj\ Donec prandium pararetur 
20 {r'Ec om.t 

75. **Censum' ideo, quoniam fertur Lucilius auun- 
culus fuisse Pompei Magni; merito ergo et diues fuit 
{r^f cons. Porph. 

76. § Cum magnis (c)] Quia dixi me uixisse cum 
25 optimis, idest cum Augusto, cum PoUionef cum M<a>ece- 

nate et aliis (l^ V cons, ci 

77. §Et fragili quaerens i. d. o. s. (f)] Idest putans 
fragilem se inuenire^ quem mordeat, inueniet durum ae 
solidum; luxcKpoqd: non inueniet, quod iuste lacerare pos- 

30 sit {r Vci 

3 persequutum f 8 conBularis yv] ow. rf 11 ii /* 
19 paretiir c 21 quoniaml quia y 25 cum amte auguBto yv\ 
om. rVci 28 fragilemj om. cf qufi v] quod PVct 

29 futawoQa r om. d metaphoraF metafora aU. quod rct] 
qni yvV lazerare V possit rc'] non possit yvVi 



SERM.ni. 8 125 

Qu<(a^reiis (v)] Idest uolens inuidia firagilem laedere 
innaiiiet me eolidum. AUter: inneniet me talem, qui pos- 
sim resistere mordacibus et maledicis hominibus {I^fV 

'''Offendet] Inpinget in solidum, idest in solidum me 
atqae fortem incurret (T' 6 

79« '^'Diffingere (v^)] Infirmare, eontradicere, et hoc 
Trebatius respondit; iuris uerbo usus est Ptaetor enim 
aolabat dieere: hic dies diffisus esto. Aliter: idest con- 
sentio tibi hoc, quod fortis es, sed tamen caue ut monitns, 
ne ignorans leges uenias in crimen (i^/' 10 

81. Quid sanctarum (v)] Participium est sanctarum 
idest firmatarum ab eo, quod est sancior. Si autem no- 
men est: quae non debent uiolari (J" V 

82. § Si mala cond. (v?)] Trebatius mala quasi cri- 
minosa dixit, Horatius quasi uitiosa (I^Fcf 15 

86. §Soluentur l^vcf)] Idest ridebunt legum XII 
tabulae. Tu ueniam merebere a iudicibus, si quemquam 
^e eztra noxam positus iure laceraret (rvVc^ 



SERM. 2 



1. §Qu<a>e uirtus et quanta (c cows. f)] Ofellus 20 
dicitur poeta Latinus sectam Stoicam transtulisse in 
Latinitatem (T^Vct 

§ Ordo: quae uirtus sit paruo uiuere discite (r' Vc^ 

2. §Nec meus est sermo (v)] In hoc sermone sub 
persona Otelli cuiusdam Stoici lacerat luxuriosos (rvVc^ 25 
ex Forph. 

4 offendit v idest — solid:] om. v 5 incurret y] 

inGurrit r om. v 6 contradicere] etiam c, eetera om., ^ omnia 
om. 18 noxamFl:] noxiam rve poBsiB iure lacerare c^ 
22 latinam V latinnm cS 25 lazerat V 



126 SCHOL.rFIN HOR. 

3. §^Busticiis' aut nomen est propriiim aut rusticus 
idest durus, quia dicunt Stoici nullo peccato debere ignosd 

§Abnormis sapiens (i/)] Vltra normam philosophiae 
6 peritus (rfVc^ 

§Crassaque M. (c)] ^Crassa Minerua' dicuntur hii, 
qui ingrediuntur, quod nequeunt implere; ideo et iste 
sic dictus est, quia sectam Stoicam ingressus implere non 

potuit {ryEVci 

10 4. Discite (v)] Idest: nolite inter epulas de medio- 

critatis bono disserere {T' V 

7. §Inpransi (v)] leiuni, sobrii, ut alibi ipse {serm^ 
n 3, 257): 

Postquam est inpransi correptus uoce magistri 

16 {rfVct 

*Mecum disquirite (f)] Idest apud me discite {F^cl 

8. Dicam si potero (v)] Idest quare hoc dico? ut 
inpransi de uirtute discatis, dicam, si potero {r'fV 

*^Male examinat' aut ^male uerum' idest non uerum, 
20 ut {Verg. Aen. lUI 8): 

Male sana. 

^Male examinat' idest non potest de sapientiae bono ne- 
quitiam iudicare {r\yfv) 

§Male uerum examinat omnis (f)] Sicut omnis iudex 

26 male iudicat, qui est corruptus, ita et mens corrupta 

multo cibo uerum non potest iudicare. Corruptus iudex 

recte iudicare non potest: sic et animus non potest bene 

discemere cibo inpeditus {r^fVc^ 

9. Modo dicit: quomodo possis paruo esse contentus, 
30 idest lassus equo aut uenatione aut pugna aut quibusdam 

2 nullo] nuUi c^ ullo f 6 hii y/*] h\ cett. 24 sicut 
edit'\ si r^Vcom.l^ 26 multo cibo] cibumFc^ 27 recte] 
ut recte c^ 28 inp; 7] imp.: cett. 



SERM. JI 2 127 

[aliis] excercitatiombus speme qualemcmnque cibum, si 
possis {r^fV 

''^Docere uult suauitatem ciborum ex labore proue- 
nire, etsi cibus fuerit uilior (F' 

11. ♦6r^a]>ecari (ycj\ locari, ludere [quasi a Graecis 6 
haec sint inuenta, et est uerbum deponens. Aliter: Grae- 
cari ut {Flaut Mm. prol. 11): 

Graecissat, 

quasi lusus Graecorum sit ac per hoc ludere seque auo- 
care, conuiuiis operam dare] (rYcf 10 

§Molliter austerum (v)] Idest seu te pila aut discus 
delectat studio suo, quo paidatim nimium laborem decipit, 
uideamus, si post exercitationem copiosum cibum expe[c]tas 

{ryvc^ 

[Tunc uideamus, si post nimium laborem copiosum 16 
cibum desiderabis {V 

18, §Pete (cf)] Idest iacta in aerem discum, qui 
cedit omnibus iactatis {r'fVci 

§ Cedentem aera {v Fc)] Ideo ait, quoniam aer leuis 
et concauus facile cedit grauiori materiae {F^fEVci 20 

15. *Perifi:asticos conditum dicit {r'fE 

16. *Promus (v)] A promendo; qui cellario praeest: 
cellarius scilicet {I^E 

18. *Latrantem (vc)] Esurientem {item Porph.\ 
nimia fame auidum cibi {F^Ec^ 26 

19. *<Qui> partum (v)] Quomodo inuentum? {r'E 

20. §Tu pulmentaria (v)] Idest tu post laborem 
pete qualemcunique cibum; nam uitiosum bominem et 



1 aliis r om. vfV 6 iocari — dare] gr§ce (grece c) 

iocari ludere cf 6 est y/^ hoc v 13 exspectas rV ex- 
pectas cett. expetas edit 17 pete c^l aliter ryv, ubi hoc 

schol. post sequens poaitum est 28 collararius v cellarius P 
om. E scilicet v si diceret F om. E 24 esurientem] 

om. E 27 post 1:] cum labore ct 28 pete] petes Vc 

petetf qualemcumque] quemcumque (quecunque c queiici^^ 
VcS 



128 SCHOL. rF IN HOR. 

senicio debilitatum niillae potenmt deleGtare delirite 

(ryvct 

*A Socrate diu deambulante quaesitom est: ^eor ita?' 
Ait se pulmentaria quaerere (r' ef. P. ei Xm. mem, I 3, 5 
6 21« '^'Album sdlicet nimietate palloris; et hoc propter 

nimios cibos s<^a^epe contingit, ut Persius (3, 98): 

Atque albo uentre lauatur (T' 

22. §^Lagois' auis est (cons. Porph.)^ quae leporis 
oamem habere perhibetur, aut est genus piscis, quod in 

10 mari Italo non inuenitur (ryEVc^ 

23. "^Vix tamen e. (v)] Idest quamuis poteet ho- 
minem delectare quiuis cibus post laborem, tamen positis 
istis duabus speciebus non tibi possum persuadere, quo- 
minus edas gallinam et dimittas pauonem (I^ 

16 26. *<Veneat>] Venundetur (Ff 

26. §Spectacula (v)] Ideo delectaris pauone, qnia 
mirando habet spectacula in cauda sua (I^fEVc^ 

29. § Carne tam<en> quiuis (leg, quamuis) (v)] Hoc 
interrogatiue {F' Vc^ 

20 § Sensus: quamuis enim hoc came distet, magis tamen 

illam te petere inparibus formis deceptum? (F' Vc ? 
cons. Porplh 

Esto (vF)] Idest concedamus (F' V 

30. Si te inuitat nouitas, cur similitudo sordet? 
25 (yvV 

31. §Vnde datum sentis (v{;)] Ex qua conscientia 
nosti, quia iste lupus marinus est potius quam fluuialis? 

1 senitio y v sengnitio f sencio V senio r sensu c sensum f . 
senitio = senicio sine duhio exhib. cod. archetypus lihrorum 
ryy, uide stud. Vindob. 1901 p. 112; sed nescio <m praeferas 
lectionem codicis c 6 hoc] om. y 8 (lagois vVcS) 

anis est] autF autem c^ quae] om.c^ que yVE 9 quod 
— inuenitur] om. E ^ 17 mirando] admirando c mirandft E 
admiranda f 20 hoc y] om. v hac rVc^ 21 iUam] iilac^ 
petemparib. v te peteret V te patet c te pateat f inparibus y] 
imp '.rVci 23 idest] om. v 27 marinus est potius 7] marimis 
eet magia cl ma,rinvL^ estv potius (pociua f F) marinus ei&trfV 



SBRM.n2 129 

Illi enim, qui subtilitate palati gloriantur, melioris saporis 
aiunt esse pisces illos, qui rapidiore onda exercentur, 
quam qui languidiore torpescunt {l^fVci 

32. '^'An alto c. h. (c)] Quia pisces statim, cum 
X5apiuntur, hiant {l^Eci 6 

§Pontesne inter (cf)] Vnde scis, utrum inter ostia 
Tiberina an inter pontes eiusdem fluminis? Et est ordo: 
pontes inter iactatus amms Tusci an sub ostia eiusdem 
fluuii (rfVct 

*I)icuntur enim lupi esse meliores, qui aut inter 10 
duos pontes capiuntur, ubi aqua concitatior est, aut in 
ostio fluminis {I^fE 

34. '''Quem minuas (v)] Idest quem facies comedendo 
breuiorem {r^c^ 

35. *Ducit (v)] Decipit {r'E 15 
§Quo pertinet ergo (c)] Cur, inquit, ma^itudinem 

in mullo laudas, [quam] reprehendis in lupo? Ergo in 
utroque hoc te delectat, quod est rarius {I^fVct 

36. *Proceros autem, quia lupi grandem et (teg. 
grandes) duriorem camem habent {I^c^ 20 

3o. ^leiunus rari^] Inops rari cupidus. Alii ^rare' 
legunt, cum in usu habeamus *raro' {vyv 

*Vulgaria (vcf)] Vsitata, quae cito inueniuntur 

{r'Ect 

40. *Arpyis g. d. r. (c)] Digna, quae inter epulas 25 
Arpiarum ponatur {F' Ec^ 

41. *Pr<a^esentes Austri (v)] Quasi precibus meis 
fauentes, ut {Verg, georg. 1 10): 

Praesentia numina, Fauni (F' 

42. § Quamquam p. a. (c)] Corripit se, quasi frustra 30 

1 palati gloriantor FVc ciMs. £] gloriantnr f gloriantttr 
palatii^ 2ilk)8]ow.y 6ofltiay]ho8tiarv/*Fc^ Spontes 
inter ^ fluiui] per negUgenUam <m. c i ostia yvf] hostia r V 
12 4>Btio E] ostia v hofltia yf 18 comedendo vc\ om, r com-p 
medendo yi .17 quam ci 19 procerosautem] am. F' ■■ 
SO.quamquam — luxuriosis] ow. f. ,, . ^ . .. 

FUTDAOMOMtB SCHOLIA UT HOSATIYM. H. ^ 



130 SCHOL. r'F IN HOR. 

Anatros QOCiiHrit^ cmm Ivxniiosts oeeeaid sit suat p«tsre 
ddtieuMi {ryEVct 

43. *<A>egrum (c)] Faatidientem (F^EcS 

*8e>mcitat] Vexat {rEc^ 
5 *Plenus (v)] Aut indigestus, aut plmua delieta^ 

rum (r'E 

**Bapiila' Beutrom plurale est, emm sit ordo: plenoB 
inulas mauult et rapula. Hoe rapum, huiHS rapi; dind- 
nutiuum hoc rapulum (F'/* 
10 44. §'Acidas inulas' ait, non quia acida est haec 

herba, sed, cum coquitur, aceto concfitur (jTfYct 

*Inularum genus est holerum; ^acidas', quoniani 
quasi acidum sapit (P' 

§Necdum omnis abacta ($)] Quamuis reges copiose 
15 uiuant, nondum tamen pauperum epnks exchiserunt mensis 

suis (r/-?fcf 

47, §6alloni p. (v)] Gallonus quidam fuit praeco, 
qui habebat apparatum conuiuium, quem Luciliuff (fr. 
illl 4 Jf.) etiam pulsat. Hic etiam accipienserem piscem 

20 suis conuiui[i]s exhibebat {r^fVc^ cf Porph. 

48. Infamem fecerat naensam (^V post schol. u. 65; 
ceU. om. 

*Infamis (vcf)] In opinione posita, idest famosa et 
celebrata semuMie (r'ci 
25 49. *Tutus erat (vc)] Quia adhuc ignotus ,Rf)immii^ 

(r'Eci 

50. § Donec uos auct^M* docuit (^)] Asellius quidam 
praetor fuit, qui usxmi comedendarum eieonianim primus 
inuenit. Alii Sempronium praetorem uolunt, qui post 

1 putere] petere rV^ 4 sollicitet (sol :c)cS uexet c t 

10 acidaB in: ait] (m.v ait inulas c conM. i hinulaa aitrF 

11 quoquitur V 12 quoniam P] quia v 19 aecipiensereiB 
piseem 7] accipiense piscem V accipieiui eron ef aceipi^ 
trem. piwem v aev piflcan r accipenscxrem piseeDi f aecipiea^ 
serem Forph. . 20 cfmuiuis Porph.] cemiiuiia codd. tl noa j; 
n. c 28 fnit yvEc£] om. rfV 



SERM.U2 181 

multft etiam ekoniaa docuit esui esse aptas posse uel 
{eens. F»pk.) pullos eanmi. Yult autem nideri non in 
pretiosis piscibus atque conuiuiis esse iucunditatem, sed 
in concessu kominum {r'fEVci 

68. <S«rdidus>] Sordidi scilicet liominis {ryv 6 

Cum hoc uersu nouum senn. incip, cf cf. Forph. 

&S. &4.' §Ofelk> iudice (v)] Ofellus cum esset 
loeupletissimua et moderatam ageret uitam, subito pro- 
scviptas ferebat se parum iniquitatem sentire fortunae, 
quoniain quidem nihil illi durum in egestate pristinae 10 
consaetttdiBis exercitatione uideretur. Ipse est, de quo 
etiam superius dixit (JTYFcf 

56. *Cui canis (cj)} Auidienus Canis dicebatur 
{r'Ect 

68. ♦Mutatum (v)] Deprauatum, acetum factum {F" 15 

60. '^'Ille repoiia (v)] Bepotia sunt, quae Graeci 
dicunt IIodo6zq6(pia aut mutuae inuitationes {r\yfv) 

Bepotia dies secundus a nuptiis, quo repotant et quo 
uirgo ad muliebrem Habitum componitur {I^fV 

'"Aliter: Bepotia dicuntur dies, qui secuntur nuptias, 20 
quando mutuis conuiuiis se frequenter inuitant {r'fV 

♦Vel dies post nuptias {item Porph.)^ quo conueniunt 
amicae et ex simbolis celebrant conuiuia {FfE 

♦Aliter: Eepotia dicuntur septimus dies, quo solet 
noua nupta redire ad parentes suos; bic pro festis diebus 26 

{ryci 

ffl. § Comu (vc?)] Sunt enim in uenalibus comua, 
quae hanc olei babeant quantitatem, sextarii menstira 

{ryvci 

1 ciconias] exconias V ex ciconiis d esui — earum] 
om.Vci 2 uideri autem uult Fc^ 4 conceflsu rvfV] con- 
Bensu yci*^ ctpud Oieeronem imtenitm' elocutio ^concessus 
omnium' 7 offellus' F/Fe^ eum locu^etiBsimuB esBet et 
moderatam uitam ageret (geiaret Q Vet 21 se — inuitaai] 
freqnoitatnr F 28 banoj onk c£ mfinsun^ soilicet quaxb- 
titatem r , 



132 SCHOL.rFIN HOR. 

62. §yeteris non parcus a. (v)] Ac si dioeret: in 
eo solo non auarus, [et] quae sunt inutilia, liberaliter fhndit 

65. §Mundus erit (v^)] Idest mundum sequetor 
c 6 uictum, qui neque in sordidam neque in luxuriosam uitam 

sit inclinatus (r^Vc^ 

66. In neutram (1;)] Sentiet enim aeque -eum mi- 
serum esse, idest anxium, qui de delicto uestis torquator, 
quam eum, qui extremam necessitatem sordium patitur 

10 (rVF 

67. *Munia didit (i/)J Officia diuidit (JTJE? 

68. ^Seuus (c)] Neglegens ad coniparanda obsonia 

70. *Accipe uictus quae quantaque s. a. (f con*. c)] 
15 Enumerat commoditates tenuis uictus {I^E sim. ci 

78. *Quae simplex (vf)] Idest una, quam fEkcile 
digesseris (r*'cf 

*Esca, quae non bene digeritur, magis cumulatur in 
stomacho (F' E 
^O 75. *<(In bilem>] In pestem (leg. indigestionem) 

(r'Ect 

76. *Pituita (vcf)] Fortis indigestio (r^JEJcf 
80. *Ordo: dicto citius praescripta ad mimia surgit. 
Munia autem aut quae ipse agere disposuit aut quae^ab 
25 alio iniuncta sunt (F'/* 

82. §Hic tamen (v)] Alias dicit commoditates eius, 

qui utitur uictu tenui. Commoditates sentit dierum festo- 

nmi et languidum corpus facilius recreat et senectutem 

facilius consolatur {r'fVci; de falso lemmate in ci ad" 

30 iecto uid, schol, 70 

4 sequetur] sequitur vcf 8 torquat F torquator V*f 

toiqueator ed/U. fort. rectius; nam torquSre est a. X. 11 didit] 
dedit V 15 en: — uictus] alias dicit commoditates eius qui 
utitur uictu tenui (tenuo c) e^;, sed haee pertinent ad u. 89 
17 digeBsena €(] digesserit V 22 indigesta v ... 



SEBM. n 2 133 

"''Quondam (v)] Quandocumque, aduerbium medii 
temporis (r" . 

83. Siue diem festimi (v)] Et luxurioso et frugi 
senecta accedit, quae se mollius tractari desiderat, quam 
iuuentus; sed cum iuuenis delicate uixeris, omnia dura 5 
uentura sunt; nibil erit, quod recreari possit, si languere 
eoeperis aut senescere {r'fV 

84. *Tenuatum (v)] Aegritudine, languore {r'E 
86. § Tibi quidnam a. (v)] Te autem quid poterit 

delectare in senectute aut post aegritudinem , cui nibil lo 
noui derelictum est? {T^fVcl 

88. §Dura ualitudo (vcj;)] Non est epitbeton uale- 
tudinis, sed quoniam potest esse bona ualetudo (I^ Vc^ 

89. *Eancidum a. (v)] [Lardum] leuiter putentem 
corruptam camem rancidum dicit {r'fE 16 

Omnia antiqui custodiebant et quamuis uetustate 
uitiata laudabant {r'fV 

*Et hic nasus et boc nasum dicitur, et est incerti 
generis {I^fE 

*Quod bospes (v)] Ordo cum boc sensu: quia com- 20 
modius hospes uitiaret seruatum, quam totum dominus 
absumeret {F' 

92. *Integrum (v)] Aut totum aut non corruptimi (JT' 

93. *Natum tellus m. p. (v)] Quia dicitur ante 
deos nata esse Terra {l^Ec^ 26 

*.Mire ait: prima tellus; illo enim tempore, quo 
mundus ex discordibus in banc concordiam formatus est^ 
ex terra generati traduntur beroes, indocilis turba uitio- 
rum (jT' 

94. *Das aliquid fam<^a>e (v)] Interrogatiue : putas 30 
boc ad famam pertinere, si lautus es? (F'cf 

6 uentura 7] fatura r'f 10 cui] qui v cum c^ 

12 ualetudinis rv\ ualitudinis yVct 13 sed ow. Vct quia cf 
ualetudo rv] uautudo yVci 14 lardum v laridum y luri- 

dum f om. rE leuiter yv] leniter rfE 16 corr: — dicitl 
om.E comiptum carmen Pauly «il. (/) iaa<i\dLaaa. HawJS^wV. 



134 scHOL. rv m hor. 

§Sed forte «licis: uolo habere opinioneai bene pascen- 
tis et laudari propter opima conuiuia {r'Vct 

§Nonnihil putas esse opinionem bene pascentis et 
ideo uis habere apparatam mensam {T^Vct 
5 §Vis habere famam, ut lautus dicaris; sed .est fama 

gratior, quae carmine animos delinit et docet {T' Vc^ 

Quae carmine g. (v)] Antisthenes philosophus cum 

uidisset adulescentem multum acroamatibus delectari: o 

te, ait, infelicem, qui simimum acroama numquam audisti, 

10 idest laudes tuas; quia plus delectamur laudibus nosisrift 

(r' Y ex Porph. 

97, *Te tibi iniquum (v)] Quia sibi iniquus est, 
qui multa exhibet {T' 



99. *<Inquit>] AHquis (F 
-" 0] 

suas rei publicae comparauit {r'Vct 



16 100. §Ego uectigalia (v)] Satis arroganter opes 



101. §Ergo quod superat (v)] Ergo, quod habun- 
dat tibi, non potes alia re melius erogare? {F' Vc^ 

103. Cur eget indignus (v)] Qui non mereatur 
20 egere, aut pro interiectione, ut sit *indigne' {I^V 

106. §Vni nimirum tibi recte (?)] Idest credis te 
semper esse felicem et ideo non promittis quaedam 
beiieficia, quae sis relaturus alia succedente fortona 

{r'Vct 

25 §Ac per hoc memento conditionis humanae, quae 

est semper instabilis {r'Vc^ 

107. §Inimicis risus (v)] Cum patrimonium omne 
per lururiam consumpseris , eris risus omnibus inimicis 
{r'EVct 



1 sed — mensam] Non nihil putas esse opinionem beue 
pascentis et laudari propter opima conuiuia ci set y 

6 delinit F'] deliratF delectat c^ 17 abundat cf 18 tibi 
r' F] <m. ct non reete 20 aut] om. v ' 22 pmittis PV 

premittas f promittis vc 26 per hoc vct] pro hac FV 

conditionis r'cS] condicionis V ut adsolet quae F] que v 

quiaFcf 26 est semper T'] semperF semper est (es c) c^ 
28 riaus] riBui edit. inimicia tuis F 



SERM.n2 185 

§Yterae (()] Ad dubios casns quis inagiB iMLbet 
fiduciam? ille, qui cmn habuisset, praestabat, an is, qui 
luxuriis fueFat obHgatos? (jTVci 

108. 109» §Hic q. p. (e)] Quia loznriosis multis 
robas assuefooit et eorpus et mentem; nam qui multis 6 
utitur, pkum desiderat (r'Vci 

110. *Iuuenalis (1, 169. 170): 

Ante tubas galeatum sero duelli 
Poenitet (r 

111« In pace (i/)] In duiitiis qui est et uiuit paxuo 10 
contentos, ita se parai ad inimicam fortonam, quemad- 
modum sapiens parat necessaria bello in pace (I^V 

112. §Quo magis his credas (t)] Verbis meis, qui- 
bus dizi melius esse uti eziguo uictu; audi, quod solebat 
dicere Ofellus (r^Vc^ 15 

§Ofellum quendam dicit proscriptum, qui ita dicebat: 
non me terret fortana proscripti uel paupertas, quia et 
antea, cum diues essem, moderate uiuere consueui (r"Fc^ 

Vicinum illum suum abstinentem; cum fuisset pro- 
scriptiis, ager eios Ymbreno militi condonatus est {F' V 20 

§IJBte OfiBllas proscriptus est, quia in parte fait 
Gassii et possessio ipsius tradita est militibus Augusti, 
quam postea OfeUus ab isdem conduxit {r'Vci 

114« Diuiso et conducto [a milite Augusti] ab eo, ad 
<|aem faerat translatus {r'V 25 

116, §Non ego narrantem (v)] *Non' bis intelle- 
gitur, ut sit: noui non temere narrantem, idest uere, non 

1 quis] qui FVc^ quam v 2 an is] illi Fcf 3 lu- 
xnria F Inzizriose ci 4 quia] qui Vc quod i 5 qui mul- 
tis rc] quod 'multis ( qui om. yV, post utitnr transpomt v 
7 iuuenalis yl om. r 14 esse] om. ct quod solebat di- 

cere F'] quod dizit Fc q: dixi £ 15 ofellus — postea] om. t 
propter homoeoieleuton 17 qui c£ 20 a: ^us] est a: F 
est r] orat F om. yv 22 ipsius] eius v 28 isdem rV] his- 
dem yv iisdem c^ 24 a milite augusti ut glosa&ma dd. K. 
ad quem y] quem rv quiF 27 noui — pemam] cktorum uer- 
horum spatmm reUctum in ^ 



136 8CH0L.r Fm HOR. 

quicquam in usum habuisse praeter holus et fomosam 

pemam (F' Fcf 

♦Profesti dies dicuntur, qui non sunt sacri (JT 
120. *Continua uerba sunt Ofelli usque ad finem (JT 
5 121. 122. §<[Secundas mensas^] Aut ordinariae sunt 

mensae, quae ad satietatem, aut secundae, quae ad de- 

lectationem proficiunt (r'Fc? 

122. *<DupUce>l Bifido (r 

123. Siquando libere potare uolebant antiqui, idest 
10 sine archiposia, sine principe uidelicet bibendi, ubi non 

seruabatur, sed statim ut quis uolebat prior uinum petebat, 
dicebant se magistram facere culpam ( V cons. Forph. 

124. Si his tam bonis et tam frugi epulis Gererem 
aliquis placaret, alto cuhno surgeret seges {FV 

15 §Post h. 1. e. (c)] Posthac rogabamus Cererem, ut 

magno culmo messis insurgeret (F' Vc^ 

*Ac uenerata C. (v)] Idest rogata, et est commune 
uerbimi ueneror te et ueneror a te (l^ 

127. Parcius (vF)] Minus, cum eadem sit nobis 
20 semper fragalitas (r'F 

§Numquid, ex quo agrum amisimus, minus nitnistis^ 
cum eadem nobis uita sit, quae foit dominis constitutis? 
(rVcS 

128. *Nituistis (v)] Accepti estis, bene urdstiB (T' 
26 131. §Illum aut nequities (v)] Qui consumptis 

bonis agrum cogetur absimiere; paupertatis enim est amica 
nequities. Item aliter: aut per luxuriam amittet agrum 
uendendo eum aut crimine aliquo reus factus proturbabitur 
patrimonio suo (r'Fcf 

1 qnicquam y V] quiquam r quicquid vc in usum codd.] 
in usu edit praeter — pemam] om. c 5 sunt mensae 

(mense v) F'] mense V mensae (mense c) simt cf 10 sine 

pr: — petebatF] om.Porph. 14 seges] sedes rV 16 aliter 
posthec V post h§c (hec vc) vc^ 16 insurgeret yv] sur- 
geret rVc^ 20 fnigalitas rV] fragilitas yv 26 cogetur 
absumercjK^.] coges absumereF' coge assumereFconsumpsit ct 
amica est Fc cons. i 28 proturbabitur v^ V tU uid., sed parum 
lig^uet] j^erturbabitur Pcf Pauly; Hauth. schol. sH. om. 



SEmn2. 3 137 

Ya&i (r)] Astuti, callidi; id^st committit aliquid 
inscius conbra ius et perdit a,grum [suum] (lyV 

<^Aut u. inscitia iuris^] Aut ignorantia iuris anti- 

qui (r'v 

133. §Vmbreni {y)] Nomen est illius militis, qui 6 
Ofelli agrum possidebat (r'Vci 



SERM. 3 



1. § Si raro scribes (v)] Damasippum quendam in- 
ducit secum loquentem, qtii consumpto patrimonio suo 
[per luxuriam] contulit se ad Stoicam sectam. Dicit 10 
etiam de Ms, qui aliena peccata notant obliti suorum. 
Iste autem Damasippus quodam Stertinio Stoico bortante 
coepit pbilosophari (F" Vc^ 

*|Aliter] lunius Damasippus consumpto patrimonio 
pbilosc^bari coeperat; ab boc Horatius desidiam suam 15 
castigari inducit, cum ad uillam secessisset et nibil scri- 
beret. Haec ergo satyra babet quasi dialogi genus. [Item] 
aliter: saepe Horatius querebatur, quod scribere in urbe 
constitutus non permitteretur modo conuiuiis, modo diuersis 
occupationibus praepeditus. £t ideo confortatis auctoribus 20 
Graecis ad uillam secessit, quasi ut aliquid uacans dignum 
scriberet. Arguitur ergo a Damasippo quasi repreben- 
dente desidiam Horati, qui ne in uilla quidem constitutus 
aliquid laborauerit (l^ 

2. *Membrana dicta, quod membra tegat (F 26 
Qu^a])>eque retexens (v)] More cogitantum, qui an- 

tiqua dicta in suis cogitationibus ponunt (r'V 

■1 alicpiid vV] aliquod F 2 bueuxl rV om, yv 3 iuna 
antiqui edU.] iuris aut antiquitas V iuris antiquitas F' 5 mi- 
litiB] om.ci 6 offelli FVc, recte v 8 Sic raro scribes ct 

10 per lux: exhib. Vei, om. P' dicit — Buorum] om. ^ 

11 etiam] om. c 12 quondam V 14 aliter v om. F 
17 Batyra rv] satira y item F] om.v ^% ^oifti^VvXVat^v^T 



138 scHOL. rvm hor. 

4. §Qmd fiet? («^)] Yperbaton a superionbus: *Si 
raro scribes, quid fiet?' Ac per hoc quid €aq>edit, «t 
neglegas et te incuses, nec tamen emendes? (T^Yet; 

5« § Saturnalibus (v)] Algiosus fuit Horatius, et 
5 eonstat illo tempore Satumaliorum uillam calidiorem 
foci<^s)> fieri; et ipse sese inpatientem frigons probat in 
libris epistolarum (I 7, 10): 

Si bnmia niues Albanis illinet agris. 

<XVI>I die mensis Decembris celebrantur Satumalia (J" Fcf 
10 S. § Solebant enim antiqui poetae parietes lectis 

suis proximos cera linire et habere grapbia iuxta, nt, si 
forte noctu aliquid occurrisset, id ante obliuionem litteris 
notarent (TVct cons, Porph, 

9« §Minantis (vF)] Hic promittentis, unde poeta 
16 {VcTff. Aen. n 96) per contrarium: 
Promisi ultorem 

pro minatus sum (rvVci 

11. §Stipare Platona (v)] Idest supra Platonem 
Menandrum ponere, hoc est istos tecum auctores portare 

20 ad agrum (T^Vc^ 

14« §Yitanda est L S. (cij] Sireni comparat desi- 
diam, quia, quemadmodum Siren cum pemicie delectat, 
ita et desidia non absque damno delectat. Definitio de- 
sidiae: quid est desidia? Improba Siren (F^Vc^ 

25 16. §Di te Damasippe (v)] Permittant tibi philo- 

sophi, quos sequeris, barbam tondere; quasi ad eum lo- 

1 si] sicc^ 2 scribes] seribisF scribitef 4 algiosus] 
algostis c al^os £ 5 iUo tempore c^] om. cett. uiUam — 
fieri] in uilla ualidiorem focum fieri cf calidiorem rv] ua- 
lidiorem Vc^ callidiorem y 6 focis K. inp : y V imp : cett. 
8 allinet ^ illinet cett. 9 XVII ed.] idest {'i)codd. sat : cel: c f 
celebrantur rvct celebrabanturF celebantur y 11 illinere c 
illinire^ 12 occ:] accidissetc accedissetf 14 hic om.ei 
18 supra — ponere] platonem et menandrum componere c£ 
21 conp&r&t r comp: cett. ^^ petm\iv^fc ^d^ 23 ita — 

delectat] om. V damno yc^ dampxLO rv ^WKn» i; *i^\ftr 
proba ycg] improha, rvV 26 p\i\XoftOT^\ioe V 



SEBM. n s 13d 

qnitur, qni barba demissa sit, sciMoet ritu Stoicorum 

18. 19. §Ianum ad medium (e)] lani statuae tres 
ei^nt; ad «nam illarum solebant conuenire oreditores et 
feneratores, alii ad reddendum, alii ad locandum feaLus 5 

*Ianum ad medium ideo, quoniam in Bostris simu- 
lacrum lani erat, ubi res pecuniariae agebantur per fene- 
ratores {F' 

*Aliter: lanus medius locus dictus est prope basi- 10 
licam Pauli, ubi uasa aenea uenundabantur (T' 

20. Olim nam qu<[a>erere (v)] Consumpsit [inquit] 
patrimonium suum; quaerebam, inquit, antiqua uasa com- 
parare (F' V 

21. §Quo uafer (v)] Idest uasa antiquitus facta. 15 
Sisiphus enim artifex fuit, qui uasa aere formabat et 
primus temp«:^turam aeris inuenit (r'Vci 

* Aliter: Sisiphus rex Corinthiorum, filius <A)«oli {r'E 
§Negotiator erat Stoicus, qui uasa, quae emerat, 
meliore pretio uenundabat (^r^Vci ^^ 

22. *Infabre (v)] Inperite, cui contrarium est 
affabre (r' E 

24. *Vnus (v)] Solus, et est poeticum (r' 

25. *<Mercuriale>] Cerdonem quem dicunt Graeci a 
lucro (r 25 

26. *Nam auctiones fere in competis fiunt, ex qui- 
bus quaedam se emere soHtum et uendere significat (F' 

28. §Vt solet (v)] Interdum studio medicorum 



1 stoicorum] rusticorum cf 3 lani . . . tres] cf. Hermes 
nn 249 4 et foeneratores yv om. r et senatores Vc^ 

5 fenus ^] foenus c forciug V om, JT' 7 quoniam T] quia v 
10 basil: Paoli = basilica argentaria siue uascularia, lordan 
topogr. Bom. E 216 (^in basilica' Porph.) 12 inquit rv 

om. yV 16 facta] ficte cf 16 sisifdsF ^tea» ^ «t^^ c 
et — inuemt] om.c^ 1% aliter siBipliuB v\om.rE ^^ ^'^- 

Uori y om. ct 21 imp: vG estl om.Tv "^ Ciom^V^^ n 

28 Bolet] Bulet V 



140 SCHOL. r F m HOR. 

4olor capitis transit ad aliam partem, ut melius .est 
lethargicum fieri quam melancolicum. Nam solent mediiBi 
ab alia parte corporis in aliam deriuare morbtlm {l^Vc^ 
39. Exemplum f earum, hoc est humana natura, 
5 quippe in qua morbus morbo succedit; nec est inininutio, 
sed mutatio (T^V 

30. §Vt <le)>thargicus (v)] Quia nonnumquam 
medici studentes lethargicos excitare faciunt freneticos 

(r^vci 

10 §Hic cum fit (y)] Contrarii sibi sunt hii morbi: 

cardiacus et lethargicus; ille somno caret, hic deditus 
est (r'Fc? 

31. §Dum nequid (v)] Damasippe, dum ne frene- 
, ticus fias et me c^a^edas, quouis labores somno (P' Fcf 

16 *0 bone (v)] Yronia (r' 

32. §Ii)sams (v)] Secundum opinionem Stoicorum, 
qui dicunt omnes insanire praeter sapientes, cum se tan- 
tummodo sapientes appellent (T^Vc^ 

33. §Stertinius Damasippum a pontis praecipitio 
20 reuocauit et ad philosophiam hortatus est, cum ille bonis 

omnibus perditis cuperet interire {T^Vc^ 

§Fuit autem Stertinius de Stoicis, qui omnes stultos 
insanos aiunt et in singulis insaniae uaria genera (r"Fc? 
cons. Porph 
26 36. *A Fabricio (v)] Qui modo lapideus dicitur (r" 

*Pons Fabricius habet a conditore uocabulum, qui 
iungitur insulae Tiberinae; a Fabricio consule nominatus 
(r" cons, Porph, 

38. *Dexter (yc)] Propitius (r'Ect sim, Forph. 
30 *Caue faxis (v)] Notandum 'ue' syllabam breuem, 

3 inj ad cf diriuare y 4 earum P] mearum vV 
7 ut] nnde V quia X.] qui codd. \Q «v\i\\om, c^ hii ye] 
hi ceit 11 caret hic vV^ caret \\ie 7 c«it^t \»\fc t K!^^ «^v<iX\ 
^eio an 'ille ' praeferendum sit 'i^ \«^\^cvi^ AX^^^aiYQa. T 



SERM. II 3 141 

cum secandae sit coniugationis. £t Persius ^uide' breuem 
posuii (1, 108. Ib9): 

Vide sis, ne maiorum tibi forte 
Limina frigescant (T' 

40. Insanos qui inter uereare insanus haberi (F)] 5 
Stulta uerecundia est uereri in his uitiis, quae uidentur 
^se communia (J*'; nU nm lemma m V 

41, *^AvciCtQog>iq: nam primum (F 

... 42. *Ordo: nihil uerbi addam, quin pereas fortiter, 
nt coepisti (r'cf 10 

43, *Quem mala stultitia (v)] Vt in primo (serm. 
1 % 71): 

Velataque stola 

-et (senn. I 5, 35): 

Insani ridentes praemia scribae 16 

e.t in Virgilio {Am. XI 309): / 
' Ponite: spes sibi quisque 

ita et hic communem syllabam facit (T' 

44. *Crisippi p. (v)] Stoici philosophi, unde et 
Stoici a stoa (f\E 20 

4&. *Autumat (cf)] Adfirmat, [dicit,] conprobat 
iT'Eci 

46. *Nunc accipe (vcf)] Stertinius Damasippo 
{t'(r.y.t)cl 

- 68. §Caudam trahit (cf)] Prouerbium est: caudam 25 
trahit, idest risu dignus est; et nunc diuidit {leg, dicit), 
quod superius dicturum se esse promiserat (T'Yci 
,. . §Item: pecus sit cauda pendente (J^YcX 

3 fdrte 1. f.v 9 fortiteir peream v fortater pereas cl 

•^^17 quisque] p. v 18 facit] fecit v ^\ ^\t\\. cm. <i^ 

tiQ>rvps6ba,iy om. E 26 idest c] 1. £ om. r'V n& '^Tis\ 

jdm ei: percuBBit JEVci caud-om peii^«nJt«mL c^ w»»- 
pendente F cauaa perderint v 



142 SCHOL.r'FlN HOR. 

56. *^Yarum', dinersamy unde pedes in. diuersum. 
flexos uaxos dicimus et distortas {cf, Forfh,) uenafi ua- 
rices (J" 

60. §Hic Fufius actor fuit tragoediarum, qui cum 
5 Ilionam tragoediam ageret ebrius et uellet eam simulare 
doftnientem, granitate uini ad uenxm sommrm duetos est. 
Ita ergo non avdiuit matrem uel uxorem sea patran 
stultum inplorantem auxiHum sibi, qmemadmodiim fiee 
Ilione, cum ageretur [ab] ebrio Fufio, potuit audire mille 

10 Catienos filii partes agentes. Aliter: Fufius tragoediarum 
a[u]ctor fuit (Porph.), Iliona, Priami filiay Polimestoris 
est sortita coniugium; cum in belli despenctione positus 
Priamus Polidorum tutandum Polimestori commiskset et 
eum uellet Polimestor occidere, Dione loco fratris filium 

15 mutauit. Ita Polimestor deceptus filium trucidauit [ut 
alii dicimt, tamen manifestimi est Polidorum]. ffie ne- 
catus sorori noctu uenit in somniis rogans, ut sepeliretur, 
hoc dicens: 'Mater, te appello, exurge et sepeli me!' 
Cum igitur Fufius, a[u]ctor partinm, Hdonen dormire sir 

20 mulasset, casu uino confeetus obdormiit; cum ab alio 
a[u]ctore partium filii, idest Catieno, assidue his uerbis 



4 fafins r] fasins vVcS anctor tragediarum ftiit cS 
aetor fuit v] auctor foit V ftrit auctor F 6 trag;] in tra- 

gedia cf ag: ebr: yv] ebrius (^brius V) ageret rVet 

7 audiuit F] audiet y audit cett. 8 stultum — sibi] stultua 
danteB sibi auxilinm c^ 9 ab cS* om. cett. fusio vVc 
10 filii part: agentes otn. cf partes y partis rv patr» V 
aliter — fuit om.c^ 11 actor Pdrp^] auctor r'F iliona 

r' Vct] ilione edit 14 (ilione hic T' Vcj;) Ifi mnr 

tauit] posuit c^ ut — polidoruml tnterpolatum uidetur K. 
16 polidorum — rogans] hunc polidorran (poll: Jj neeatma 
faisee et noetu sorori (om. £) in somniis (Bonttiis i BOBmis c) 
uenisse rogans d 17 sonmiis K.] sonniis £ somniB cett. 

19 fasiua igitor Vci fosiuB vVci auctor F' om. Vet 
partium] om. ci 2^ obdormiit yv item Forph.] obdonniuit 

Fe£ doTmiuit r cum — tKngit'^ om. ct; ^l ideet oa^ 

tiQno K.] idest catiena codd., ct j^^^it «bo^i uo<i«ww 
^dit, dei. 



SEBM. n 8 143 

excitaretvr in soeEa^ uiz petuit uigilare. Hunc igitur 
tangit {r^Vetjpaui- sim. Forph. 

6&» §Iiiito (i^c£)] Concedaobus interim creditorem 
sapere, dum probamus magis hunc ipsum insanire quam 
Damasippum {r'Vct 5 

68. §Beieeta (vct)] Bepudiata, et est figura pro- 
dnetio,; quia re^ cum sit breuis natura, bic pro loco pro- 
dueitmr (JTTct 

69» § Scribe d. (c{;)] Sensus: scribe tabulas a Nerio 
iuris studioso, quibus alHget Damasippum, adde Cicutae 10 
centmm alteras, non tamen illum ita alligabis, ut ille se 
non auferat Cicuta [antem]. fenerator fuit, qui propter 
asperitatem et amaritudinem monmi Cicuta cognominatus 

est irvci 

70. §Nodosi (vFcf)] Scrupulosi, diligentis in acci- 16 
piendis cautionibus (r'Vci 

71, §Proteus saeuus debitor et ingeniosus (T^Vct 
§Proteas Damasippua accipiendus aut quicumque 

dnrus debitor et perfidus. Aliter Protea dicit debitorem, 
quia saepe sese mutat ut Proteus (r'Vci 20 

73» MaUs alienis rident bi, qui irati uel m^a^rentes 
fingont se ridere, quos non delectat risus {r'V; koc schol. 
in V misere cofrupttm om. ci 

73. §Elabitur enim mille praescriptionibus et dila- 
tionibus {T^Vct 26 

74. §Si male rem (v)] Si insani est male gerere 
rem, multo putidius est cerebrum PerelH Cicutae, qui id 
dicat ita se dictare, quod debitor numquam soluturus 
sit; rescribere e&t enim debitom soluere, boc est scriptum 
delbiti liberare {F^Vei 30 

& figura rirF] figoraia yei 7 quia re] qnare Vct 

10 alliget /] alctogat K alHgat d alleget rv 12 autem 

r' om, Vei 18 mt»nim T] mex V owl cf nominatus 

eflt Vei 19 et — atiter] eiM. ei propteiea ^oikeiam. c^ 
21 rident — &Mgmnt] bi nihil loquenB qni m\ayA m<^^^ ^^ 
asrtwi r 27 idj am. ci 28 deUtox r'A ^'!^\x&^ Vc^ 

29 debita d dehitam ceit 



144 SCHOL.ry 1« x... 

*Terentiu8 (Phorm. V 8, 28. 29 — 921. 922): 
Sed transi sodes ad forum atque illud ndhi 
Argentum rursum iube rescribi, Phormio, 
hoc est reddi per scripturam (i^ 
5 75. §Mihi crede, Damasippe. Adhuc uerba sunt 

Stertinii. Quidam {cons. Porph,) dicunt istum esse Ne- 
rium Perellium; alii dicunt alium esse creditorem (r^Vef; 
§Perellius famosus illius temporis fenerator (JT^Fc^ 
77. *Audire {vc^)] Hic ostendit etiam feneratores 
"10 insanos [esse] {r'ci 

*Adtentos esse et paratos ad audiendum, et est 
TtQb roif ^arsQOv^ nam prius adtentos fieri mos, ut sic 
audiatur (T' 

80. Aut alio (v)] Diligenter me audiri uolo ab his, 
'16 qui dissoluto pallio sedent nondum intenti et accensi ad 
uirtutis amorem (r'V POrph. 

82. §Danda est (vcf)] Multum cicutae {leg, ellebori 
cum edit uet^ dandum est auaris, quasi maiore aegritudine 
laborantibus (F^Vct 
20 §Videtur quibusdam Horatius non plene perseoutus 

esse, quod promiserit, cum, utrum insaniant, docere praeter- 
gressus dixit de cura ipsoi-um, sane inconsiderate in uitu- 
perationem ruentibus. Quis enim ignoret his uidelicet ad- 
hibendam esse medicinam, qui minus sani sunt? (r"Vci 
26 83. *Nescio an A. (c)] Metonomia per id quod con- 

tinet id quod continetur. Anticira enim nomen est in 

3 mraxim v] om, r 9 etiam om.ci f:] senatoreseS 
10 esse om. ^ei 11 adtentos F] attentos v 12 nffb tc 
vaTSQOv K.] TtQotovatsQov r //////// ron v vatSQOv nQ^tSQOv edi 
cf. epi. II, 47: vatsQov itQ^tSQOv Fah adtentos y] attentos rv 
14 audiri me V 17 cic:] anticirre c ancire i 18 dandi 
— maiore] om.v 20 plene rvV] bene y perseeutus yvl 
prosecutus rc 21 insaniat Vci 22 dixit rV^ dicat 

dicit cj de cura ipsorum dicit cf 28 quis — si 

qnia se ignoret enim his d) adhibenda medicina t qui se e 
ignorent his debet esse adYnbeoAvb m<^^^\x!Ai c non 

hibendBm . . . insani y Houthal ^^ ^ — wMsiC\ <m. 



SEBM. Q S 145 

si]l^a)te, in qua multa conficitiir medieiM. Poftut auteai 
Anliciram pro medicamine, idest nescio si omnis medioifia 
donda est auaris: magnitudiniem uitii oqpressit (ct 

*Nescio an (v)] Eigura kirif^Sy i^^ scio {F' 

^Antieyra insula PropontidiB, in q^ muJitum eUe- 5 
borum nascitur, quod quidem depellore dicit mentis ia- 
saniam. Tanta est igitur auaritiae dementia, ut totiuA 
insulae elleboro sanari non possit (F' ex Porjj^. 

84» § Heredes S. (c)] Staberius (]^dam auarussimus, 
eiim mor^etur, iusaLt heredibus scribere in suo monu- 10 
mento, quantum quisque a se relictum accepisset (T^VcS, 
cans. Porph. 

87. *8iue ego p. (y)] Koc dioebat Staberius, et 
est &vxia60q>af€i (leg. &v&v7toq)o^) ez persona ipsius Sta- 
berii (r'E 15 

97. §Sapiensne] Aut interrogatio audi^tis aut 
dicentis dubitatio (r^Vc^ 

98. §Hoc uelu4ii (vf)] Qoasi uirtute parata» diui- 
tias putauit ad uirtutem pertinere (I^Vct 

99. Quid simile isti (v)] Modo docet insanum esse 20 
eum, qui pecuniam spemit, cuius uaus est necessarius 
(r'V cons. Porph. 

100. *Hic Aristippus Graecus Cyrenaieus dictus est, 
eum serui eius auro onusti grauius ambularent,. quod a 
rege acceperat, iuasit, ut abicerent quasi im^^edim^* 25 
tum (T'f 

lOS. §Nil a^t exemplum (v)] Ad rem dubiam 
apftriendan. nemo utitur d«ibiiO argumento; incertum est, 
utrum insaniat, qui despicit pecunias et nullo moderamine 
utitur ad eas dispertiendas. Et ait: quemadmodum in- 30 
sanit contempixM: pecvtmae, ita et ananis. Sed et hoc 

4 m\ om. V Boio litotes ^. i^ 6 anticjra] om. T 
jsaltm» v\om.T 9 auar:] noraeis8imBs fiut c\ 14 am- 
«of^tt^ f antipophera tv antipofosa 1& 16 aai^iAnac^^ ^ 
17 dioeBtlB P'J interrogantis Vc\ W enm ^%^ y^A^""^- *• ^'Wfc 
mua r 24 omiBti p] honuati cett. a^ \^ — -^mb»»^ 

^' {:prqpter hamoeoteletuUy». it«t et e\ ^ ii»i T' f V 
mrj>ACMom «OTOMA nr Hosa.titk. TL ^ 



146 SCHOL. r' F IN EOR. 

incertum est, utrum niTniuTn contemptor pecimiae uideatnr 
insanus {F'fVci 

§Quasi dicat Damasippus Stertinio: non opus est 
exemplo ad dirimendam Htem, quia et de eo disputari 
5 potest [Ipse uidetur sibi subicere.] Aliter: nolo corrigas 
uitium uitio; dum culpas auaritiam, exemplum sumis in- 
saniae, quia non potest exemplum laudari, cum ipsum 
uitiosum est (r^fVc^ 

106. *Pormas (cf)] Calopodias (kalapodias JS) {VEct 
10 *^Scalpra)>] Ferramentum est quo fabricantur calipodiae 

idest formae sutorum dictae a ligno et pede, quasi lignei 
pedes, quia calin lignum, pos pes dicitnr {I^^yvf) 

108. §Qui discrepat istis (v)] Qui, quamuis alieni 
sunt a mercibus, tamen emunt uela; qui, quamuis alieni 
15 sunt a Musis, tamen emunt citbaras (F' Vc^ 

116. *Tercentum m. (v)] Per interpositionem, quasi 
parum dixerit, ampHus dicit (I^ 

117. ^Stramenta dicuntur uilia quaeque, quae sub* 
stemuntur, ut dormiatur (I^E 

20 Vnde octog. (v)] Pro 'uno minus octoginta' LXXVIIII 

apud ueteres sic dicebatur (I^F 

119. *<[Blattarum>] Genus uermiculi uestem ro- 
dens {r'(jvE) 

121. Maxima pars bominum (vF)] Idest pauds 
26 bominibus insanus uidebitur, quia multi sunt {{r" V 

126. <^Porrigine>] Porrigo est quidam morbus ca- 
pitis cariem faciens. Oritur autem ex sordibus et incuria. 
In aliis ^inpexum'; inpexum autem non omatum {I^EV 



t uid; esse insanus Fc^ 3 aliter quasiir 6 ipse uid&y 
tur flibi subicere (subycere c) om. r'f aliter] om. Vct 

8 est r'] sit Vcj; om.f 13 qui d: i:] cl pro lemmate ea^iibefU: 
Nautica uela 14 sunt] sint yci a merc: — sint ud sunt 
om. S propter hommoteleuton mercibus J] mercaturis c en- 
bIb V mortibus F 15 suntl sint c 20 pro — octogintal 

om. V, schol om. ci LXXXV -^ V *i^ laoTjainibus y] 

Mominibns uel agnominibTiB V agiiom\xn\svxa tv I*^ vql — ^t- 

Mtnm om. E ■ inpexnni autem^ om. i» 



SERM.n8 147 

*Quae porrigo sascitur ex neglegentia et [ex] inpexo 
capillo (rE 

126. 127* §Quare si quiduis satis est periuras (c)] 
Si contentus es paruo, quare periuras, ut habeas maximum 
patrimonium? {l^Vc^ 6 

Si quiduis (v)] Si exiguum tibi sufficit, quare per- 
iuras? ut habeas maximum patrimonium, non contingis 
patrimonium, quasi contentus paruo (I^F 

127. §Aufers undique (v)] Si es mediocritate con- 
tentus, cur fraudibus et sacrilegio mercaris opulentiam? lO 
{yvVci 

132. §Quid enim? (v)] Sed fortasse dicturus es: 
quare ego insanus appellor, cum ego boc non faciam, 
idest non occidam patrem ueneno? {I^Vci 

141. §Splendida b. (vc^)] Quae omnia in lucem 15 
profert. 

Persius (3, 8): 

Vitrea bilis 

[quia nimiquam stat]. Aliter: ^splendida' lucida, quia 
nemo potest irasci ita, ut non appareat eius iracundia 20 

(r'vct 

142. *<Pauper>] Animo, non fortuna. Sic ^pauper 
argenti' ut {Verg. Aen, n 22) Miues opum', cum non 
tangeret aurum et argentom multum repositum (I^ 

§ Pauper 0. (c)] Opimius quidam ditissimus et auarus, 25 
cum lethargico morbo laboraret, a peritissimo medico ita 
est sanatus: aurum multum posuit in mensa et fecit a 
multis numerari et dicebat illi: ecce, rapiunt multi aurum 
tuum! Hle audiebat rapi et excitabatur: boc modo sa- 
natus est (rTcf 30 

1 [ex\ y, OOT. rE 4 si— paruol om.v 10 fraudibus y] 
cedibus vVc^ etl om.Vct Baorilegio] om. c^ 19 quia 
-— stat del. K, aliter FF uel rcf 21 awaaitQL^ ^\»y<i\ 
28 illi — tnum] om. Vc£ illi Houthal^ \51ft V ^^ t»s^^ tA 

om. rVct et r' <m. Vct hoc modo 7 vYA eX» Vo^ TSia^^ •« 

et c£; 



148 SCHOii. rvm flOR. 

14:& "^Qui YeiiBBtaiiimi (v);} Vei^itoiift oivitas' Cam- 
paniae (apuliae c^), in qua nascitur pessimum «iwMn, 
ut Persiufi (5, 147): 

Teientanumque rabellum 

5 {r'ci cans. Forph, exceplxs tnepHis 

144. § Campana s. trulla (c^)] Trall«& dicit defer- 
mem calicem et rusticanum [aut uas fiotile] (T^Tfef 

Vappa dicitur uinum, quod sine sapore eart. Vappa 

uinum, cui miscetur aqua. Yappa, quod fit ex perfusa 

10 uinatia. Et lioc uinatium lectimi est et haec uinatia (1^7 

145. *Letargo (cf)] Morbo, qui facit inmemores 
nimio somno (i^JEJcf 

145 — 147. *Vt aperiret apothecas (T 
147. *Celer atque f. (v)] Vtrumque illi concesut, 
15 quod est medico necessarium: scientia cum diligeutia co- 
pulata (r' 

156. *Tu cessas (v)] Hoc <[a]>egrotus. Cur, inquit, 
mihi tuae neglegentiae crimen inponis? (F^ 

*Tisanarium (^JEj] Vas est fictile, in quo coqtdtiir 
20 oriza uel tisana (r'E 

159. Siquis non sit auarus (v)] Non «ufficit ad 
sanitatem auarum non esse (F^F 

161. §Si tibi dixerit medicus de aegro, quod noD 
cardiacus, tu ais, quod surget de lecto. Itenzm medicus 
25 adicit, quod non surget, qubd alio morbo laborat. t3ic 
ei^o dicis: ille non est periurus, neque s6r£dus inmoM 
diis porcam, sed est ambiMosus et audax, alio uitio labo- 
rat et debet ire ad Aaticyras, ut curetur (T^Vc^ 

7 et] aut V uel c^ aut uas f:] om.VcS 8 quod V\ 
otn. r' eet V] om. F' 9 quod F'] om.V ex perfusa 

uinatia] om. F 10 uinaoium r 18.imponiB ri' 2S>Kifidi- 
cna rvj;] modicus v maledicus c Fandy Hauthal, wA. 8tud. 
Vtndob, 1901 p. 112 quoAuTiOTi rvV^ t^o^Tssso. «t t m» 

eiri^ cS ^^ ille cg] iMo r' V Yiimo\^ v\\nfiDMSiri<» o^. 

(imolet c) 28 antiziraa V 



SERS. II 8 14S 

^ardiaie]i& genus morbi mgiliis laborantis, contrarium 
letargico {rv 

Craterus fiiisse dicitur iHis temporibus opinatissimus 
medicus {VV eons, Porph. 

168. *Acuto (v)] Penetrabili, pemicioso, graui, ut 6 
aUbi (epist. I 10, 17): 

Gom semel accepit solem faribundus acutom (F' 

♦Eien, rienis, quomodo lien lienis, idest {leg. uel) 
splen, splenis (F' 

166. Nauiget Anticyram (v)] Ad Anticyram, ubi 10 
ellebonun nascitur, quo perturbatas mentes medici sanare 
consuerunt {r'V 

§Balatroni (cg;)] Scurrae et triuiali. Nam balatrones 
dicuntur rustici bQmines iaepti et triuiales (I^Vci 

§Publios Semilius Balatro multa in Augustom amare 15 
[et] non sine ioco dixit. Fuit autem tantus deuorator, ut 
sianili uitio labcraoites balatrones dicti sint. || Et est in 
ipso uersu mnsus: quid. interest^ uinun non utaris an in 
bar^itnim mittas? quid enim prodest carere uitio boc, si 
alio tenearis? (I^fVct 20 

168. ^Seruitis Oppidius (v)] Hoc exemplum ad 
iMud pertinet (u. 158): 

Quisnam igitur sanus? 

Srgo quis sanus est? taJis est^ qualis Oppidius de facul- 
tatibus suis circa liberos fiiit, qui inxta antiquum censum 25 
drues iiraentus est (JfFcf 

5 pemitioso F 13 balathrone v lemm. triuiali c£\ 
triuialiB r' F baiatroifees ir^^JI balatkxones y balaihoneB rF 
t4 iriuialea c] tribiales I^V ixhiales t 15 seruilius yvfct] 
uirgiliaa rV balatro /cj] baratro rvV baratho y 16 et 
Bon ct non ceU. nec edit 17 balatrones fVet[ baiatbroikfi&^i 
baratkones y hatroim r et — teneai\fi\ del. Bittor ^^ ^*^- 
dioB Ve^ 25 UberoB] libexia rV WAi iv\ wa. tYc\ ^^\% 
sedpon. inter qnaliB et opidius an^Tmi \ ^ ^%\\ w'»'* 



150 SCHOL. r' F IN HOR. 

171. §Postquain, inquit, aut luxuriam in te aut 
tenacitatem in illo cognoui {T' fVc^ 

172. *<Ludere>] Talis (r' 

178. §Bene uetat; nam et minui uetat natura et 
5 augeri et monet, quod suf&cit, appetendum, et est patemus 
aflfectus iimctus naturae (l^ Fcf 

180. *<Ambo>] Pro ambos (r' 

181. § Litestabilis (vcf)] Periuri sic dicebantur 
tamquam sacri, hoc est obnoxii ei numini, per quod iu- 

10 rauerant (r' Vct; 

§ Litestabiles appellabantur, quorum testimonium non 
ualebat {T' Vc^ cons. Porph. 

*Sacer (v)] Execrabilis uel execrandus kcct& ivri- 
tpqactv et boc secundum duodecim tabulas (r" 
16 182. Li cicere a. f. (v)] Antiquis temporibus haec 

dabantur ab bis, qui ludos exhibebant {T^V 

§Haec enim populo a magistratibus ludis Floralibus 
iactabantur (F' Fcf ex Porph. 

§Antiqui <a>ediles haec in Circo populis iactabant 
20 (yvVc cons, Porph., schol. om, i per neglegmtiam 

183. *<Aeneus> ut stes (v)] Vt habeas aeneam 
statuam {F^ct 

187. §Nequis humasse u. (f)] Per hanc historiam 
docet, quod non tantum saeue, sed etiam impie faciebant 
25 homines ambitione inflati, a qua non minus quam auaritia 
et luxuria commonet recedendum {I^fVcS 

§Liuenta occasione carpit ambitionem et datexemplum 
hoc ad insaniam. {F' VcS 

*Dialectice inter plebeium et regem Agamemnonem 
30 (r' cons. Porph. 

1 prius aut om. Vc^ 9 tamquam — numini] e nu- 

mine c^ 13 uel] om. v 17 aliter ante haec exhib. v om: 
eett.; in c (cons. t) hoe lemma: Li cicere a. f. 19 antiqui K. 
cum Porph.l aliqui y alii v V uel c 23 historiam rf] isto- 

nam yrV hjat: cS 24 inpi^ 7 *i5 «• <\ua fctl qua v 

qnam r qnia yV 27 at inuenta v ^ \iq^ Vc^ om.r' 
29 dialogicon fecit Porph. 



SERM. n 3 151 

188. § Bex sum (c)] Ordo: rex sum et aequa imperito, 

est iubeo, qui potui uel iniqua. Aliter: [idest] rex sum 

aequa praecipio; potestas nou inpedit aequitatem (^l^Vcf; 

*Nil ultra (cf)] Si hoc dixeris, nihil ultra quaero 
te (l^ct 5 

190. *Maxime regum (cf)] Plebeius respondit (Fcf 

193. § Consule. Cur A<i>ax (v)] Hoc sensu Socra- 
ios dialecticos imitatur et callide ambitiosos obtrectat et 
rpit. Interrogat et cauillatur ad singula, ut illi faciunt 
^'Fcf 10 

195. *Vt populus (y)] Vt {Verg. Aen. H 104): 
Hoc Ithacus uelit et magno mercentur Atridae (T 

§Priamusque (v)] Idest ideo non iubes eum sepelire, 
gaudeat Priamus? (l^Fcf 

200. *Molam salsam dicunt far et salem (F' 16 

201. §^Quorum>] Quia multa simt genera insaniae, 
quibus insanis fuit Aiax? In ali^is^: quor<^s^um in- 

nus, hoc est: quam ob causam uel in quam partem? 
''fJDVci 

206. §Quasi hoc dicat Agamemno (yvVc^ 20 

206. §Placaui sanguine diuos (c£)] Virgilianum 
ud (Am. n 116): 

Sanguine placastis uentos et uirgine caesa (F/^DFcf 

207. §Nempe tuo (v)] Idest certe tuo sanguine 
acasti (l^Vct 26 

1 inperito y 2 qui — rex] uel rex c rex ^ qui] uel V uell 
%. V idest om.Vcl quodr S (inpedityF) 4 nihil P 
l ultra c^ 6 resp c 13 idest] om. cf sepelire F^V] 
peliri c seppelire ^ 16 quorum K., item Porph.'] quo or- 

8 S quorsum c et edit. genera insanie (infami^ F) siuit 

:^ insaniae genera sunt Z) 17 insanus yDct ct edit. 

aliis — quam ob] in quo insanus ob cf in aliis: quor- 

m K., uid. stud. Vindob. 1901, p. 113 (quorsum, om. in ali, 
hib. D) 18 est] om. V quam Dc^] om. y quod (qd) r v.f V 

hoc schol. fcUso ad u. 220 cum Immate ^ne dixeiia' a<2- 
nptum est in c^, item in edit. loLoe ^c^^ c\ ^^\»V<^^^ 

iieit y hoc / agamenno F ^5 post ^^eaaNsv. oMvn>^ 

toB yy ne. V om. rci 



l^ SCH01..1 T **. 

§8ed {VctJ] Hoc a«t lUe dixit qui inBanos asserit 
attt ple4)€iti8 (r(yfv)Vct 

208« §Qai speeies (v)] Qui facit sodus etiam 
propter aliquam commodii^tein , tamen iste neoessario 
5 habeatur insanus (T^fVct 

Cum dicit insanum, qui scehis innocentiae confnderit, 
dum iactantiae suae plus detrahit (T^fV 

§<Alias ueris^] Idest ueritati contrarias {T^irvf^Vci 

§Tumultu (vFcf)] Perfcurbatione. Sensus: qui sab 
10 specie iustitiae scelus admittit, idest tumultum sceleris 
miscet ueritati, habendus est motae mentis {r'Vct 

§Idest qui res feM^it modo iustas modo iniustas 
mentis exa^tatione, is non sanus kabebitur {T^Vci 

210. §Stultitia (vc^)] Furore et insaaia; ad iUud, 
16 quod alt supra (u. 103): 

Nil agit exemplum, litem quod lite resohiit {jTfVci 

§N^um distabit (v)] Nihil interest, utrum per 
stultitiam peccet aliquis an per iracundiam; eodem enim 
modo uterque appellabitar insanus ((I^fDVci 
20 316. *Rufam (v)] Nomen nobilis uirginis (I^fDci 

217. *Destinet (vcf)] Constituat, spondeat (l^ci 
§Huic omne a. i. p. (ct^ Tnsanis etenim inter- 
dicto praetoris bonorum possessio tollebatur (cons. Forph) 
et propinquis tuenda tradebatur (l^fVci 
25 §Item aliter: aput ueteres insanis a praetoribus ius 

dominii auferebatur; ergo docet eum esse insajmm, qui 
hoc fecerit (r'Vct 

6 habeatox Ff F£] habebator v habebitor c % coBfdderit' 
om.V 10 tmnultiBn r'] multomFc^ 11 motae men 

tis V mote mentis V commote mentis d mentis motae F 
18 modo iustae modo iniustas r cons. yv modo iustas V no 
iustas ei 15 aitl am. Vet 16 litem — resoluitl om. 

littiere. soluit V quod litem lite resoluit c^ 11 nn yf 

90 ruffam cj; 28 bonorum Vc^ \iCKiOTaHi r'f^ «6 itei 
<^ 9 «pat F] apud cett. ^^ domm\ tV ^<cii£C£D3^q\& 
^«cte rvc 27 hoc JT' t] ho y \i^c V Veo c 



&£RM.n8 153 

4*8. § Vitrea fittaa (v cons.cy] Idest fragilis {r^BYc^ 
cf, Forph, 

.§Seiisufl: eum, qui famae jiieruiat, insanire dicit, 
sioutL Bellooarii, cum laoertos umerosque conciduiit 
{r'DYct 6 

224. §Nunc age (v)] Dixit in auaros, deinde in 
ambitiosos, nunc in luxuriosos; uult enim etiam hos in- 
sanos dooere {I^fYci 

§Aut uerba Stertinii refert Damasippus, aut ex 
persona eius cnm Horatio Damasippus loquitur {I^fD Yc^ 10 

*Nunc a. 1. (c)] Nunc uideamus, utrum luxuria non 
babeat stultitiam (r^fBc^ 

§Arripe (c)] Aut ad iracundiam aut ad desidena 
honorum pertinet iF' Yct^ 

226. *Hic (vcf)] Idest Nomentanus [luiuriosus] 16 

{r'Bct 

*Simul accepit (vc^)] Quoniam heres suocessit aut 
a tutoribus recepit {I^cl 

228. §Tusci t. i. u. (f)] Tusci [uici] ideo, quia, 
ubi nunc uicus Turarius dicitur, Tusci acceptum uicum 20 
habitarunt; inde nomen est uico {I^fYci 

§Impia autem turba ideo, quia locum suum dereH- 
querunt; nam ab Aricinis pulsi sunt {l^fYc om. f 

§ ^Turbam impiam' aut negotLatores accipimus aut leno- 
nes, sed melius {cum Borph,) lenones intellegimus, quia 25 
inhnmanissimi sunt et neque misericordia neque precibus 
flectuntur; deinde quod in uico Turario antea meretrices 
prostabant [nomen uico dederunt] {l^fYcl 

4 umeroB v\ hmneios ceU, 6 in anU ambit: om. rYcl^ 
esfhib, yvf 7 nuac in luxuriosoB r^f] om. Yct 8 docere 
rvVet] dficere yf 10 eius cQ om. eett. 13 posterius ad 

om.Ve 14 henoris ct 16 ii&afj om.ri 17 quomamrn 
qmnDdo el 18 recepit Fc] accepit v rec^perit ^ 19 uicij 
ui r om.V^et 22 is^ia autem] uel impia c 23 nam — 

smit] om. f 24 tnrbam autem (aut t) impiam (iiio^\»sai t^ ^^^ 
toiba imj» eOt. S6 lenones int: T' f cons. D\ m\»\ Y t^%^- 
e^tanm int: e negotMorea legimuB f 4% ^pMW^VaXswiX» — ^'^^ . 
tnees am.l' nomea uico dederunt c^ iiomeii AfiAeraiX^^V owv. v A 



154 SCHOL.rFIN HOR. 

§[Aliter:] in hoc uico meretrices esse consueuerant 
(r' Yc cons. t 

§Impia ergo turba periura aut quia omnes ibi 
habitabant negotiatores [quibus studium est peierandi] 
6 {rfVct 

229. *Velabro (v)] Locus Bomae, ubi uictualia 
distrahentes frequentabant {T' D 

234. *Luxuriosi uerba ad cupidinarios {T' 

§In niue Lucana dormis (^)] Ineptiam notat Itmi- 
10 riosi, quia, cum leno loquitur, uenatori et piscatori re- 
spondit {rfVct 

235. *<Vellis>] Alii 'uerris', idest traMs. Sed si 
'uellis', cum dif&cultate trahis (1^6 

239. §Filius <A>esopi (cf)] <A>esopus quidam 
15 actor tragoediarum fuit ditissimus, qui hunc luxuriosum 

filium reliquit {T^fVci ex Porph. 

*Hic [ex aure] Metellae, quae eum deperibat, ablato 
unione (Ze^. ablatum unionem) et aceto dilutum sorbuit, ut 
nominata res esset decies aliquem semel hausisse. Ideo dixit 

20 ^solidum' idest nino ictu, non diuisimi {I^f cons. Porpk. 

§[Aliter.] Caecilia Metella, Metelli filia, Aesopum 

adamauit: eius [nominis uxoris Aesopi ac] filius diues et 

luxuriosus fuit, qui gemmam triuit et misit in poculum, 

ut uideretur decem milia deuorare, quo suas posset supe- 

25 rare diuitias {I^fVci 

240. *<Decies solidum>] Decies solidorum (I^ 

1 aliter v om. cett. in hoc F* V] in hoc ergo c con- 

sueuerant vVc^] consueuemnt F 3 ergoj om. f 4 quibus 

— peierandi om.Vc^ del. K. periurandi y 10 loquere- 

tur c f et loquitur V uen atori et] om. r'fV respondit Ff Vc] 

respond v respondet f 12 uellis K .] uerris v uerres y v ueUes r 

15 actor r] auctor t auctor yvfV uictor c fuit ditiss: Ff 

ditiss: foit vfVc 17 ex aure f (m. T' 21 aliter vf om. 

rVc^ Jilia meteUi FcJ ^ iiom\ivv& -^f no » non V 

om. rc acfUius (cww si gno dAibitotioYvvi^ Y ^ ^^^^. ^X 

ac Aesopi (!) ' Fauly Hauthal toie^ SNi^J^^ v ^^ ^^ w«vN 



SERM. n 3 155 

246« Quorsum ab. (v)] In quem numerom isti 
discedant, in bonorum an in malorum? Creta notandi 
sunt, ut boni uideantur, an carbone, ut mali? (r'V 

Aliter: quorsum abeant, idest in quam partem abeant, 
carbone ut notentur, sicut insani, an creta, ut sani? 5 

(ryv 

Bona enim albo signabantur, aduersa nigro. Quor- 
sum abeant, hoc est: cui parti eos aggregabimus, bonis 
an malis? Persius (5, 108): 

Illa prius creta, mox haec carbone notasti? (rvV 10 

247. *Plostello (v)] Puerili de luto et surculis (r 

248. *<(Ludere par impar^] Ludus est micantium 
pueromm (r" 

*Ludere par impar (cj)] De illo dicit, cum quo 
pueri soliti sunt ludere inter se, quando premunt copiam 16 
nucum uel castanearum manibus, tunc, quando simul 
ueniunt ad ludendum, laxo sinu ueniunt et girum inter 
se faciunt et proponunt sibi problema. Tunc cooperta 
manu quisque ostendit suo compari et infit: ^quot insunt?' 
Si alius augurari potuerit, aufert illi. Sic tam diu hoc 20 
certant, ut uter deoneret alium (cf 

250. §Sic p. h. r. (cf)] Sic ratio comprobat magis 
puerile esse amare meretricem, quam ludere ut pueri 

264. §Mutatus Polemon (cf)] Polemon Atheniensis 25 
perditae luxuriae fuit; qui ad scolam Xenocratis philosophi 
ebrius uenisse narratur, sertis ac floribus redimitus; cum 
ab auditoribus perturbaretur, prohibuit magister et luxu- 

5 an creta ut sanij signabantur. V 7 signabantur ad- 
uersa] mala V 8 bonis — notasti] om.V 14 quo cum i 
20 augurare c potuerit c] potiuntur £ poterit edit tsm 
del.Fabricms 21 ut c*c.] donec unus deoneiet alt^Txm^ ed\t. 
23 ut pueri P/J cnm illa Fcf 25 pfiA.QmOTi c^ m Umw. 

polemon yfbPorph.] poiemo rV palemon vct '^^ ^^.c^as^ c''; 
27 narTBtur] peridbekLT Vct 



156 scHOL. rv m hor. 

riae crimina accusare cospit in taatom, nt Polemon velicta 
lnxima praeeipuns an^Brtor extiterit, atqne ita in amiaHap 
uenit pliilosopldcae disciplisae, ut post magiffcnim ipse 
docuerit {T^hfVci cons. Porph. 
5 §Aliter: Polemon adulescens ad scolas Xenocratia 

ebrius uenit, quando ille disputabat de continentia, pudi- 
citia, iustitia, temperantia et sobrietate, diciturque insignia 
luxuriae deposuisse, cum foisset philosophi oratione com- 
motus (rhVct 

10 §Fuit autem Xenocrates philosophus continentissimus 

et sobrius, de quo Lais meretrix sponsionem fecerat, quod 
eum ad suos sollicitare posset concubitns. Nocte qiiadam 
terrorem finxit et confugit ad eum et quasi necessitate 
nocte hac cum eo mansit. lUe inmobilis iacuit; post 

16 dum soluere cogeretur sponsionem, respondit: ego de ho- 
mine, non de statua sponsionem feci (rhfDVc^', om.Vy 
ni fallor de indusiria 

256. *<(Fasciolas>] Qnibus ligabant pedes siue 
bracchia siue articulos {F' 

20 *Focalia (6c?)] Coronas, quas habebant in coUo 

{r'hct 

256. §<Furtim>] Pudore deterritus, neqxds intellegat 
aliquando [eum] fuisse luxuriosum {I^hfVci 

258. § Porrigis irato (v)] Vt ostendat non esse £{anum 
25 amatorem, ostendit paribus esse moribus amatorem et 
puerum {rhfVc^ 

1 polemon] palemon P' fc ^ luxuria relicta palemon c J 
5 polemon] polemo V palemon ct adolescens c] adolescex» 
eett. 8 pnilosophia ratione V phye ratione ci 10 conti- 
nentissimuB et sobriuB] contineufl nimis cf 13 nocte — 

necessitate] om. ^ propter homoeoteleuton 14 mansit — boI- 

uere] om. c inmobilis hfV immobiliB FD^ 19 brachia 
siue pedes rv 20 coronas] torques (torquenB S) JuA. coronas c t 
28 eum fuiBse luxuriosum c eum luxuriosum ^; eum om. eett. 
24 porrigit v, recte ct 26 amatorem et puetum] om.Vci; 

cS alterum quogue schol. exhibent hoc: ^PorrigiB irato p.] Ama- 
torem pnero contparat'. Nec «cio atv Psc^wlflXMfon reuera tk 

scripserit: 'PorrigM irato^ Vt ottten^t tlotl «w^^ ^^sunn^ vbat 

torem, pnero comparat' 



S£BM.nft 167 

28Ak ^Sume catelle (o)] Verbnm blandientis est 

261. §<fit> h<a>0ret (ci)] Et staii ante molestas 
sibi ^ores [aut] ei: quibiis fiiit [ante] exclosas (rbVc^ 

*Stupet deiixas {F'hM 5 

a69w*Miiitaiitta*(cf)] Incerto cmu curreiitia {r\yvh)ci 

272« §<)iiDd solent .£aeere, inquit,. ittgenio leues, ut 
expresso digitis semine pomorum cameram feirire conentur 
{rbfVci eons. Pofyih. 

§Qiiiid cum P. (c)] Inter Picenum et Picentem hoc 10 
interest: Picenum uas dicimus, Picentem uero hominem 
(r'bfVoi 

274. *Liuenes enim frequenter m smore blandientes 
balbutiunt (rf 

^YpaUage. Non n^ba balbo palato fsris, aed uerbis 15 
balbis paJatum feris. Persius (1, 35): 

Subplantat uerba palato {rbf 

276. <CruoBem>] Gntdelitafaem. Hle scrutatur 
ignem giadio, qui est crudelis^ ignem, quo incendat ad- 
nerfios (r'6F 20 

277» §HeIlade p. (vc£')] Marius qnidam ob amorem 
Helladen quandam puellam ocddijb, cum ab ea contempne- 
retor, et se postea praecipitauit. Quid ergo? dicis iUmn 
nen fuajsse insanum, quem seeleratum faisse non negas? 

{rbfvci 25 

§ Aliud eaum puta& esse insaniam, aJiud scelus facere, 
cum omnes, qui aliter faciimt, quam debenit^ insani ha- 
beiuli meaii {rVei 

278. Cerriti dicuntur quasi a Cerere icti, qui Cereris 
ira percutiuntur {rbfV 80 

4 aut codd. ante ^.om.<»U. 5 defixas om.c^ 7 in- 
.qnii facere cS 9 digilio at 16 persius — palaio] om. f 
1 7 (aubfllantftt rvh) 18 ^jsuh lUe] nitdifipunoHonem «wnv]^ «&\) > 
!tAi etiam saipttm eat HlBi non ille t% 0(&c\^\> ^^•^^Ssi^YxX». 
coBiomo&oBlm € contemij £ 27. debent r'A ii^it«aVT ^- 

beADie^ 28 mmt yvVcS] sint r 



158 scHOL. rvm hor. 

§Aliter: 'cerritus' insanus. Cerriti proprie dicimtur, 
qui a Cerere percussi sunt (r'hVci 

§ Vult probare crudelitetem insaniam esse (Fh Vc^ 

§Absolues h. (c£^)] Sensus: ex duobus si alterutmm 

5 negas, uideris ex una parte eum absoluere, sed aliud 

crimen necesse est confitearis et uerum ei nomen imponas. 

[Vt aut cerritum dicas, aut motae mentis propter c^a^dem] 

(r' Fcf, b cihsciss, 

An pronuntiabis non esse insanum, sed pronuntiabis 
10 crudelem? Idest insanus naturae uitio, an instinctu nu- 
minis? (I^hV 

280. §Ex more (vf)] Ex consuetudine uolgari, 
quia uulgares putant alium esse insanum, alium crudelem 
(rhVci 

15 §Ego autem stultos et insanos utrosque appello 

(r'Vcs 

""^Cognata uocabula^] Apta quae dicunt grammatici 
epitheta (T 

281. *Compita dicuntur at ztrQaoduci (J" 

20 ^lusserat enim Augustus in compitis deos Penates 

constitui, ut studiosius colerentur. Erant autem libertini 
sacerdotes, qui Augustales dicebantur (1^6 ex Forph. 

*<Siccus)>] Senectute aridus, non abstinens aut so- 
brius (r' 
25 282. *^autis^] Quia solent oraturi manus lauare 

{r'{yVb)f 

285. §Mentem n. 1. (o)] Ostendit etiam superstLtiosos 
non esse sanos (jyhVci 

§Mentem nisi litigiosus (v)] Idest confiteretur men- 



1 aliter] om. v insanus] om. ct ^ qui — sunt] 

om. V 4 aliierutram rvf\ altenun yVct 6 ut con- 

fitearis Vct inponap Tf imponas vct ponas V 7 ut — 

caedem om. Vci caedem] crudelitatem edit. 13 quia 

yvbcQquB,r esse] ow.r 19competav AIT eTPAOAIAI y 

ai tstpaodia r ATTeTR^OA\6^\ v ^O cwm^^t^ v 25 ^olent 

codd.] Bolebant edit 27 etiam\ awAfcm t '^*^ ^^XKKtea 

^ci: conitetui Vf 



SERM. n 8 159 

tem sanam non habere seruum superstitiosmn, quem uen- 
debat, nisi forte amat litem, quia licebat emptoh agere 
contra uenditorem, si inueniebatur seruus postea uitiosus 

(ryvct 

Qui litigare post uellet, cum ad praesens uitium 5 
tonc celaret. Aut litigiosus dominus, aut mentem liti- 
giosus, idest captus sanitate (JTbV 

286« §Exciperet d. (v)] [Nisi mentem exciperet 
litigiosus dominus, cum uenderet.] luris erat apud ueteres, 
ut, cum seruum distraheret quis, eius omnia uitia uel 10 
animae uel corporis publicaret. Ergo dicit hunc furiosum, 
cuius mens excipienda esset (T^fVci 

288« *Iuppiter ingentes (cf)] Adhuc probat super- 
stitiosos esse stultos atque insanos {T^hfci 

297. §Posthac ne compellarer (v)] CompeUare est 15 
iniuriose alloqui quemlibet, ut Oicero is Philippicis (m 7): 

Laudat, an compellat edicto {JTbfVci 

*Septem enim fuere sapientes, et quoniam dixit 
octauum, allusit sicut luuenalis (2, 40): 

Tertius e caelo cecidit Cato {JT^bf 20 

298« §Dixerit insanum (vj)] Siquis me dixerit 
insanmn, discet a me uitia sua, quae pendent a tergo 
{rbVct 

§*Ignoto' idest retro posito {JTbVc^ 

299. §Aesopi fabula, quae duas peras dicit habere 25 
posse mortales. In illo postremo sua uitia, in primo 
aliena cognoscimus facilius; nostra enim uidere uix pos- 
sumus {JTbfVci com, Forph, 

6 qui] quia b 6 liti^osus dominus &] litigioBOB domi- 
nos eett, mente rbV htigioBos v 8 nisi — uendere^ 
om, ci 14 et ante stultos ifiSerpol. edit 15 est] est enim K 
enim eet c enim f * 24 retro posito] reposito Fc^^ «ed m V 
iigno duintatioms addito infra r 26 ulo codd.'^ *^^ ^>>^* 

poatremo I^bfV] postenore ct edit \x^^ ttxxs^ c^ ^waa 

eoddj prima edit 



160 SCHOL.rFIN HOR. 

*A tergo, ex dorso peodere dLcuntur ui^ eoruiHif 
qui, cum aliorum noteut, sua non uident. Persius (4, 2.4): 

Sed praecedenti spectatur mantica tergo (T^b 

308. §Longos ijoQdtaris (^)] Erectus ambulas et 
5 proceres imitsuis ae nobiles propter M^a)>ecenatem, qui 

tunc hortos aedificabat magnos. Aliter: diuites imitaris 
ac te in altum erigis, cum sis pauper et pusio {F^bfVci 

309. *<Bi|>edaIia>] Duum pedum (r'& 

§Ad sumjnum (v)] Idest a pedibus usque ad eaput 
10 totus duorum pedum es. Ita studio aedifica^ aUaorom 
domum, tamquam non te capiat baec, in qoa manes 
(rhfVci 

310. §Turbonis (o^)] Turbo quidam dicitur fuisse 
gladiator (ex Forph.)^ siue milea exiguae staturae, sed 

15 magni animi et in praelio fortis, cum esset armatus 
(rbVci 

311. §Qui ridiculus (v^)] Quare minus tu ridearis, 
quam rides gladiatorem illum, qui fuit breuis staturae? 

{r'bVci 

20 §Aliter: quomodo potes minus ridiculus esse quam 

gladiator Turbo, cum sis eadem statura? Et tamen eum 
derides (rbfVct 

314« §Absentis r. p. (oj;)] Exemplo siue fabuk 
uult ostendere insanos esse eos, qui imitantur eos, quibus 
25 sunt longe inferiores (r^bfVc^ 

§ Notatur boc, quod dixit pullos filios ranae. Debuit, 
inquit, dicere minores ranas (jr^fe Fcf 

31S. *Maior d. (o)] Vt imum ^ semia haberet 
magnitudinis modum {l^bci 

4 erectiis — diuites imitoris] om. ^propter homoeabilmton 
erectus Fb f} cretus v fretufrFo 5 procarefr c] psoceroa^oet^. 
6 aliter K.] ac r'bVc om.f 7 puBio] puaillufi c(; 9-ideitl 
om. ct 11 tanuiuAm F' F] tanqoam bfd 14 gladiatej 
c/: Priseian. VI 3, 16 : bic Tmibo^ i^m<»i i^to^rlum gttdiaioEii, 
TurboniB 18 qoam rbFV ^!'^ n canL c^ tv^sm iC 

^O aliter r'rc£] om.hf 



SEBM. n 8. 4 161 

320. *<Abludit imago^] Idest non a te discrepat 
parabola {I^bf 

321, §Adde poemata nunc ({:)] Ad insaniam illam, 
quam pateris aedificando, adde et istam insaniam fiaciendi 
poemata {r'hfVct 6 

323. §Non dico horrendam (v)] Et banc poeticae 
insaniam leuiore nomine appello, quasi uitio tuo parco 
(r'bVcS 

§ lam desine (v)] Idest comprime te tandem, o Da- 
masippe, cum scias etiam te insannm esse (l^bfVci 10 

324. §Maiorem (v)] Idest non dico, quia, cum non 
mtdtum possideas, uteris pretiosa ueste {r'(yvb)fVci 



SEEM. 4 



1. §Vnde et quo C. (vc?)] Catius Epicureus fuit, 
qui scripsit quattuor libros de rerum natnra et de summo 15 
bono. Sub huius nomine poeta Epicureos ita risurus est, 
ut in proxima Stoicos. Epicurei enim summum bonuni 
uoluptatem dicunt rerum honestarum; contra Stoici uo- 
luptatem gulae et libidinis luxuriam dicunt. Aliter: Mar- 
cum Catium introducit ordinem cenarum tradentem, deinde 20 
loquitur de secta Epicurea, et secat modo Epicureos, quo- 
modo secuit alibi Stoicos {l^bfVci cons. Porph, 

2. *Ponere signa (v)] Dare praecepta aut signa 
uiuendi. Quemadmodum in uia, ne erretur, signa ponun- 
tur, ita et uitam secuntur signa, in qua multi uidentur 25 
esse errores {I^bf 

6 hoirendus v 7 leuiore v} leuiore FbVct ^quasi 

rvVcp'] quia y 10 scias yhf] suas vV suadeas rct te 

ante ins: ofn.VcS insanum esse] pueros insanos esse c^ 

11 idest] ow. V 12 poBsideas Ff] posBides hvVc^ 14 ojaa ^?^ 
quois V Ib qui rc£ Porph,] om. yvhfV V^ iNi\«t T' \)^ ^^ 
am. r 20 indncit c£ introducit cett. PorpK. ottojkam i>^ 
in ordine cett. 26 sequontur v 

PamfAOMom BCHoxsiA nr J^obatitic. H. VV 



162 SCHOL.rriN HOR. 

3. ^Pjthagorftn (c)] Pythagoras Samius iyrannos 
patriae [suae] fugiens apud Crotonam phisicam pliilo^f 
sophiam docuit, suadens inter cetera propter fAcrcvipi^aKrtv 
ab animalibus abstinendum, et cum multos iuuenes audi-^ 
6 tores baberet, ne ab his ciuitas teneristur, a principibtts 
ocoisus est {T^hfVct 

Anytus et Meles accusatores; ab Anyto aecusatus 
Socrates, quod per omnia animalia tamqnam per deos 
iuraret, ipse sibi poenam sumendi ueneni decreuit (T^bV 
10 <^Anyti reum)>] Idest Socraten. Ab Anyto enim 

Socrates factus est reus, quasi nouas religiones indu> 
cens (r- V 

7, §Siue est natur^a^e hoc siue artis (c)] Tres 
sunt philosophiae partes: moralis, rationalis, naturalis; 
16 harum duas tetigit: naturalem et rationalem {r^bVc^ 

§Mirus utroque (vc{;)] Qui es optimus in utroque: 
et in arte et in natura {t^bVct 

9. *Res tenues (Z>)] Subtiles. Hae sunt enim, quae 
difficilius tenentur {I^bfc om, f 
20 11« §Celabitur a. (v)] Celat nomen auctoris, quia 

scit odio esse Epicurum quasi uoluptatis auctorem 
{r'bfVci 

12. §Ouis erat (leg, erit) (v)] Bene ab ouis coepit 
idest initio cenae, ut alibi {serm, I 3, 6. 7): 

26 Ab ouo 

Vsque ad mala citaret: io Bacchae 

{rbVct canS' Porpk. 

2 suae iiel sue ante patriae ponunt c|r, post patriae r'f, 
post fagiensF crotonamj cratonemc catonem^T 3 suadens 
r'bf] sed ad eius V sed (et e) ad hec (hoc S)c^ meTev^iyxuicur y 
meten yrx^cis V meten \|iuxuiciv r uercev q)pxuiciN v metS ph&osin f 
metenpsikoson b, lacuna in c^ 9 uenenumF ueneni ceU. 

lOidestrvJow.yF socratemrom.F llfEkctasestsocratesF 
J4 annt post partes pon. cg Ift qpi — ^jfct^o^^ etl quod eat 
ifl ntroqne paratus c? Ift su\iti[i^«k\ om. c W^V^ t 

^^c c 25 om.V 26 baccl» y \>ac\i^V >a^<iOafe c\«*3w6 tijV;, 



s£RM. n 4 lea 

15, §£t suci m. (i^)] Grede, quia longiora oua et 
meliora sunt, quam rotunda, et albidiora (r"2) Vc^ 

14. §^Callosa^] [Stipidosa] [aut] fortiora aut me- 
lioris saporis (r'hVci . 

*Vitellum] Pro callo (F' 6 

16, §*Cole', hoc est ^caule', ut clude pro claude; 
saurices pro sorices; cauda coda {T^hfVc^ 

§Caulis dulcior est, qui nascitur in aridioribus locis. 
*SuburbtfnoV quasi suburbana loca riuis habundant 
{r^hfVct 10 

16« *<Elutius^] Dissipidius, dissolutius, minus sa- 
pidum; aquatius, liquidius, fatui saporis {{r'hf 

*Elutius (t)] Limatius (cf 

17, *Si uespertinus (cf)] Si amicus, inquit, [uesper- 
tinus] insperatus subito uenerit {I^hfci 15 

18« *Responset (c?)] Resistat aut resipiat, relucte- 
tur in faucibus {l^hct 

21« *^Alii8>^] Idest noxii et periculosi sunt, ut 
{Verg. ed, 3, 94. 96): 

Non bene ripae 20 

Creditur {l^hf 

24. §Aufidius f. (c)] Attfidius conditum de Falemo 
uino faciebat, sed stulte, quia austerum est, et non debe- 
bat nisi mollis uini conditum ieiunus gustare {F^bfVc^ 

26. *Leni p. m. (J)] Mulsum et conditum dicitur 26 
et melioratum {Vhc^ 

27. *Prolueris (cf)] Profuderis [irrigaueris. Vir- 
gilius {Am. I 739): 

Et pleno se proluit auro] {r{yh)fc^ 

1 cxedoy ciedece^. 3 s^pidosa Haut^aT] 8apido6ari'& 
■cipidoia y om.Vct aut ct om.^ ceU. fortiora c|;] forcioraF 
fomaP'5 6callor]gaUoyr 6proom.yvF«t4a».6 7pro 
om.yvV cttuda coda F 6] coda pro {<m.V) cauda fVct 

9 habnndant ryv abundant ct, deficii b 14 m^^^^x^^x^ ^\ 
om, T'hf 16 ant resipitkt] aut leliat r om. c^ V^ '\^«^H\ 
am. ff ikoxii] nocim i 28 et — gUBt«re>\ cwa. *i ^^ ^^ 
am6f aael: r"^] oe/ £ om. c 27 irtig: — ««ro om. c^ 



164 SCHOL.rFINHOR. 

28. '^^Mitulus)^] Concharum nigrarum genus est, 
siue pisciculi (r'b cons. f Forph. 

♦<Obstantia>] Quae claudunt uias uentris (I^f 

29. <(Breuis>] Parua aut (sec. F^ph.) breuis tem- 
5 poris, ut est (amn» I 36, 16): 

<(Breue)> lilium. 

Haec, inquit, cum uino Coo accipe {r'b V 

30. §Lubrica (cf)] Introrsum limpida ^conchilia 
implentur luna crescente {l^bVct cons. Porph, 

10 31. *Generos^a>e t. (cf)] Idest conchilii [nobilis] 

(ryci 

32. Murice B. (v)] In Lucrino sinu pelorides idest 
optimi murices nascimtur (l^bV 

§<Melior)>] Quam in Baiano littore. Murex autem 
15 genus est piscis. Lucilius (fr. XXTV u. 62 M,): 
Murexque marinus (I^bVci 

Lucrina peloris (f)] Quae in Lucrino sinu' capitur, 
qui est uicinus Bais (r'bfV 

*Quae in Lucrino sinu nascitur, ubi meliores nascun- 
ao tur murices (quam in Baiano — marinus) (cf 

34. ♦<Patulis>] Repandulis (Fb 
*Ad naturam respexit (T 

35. §Nec sibi cenarum quiuis (vj\ Nemo debet 
arroganter dicere scire se apparare cenas; etenim ardui 

25 artificii est easdem diligentius apparare (I^bfVci 

37. §Nec satis est cara p. a. m. (^)] Cara mensa 
[ideo] dicitur piscatoria (itein Porph.)^ quia carius pisces 
quam caro alia distrahuntur (J" Vc^ 

6 breue K. ex Porph.] om. codd. 10 nobilis f om. cett. 

12 in — nascuntur] In lucina pelori ubi optimi murices nascun- 

turF lucrino rbcS] lucrina y lucrine v lucinaF sinu t] 

sum (lucrinosum) c om. cett. pelorides K.] peloride F' pelori b V 

•i-=idest K.] ubi bVcS om. cett. 18 nascitur ct 16 luclLiuB 

yf^^J om. rV nt c£ 17 lcwim. Ixicem?» c WsfojL^ ^ lucrino] 

IncerDO V 18 bais vf\ baxna V \i«»^^ Tb 1'^ -assDMi — 

etenim om.V 26 est rbfcQ om. ^vV ^l ^^^^ cXww,««.. 



SERM. n 4 165 

'''In Bostris, ubi piscis caro uendebatur {Fb 
39. §Languidum uino dixit uel bene saturum, iam 
recusantem cibos, iam fastidium patientem {T^bfVci 

41. §Curuat aper 1. c. (v)] Idest de Vmbria aper 
suauis est. lis crassitudine sua lances p^a^ene curuat, 6 
eas scilicet lances, quae uitiant corpus hominis et iners 
faciunt, multas atque uarias escas subministrando (1^5 Vc^ 

<Vitiantis> cames hominum et inertes facientis, 
quia, si multum est aliquis aprunae, uitiatur eius sto- 
machus. Aliter: mensas uitantes inertem carnem, hoc est 10 
pingui et pondere ipso subsidentes {fJ^hfV 

42. *<Harundine>] Maro {Am. X 709. 710): 

Silua 
Pastus harundinea {Th 

43. <Submittit)>] Pingues facit. Ad edendum aptae 15 
sunt capreae, quae uineta pascuntur {FfV 

44. §Fecundi leporis (v)] Aut quia dicuntur ter 
in anno parere aut [quia uno coitu concipit] quia dicun- 
tur {sec, PorpJi.) semper praegnantes esse lepores {r"bfVc^ 

*<Armos>] Pro lumbis dixit {I^b 20 

47. §Sunt quorum ingenium n. t, c. (v)] Sunt qui 
inueniendis tahtum crustulis ingeniosi simt; ideo non satis 

2 hoe schol. in cf smo hco ad u. 39 positum est, in cett. 
fdlso ad u, 58 dixit V\om.cett. uel] idest bfcAtem t 
3 fastidio cf pacienteni ybf facientem ry V faciente cted. 
6 et — subministrando P' 6] ow. Vct 8 facientes codd. 9 quia] 
qua V aprunae r (rectissime : * est ' enim == * edit ')] aprune v 
aprime y aprime V aprine cami deditus b a prime camis de- 
dituB /mensae optimae (opimae ?) Hauthal 1 1 subsidentes r /* F] 
subdentes yb Hauthal subuidentes v 16 caprae sunt ybV 

sunt capreae /* sunt caprae r 17 Aut — uno] om. ^ terl 
tef (= Terentius) f om. Vc 18 quia uno coitu concipit om. /, 
del^it Hauihal, mihi quidem proprium scholion fuisse et per- 
peram huc uidetur inrepsisse quia dicuntur — lepores om. ct 
Pauly 19 prestantes r V pugnantes v 2^ \\!iwft».\\ 

minuendis i ahsc. b in inueniendis c edit. 'non ^-^Xaa ^'«^^» '"v^^ 
c edtt.] BAtiB eat id: /" V non est idoiieTLB ^«Aj^^ V> ^ •^fwwv 
/tgviet 



166 SCHOL. rriN HOR. 

est idoneus apparator conuiuiorum, qui nouit, quae sunt 
optimae placentae {T^hfYci 

*Inridet eum, qui de opera pistoria in libro scripsit, 
Oatius Miltiades {Thf 
6 62. ♦Crassi (f)] Asperitatis, molestiae {I^bei 

66. ♦Vina c. 1. (cf)] Limum fecem dixit {l^bcS 

68. *Tosti8 (vc)] Aut Mctis aut assis intelleguntur 
(r'6c? 

<(Squillis>] Alii cammaros, alii caridas dicunt {I^b V 

10 69. §Nam lactuca (cf) innatat a. (v)] Idest acri 

stomacho obest. Lactuca post uinum laedit et acrem facit 

stomachum. *Linatat' ergo dicit, quia, quicquid non 

insederit stomacho, laedit {I^bVc^ 

60. §Pema magis (v)] Ita reficitur per has res, 
15 per pemas et hillas, conuiuae stomachus, ut [non] omnia 

malit, quae uenduntur in popinis mimdis {r^hfYci 

§Hillae et hilli dicuntur salsa intestina. Hirri po- 

sitiuus est, diminutiue hilli dicuntur. Haec hilla quidam 

in diminutione neutri generis esse dicunt, alii: hilli siue 
20 hilla fartata salsicia {r^hfVc^ 

*Alii sic ut sit ordo: 'et magis illis' a pronomine, 

ut sit: quaecumque inmundis feruent allata popinis {ryh 

61. <(Flagitat i. refici^] Exigit, ut reficiatur inmorsus 
hac peraa {l^hfV 

25 63. §Est oper^a^e p. d. (c?)] Qui adtendit, operam 

exhibet, qui admouet aures ad audiendum, opera utitur. 
Huius operae pretium habebit, qui audit; proficiet enim 
multum {rhfVct 



1 apparator] aptator V qui cfj quia cett. 3 in- 

ridet y\ irridet cett. operae y opere cett. pistoria y6] 

pistorio T pristino f 6 dixit] om. hv 9 cameros V 

caridisF 10 ideet — uinum] om. v 11 lactica r, om. ct 
12 non r'&] om.Vc^ 15 non c^ om. VhfV 19 dieunt 

alii JT.] alii dicnnt VhfV dicunt a\\\ ^Vcvro^ c^ 20 farteti^ 
^rsa / fsirta, c 24 hac pema^ om.V '^'l o^^^^ <i^ «^e^M^ 
^'^fV habebit r'bf\ habetui ab ^o Vc^ 



SERM.Hi 167 

ft4. *<E dulci c. oliuo>] rivKslal^ oonditupa (Ff 

66, §Munaque d. (c^)] Muriam antiqui dioebant 
liquamen et Syrorum lingua sic dicitur {I^hfYci 

67« *Hoc oleum dulce multiplex ius ipsum mixtum- 
que oleribus (r'bf 5 

68« *<Croco>] Lectum est et bic crocus et hoc 
crocum {l^b 

71. ♦*Vennucula' uuae genus est, cuius botriones 
ollis seruari possimt {l^bf 

78. Ordo: banc ego cum malis primus inuenior 10 
puris circum posuisse catillis {I^hf 

74. (§) Piper album (cf)] Aut per antipbrasin album 
piper pro saJe posuit aut quia, quando teritur, album fit 
ihfVc^ 

*Ypallage, idest piper nigrum cum sale albo, idest 15 
ego primus inueni eum sale piper (l^f^ in h hoc schol. 
dbscistm 

76. Incretum dixit in puluerem redactum. Alii: 
non permixtum. *Puris' aut mundis aut tersis aut nil 
aliud habentibus; [alii] ^catillis' catinis diminutiue (T^hfV 20 

♦Incretum (cf)] Permixtum (F^hfc^ 

77. *^agos>] Epitheton piscium, quibus naturale 
est late uagari (jT' 

79. *<^igurrit>] Leuiter comedit. Vt Terentius 
(eun. n 2, 4): 26 

Itidem patria qui abligurrierat bona 

(r"6, sed V paene euanuU 

81. ^ln scopis>] Basura serrarum, quod Graeci 
dicunt TtQlOfia {r'hfV 

*(Jji scobe^] Hic scobis et haec scobis dicitur {l^hf 30 

1 TdYxedeuj y om. rf yhm^i ilaiat HauthdL 5 oleri- 

bus »] (m.rhf 8 uenuncula v iennucula f 10 inuenior K.] 
inuentor codd. 11 puris v^ piris cett. c: c: K.\ catillia vV 
ctktiDiBrbf 12 an^hrasm c antifraam bfV ^\»\iTwsOTi. \ 
JS pzper ^bum ci salej sale albo c£ qvna» c^ ofw.M'^ 
19 nibil vV 24 lenitei h 



168 scHOLt rvm hor. 

83« ^apides uarios^] Diudrsa marmora (cf. Porjoh.), 
Alii mensam uarii marmoris; plurimi pauimentum uermi- 
culatum, sebatum {r'hfV 

Magis reprehendendus es, si torale habueris sordidum 
5 et non bene detersum pauimentum, quam si defaerint tibi 
pisces et uina optima {r"bfV 

86, §Iustius reprehenderis, si non habueris mappas 
mundas et scopas mundas, quam si non habueris optimos 
pisces, quos non solent habere nisi diuitum mensae 

iolr'hfVct 

88. Ad Epicureum illum, qui haec omnia conui- 
uiorum praecepta digessit (l^hfV 

93. ""Desideramus enim, quae nescimus, et iam nota 
contempnimus {r'bf 
16 94, **Quia contigit' tibi uidere magistrum expo- 

nentem {r'hfc^ 



SEEM. 6 



1. Inducit Ylixen interrogantem Teresiam, quemad- 
modum possit reparare patrimonium, quod perdidit per 
20 procos. Secat hoc loco heredipetas {T^hfV 

§Hoc quoque Tiresia (v)] Inducitur persona Vlixis 
ad Teresiae umbram loquentis apud inferos, quomodo 
amissas opes reparet, et hoc ex Homeri Odissia sumptum 
{leg. sumpto) aliud agens artem heredipetanmi lacerat. 

1 diu : marmora] om. V 3 sebatmn V recte] seliatum 

r* om. hf tessellatam Heraeus serratnm HauthcH sigillatam 

Petschenig, sed uid. stud. Vindohon. 1901 jp. 113 7 mappas 

— habueris] om. ^ propter homoeoteleuton 8 et scopas mun- 

das] om.V mundas] om. c 9 diuitium y 18 et iam K, 

udd. stud, Vindoh. 1901 jp. 113] etiam codd. edit. 16 expon: 

om, c^ 19 per — her: om.V ^O ftfeca.\.%wAAmljf 22 lo- 

qnentia umbram hf aput V pr. ^^ wan^^joaa. ^««J^ ti\ 

Bumptnm cett. em. K, 24 lazeiat V 



SERM. n 4. 6 169 

Teresiae aniTnam multa dizisse ait praeter narrata 
(rbfVct 

7. § Aut a. p. (c)] Maior necessitas est comparandae 
substantiae; onmia, inquit, procorum turba consumpsit 
(rb Vct 5 

8« *Omnia contempnuntur praeter pecuniam, nisi 
nobilitatem fuerit comitata substantia {Tbf 

9« § Quando p. m. (cf)] Idest remotis difficultatibus 
accipe, quomodo diuitias compares (J^Fcf 

11. § Priuum l6uxCxccrov o^bv priuata res, quod 10 

uniuscuiusque proprium est et alterius non est. . Legitur 
et primum ut ^prima poma'. Priuum autem est, quod 
unius est; unde et priuilegium, ut hoc Plautinum indicat 
(^fragm. 49 B. LXVm TF.): 

Cilix, Lucisce, Sosio . (fe^'. Spsia), Stice, ;l?armenQ,. 16 
Exite et ferte fustes priuos in manu 

{rbfYc^^ sed v propemodum manuit 

14. §Ante Larem g. (cf)] Idest antequam primitias 
Laribus tuis offeras, mitte diuiti, qui est ipsis scilicet dis 
uenerabilior {TbfYct^ v etumuit 20 

1 et teresiae (teresie f) bf ait K.] ait (autF) enim FV 
ait eum ct narrat b narrator f om. v narrata ed%t.'\ natora r 
natoram cett. 3 est comparandae K.'] comparanda FbV est 
comparata c edit. est cooperiam t 10 priuum] primum V 

pruum c p. f tSucltatov K. uid. stud. Vindobon. 1901 p. 116] 
iai-eT^TON V i6ieTaT0N y Id 6ieTaT0N r i'AI6T^TC0N Blan- 
dinius uebust. teste Cmquio ldi,6%trj;tov Hauthal 
. . .] CeNIHNIa N€TlfOO€NK V 

0€NITINIA N€ITSO0€NI<. y 

0€TI ANTANETSO0€NK. V 

OCNITHN laN€ITSO0€N K. Oruquii Bland. ue- 
tugt. sec. edit. 1573 p. 396 ; duorum fere uerbonm spatium uacuum 
retietum est in cf priuata res 6/^ priuata . . y priuati V 

priu r om. cf 12 ut — priuum om. J pri\mm"\ \iTOKsasi. V 
pruum c Ib cilix — parmeno] om.FcE, nou r'bf \sis£vaRfc 
rfi/7 Ueiace y parmene r 18 idest^ om.bf "^^ ^c^^^^J^ 
am. df dis VJ aiiis i diis cett 



170 SCHOL.rFINHOR. 

16» *Sme gente (cf)] Ignobilis, sine nobilitate 
{rifEct 

*<Cruentus>] Parricida {T^hfE 

16, § Fugi<ti>uus (c)] Aut qnia *sine gente* dixerat, 
5 aut quoniam 'sanguine fratemo cruentum', ut propter 
scelera patriam deseruerit (r^hfVc^ 

19, § Certans semper melioribus (f)] Certans datiuo 
casui iungitur, ut Maro {ecL 8, 55): 

< Certent et cignis. ululae 

10 et (ecl 5, 8): 

Solus tibi certet Amintas {T^hfVci 

21. §Et quo<n>dam maiora tuli (J)] Hoc item 
Vlixe8[ut] (Fcr^r. ^en. I 203): 

passi grauiora, > 

15 et item {Hor, carm. I 7, 30): 

fortes peioraque passi {T^hfVcf^ 

23. **Astutus' in malis dicitur, 'acutus* in bonis, 
ut Scipio acutus, Hannibal astfttus {FhfE 

24. *Vafer (c?)] Vrbanus, astutus {r'hEci 

20 26. § Insidiatorem p. (cf)] Insidiator enim est ille, 

qui non honoris causa ferfc primitias et quaeque bona, 

sed captandae gratia hereditatis {I^hfVc^ 

§Pr<a>eroso f. h. (c)] Idest cojisumptis turdis tuis 

alium fecerit heredem {F^hfVc^ 
25 Metaphora apiscibus, qui, cum semel euaserint hamum, 

retia forte non incidunt {r'hf 

1 ignobilisl om. f 4 quia] quod ^, oraissis reliquis 

6 cruentum rVc\ cruentus erat hfv 8 casui r*hfc'\ caauFJ 
11 certet rVcJ^ certat yhfv 13 ut c^ om. cett. 15 item 

vVpr. aut eorr.] idem cctt.V ^. aut cott. 20 insidiatorem 
emm (om. cS) emn dicit quiVcJ wiSssiV ow,. t '^S.^^V.Y^ 
l ^om. cett, 25 metaphoxa rbf^ meit»S.OT%. t-» 



SERM.ns 171 

26, Virgnianum iUud {Aen, VI 95): 
Tu ne cede malis (I^hV 

33» §Qaiiite puta (c)] Hoc dicit, ut aecedens non 
nomine, sed praenomine honorifice appellet (r'6/*6Fcow.f 

34. §Ius a. (c)] Idest controuersnm uel obscurum, 5 
quod potest utrique parti prodesse pro ingenio interpre- 
tantis (rhfVct 

*<[Anceps>] Epitheton iuris (r'hf 

35« §Eripiet quiuis oculos citius (^)] Idest facilius 
patior me onmi labore torqueri, quam te pretium nucis 10 
«mittere {rhfVct 

36. *Cassa (cf)] Fracta ir\yvf)ct 
♦Pauperet (cf)] Fraudet, spoliet {l^lyvf^cl 

37. *Neu sis iocus (v?)] Ne sis ludibrio cuiquam 
{r'hfci 16 

37. 88. *Atque p. c. i. (f)] lube eum corporis sui 
habere curam (T^hfci 

39. *Persta (c)] Permane, perseuera {l^hfci 
*Rubra (ct)] Ardens {rhfc^ 

40. *Infantes (c)] Mutas, quae loqui non possunt 20 
(r'hfci cons. Porph. 

§Tentus omaso (v)] Distentum Furium dicit omaso 
aut edacem aut sordidum (T^hVc^ 

§ Omasum dicitur intestinum bubulum; carne pingui, 
idest bubula (rhfCVct 26 

41. §Furius Viuaculus in pragmatia belli Gallici: 

luppiter lubernas cana niue conspuit Alpes 

{r^hfVc^ cons. Porph. 

§Aliter: Furius poeta inmanis uentris, qui niuem 

1 iUud rh F] est illud v 8 hoc dicit ut c] ut hoc 

dicat cett. 6 controuersum rvfV contrauersum 6 conuersum 
com.S 9 quiuisj qui a uiuis i 24 omaeua c{; ^^wcw?i\ 

aut came edit. ut came c v- came £ ^5\>T]ite\siiBi\\yQJci^i^c^^ 
26 galJJciJ om. Vc^ 27 conspuet c£ "^ Vsasi. r' tV\ ^ss^- 
mania b im&ma c 



1 72 SCHQL. r' F m . HOR. 

spumas louis dixii Ideo hoc eius persbnae dedit/ tam-' 
quam ipse spuat {r'hfeVct 

42« §Noime uides aliquis ({;)] Ordo: aliquis prope 
stantem tangens cubito dicat: nonne uides, nt .patiens? 
fi {r{rbfv)Vct 

44« *Plures adnabunt (v)] Idest uenatus hominum 
tibi deesse non poterit, quia dixerat (u, 25) *praero80 
fugerit hamo* {^'(rbfvhis) 

*<Cetaria>] Lucra (I^bE 
10 '''Cetaria dicuntur proprie loca, in quibus salsamenta 

• fiunt {r'hE 

*Cetaria (cf)] Officina, in qua liquamen conficitur 

{r'hfci 

46. *Sublatus (cf)] Susceptus, natus {rhfE;vnv 
16 deest foliwm imum 

47. Paulatim, inquit, in eius amicitias serpe, ne t^ 
prodat manifesta blandities et patrimonii cansa id facere 
uidearis, ne te obsequium <nudet>, idest nudum reddat 
obsequium {FhV 

20 63. *Sic tamen ut limis rapias (c)] ObHquis oculis 

raptim legas {rhfsc^ 

63. 64. § Prima cera secundo uersu heredis continet 
nomen {FbfVct 

64. *Multisne coheres (cf)] Deest m.{rhfEBct . 
26 66. 66. §Plerunque recoctus scriba ex quinqueuiro 

coruum d. h. (f)] Recocti dicuntur scribae, ; qui. 8<a)>epiu$ 
cum proconsulibus ad protiincias missi exercitatiores facti 
sunt usu ipso et frequentia. Solent autem mitti quinque, 
inde 'ex quinqueuiris'. Ergo hoc uult dicere: caue, ut 



1 spumam ct 3 prope rbfvV] prope te c|; te prope 

edit. 8 fagerit rv alt loco et Hor.] fagerat bfv dlt. loco 

9 lucra] del. Hauthal, sed uid. stud. Vindobon. 1901 p. 114 
18 obsequium] om. b nudet idest] idest F uel V om. b 

27 cum] om. rVc^ pro consulibus rVct 28 ex (ow. Q 

ipsa /requentia, et (ex c J) ipso \iau.Vct xaitti <\uinque] quin- 
que miti V quinque uiri mitti c£ 'i^^ c,"aMfe ^t'^ wavrv<i'<; 

ut yfs Vc£] om. r 



SEBM.il 5 173 

ne sic captes, ut iapostorem incurras, qui te spede in- 
stitutionis inrideat {rfeVc^ 

§Homo enim exerdtatus facile inludit auidos et 
appetentes rei alienae; et perstringit fabulam <^A^esopi, 
quae est talis: Coruus cum praedam ore portaret, lau- 5 
datus a uulpe, quod bonam uocem haberet, clamare occi* 
piens omissam praedam perdidit. Et recte dixit coruum, 
qui mortibus pascitur {Fh fBVc^ 

56» § Scribae ibant in prouinciam cum magistratibus, 
et, cum redissent, uendebant decurias suas et quinqueuiri 10 
dicebantur. Quod si uoluissent iterum magistratibus ap- 
parere et fructus priores percipere, recocti dicebantur 
{ThfVct 

*Coruum dixit hiantem heredipetam. Ideo autem 
coruum dixit, quia corui semper esuriunt (^Ths 15 

57 r §Quod Coranus fecit, qui Nasicae accepit filiam 
et auaritiam soceri ficto testamento delusit {FhfVci 

Aliter: quidam scriba secundo factus scriba et quin- 
queuir factus delusit queiidam, qui ei hereditatis obseque- 
batur gratia {FhfV 20 

69» ^Satyrice iocatur secans illos, qui diuinandi 
artem proj&tentur {Fhf 

62« *Iuuenis (c£')] Augustus, quia iuuenis uicit 
Persas {FhfEBct 

66. §Metuentis reddere soldum (f)] Idest nolentis 25 



1 ne rfsQ nec Vc inpostorem r«] imposterem / in- 
posterom V in posterum ct 2 inrideat Fb] irrideat fV 

om. c^ 3 enim fs] nisi F om, Vct; h ahsdss. 8 mortibus 
(mortuus £) (Mdd., sed in V infra b, pimctum pictum est; an 
corrigendum erat ^mortuis'? Apud poetas qutdem ^mortem' 
pro /mortuo' uel ^cadauere' positum inuenimua; morsibus 
edit. 9 Aliter scribe c^ 11 quod si — dicebantur] om. t 
propter homoeoteleuton magistratus appetere c t^ ^o»^ 
qui c^: fecit e£] fait ceU. 17 deluwt^ awi.Vc^ \.^ ^^sc^"^ 
aft^secnado om. y 21 (satyrice h) *ia i\]LTXfiu\& f E\ ^^^^^^ 
rd om. sc^ 26 ideat -^ dotem] om.V 



174 SCHOL. r F IN HOR. 

reddere integnun dotem, nequid de solido ptttrimonio 
minueret, ac per hoc ualde cupidi et auari {ThfEtVci 

66. §Tum gener hoc (|;)] Sic dicit, quasi per 
diuinationem praedicens hoc futurum Tiresias, quod iain 
6 fuerat factum {rhfVci 

'''Dabit (c)] Pro ^dedit', obseruatis hoc modo in 
tota narratione temporibus {ThEci 

73. §Sed uincet 1. (c)] Idest ualde melius est, si, 
quorum hereditates afifectas, eos blandiciis habeas superatos 

10 (rhfVCy textum om. f 

74. *Expugnare (cf)] Vincere obsequiis tuis 
(rhfEsct 

76. §Penelopen f. p. t. (f)] Facilis esto, quasi po- 
tiori deduc uxorem ad domum (JTheVci 

15 78. §Quam non potuerunt recta uia deducere aut 

disciplina {FhfVci 

80. §Nec t. V. (c)] Haec res fecit Penelopam 
castam esse, quia Uli magis studebant penui quam ueneri 
{rhfVct 

20 84. § Anus improba (^)] Anus quaedam a captatore 

nudo nudam efTerri se uoluit, ea uidelicet cogitatione, ut 
uel mortua humeris eius elaberetur, quae elabi captione 
eius uiua non poterat. Ergo diligens esto circa adeundos, 
quos captas {FfVc^; in h tottm schol. dhscissum est, 

26 relicta hac noia -ss- 



1 nequid — auari] om. fs de — minueret] solido desit 
{om. V) patnmonii Vct 2 cupidi et ybE] cupientis etc^ cupiet r V 
4 tyr: bVc^ tir: cett. 6 factmn fuerat bf 9 bhuiditiis c 
11 obs: t: u: c^ 13 quasi] et quasi ct 15 recta] a 

recta c arrepta j^ aut] et a c a Ff 17 penelopam] pene^ 
lopeam r penelopen c^ 18 penui K.] peni FbfV uentri ci; 
edUt. ueneiij uentri V 20 a c^] om. cett. 2k nudo] 

om. c^ se efi^rri c cons. S ut — captas] ut si ipsa mortoa 
nudis hmneris heredipete oleo unctis ad sepulchnun delat» 
esset partem testamenti haberet captator c («tc, non ut Umere 
referi Pauly); ut sup mortua nud«i moT\>\% Vroas^Tia heredipete 

oleo unctia adsepulcmm lata e&aet 'i^tts^m \^\a»m«0D^QL^iaiQ«B^ 

captator ^ 



sERir.n5 175 

87« §8eilioet elabi si posset (J;)] Sensus: declarat 
ita anxun testatam esse, ut, si cadauer eius elapsnm esset, 
is, qui non protulisset, careret hereditate. Hoc autem 
dieit, ut heredipetas moneat nimia obsequia declinare 
(rbfiVci 5 

92* ^Obstipo^] In alterum kumerum declinato {T^bV; 
redit cod, v 

'''Inclinato {iUm Scaums apud Farpk.) uel immobili, 
fixo (r' 

♦Deposito (cf 10 

'^Quia is babitus proximus est uerecundiae {l^b 
94, *Populi si ftterit constipatio, Jibera eum {T^bf 
9S« § Aurem substringe loquad (^)] Diligenter audi, 
aut caue ne dicas: quid dixisti? Aliter: diligenter ad- 
moue aures tuas loquente illo {l^bfVci 16 

96« Ordo: inportunns urge, idest laudando eum, 
donec dixerrt sublatis manibus ad caelum, idest iuratus: 
obe iam, idest sufficit et bene habet {VbfV 
♦Importunus (cf)] Pro inportune {Fbfct 
97» Instanter lauda,, ut eius desiderium uincat obse- 20 
quium {FbfV 

98. § Crescentem t. (v)], Gaudentem rumoribus. Lauda 
illum falsis laudibus. Quemadmodum utris inmisso flatu 
nihil capit nisi solum tumorem, ita et qui falso laudatur 
{ryVct 26 

'''Idest quanto magis uideris eum laudibus erigi, 
tanto magis laudato {I^b 

1 decl: ita] ita declaret c it& i 2 eiusl ei c^; 

3 hereditate — declinarel etumuit s 4 nimia] ad nimia c 

om, t declinare r] declinari cett. 11 quia] om. v ha- 

bitus y\ auitus rhv IS diligenter — diligenterl caute ct 
16 iik)] eo c2r IB inportunus v\ ii^portoniciB K importunus 
rf, h tihsciss, 18 oh« iam] hoe latn v ho^ iAmF \is^ ^\^mr 
h <-^ hoc> / hoe b 1$ (inportune b) ^^ TvxBjL<Qflf^\» to^* 
tamoribua tdi9. 23 utrisj uenun i in^ <i Vwi-wn.a ^»*^ V 

mmiBBo] lacuna in V 26 idest v\ iw». Pb 



176 SCHOL.rFINHOft; 

99. §Cum te seruitio (v)] Oum morfcuus foerit 
diues, uel cum te heredem fecerit, ut cuius causa seruieras; 
impetrabis {rhfVct 

100« § Et certum uigilans (v()] . Quia solent ho- 
' 5 mines, quae cupiunt, per sonmum uidere. Ergo noli cre- 
dere te heredem factum, nisi cum illud uigilims uideris 
(rhfYct 

1Q3. *Sparge subinde (f)] Frequenter dicito: unde 
mihi tam fortem amicum? {rhfc^ 
16 105. ♦Arbitrio (c)] Deest Huo' {I^hfci 

*Sine sordibus (cf)] Sine tenacitate {r'hfct 
108. §Dic ex parte tua (v)] Idest huic te dic 
libenter uendere , quicquid hereditatis ipse desiderat 
{r'hfYct{yh%s) 
15 109. *Gaudentem nummo (v)] Et uno nummo, qui 

erat imaginaria uenditio pro donatione {I^hf^v bis) 
110. *<Valeque>] Vt {Yerg, Am. V 738): 

lamque uale; torquet medios nox humida cursus {Fh 



SEEM. 6 



20 1. §Hoc erat in uotis (t^^)] Hac satjra de iucun- 

ditate secessus sui loquitur, qua in Sabinis fruebatur, et 
de incommodis urbis loquitur, quae passus est, dum ob- 
sequitur M<^a>ecenati {r'hfYc^ 

§Modus agri non ita magnus (cf)] *Hoc erat in 

35 uotis', ut haberem modicum agrum et in eo fontem et 

2 ut eins (enim t) causa seruias imperabis Paidy cwm et\ 
Bemieras F'] seruieram f seruias Yct^^h ahac. 8 imperabis Ye t 
6 te heredem factum credere ci uigilans illud ct 12 idest 
Z"bVc] om, fSv alt, loco ^O ^«A.ywi i corr. 6vFc] satira 

r^pr. /? iuc: P'c] iocuiid; bfVct 'i^. V^i^ — TkSj?Q3£\ <m. 
ri^K hoc inqait optabam cg 



SERM. n 6. 6 177 

uicinam siluam. Plus autem fortuna concessit, quam 
semper optaui {T^hfYci 

2, *Iugis (cf)] Perennis {r'hci 

6. ♦Propria (cf)] Perpetua, rata, firma {l^hfci 
sim. Forph. 6 

8. §Fac patrimonium meum certum esse, si non 
habeo mala uota {r^fVc^ 

9. §Denormat (c^)] Decurtat et inaequalem facit. 
Est autem norma, ad quam mensores aequales dirigunt 
fines, habita perpendiculi ratione {J^hfYci 10 

12. *Diues (cf)] Deest factus {l^hfd 

12. 13« § Amico Hercule (cj;)] Quia ei per quietem 
thesaurum traditur demonstrasse, aut quod Herculem 
mercennarius coluit, quo merito thesaurum repperit 
{I^fYci^ hdbsciss. 15 

13» Scilicet fac, ut, quae habeo, sint perpetua, si 
amplius non desidero {l^hV 

14« *Et cetera (c£)] Segetes et uineta et siqua sunt 
simiUa {I^hfct 

15. §ytque soles custos mihi (v)] Mercurius enim 20 
dicitur dator esse opum ^ut^ Hercules, uel custos, quia 

in Philippis eum liberauii Et in carminum iibris ait 
(n 7, 13. 14) Mercurii se ope seruatum: 

Mercurius . . . 
Denso pauentem sustulit aere {I^hfVc^ 25 

16, *Et arcem (v)] Aut uillam in monte positam 
aut quasi regiam meam, ut {Verg. ecl 1, 69): 

Mea regna uidens mirabor a., 



4 firma] om. f, exhtb. Porph, 6 facl idest fac v porro 
faoy, a5«c. 5 ^decnrtatr^F] decurrat/^aiac. 5 detnrpatc^ 
9 mensores r'f] mensuiMVctedit 10 finearYF^owi.cf 
habitarV^sineci: 16 scilicet] om. F ^OuW^^^^^^^w 
21 ut oA^ K uel CQBtoB K,"] cuatoB uel codd. ^^.m^cssosy;^ 
— amj ctm mercuritiB Ubua pauentem. suBto^iVi Vjsv^^^wiSt^ ^ 
In aerem c^opp. r'bfV 

PnmACMowa bo^oisia ur Horatztm. H. ^^ 



178 SCHOL.mNHOR. 

aut arcem, qnae me ab urbanis molestiis uiiidicaret, aut 
in nillam, quod est melius, quae qnasi arx est mttico 
(rV cf. Forph. 

17. '^Musaque pedestri (£^)] Quae pedibus stet 
h{r'hct 

19. § Autumnusue grauis (£")] Per autiimnum pomis 

aggrauati plurimi moriuntur, ^a]) quo se nuno rure dieit 

continentia securum. Est autem libitina locus in urbe, 

quo constituuntur, qui efferenda oorpora oondueont et 

16 praebent funeribus necessaria (T^hfVci 

20« §Matutine p. (vc£)] Matutinum inuocat tempus, 
quo cogitur uigilare, qui in urbe est. £t quoniam dizerat, 
quam gratum sibi esset ms, nunc e contrario uult dicm, 
quam plenum t^a^dii sit in urbe uiuere. Aliter: Matu* 
16 tinum patrem dicunt lanum, quia ipse dicitur praeesse 
rebus incipiidndis, et ideo onmes, qui incipere uolunt ali- 
quid, ipsum inuocant, quia, qui uult aliquid ineipere, 
matutino tempore incipit, aut quod eo matutino tempore 
conueniri soleret. Vel ideo primus lanus inuocatnr, ut 
20 precibus nostris ad deos aditum praestet et ianuam 
(rbfVci 

23. §Bom^a^e s<ponsorem> (c)] [Spopondi tibi, 
M<[a^cenas, ut Romam uenirem, quo cum uenero, haec 
incommoda patior. Aliter:] si, inquit, in urbe fuero, 
25 cogis me sponsorem esse (l^hfVc^ 

26. *<(Radit>] Stringit et siccat, aut uerrit flatu 
Bao{r'hf 

4 quia 0^ 6 per] quia per ct 7 a Cmquius am. codd. 
7 aggrauati] ad grauatas arbores c arbores ^ nunc rure K.] 
non uere codd. edit. 9 constituuiitur r Vc £] constituunt yvhf 
quil quo hf que o 13 gratum] om. V amabile c cons. t esset 
vcfj eBserfVh ut md. e] om.V 16 dicuntr'6/] dicitF 
uocat ci 17 quia] aut t aut quia c 18 incipit — tem* 
pore] 4n^jMt- f («tc) om. V eo] eo idest c om. hVi 19 conneniri 
rr JPauh/] conuenire yhfVciHaulhal soleret] solent t 

innocatarj eai inuocandua ci PauU) Hcm^ImiX 1^^ dQo«1 deum 

ci- I^aufy ITatahal ^^ fs^oipon^i — "ttiiW^ wirft <m, O; 

24 patior] patiar b ^^ ant — «xio^ om. v\t 



SEEM.n6 179 

26. ^lnteriore d. g. ({;)] Circulo minore per hiemem 

{rfet 

*'Diem trahit' breuem fadt, quia hieme dies sunt 
breuiores (Tf 

§^teriore . . . gyro^] [Idest] exiguo spatio, si 6 
uiam intellegimus, quia, quando est uentus per hiemem, 
angustior uia fit in uertiginem euntis niuis {rVci 

27. ^Quod m. o. e. (c)] Siquid libere ac uere di- 
cam {Terent Andr. I 1, 41}: 

^Veritas odium parit' (Fc, oim. i praeter lenma 10 

29. *<Tmprobus urget>] Cum praecedentes impel- 
limus (rhct 

30. *Iratis p. (c)] Inprecationibus (rfct 

31. §Ad M^a)>ecenatem m. (c)] Si M^a)>6cenatem 

in animo habeas uel eius causa iter Bomam facias, [haec 15 
[enim] magis afferant uoluptatem,] idest habens in me- 
mona beneficia Maecenatis (FbfVct 

32. §<Hoc iuuat>] Haec magis afferant uoluptatem 
(rhfVci 

*MeUi est (c£^)] Suauitati et dulcedini, ut (carm. 20 
I 17, 14) 'cordi est' (Fct, h db9c. 

33. §At simul atras uentum est EsquiHas (^)] 
Esquiliae in quibus domus fuerat Maecenatis. In quibus 
locis mortui ante ponebantur, post horti Maecenatis 
(rfVci 26 

35. §Ad puteal (^)] Locus Bomae, ad quem con- 
ueniebant feneratores. Alli dieunt: in quo tribunal sole- 
bat esse praetoris; [erat autem in Rostris] (FfVct^-t in h 
huim scholii sigmm extat^ sed ipsim dbscissum est 



5 idest 7 om.rVci si uiam i:] si uiaznFpropter uiam ct 
7 uertigine c^ 11 impellimuig ci] impellimur cett. 15 haec — 

*uoluptatem} ad u. sequentem tran8po8.K. 16 enim ct om, 

oett. habenftl hisFhabebis c^ euan. b 20 ut — est] idest ad 
mel ut: diift pietas mea et musa cQrdi est cg %% «xn^^^^^ 
28 etquilie e exqwlif £ om. cett. (la&ec*. r) ^^ ^ss^f^ ^^^ 
««« / po0t] pott quM emA.ct orti f ct ^^««.^ ««^ 

26 nemebant Vc^ 28 erat — roBtriai om. rVcl; 



180 SCHOL.rFIN HOR. 

36. §Scrib<^a^ atque Doaat<^a^ ({:)] Scribae et 
nouatae, quibus spoponderant. Nouatae, quia nouauerant 
debitum; unde nouatio, cum eodem contractu aut ^debi- 
toris aut^ creditoris persona mutatur {rbfVcf; 
6 §Hic ostendit se de decuria fiiisse scribarum {cons, 

Porph.)^ aut *de re communi' idest *de re publica' 
(rbfVct 

^Nouate^] Yeteres hunc casum indifferenter pone- 
bant: nouate pro nouata (TfV 
10 88. §Imprimat h. (c)] Ordo: cura, ut M^a^enas 

tabulis signa inprimat (FhVci 

39. § Dixeris (c)] Idest si dixeris: experiar, si pos- 
sim impetrare a M^a^ecenate {FfVci 

43. §Et cui c. n. (c)] Nugas potest ezcusantis 
15 modo fingere, potest et in M<[a^ecenatem figuratum esse, 

ut Persius (1, 116 s^.): 

Onme uafer uitium ridenti Flaccus amico 
Tangit (rbfVct 

§Purgat autem se apud eos, qui putant eum apud 
20 M<^a^ecenatem plurimum posse {TfVci 

44. §Threx dicebatur secutor, retiarius, mirmillo; 
Gallina ergo nomen proprium gladiatoris {TbfVcJ^ 

<^Gallina Syro^] Nomina gladiatorum {TV 
46. §Et quae rimosa bene d. ({;)] Idest ea mihi 
25 credebat et de his loquebatur mecum, quae sine periculo 
garrulis committuntur. Aliter {cons. Porjph,): haec, inquit, 

2 spoponderant bV^ Bpopondemnt rc sponderant y 
nouauerant yf] nouauerunt r nonauerant b nouerant Vc^ 
8 eodem contiii.ctu codd.] contractus BlandinifM ^cmtiq.* teste 
Gruquio, recepit Pauly debitoris aut add. JT.] om. codd. 

5 de decuria edit.] decuria VfV deturia b de numero ct 
8 Hoc schol. in bct omissum interpolationis speciem prae se 
fert 10 cura] om.Vc^ 11 inpr: yFflimpr: rbc 12pos- 
sim r/c] possum Ff 16 potest] om. c^ 21 threx y trex 6 
trox V trix f trax cf myrmVWo 7 TcoirKA^i t x&mnilLo bfVcS 
22 ergo ybV] om. fct cctit. erat r *i^ ^^ — ^^^«QisS\ 

om. b . 



SERM.na 181 

mihi credita [sunt], quae prodita nocere non possunt. 
^Binxosa' enim patula, uerbosa, quae nil teneat secretorum. 
Terentius (eun, I 2, 26): 

Plenus rimamm sum {TbfVct 

48. *<Noster>] Pro 'ego' {r{yh)n 5 

49. §Luserat in Campo (^)] Si lusissem in Gampo 
cum M<a)>ecenate, omnes dicebant: ita amat illum For- 
tuna quasi filium suum {rhfVc^ 

§Solebant enim ueteres Bomani filios suos ad Gam- 
pum [Martium] mittere, ut illic pila luderent (ThfVcf; 10 
60. *Frigidus (cf)] Noxius aut magis nanus {Fhfc^ 
52. *Deos (cf)] Idest Augustum et M<a>ecenatem, 
ut {Verg. ecl 1, 7): 

Namque erit ille mihi semper deus, 

et hoc de Augusto {Fh 16 

*Augustum et M<a>ecenatem ut Virgilius {ecl 1, 41): 

Nec tam pr<a>esentes alibi cognoscere diuos (cf 

54. *Dii exagitent me (f)] Persequantur {Fhfc^ 
66. §Sicilia Triquetra Latine, Graece Trinacria 
uo^tatur {rhfVct 20 

68. *Idest mirantur me quasi unicum tacitumimi, 
et in primo sermonum (4, 17. 18): 

Di bene fecerunt inopis me . . . 
. . . raro et perpauca loquentis 

{rf; h eumuU 26 

69. *Perditur (cf)] Consumitur {Fhfc^ 
62. *Ducere s. (c)] Otiose uiuere (cf 
*Viuere in iucundo otio {Fhf 

1 Bunt cC om. eett. 6 pro yf\ om. i % q^^mS^^^ tX, 
10 marJanzQ c} om, eett, 12 aug: et mec*. rb\ mec\ ^^ wx%\ ^ 
16 et hoc de angnsto F idest augaataB b 'i^ -QociX^-aJGoxr^biX 
uocatar J^ dicantar c^ 



182 SCHOL. rriK HOR. 

63. §Fal>a Pytluigoi<a> (e)] Fftliagoras hh$m 
qnoque animal esse dieebat, qaod oocta saaguiiiis humorein 
ex se emitteret {TfYci; h r,(m Uqitfi 

§Aliter: Pythagoras philosophns, ab omnibus ani- 

5 malibus abfitinens, etiam £iiba abstinuit, quod uiiidis in 

pyzide aerea diutius seruata uertatur in sanguinem. Ynde 

fertur maluisse eum latrones ineoiTere, quam per sege- 

tem fabae transire, cum alinnde refugium non habearet 

(rbfVci 

10 Pythagoras legumen omne neganerat comedendum, 

praecipue &bam uehit parentem coluerat; nam colorem 
eius dicebat ueluti humano suiguine infectum (^FfV, 
b non liquet 

65. *Cen<a>eq. d. (cf)] Genas dixit deonun [secu- 
15 riores], quae sine soUicitudine sunt (TfBC^ 

§AHbi (serm. I 5, 101): 

Namque deos didici secumm agere aeuum 
et alibi {Verg. Aen. im 379. 380): 

Ea cura quietos 
20 SoUicitat (rbVct; 

66. *Ante Larem p. u. (f)] Aut ante deos domesti- 
cos aut in lare proprio {Fbfct 

^Procaces^] Petaces, qui confidenter loquuntur et 
Hbere (FbfV 
26 67. *Libatis dapibus (ff] Degustatis escis aut de- 

minutis {Tbfc^ 

68. *Siccat (ct)] Adbibit (rbfd 

1 (pyth: r, (m.cS} 4 pyth: c pyt: r pith: y/Tf eu: h 
6 pyxide P^J pizide fVc 7 fabe segetem cf 8 refugium 
yVc];'] effogium rf; h etMnuit 10 (pyt: F pitii: V ipse 

etiam f) 14 securiores Ffs om. ct 16 alibi — et] <m. cf; 
idem hoc schol. perperam cum scholio 54 coniwngu/nt 21 Aut 
om. feS 22 in lare proprio] aute larem proprium c£: in larem 
proprium F om. /*, h pa/rum liquct, sed hci&>u%«sft u\AAfoMr \xl laile 
proprio 28 petacea Tbf om.V '^ti ^MBMfiOLNaA «iX «^^ >k 

27 ehihit edit. 



SERM. n 6 183 

69» §L6gibus insaiiis (£^)] Insanas leges archiposiam 
flicit. Nam qui ad legQm bibunt, tantundem bibunt. Ergo 
hic gratius, quod, quantum uolebat quis, tantum bibebat 
(rbfVct 

*Aliter: insanas leges uocauit, quibus diu bibitur et 6 
in maximis calicibus (Tbf 

*Acria (c?)] Grandia {Pbfct 

72. *Lepos (c)] Nomen proprium opinatissimi salta- 
toris, grati Caesari (Tbfc^ 

78, §Nescire malum est (6t)] Hoc scire uolumus, 10 
quod nescire crimen est {TfYci 

§De hoG disputamus, quod ignorare non expedit 
{rbfVct 

75» Idest quaerimus, quid nos trahit ad ^.micitias, 
utrum utilitas, an ipsa bonitas {TfV 15 

§Quidue ad amicitias (^)] Multi dionnt amicitias 
propter utilitatem aocipi, multi utilitatem propter ami- 
citias euenire (TfVct 

76. §Et quae sit (£)] Epicurei dicunt summum 
bonum esse uoluptatem, Stoici honestatem (TfVci 20 

77. ♦Garrit (c?)] Narrat (rbEc^ 

78. *Ex re (c?)] Pro conmiodo (Tct 

79. *Sollicitas i. o. (f)] Quia nimius census soUi- 
citos facit (rfscf; 

*Yult hoc loco ostendere beatam uitam non fieri 25 
diuitiis, sed autarcia. Negat Cicero (tu>l. JU jp, 350 Klofz) 
autarciam uno uerbp posse dicL 'Autarcia est', inquit, 
^quae paruo contenta omne respuit, quod redundat' (Pbf 



1 archipaBiam V archipaphiain c achipaphiam £ 2 ante 
^ tantondem ' imum ttermm huitts fere sententiae excidisse pu- 
tauerim: nJTnium bibere coguntur. Alioquin quantum libet, 
3 p^tiuB r/*] oratius V horatius dicit c^ edit., b euanuit 
quis rf] om. Vet 6 ia] om. f sed uide K. gramm, Aufadtze 
p. 347 9 grati caesari] (ww. ct 14 trahit VV tc«Jaa*» f 
19 dicunt jmw* honest; pon. c J 25 &««. ^u\ T "^^ ^^*- 

£en bf 27 cc^ra^nela . . . a^aoxEUcv ... tt'l)xa^v.%v«- ^^^* 
28 IJ^DJE; AB HOC f. DEFICIT SCHOL.t) 



184 SCHOL. r F m HOR. 

82. § Asper et mtentus qnaesitis (^)] Qui moderate 
utebatnr adqnisitis, ita parcus, ita tenax, ut tamen esset 
largus circa hospites [suos] (TfVei 

84. *Long<^a^ a. (c^)] Quia auenae longus est 
5 culmus {rfci 

86, *<Acinum>] Hic acinus et lioc acinum (Tf 

86. *Cupiens u. f. (c^)] Cupiens superbiam muris 
urbani repellere (rfsci 

87. ^Tangentis^] Contemptibilius ossa tangentis 
10 (rfv 

88. *Homa (cf)] Homotina {Fsct 

92. *Feris siluis (cf)] Desertis regionibus (Ffci 

95. *Aut magno aut pamo (c^)] Aut diuiti aut 
pauperi uel ignobili {Fec^ 
15 *<^Quo bone circa>] ^Avaar^otp^ (Tf 

97. § Haec u. d. (£)] Dicta ipsa sollicitauerunt 
murem, ut domum suam desereret (TfeVci 

101. *Oum (cf)] Quo tempore {Tfct 

104. §'Fercula' sunt et pulpita, in quibus deorum 
20 simulacra tolluntur, et uasa^ quae plena pulmentariorum 

ponuntur in canistris (TfeVci 
*<Fercula>] Disci (r 

105. *Procul (cf)] Prope iuxta (rszct 

108. *Continuat (c£)] Apponit (Ffszci 

25 §Yemaliter (cj;)] Luxuriose, ab eo, quod bii semi, 

qui domi nascuntur, deliciosi sunt (FfVci 

109. *Praelambens (t)] Praegustans (r(rf)seci 
112. §Excussit u. (c{')] lucunde saiis excussit a 

deliciis insperatis (FVci 

2 ut rf] et Vct esset — suoe] se largnm circa hospi* 
tes esse cupiebat c^ esset] esseK 3 suos om.Vci 

11 homot: Pe] uniuB anni unde et homotina ct 14 uel ye] 
aut rc^ 15 avaaxQoq>r\ y] avaatQO(priv r anastrof^ f 

20 plena pulm:] pulm: Bunt etVct *i& i^To^el om. e 

26 bii yVl bi rf om. ci ^^ ^ ^^^^ T\ ^ &.€Cva36s.N 

deliciiB c aelildiB i 



SERM. n 6. 7 185 

114. *Molo8is (c)] Canibus GretensibuSy a Molossa 
citiitate Cretae (TfBCi 

116^ ^Cauusq. (c)] Foramen, ubi antea babitabat 

(rfzBci 

117. *Eruo (c£)] Glenus leguminis {rezc^ 6 



SERM. 7 



1. §Iamdudum ausculto (vc)] Inducitur seruus, sicuti 
in comoedia, qui dicat non posse se ferre dominum, quod 
alia laudet, alia faciat; et ex persona sua Horatius aliena 
uitia carpit (r^afszVc^ 10 

§Aliter: inducit seruum loquentem cum domino suo 
de uariis hominnm moribus {T^afzY 

3. §Et frugi (cj:)] Idest tam frugi est, ut eum 
optet dominus uiuere (I^fBzVci 

§*Putes' autem pro uelis {I^fzYci 16 

4, §Vt uitale p. (v)] Etenim qui nimii sunt in 
bonis, eos uitales non esse praedicamus {l^fVci 

§ Talis es seruus, ut uelim te uitalem esse {T' V 
sim. ci 

§Age libertate decembri (cf)] Quia Satumalibus 20 
libertas seruis concedebatur et omnes exaequabantur, ut 
saeculi aurei, quo Satumus regnauit, esset imitatLo 
{ryzVci 



1 can: cret: om. e cretensibus r] cretis yfc^ mo- 
lossa ye] moloBa rf molossia c mollosia ^ 7 iam dudmn 

c cons. ^ 8 dominum cf] om. cett. 9 sua horatius] hora- 
tii cf 16 sunt fVc£] sint P' 17 esse non yct non esse 
rfv non eos esse V 18 talis est seniuB wt \i^ \^^^a^vsi&k 

esse V; cS: Item: t&Ua est seruus, ut euixi \is^% ^%%^ \]b^«B^ 
at mu^ melim est aiterum iUud schol.-. ^ e\»u\m -— ^^^^- 
cAmus ' S2 £eret zc[ 



186 SCHOL.rFlN HOR. 

§ Decembri mense Satttmalia sunt et mutatio fit eon- 

ditionis; liberi ex seruis, serui ex liberis fiunt {T^afzVe 

.6. *Par8 h. (c)] lam serui sunt uerba {T^e 

<Vitiis>] Quod (leg, quot) habet {I^V : > 

.:6 §<€raudet]>] In uitiis [in]stando et peraenerando 

{rvc 

*Et urget p. (c)] Perseuerat in uitiis {r^fc cons. z 

7. *Natat (c)] Inconstans est {I^fec 

*Recta (c)] Absolute {l^fsec 
10 8« *Prauis (c)] Vitiis, poenis {I^sec 

§ S<a>epe notatus (i/)] Antea enim et eertae digni- 
tatis homines et singulis utebantur; ideo notatus ex nu- 
mero, quia tres simt {l^fzVe 

*Notatus (c)] Visus {l^fsc 
15 10. *Vixit i. (c)] Dubius et mutabilis {I^fac 

*Clauum ut (c)] Quasi sui propositi gubemater. 
'Clauimi' autem propositum uitae aut purpuram (l^/lec 

11. *Aedibus (v)] Subito de ambitiosa domo mi- 
grat ad eam domum, in qua uix dignabatur manere 

20 pauper {l^sfzc 

*<(Conderet>] Idest in eo cenaculo u. m.'e. 1. h. {I^c 

12. *Mimdior (c)] Pro mundus {T^c 

13. *Dootor Ath. (c)] Dicitur enim iste Priscus 
orator fiiisse {F^fszc 

25 14. *Vertum<(n]>is n. i. (c)] Quia omnia temptat et 

in nullo perseuerat {I^fzc 

§Vertumnus dictus, qui humanis me^tibus praeest, 
a uertendo. Hic quondam Eomae colebatur {TccfzVc 
§Alii deum Tiberis uolunt, qui uerterit eius alueum 
30 {rfVc 

1 POST VOCEM Batumalia BE8INIT COD, f, cf 

adnotad u.46 condicionis rocfV 5 stando yc] instando 

rvzV 10 penis. uitiis z poenis] om, s 12 ez — sunt] 

im. f 13 £ ^ sunt V] om. V zc 11 ^xixpuram «, eett. 

fenetiuum exhibent 19 ad F f s\ m «c ftASEMiJ&^^GQ«\^2\^a«. 

bitnr zc 21 h. om. c 



SERM. n 7 187 

§Aliter: Yertumnus didtar deos, qui praeest sen- 
sibus, ab eo, quia uertit et mutat cogitationes humanas 
(r'asfVc • ' 

§Scribitur itaque multiformis. Is autem dicitur iniquo 
Vertumno natus, qui nescit se regere (JTafVc 6 

§ * Quotquot sunt Vertumni ' ideo dizit, quoniam iste 
deus positus erat in multis locis ciuitatis {T^afzVc 

♦Iniquis (c)] Iratis (I^tzc 

16. *Scurra (c)] Vrbanus {I^ftc 

§Iusta (c)] Bene 'iusta', quae eius puniret insaniam 10 
ir'fzVc 

17. *<Pliimum>] Pyrgum, alii (= JPorph) fritillum 
dicunt (r' cons, sc 

*Quod nos MtiUum dicimus uel pyrgum (e. 

18. §Quanto constantior (y)] Iste quanto perti- 15 
nacior erat in suo proposito, tanto felioior illo, qui sem- 
per in diuersa uertebatur (r'afVc 

*Constantior (c)] Pertinacior (r'c 

19. *Leuius (c)] Minus (r'fBZC 

20. § Qui iam (c)] *Iam' bic ^modo' intellegendum: 20 
*modo laxo, modo contento', ut (Verg. Aen, VI 647): 

lamqtie eadem digitis iam p. p. e. (l^efVc 

*Contento (c)] Parco (F^szc 

*Laxo (c)'] Luxurioso (r^ftzc 

*Fune (c)] Proposito uitae (T'fzc 26 

§Mire in metapbora permausit; superius enim clauum 
dixerat. Qui enim discunt natare, funem solent primo 
tenere, ne mergantur (l^fszVc 

21. *Putida (c)] Eancida, inepta, odiosa (P'ei^5.c 

22. *Ad te inquam (c)] Seruus (I^fc SO 
*Quo pacto (c)] Horatius (r'fzc 

1 aliter VfVc\ cm. vb 6 quodc^^iiod «t ^<c^«5^'^^ ^"^ \ 

bii enim hunc locum exhtbet l^ pytgimjL\ ^^^«cca^ \s^>^ast 

{jfu: in fine uersus) c; ''pyrgum] tabulMii' ediU ^^ ^^ "^ ^\ 
im. sv 26 fano c 26 metafora vv ^^ o^^a^A ^^* ^ 



188 SCHOL.rFINHOR. 

♦Laudas (c)] Seruus {T^feEc 

23« *Mores a. p. (c)] Antiquorum bominum uitam 
{r'fEc 

24. *Hic probat inconstantem esse Horatium {T^fc 

5 25, §Aut quia non sentis (v)] Duas res didt inter- 

uenire, quibus instabilis sit, aut quod non intellegat, 

quae asserat, aut quod non sit firmus ad ea tuenda, quae 

dicit (r' (rfvjzYc sim, Porph. 

Duas causas dedit inscientiae et inconstantiae (T^sfeV 
10 aim. Porph. 

27. *<(E caeno cupiens> euellere <plantam> (c)] 
Exire ex gurgite uitiorum (T^fEc 

29, *Leuis (c)] Inconstans (r'(rfv)c 

30. *Laudas s. h. (c)] Domesticam cenam (T^fEc 
15 *Dicis: nihil est melius, quam prandere domi (I^fzc 

32. *Potandum (c)] Epulandum (ryEc 

33. *Serum (c)] Pro sero (JTfEc 

*Prima 1. (c)] Prima lumina dictmtur in initio 
noctis accensa (r\yfv)Ec 
20 34. *Nemon o. (c)] Verba domini festinantis ad 

cenam libere seruus inducit (P'c 

*Quasi lauturus cum oleo et cenam ita petiturus 
(r'fE 

35. §Blateras (c)] Latras, uociferas, clamas sine 
26 ratione (cf Porph.\ unde et blaterones (r'fEVc 

*Blaterare proprie est inepte clamare (r'fi 
"^MtxiqoXoyBtq (MOPOJAOYCIC y; in^ c lacuna ante 
expressit) (yc 

*Fugis (c)] Expressit uelocitatem bominis festinantis 
80 ad cenam (I^fc 

36. §Miluius (leg. Muluius) (c)] Cum tu ieris ad 
M<^a)>ecenatem, Muluius et ceteri parasiti tui discedunt 
tristes, inprecati tibi ea uerba, quae non debes audire; 

8 dixit fz dicit cett. 9 aut insc: aut inc: z 15 est 
-/V7 6886 fc 26 balatroneB Ec \)V8A.«mife^ v %% TCLMbiins T 
mulinm uel muluim v miluiua f <j iMiiuMftV ^"^ Vi!L^ws»ie^V V\ 
imprecaU f imprecantes c 



SERM.n? 189 

ideo autem inprecantur, qaoniam dolent se priuatos cena 
patrono [suo] foris cenante (T'fVc 

*Aut conuiuae Horatii sunt ab eo festinante dere- 
licti aut clientes M^a^cenatis, quos Horatius pascere 
consueuerat (PYc 6 

37. §Supinor (v)] Hoc et Horatius et Muluius 
possint dicere. Aliter: hoc Horatius ait: etenim fateor 
me risu dissolui, si ille me auidi uentris dicat, qui est 
gulosior, quippe qui et meam appetat mensam. Nidore 
autem non *odore tracto', sed *risu', unde et *renidet' 10 
(ex Forph.) (JT^fVc et v dlt. l. 

§Dixerit (vF)] Pro: dixerat (leg. dixerit) quis. Si 
Horalii uerba sunt, 'ille' Muluius intellegendum; si uersa 
uice, Horatius (F' Vc * 

38. *Duci (yvcj] Luxuriosum esse et duci escis pre- 16 
tiosis (r^c 

§^Leuem nasum' nidore supinatur, qui Tiimium de- 
lectatur et inclinatur odoribus pulmentariorom (JTfzVc 

*Leuem (c)] Sagacem (r'c 

*Supinor (c)] Quasi sequens odorem supinor, ut 20 
solent facere, qui aliquid odorantur (Pyc 

39. *Popino (v)] Amator popinarum hic popino, 
huius popinonis (I^fEc 

40^ *Tu cum s. (c)] Hoc item seruus libere satis, 
quia dictum: age libertate Decembii (l^fEc 25 

41. *Yelut m. (c)] Quasi abstinentior, quasi magis 
integer (r'fEc 

43. *Deprehenderis (c)] Inueneris (F^fEc 



1 autem] om. V inprecabantur V imprecantur c 

2 8U0 <m. y, ante patrono pimit V 6 consuerat rv 6 de c 
uid. appcur. ad schol. sequens miluus V miluius fc 7 pos- 
sint y^possunt rv alt hco Vc possit v aU. loco 9 mensam] 
uitam 4r utrubimte f IS miluus V miluius fc intell: -« 
horatius] intelugendus est hoc tamen et horatiuB «t Toibus^ 
possunt dicere uel hoc et horatiuB ait; ^^Anim i»»\i^Qx — x^sssl- 
det e^ schol antecedtns 18 et — puimA om. v "^^ o^oas». 
m: i: F'] om. fE quasi] et c 



190 SCHOL. r F IK HOR. 

46» § Dum qu<^a^ C. (c)] De Orispino et in primo 
(serm. I 1, 120. 121) iocatur: 

Ne me Crispini scrinia lippi 
Compilasse putes {I^Vc 

5 48. '"'Nuda quaecumque' idest meretrix, quae stat 

in sistris (TfEe 

49.- *<^Turgentis> uerbera <caudae^ (c)] Virilia 
membri pulsationes (TEc 

%nBql i%tvovxoq Xiysi. Scilicet dum ipsa iacet et 
10 ego supra eam sum {TfzVc 

60. §Clunibus (c)] Suis (rfeVc 

*^Aut agitauit equum)] Idest dum ego iaceo supi* 
nus et ipsa supra me crisat {FfE 

§Equum appellauit membrum uirile ab eo, quod 
15 supra illud sedet. Ideo permansit in metaphora dicendo 
^agitauit' idest crisauit (TfeVc 

*Supinum (c)] Vt mulier stet super uirum (TfEstm, c 

61. §Dimittit (vc)] Hoc est: dimittit me meretrix, 
hoc est: exeo de cella meretricis neque mala laborans 

20 fama neque sollicitus, ne alter me aut formosior aut 
ditior capiat meam amicam (I^feVc 
*SoKcitum (c)] Timentem (Fec 
63. §Tu cum proiectis (v)] Inuehitur iu equitem 
Eomanum siue in Horatium, qui deposito habitu, ne 
25 cognoscatur, exit de adulterio obtecto capite, nequis illum 
uideat (ryVc 

*Non licebat equitibus Bomanis anulis uti, nisi a 
praetoribus donati fuissent; anulo ergo equestri, quem 
quasi eques bonus a praetore meruisti (I^fc 

46—91 deficit cod. Hor. v rebits obscenisex industria dektis 

7 uirili membri] om. E 9 iCBql dxs^^ovtos liyei K.] ns^i- 

oxBvovtos Xetei r, tn c lacuna, sine Idcuna om. feV nsqtoxri 

TOH icvapoctov Hauthal 15 metaphora rf] metafora yeV me> 

ibaphora c 17 ut muiiQc — xnroLTDA 0^%^ mnlier aBcendit 

8uprA^m&Tem c 19 mala r^fzc'^ om.V l^ wsSl \OT3Mswttsi\ 

fortioT c 21 amicam meam 8 



SERM.n^t 191 

ft4. §SiZ iadioe (c)] Ex eleoto uiro, quia elige- 
bantur iudices. Dama autem seruile nomen est^ ut 
(JPers. 6, 76): 

Hic Dama est non tressis agaso {PfVc 

66. "'Induceris (c)] Scilicet in domum adulterae 6 
{rfEc 

67. *Altercante (c)] Eepugnante (TfEjssc 

Idest in te simul timor et libido repugnat, dum et 
cupis et times adulterium committere (TfzV 

58. §Quid r. (c)] Idest nihil interest inter gladia- 10 
torem et adulterum; nam gladiatores ita se uendunt et 
cautiones fiaGiunt: uri flammis, uirgis secari, ferro necari 

(rfvc 

Aliter: inter gladiatorem moecbumque nihil interest. 

Et haec uerba sunt eorum, qui gladiatores emunt, 15 
conditionem prbponentium, quibus se uendunt. Cautiones 
dando huiusmodi faciebant: uri flammis, uirgis secari, 
ferro necari (FfV 

69. *Auctoratus (c)] Addictus, condempnatus. Qui 
se uendunt ludo, auctorati uocantur; auctoratio enim 20 
dicitur uenditio gladiatorum (Tfc 

An t. c. (c)] Idest an in adulterio conprehensus in 
arca condudaris ab ancilla, quae conscia est adulterii 
dominae suae, ne te maritus inueniat? (FfzV 

60. *Peccati c. (c)] Pro ea, cum qua adulterium 25 
commisisti, aut ancilla eius (Ffc 

61. *Oontractum (c)] Propter angustias arcae 
(FEzc 

*Describit in angusta arca inclusum (Tfzc 

1 iudices eligebantur Vc 2 dama f] clama c damma F V 
4 dama fe\ danmia rV 15 uerba sunt] fdit {leg, sunt) 

uerba V 16 condicionem TV, def f 17 dwckdi^ t ^'l t 

dedetait V namque f t% conpi: f a\ cOTa:<^\ PV *Ya. j^^ 
coael:] cb^BdMiiB in archsk c 26 eiaa\ neri c 'i^^ ^s».^t^^^ ^ 
descnpat P g om, f 



192 SCHOL.rFINHOE. 

62« *In ambos (c)] In adultenim et in adulteraiiL 
(rfEc 

63. *Haec ngbg iw^SutatoXiqv dicta simt; nam tu 
supra adulterium committis, quoniam et deposito habitu 

6 ingenuitatis indueris turpenif nequis te cognoscat (T 

64. *Non h. m. (c) Quoniam potest ueniam spe- 
rare (rc 

65. ^Cum te f. (c)] Cum ad te non ueniat et 
refugiat {FfEc 

10 66. *Sub furcam (c)] In seruitutem [aut in poenam] 

(rfzEc 

*<Sub furcam>] Sub tormenta senulia. Apud ue- 
teres serui in graui peccato furcae subiciebantur {Ffe 
67. *Rem (c)] Patrimonium tuum (TfzEc 
16 68. *Euasti (c)] Pro euasisti (FfzEc 

♦Credo: metues (c)] Ironia, idest non cauebis, ne 
impiger incidas in adulterium (FEc cons. fz 

69. §<(Quaeres^] Idest cum euaseris ex adulterio, 

idem quaeris te in adulterium inmittere^ ut conprehensus 

20 incipias poenas timere, et ultro ipse appetis mortem 

(rz Vc 

72. Putas te moechum non esse, si non palam in 
feminas irruis (FzV 

§Iam u. p. (c)] Hoc uult dicere, quod interdum non 

26 committimus scelus, quia poenam timemus, non quasi 

boni homines; ergo et ille moechus aut fiir iudicandus 

est, qui, cum habeat cupiditatem conmiittendi adulteni 

siue furti, timore poenae se abstinet (FzVc 

73. §<[Sapiensy) Timens; legitur et 'prudens' sub 
30 eadem significatione (FfVc 

3 ngoaavTucucatolriv y, reete r 10 aut in poenam] om.e 
16 ironia r] yronia yfJE hyronia c yronice z 18 idest yF] 
pro fc quia z om, r 20 penttm. % v^^^^ r V\ ap- 

petas zc 22 non esse mechum. V ^'^ VsaassnsMi ^^nKRAa^ 

(penam c) Vc 27 habeati bA\>ftt c 



SERM.n? 193 

♦Periclum (c)] Poenam, quam metuit imus quis- 
que {rfc 

76. *Tot t. q. (c)] Cum sis me peior in uitiis {Fzc 
<Vindicta]>] Virga, quae ante inponebatur super 
caput eorum, qui manumittebantur; tribus namque rebus 5 
manumissio fit: uindicta, censu, testamento {TzV 

79. § Siue uicarius est (c)] [Qui seruo paret.] Idest 
soletis uos*ingenui disputare, utrum seruus serui uicarius 
dicendus sit an conseruus; ergo cum tu dominus meus 
aliis seruias, idest uitiis et uoluptatibus, ego tuus con- 10 
seruus sum aut uicarius {TzYc 

80. *Nempe (c)] InterrogatLue {FEc 

82. §Duceris ut n. (c)] Idest traheris aliena po- 
testate ita, sicut solet trahi alienis uiribus lignum mo- 
bile {rzYc 15 

*Ludus est quidam; plerumque enim simulacra facta 
de ligno neruis mouentur {Ff 

83. *Quisnam igitur (c)] Horatius {r{rf)Ec 
*Sapiens (c)] Seruus {r{yE)c 

*<(Imperiosus>] ^Aq^mog^ qui Kbidinibus non ducitur, 20 
qui sibi imperat {Ffz 

85. *Responsare (c)] Eesistere, contradicere {Fzc 

86. *Et in se ipso totus teres (c)] AequaUs, con- 
stans {rfc 

§In se teretes dicuntur, qui ab alio non quaerunt, 26 
quod (leg. quid) faciendum sit, sed ipsi per se inueniunt 

{rvc 

87. *<^Extemi^] Vitii concreti. extrinsecus, x&v iyirogj 
i<(d)>est quae sunt fortunae {Ffz 

4 uirga — testamento] uirga qua percutiebantur serui 
dum liberi fiebant c inp: V imp: Fz 7 qui s: paret c, 
om. cett. idest soletis uos] soletis uos inquit c 16 ple- 

rumque — mou: om. f de ligno facta r 20 aQxi^og F] 

' om. fz 21 qui sibi imperat] om. z 23 constansj om. f 

26 quod codd.] quid edit. 28 extrinaecTia — iox\»vm^^cywv.,z 
concreti ejdrinsecus r] concreti y extrma^cvxa coiicx^HK. i ^"^ 

eetera ommt rajrexroTLe y rcoi/sxTOGie r x&v ILitxo^v io-vxc^'^» 

Hauihal ' 

PaMn>Aonom bosolll nr HoBi.Trvii. TL ^"^ 



194 scHOL. rvm hor 

§Metaphora a leui ligno siue marmore, supra quod, 
siquid imponas, haerere non potest, sed labitiu:; ita et 
pbilosophum si tetigennt uitia, haerere non possimt, sed 
labuntur et cadunt ab eo {TfzVc 
6 §<CPer leue^] Per illecebra blandimenta; nam blan- 

diuntur nobis honores {TVc 

88« *<Manca^] Inualida, inefficax, quoniam nocere 
sapienti non potest {Ff 

§Potesne (c)] Idest non potes te dicere liberum 
10 esse, quoniam seruis libidinibus {l^fzVc 

89. *Ex his (c)] Quae dixi habere sapientem {Ffc 

91. *GeHda (c)] S. aqua {Fzc 

92. *Eripe t. (c)] Seruitio; nam seruis mulieri 
propter amorem {J^fzc 

15 *Non quis (c)] Non potes {I^fEz 

94. §<^Versat)>] Circumagit et retorquet in uitium 
(r Vc sim. z 

96. *Pausius quidam fuit pictor optimus {FfE 

sim. z cons. Porph. 

20 97. §Contento p. m. (c)] Quoniam gladiator, dum 

dimicat, extendit suum popHtem, aut quia, qui adtentus 

aliquid spectat, erigit se et extendit popHtem suum 

(r' E Vc 

99. *Velut si r. n. p. (c)] Laus picturae {I^fzEc 
25 *Idest ita bene pictos, ut credas uere dimioare 

{r'fEzc 

100. § Si, inquit, pictura fuerim forsitan delectatus 
et moras fecero, statim dominus stomachatur {I^Vc 

1 metaphora rF^?] methaphorac metaforay 5 per iU:] 
illecebre c illecebra F V illecebras Haui^cU 10 quoniamj 
qui c Hbidinibus F' Hbidini Fc dic Hber eum (sic) f uitus z 
18 seruus es muHeris c 15 textum scholii om. c 16 h. schol. in o 
perperam ad u. 88 adscriptum falsumque lemma addittm, quad 
gutdem Pauly non inteUeodt 1% ^«i.\vs\\v.^ t» ct nQdices Por- 

phyrionis pansicus yE pansiaca f ^ \\a[\\a»m't^ ^«sss^ 
illoB c 27 forsitan rvVc ioxta.ft«va 7 



SERM. n 7 196 

101. §Nequani et cessator d. (i/)] Idest ego si 
intueor picturam, nequam audio; tu uero e contrario lau- 
daris, quasi bene sciens iudicare, qui melior sit pictor. 
Ita ostendit interdum quoddam uitium liberis quidem 
laudem, seruis uero culpam afiferre, quoniam illos, qui 5 
plus possunt, nemo audet coarguere {jrVc 

102. §Ni[hi]l ego [sum] si ducar (v)] Idest omnes 
me dicunt nihil esse. Aliter: idest me si delectauerit 
bonus cibus, audio nihil, idest abiectus, nullius momenti, 
quasi luxuriae scilicet deditus {J^fVc 10 

*<[Libo fumante)>] Placentae genus, uel certe panis, 
ut Virgilius {Am. VII 109): 
Adorea liba {r'Ez 

103. *Iroma (TfEz 

105. §Qui tu inpunitior (v)] Idest non soluens 16 
poenas, ac per hoc dicit: tu magis pendis poenas luxuriae, 
quam ego; nam ego uapulo, tibi autem multo cibo et 
cruditatibus uexatur corpus {T^Vc 

107. *<(Inamarescunt^] Quia non digeruntur {ryEz 

108. * <(Inlusique>] Ebrietate titubantes, decepti 20 
multo uino {l^fEz 

110. §Furtiua mutat strigiK (c)] Ironicos dicit, 
idest seruus, qui strigilem furatur et mutat illam in 
uuam, ut comedat, crimine luxuriae notatur; liber uero, 
qui patrimonium suum luxuriae inpendit^ non seruit 25 
gulae suae ac per hoc multo magis Hber luxuriosus 
est (r' Vc 

Strigili (v)] Aeneum, quo sudorem in balneis 
solent homines tergere. Hodieque in campsariis multae 

1 idest] om. vc 7 nil c idest] om. c S ml f 
9 nihil] nil c 10 Bcilicet] om. c 11 uel — liba] om. E 
panis z] pane P' 14 ironia P] yronia vfEz 16 dicit] 

am. c 2n decepti — nino] om. f 22 IPCON \ V ygopie c 
jTonia r yron z yronicos vf slQoavLit&g FahncivLS ^5 m^\ *t\ 
imp: eett. 27 estj om. Vc 29 in camp^Qbm» 'vzV^Ss^NsiRas^- 
pBariiayin capsarua rfia cansariis E campa*. fast. Ant.a.u.e.^^^^^N 
corp. glass, Lat. HT SOQ, 11 f^/taroipvlaxtov c«ijpa«n?MSi 



196 SCHOL.rFIN HOR. 

sunt strigiles Bomae (l^fEeV; hoc schol. in c propter 
librarii neglegmtiam excidisse putauerim 

112. §Duiii duceris uoluptatibus, non es tecnm, lioc 
est: non es sanus, quia rectam uiam declinas, quia du- 
5 ceris cupiditatibus {I^fV sim. c 

*Otia recte ponere dicuntur hi, qui otLosum tempus 
bonis artibus consumunt {Fz 

113* *Nam mali sibi conscii uolunt se ipsos decli- 
nare (r'c 
10 *<Erro>] Nomen est (T' Ezc 

*Errones dicuntur, qui inopes sunt consilii; hic erro 
sicut popino uel ganeo {l^fz 

114. §Curam (c)] Malam conscientiam aut curam, 
quam habemus ex mala conscientia {l^fVc 
15 116, §Vnde m. 1. (c)] Horatius iratus est Daui 

iniuriis, ac per hoc ostendit omnes irasci, siquis eorum 
uitia conuincat (T' zVc 

118, §Accedes o. a. (c)] Quasi octo seruos Hora- 
tius in ergastula miserit agri Sabini {J^fzVc 



20 SERM. 8 

!• §Nasidienus eques Romanus in aliis elegans, in 
enumeratione autem lauticiarum suarum putidus. Quaerit 
nunc a Fundanio amico suo poeta, quemadmodum eum 
Nasidieni iuuerit cena, quem praecepta cenae dedisse su- 
25 perius Catius demonstrauit, et quidem sine nomine. Nam 
hoc ex sequentibus apparet, quod idem sit Nasidienus 
Epicureus {T' zVc 

3 dum — sanus] om. f 10 in c nomine legitu/r, tamquam 

pars sit scholii antecedentis, idque recepit Pauly (!) 12 uel 

^aneoj om. z uel] om. f 16 eorum y] illomm rzVc 

^/m V l^ miserit in eig: c "^ ^\i\A&aa 'wzc\ puti- 

diua rV 23 amico V z\ om.Vc ^^ e\. Q^\^«a^ ^X ^ojo^^^sia. 

cett, nam r'z] iam Vc 



8ERM. n 7. 8 197 

Fundanium quendam, amicum suum, interrogat Ho- 
ratius, qualis cena fuerit Nasidieni diuitis, apud quem 
Fundanius cenasset (JTV 

♦<Iuuit>] Delectauit (JTfEc 

2. *Et here et heri potest dici {r'E 6 

*Here pro heri (c 

6. *<Lucanus)>] Valentissimus (JTfE 

*Species pro genere, ut s<[a)>epius apud lyricos 
(r'fEzc 

7, *Idest in amoenitate captus est, ubi non erat 10 
aestus. Vnde potuit diu seruatus non putrescere. Nam 
Auster dum mouet aestus, putrescere facit camem, quod 
dixit alibi (serm, U 2, 40. 41): 

At uos, Austri, coquite horum obsonia (FEz 

*Pastor, pater familias, exhibitor, 6 &QXL(Svii7to- 15 
eucarrig (T' z 

*<(Acria)>] Aut quae habent quandam acrimoniam, 
aut quae cum aceto condiantur (Ffg 

9« *Peruellunt (c)] Cum quadam delectatione pun- 
gunt et suscitant (r'zc 20 

§Excitant, exhortant ad edendum (FzVc 

§Nam ista uellicant et mouent stomachum ad oqs^lv 
et ad comedendum (F Vc sim. z 

**Siser' genus holeris ad stomachum utile (l^fz 



8 ut — lyr:] om, vEzc 12 quod — obsonia] om. z 

14 opBonia E 15 OAPXICYMPIOCIACTHC / OAPXICIM- 

nOCI^CTHC z, om. r, in v legi potest . . . CYMnOCI(\ . . . 
20 suBcitant vc exsuscitant y om. rz 21 excitant exhor- 

tant K.] excitant exertant r excitant yz exhortant V exhor- 
tantor c; Vc haec uerba ^exhort: — ad comedendum' ineptis- 
sime inserimt post schol. II 7, 114 itemque Pauly (!) «*er6a 

'excitant ad edendum' non exhibet v cedendum {ortum ex 
cOedendmn?) r 22 orexin z opexin y opezinF orezin r ow.c 

%Mcuo rdicto spatio 23 et PF] ideat c come^«vA\ixa. t^ 
commedendmn y edendmn V 24 siaei z\ om.r' f \ks\wa» 

r^jff] oleiiB f 



198 SCHOL.r'FINHOR. 

*^Feoala Goa^] Fecula uua pinguis decocta usque 
ad crassitudinem mellis ac refrigerata, utilis stomaclio (vz 

*'Fecula' cum fece Coi uini diminutiue dixit. Aliter: 
genus uuae decoctae (uid, schol, cmtecedensY aut Graece 
6 siser genus herbae, quae ad orexin datur (Pg 

10. *<(Acemam)>] De acere factam mensam: liaec 
acema, ro a<piv8cc(Avovj unde fiunt tabulae (T' 

11. *Gausape (c)] Mappa uillosa (T' fEzc 
*Hic gausapes {t^f 

JO 12. *Iaceret {cS\ Bemaneret (jTzc 

13. *Offendere (c)] L<^a]>edere oculos, mouere fasti- 
dium et horrorem facere (J^c sim, f 

*Quasi una de KavricpoQOig (Fz cf, Forph, 

*Vt A. u. (c)] Quae sacra in capite solet portare 

16 (r'fEzc 

15. §Maris e. (cj\ Li quo aqua marina non mit- 
titur, idest sine marina aqua (FYc 

§Li Graecia solet uino aqua marina misceri, ut non 

facile corrumpatur. Expers ergo sine marina aqua (sm, 

20 Forph^'^ siue quod aquam marinam ducat, per mare diun 

transfertur; ergo expers, quod per terram aduectimi est, 

non per mare (FVc 

16. *Hic herus (c)] His apparatis subaudimus ^ait' 
dominus prandii (F' c cons. E 

26 18. §Miseras (Fc)] Magnas aut soUicitas, et deest 

'habebat [Fundanius]' (rfVc 

20. § Summus ego (F Fc)] In summa parte lecti, 
et subaudiendum 'eram' uel 'fui' (FVc 



3 fecula z] om. F fece rz] f§ce y 4 dec:] coct§ z 
7 xo6(p£v8aiLvov F] euanuit v 10 rem: c] permaneret T* z 
13 cane<t>OPIC ry caneforis z cf schol. u. 31 14 solet in 

capite eacra c 17 idest] om. c 18 solet] enim solet c 
19 aqua] om. c 20 mare — terram] om. c 21 ^aduectum 
est' in fine schoUi collocant V 22 non per mare] om. c 

23 8ub:J om. c 24 dominuB ptaiidn^ Ti«.^\A\ft\«iA c 26 merae 
tneptiae/ miras res excogitamt, ui adsolet, HautJwA. w& ^t 

Bntemr V 26 fnndaniuB om. c exK. cett. YV \xi\^Tfl\a«^V\si.^ 



SERM. n 8 199 

♦<Summiis>] In comu {ryE 

§T<h>urinus (c)] De Thurio oppido Calabriae siue de 
Thuriis; nam et hoc Thuri^um^ per onmes casus singulares 
dedinauerunt ueteres et hii Thurii, horum Thuriorum, 
his Thuriis {rVc 6 

21. §Balatrones dicuntur derisores, liberiores in 
loquendo, procaciores, abiecti (TfV 

22. *<Vibidius>] Erat in altero lecto (TfEz 
*<Vmbras>] Parasitos {rfE 

§][nter hos autem et ad dexteram intellegendum est 10 
M<a>ecenatem fuisse, cuius umbrae sunt {TfVc 

23. § <Nomentanus>] Alter, qui et decumanus erat 

{rysv 

*Mire Nomentanum facit secundum ritum antiquum 
in me<(dio> discumbere (JT 16 

26. *Adlusit ad istum Portium, quoniam publicanus 
erat, quia digito publicani licitationem uectigalium fa- 
ciebant. Aliter: datur intellegi decumanum fuisse Nomen- 
tanum. Scimus autem decumanos, quando licentur, digitos 
eleuare. Adlusit ad hoc Horatius {l^z 20 

28. §Noto (c)] Subest 'suco', idest omnibus usitato 
(r^V com. c 

§Aliter: noto, quem Nomentanus et Nasidienus no- 
uerant, aut quem ego postea cognoui {l^fVc 

§ Celecutia {leg. celantia) (c)] In se habentia, celantia 26 
uero haec omnia, quae supra dixi Aliter: intra se con- 
tinentia, et omnibus superius dictis neutraliter reddidit 
{r' Vc 



3 thuris r V turiis c, v parum liquet 4 declinarunt r V 
hiiyFlhirrc turiic turiorumc Sturiisc 7 proc: 
abiectij (m. f procatioreB F prouocatiores V 11 sunt Vc^ 
sint rf li mire — discumbere] hoc schol. om. omnes editores, 
emencUmit K., uid. stud.Vindobon. 1901 jp. 114 16 alluBit rz 
/// lusit V 18 aliter] om, z 19 licentur r] licenter y licent v z 
20 adlusit — hor:] om.z adlusity]om.rv ^t> m — ^ii^'»^ 
om. e 26 intra ae rVc in. aQ yvf ^l Tievyfec^N^^x c.o^^\ 
nataraliter edit 



200 scHOL. r'vm hor. 

29. §Patuit (c)] Idest intelleximiis nouum et ualde 
optimum ea habere sucum {r{yf)zVc,.v euanuit 

*<(Passeris^] Genus piscis (T^f 

30. *^Ingustata^] Quae ante non manducaueram 
6 {r']Se 

31. ♦<Melimela>] Rubicunda mala {Ff 
*Zi^v(p6fiaXa suauissima {l^fJS . 

♦Vide insanum: dum laudat piscem, poma sub- 
iunxit {r{yf) 
10 32. *<Delecta>] Ex arbore {ryiS 

32. 33. §Ab ipso a. m. (c)] Idest qualis sit ista 
differentia, quod melimela crescente luna rubent, ipse te 
melius docebit, qui mihi narrauit {FzVc 

36. *<Parochi]>] Pascentis, &7cb rov itaqiiew^ idest 
16 pastoris illius, qui conuiuium praebebat {T' z 

§Vertere pallor tum par[r]ochi faciem (c)] Parochi 
dicuntur, qui hospitibus publice exhibent necessaria; hic 
tamen pascentis et domini {FfVc, v eum. 

38. §'Feruida' ideo quod, qui multum biberunt, 
20 iam nesciunt, quid gustant. Nam palatum habent multo 
uino surdum factum, idest tale, ut iam non possit sentire 
saporem. ^Subtile' quasi subtiliter et satis perite solet 
saporem dinoscere. 'Exsurdant' surdum faciunt, ut iam 
non sentiat saporem {FzVc^ v eucm. 
26 Subtiles rimas habens; per rimas enim percipit pa- 

latum saporum bonitatem {r'zV; propter neglegentiam 
eoccidisse uidetur in c 

7 ^v^vqpomala F mala vEom. f emend. K.; edit, ineptiunt 
11 idest — rubent] om. c 12 Crescentur luna mbent (8ic)V 
13 docebit zc] docetrF 14 &7cb rov] a potur apotu vz 
nccQix^Lv] parochin yz paroxin v parrocnin r 19 feruida 

ideo yc] idest ideo r^^F, quam lectionem ortam esse appa/ret ex 
signo •!•, uide cod. y ubi hoc signum cernitur suo iure post h 
posttum 20 habent yz] autem V ait c om. r 22 solet 

emm c 24 sentiat yVc\ Beiitiaiit r z 'i.^ «^Xj^^-^ \)7i\^xi55Ax- 
118 rv paiatus r 



SERM. n 8 201 

39. ^lnuertunt' exhauriunt, consumunt, ebibunt, aut 
"inuertunt calices' et est inalkayri (jTfY 

§Inuertunt (c)] Idest exhauiiunt; nam quando uas 
uinarium exbaustum faerit, inuertitur, ita ut os ipsius 
humum tangat, xcirra KBtpaXriq {l^fVc 5 

§ ^Allif anis^] Allifanum oppidum Samnii uolunt, 
ubi maiores calices fiebant. Alii a uico Campaniae, ubi 
fictiles et subtiles in usu sunt {T' eVc 

40. 41. *Imi conuiuae lecti (I^)] Alii exponunt sic: 
^lecti' electi uiri; hoc est: Maecenas et alii nobiles nihihim 10 
nocuere lagoenis, idest nihil biberunt, sed Vibidius et 
BaJatro, qui sunt inferiores conuiuae, epotauere tota ui- 
naria, idest tota uasa, ubi uinum seruatur. Alii sic 
distingunt: inuertunt AUifanis uinaria tota Vibidius Bala- 
troque secutis omnibus. Distinctio plena usque 'omnibus'. 15 
Imi conuiuae lecti, hoc est: qui in imo lecto erant accu- 
bantes, nihilum nocuere lagoenis, idest nihil biberunt (JT', 
sed V propemodum eua/nuit 

46. *Hoc Venafrum ciuitas Campaniae (l^fE 
46. *^Garo^] Hoc liquamen de suco piscis fit 20 
(r'fEe 

48. *<Dum coquitur>] lus scilicet (l^fEg 

60. *<^Methynmaeam)>] Vrbs insulae Lesbi, uel op- 
pidum (r'0 

61. *^Inulas' quidam dicunt similes herbas pasti- 25 
nacae (T^e 

*Quidam yiyldia^ alii o^vXaxava appellant (Fz 

62. *Quidam sic legunt: inulas et erucas monstraui 
incoquere *in luto', idest in cinere, ut sit Scurtillus no- 



1 consum: — 'b7c:'}om.f 2 YTTAMd^rH V ypallage F, 

euan. v 6 Kd^Td^Ke<l>d^d^HC V lacwna in c om. f euan. v 

7 fiebant] faciebant v a uico] om. y campaniae T' z] om. Vc 
11 lagenis y, euan. v 12 balatnror 18 Beruabaturr 14 bala- 
throque T, v euanuit 17 lagenis y lag^nis r, v euanuit 

27 yiyiSia Fz yiyyidia Petschenig kXivioL Hautlval li^-oV.a.T^a.'»». 
ITJ ozux ccxccpa y ozyXa%ava r myXa. z ^ Vac^^ojji^xfc ^ 

ideat r/J om. yvz 



202 scHOL. rrm hor. 

men. Alii ^inlutos' echinos legunt, idest cum luto 
nsTtriXcafiivovg^ idest inlutos, ut sit Curtillus nomen, ideoque 
dupliciter distinguitur (l^fz 

*<[Curtillus^] Proprium nomen Epicurei {l^fz 
b 64. *<Aulaea>] Cortina uel uela {rye 

*Apud ueteres tensis auleis exercebant laeta con- 
uiuia {paulum sim, Porph.)^ unde permansit oonsuetudo 
militibus, ut tentoria habeant (r"z 

66. *Pulueris atri (c)J Deest tantum (l^zc 

10 66. *Quia in planis locis plus pulueris est (l^z 

*In campis uero sita est Campania, unde etiam 
nomen accepit (r 

67. *Nos maius ueriti (c)] [Maiorem] ruinam ti- 
mentes {l^fc 

16 68. *<[Rufus>] Idem qui et Nasidienus {Ffz 

*Vt si filius (c)] Tamquam [si] fuisset orbitate 
perculsus (r'c 

60. *Ni sapiens s. (c)] Idest consolando talibus 
uerbis (ryc 
20 63. *<^Varius^] Idem qui et Vibidius (r'z 

*Mappa c. r. (c)] Mappam in suum os mittebat 
(ry sim.c 

64. *Suspendens o. n. (c)] Qui solebat omnia irri- 
dere, uel irridens omnia {Ffz slm, c 
26 66. §Responsura t. (c)] Superant facta tua laudes; 

hoc est: condigne laudari non potes {TfzYc 

§ Illi autem dicit Balatro, qui praebet conuiuium, idest 
Nasidieno {FfYc 



1 alii — nomen] om. f 2 nBitrikanLivovg K., uid. stud. 

Yindobon. 1901 p. 114 sq.] TCSTtriccopLSvovc vz TtSTCsXotisvovc y 

TtSTtriXo^iTivovc r, Hauthal falso nsfispLfiivovg iDlutos v] in- 

lotos cett. 13 maiorem om. F' f 16 si c] om. F' fuisset] 

esset v fuisset filii c 17 percussus vc 18 idest] om. fc 

talibus] his c 21 mappam — mittebat] mappam enim in 

ore cauaa risuB ponebant c ^^ c\v3i — omnia| quia omnia 

deridere soJebat c 25 supexaV. c i%.^\a» '^^ rT\W 

fa<ita fg factum tuum c ^T \>a\«Anco f Vc\ Xi^^VJja^ T 



&ERM.n8 303 

<(Labori^] Quem capis propter exhibenda pran- 
dia {rfV 

67. ♦Accipiar (c)] Pascar, ev(pQavd-& (Tzc 

72. §Patinam si f. <a.> (c)] Agaso proprie dicitur 
5eruus, qui iumenta curat (cons. Porph,). Hic autem sa- 6 
tyrice escarum ministrum agasonem appellauit, quem 
uulgo dicunt infertorem (TfzVc 

73. §Sed c. u. (c)] Quemadmodum, inquit, dux 
«xercitus in aduersis rebus probatur, ntrum sciat bene 
opitulari suo exercitui et tutari illum; nam felicitas etiam 10 
inperitum militiae celat; ita et conuiuatoris prudentia 
in aduersis rebus probatur, quemadmodum sciat consolari 
5U0S conuiuas (TVc 

Domini conuiuii, inquit, animum et res aduersae nu- 
•daut et prosperae abscondunt, sicut ducis {FeV 16 

78. *Idest postquam se Nasidienus leuauit a lecto, 
•coepenmt conuiuae susurrare, quaerentes, quidnam illis 
Kasidienus allaturus esset, ut comederent; nam ideo sur- 
rexit, ut escam afferret {Ffe 

*AKter: ob hoc scilicet, quod ille discesserat Et 20 
notandum, quod ipso uersu imitatus est sonum susurri, 
ut (Verg. Am. Vn 634): 

Lento ducunt 'argento, 

^t (Am. V 866): 

Sale saxa sonabant (Ffe 26 

*<Susurros^] Subtacitos sermones (Ffz 

79. *Idest magis uellem hos cenantes spectasse 
quam quosuis ludos (Tfc 

3 Bv<pQav&(o y] sv(pav&(o r om. z ut ut (stc): Illos porti- 
'Cibus rex accipiebat in amplis (= Verg. Aen. m 353) c 
5 seruus yVc\ om. rfz saiyrice rVc\ satirice ^it % W 
quit duxj dixit V dux c 10 nam'^ Tia.m fe\> Yc "VV '■ve?^^'^*^ 
et impenvm c imperium V imperitum r 'i?^ xvit — ^'^rosi»- 

bant] om. g 



204 SCHOL. r F m HOR. SERM. H 8 

83. *<[Secimdo>] ^lhtoTiQita subsequente, idest et 
ipso poscente pocula (Ffz 

86. §Mazonomo (c)] Genus lancis (item JPorph.\ in 
quo portantur escae, ueluti grande salsare (TgVc 
6 89. *Nam suauius est solos armos leporis comedere, 

quam cum lumbis (Tz 

*<^Lumbis^] Lumbi plus habent camis, armi uero 
indigesiiores sunt. Oblati sunt igitur nobis armi cum 
lumbis, quos commodius fiiisset solos esse, quam simul 
10 cum lumbis (Fz 

§Vt m. s. (c)] Quia in clunibus aliquid habent 
tetri coloris et saporis minus iucundum (FzVc 

90. *Edit (c)] Pro edat (Ffz 

[Et futurum tempus ab indicatiuo ueteres sic facie- 
16 bant: edo, es (F] 

91. *Has merulas dicimus, quomodo has turdas (Ff 

92. §Nisi causas n. (c)] Idest ista pulmenta, quae 
attulit nobis Nasidienus, suauiter comederemus, nisi nobis 
narrasset causam, quare partes eorum attulisset et non 

20 integra. Intellegimus autem dixisse Nasidienum [se] uer- 
mes inuenisse in ceteris partibus, quas non attulit (TzVc 

1 vTtoQQLTcc r ynoppie f YTTOPTTITA yz 3 maronomo c 
48alsare rzc] falsare Fsalare y c/.salBarium (= 8&\icihTe)Apici%i8 
7 uero] om. z 9 faisset] om. F simul] om. z 11 habent 
Fz] habetur Fc 12 iucundum rzV] iocundum y iucundi c 
20 se edit om. FzVc 21 ceteris FzV] cunctis c edit,, sed 

uid. stud. Vindohon. 1901 p. 116 



EPISTVLARVM LIBER L 

EPIST. 1 

*Epistolarum libri tantum nomine dissimiles a libris 
sermonum sunt; nam et metrum et materia uerborum et 
communis assumptio eadem est {ex Porph.), Hoc solum 6 
distare uidentur, quod hic quasi ad absentes loqui uidetur, 
ibi autem quasi ad praesentes loquitur. Et hii ultimi 
£unt sui operis libri, licet scriptorum uitio in multis 
codicibus locum sermonum occupauerint (y cons, F 

* Apparet Horatium hos libros hortatu M<^a]>ecenatis 10 
scripsisse (r'ah 

1. ^Prima Camena' idest principio operis mei 
(r'ahfV 

Virgilianum illud (ecl. 8, 11): 

A te principium, tibi desinet (l^afV, absc. h 16 

2. ^Eude' est signum missionis artis gladiatoriae. 
Alii tamen dicunt 'hoc rude', alii *hic rudis' (r'ahV 

<^ude^] Pro ^rudi', idest uirga (Fh; in V nihil extat 
praeter i- 

Metaphora a gladiatoribus (l^hV 20 

3. Ludo (a)] Officio scribendi. Ludum autem 
lisra(poQiKcbg uocauit, ut ostenderet periculosum opus esse 

12 idest] om. Fa -s- h mei operia h f l^^i.vt^^\aa. "vN^ 
illud rtij om. vfV, absc. h ut uid. V\ \i&xsa^ ow,. «v^ 

20 metaSra pV 21 luduml ideoV ^"^ m<fcW^'^^^^^^ 

metafoiicoa yav V 



-.— ,.^- |'rt^;ua: *;irr:i.iu: ■^•: t. Ija: i TTI Ii i i nW . 

•.^:..*. I^«/iw*r lirupjmii- .izuiiumia opd' 

■ .- / ' 

* /^u.^^vix el :iM:ufiu- joo • 53EinLUiiL utnliiv 

.-.^^•--* V . Otii-fa airuua' intoiflEP- -ihId 

/ ' ' / 

\ ...x-. ^.^«H.ft i/i^ittir^-uir: b«. ai '.:r?iiinii«iL i-iKi; 
^ . . .yy ,. .,- ^,*w-' jArjiuJiiii *j-jBrw imtiL uHfldia] 

•::: |;; |j n iMJf*»**»* ♦«»«♦»» //"#*// K 

• rmoMlHHi I fiH-UpMi ii»«l idoneam ad aadieiidii% 
I* \ V',1 • ■ '.ptl «<h -» rt ^i»|»hiw mc»tu«at (j^aV 

\' \ VA\\\\ >.. ^l 1.^'ftf ^''««^ \\\\\\\ nuifjister philosophui, 
. ^ .— » ^^»% .^s^ n <T^^^^i^< ^Muy^tam, non qni aniw» 

^ ,. V. w^N-,t.. xvN^ CiVi «*^Hnh i>e.rsonet et fadat 

.. ..,.,.^-. ^: .,>^ 
A \ x-x .- .;.i,«.i«v /' "V O.S; r?i*a«ras: peccifc 

.y.4«.^«i«iiii i»i.K/rr#i- « Xk* 

• ^N ... ^» . 'kuj^ ixuiius jqn^ 




«^^^eezoi 



«3 

ia 

:it. 5 
dt 

iies 

. in 
i ct 10 
> (uia 
coii- 

-. po- 

15 

idrin- 

quia 

vlebere 

igenta 

20 
iinibus 

•se iiir- 
dt, rex 
icerunt, '25 



•1 iinper: 

6 alitcr 

:um] sibi 

:] emcn- 

V debcnt 

— X>lebis| 

21 hoc 



206 SCHOL.rTINHOR. 

scribendi, quia post pugnam contulit se ad agri culturam. 
Aliter: idest antiqua consuetudine scribendi, et perseuerauit 
in metaphora (l^abV 

!• Veianius (a)] Nomen proprium gladiatoris opi- 
6 natissimi (I^ahV 

[Nomen gladiatoris et] iucunde hoc exemplum attulit,. 
quoniam superius (u. 3) dixerat ^antiquo includere ludo' 
{r'abV 

6. In extrema harena. Quia gladiatores petituri 
10 rudem de media harena conferunt se ad crepidinem Circi^ 
adeo proximus, ut possit populum tristi uultu [uelocius] 
exorare. Aliter: idest ne sub circulo Amphitheatri stans 
petat rudem; nam ibi consuetudinis est stantem gladia- 
torem petere missionem (F' abV 
15 7. <^urgatam^] Facilem uel idoneam ad andiendum^ 

idest habeo, qui me s<[a^pius moneat (l^aV 

Est mihi (a)] Idest est mihi magister philosophus, 
qui personet aurem et faciat purgatam, non qui aurem 
meam purgatam personet, sed qui uerba personet et faciat 
20 aurem meam purgatam {I^ahV 

9, Ad extremum ridendus (a)] Valde ridendus ; peccat 
enim equus, si usque ad extremum laboret (j(r'aV 

*<(Ilia ducat)>] Frequenter anhelet {Fab 

10. *<^Ludicra>] Carmen lyricum (Fah 

25 11* Quo me duce (a)] Qua doctrina, quibus opibus, 

qua secta, quibus praeceptis philosophiae (l^abV 

14. Hoc secundum Stoicos, qui non docent, nisi 

2 aliter idest] om. v, euanuit V et] om.V 8 meta- 
fora yvV 4 opin:] om.b 6 nomen — et] om.v 10 cre- 
pidinem Fb] crepitudinem avV 11 populum possit V 

uelocius r'abv om.V 13 petat rudem] om.V consue- 

tudinisr^a] consuetudoF consuel 6 15uel]ow.i;F 16 se- 
piuB moneat ya] s: admoneat r doceat sepius vV 17 idestj 
tm. V 18 non — purg: pex80iie\i\ om.V xiQiTi — ^urgatam] 
om. bv 19 personet ueiba V ^"l «v w^oiOA r a\ «Qxws^^i. v"V 
laboretra] om, vV 27 doceivt"\ ^efw\.V 



EPIST. II 207 

iuraueris te secuturum. Aliter: metaphoricos locutus est 
a militia, quia iurabant milites in uerba ducis et sic 
ibant ad militiam {r'ahV 

16. *<[Agilis)>] Negotiosus, accinctus, paratus ad la- 
borem {Fa 6 

*Facilis, uel mobilis et diuersa appetens (Fa 
Mersor ciuilibus imdis -(«)] Mire in metaphora per- 
durauit, quoniam dixerat ^tempestas' (r'abV 

17. Hoc est: Stoicorum sectator sum, qui non dant 
uirtutem nisi perfectae philosophiae, cum Peripatetici et 10 
alii etiam non perfectis honorem derelinquant {l^aV 

^Satelles' autem dixit, ut ostendat philosophiam esse 
reginam (r'a6 7 

18. Aristippus Cyrenaicus fuit Epicur<^e)>us, qui 
summum bonum uoluptatem dixit. Ideo ergo ait 'fnrtiQi', 15 
quoniam interdum post uerae uirtutis custodiam uoluptate 
uincatur (r'a6F 

19. Nam Stoici dicunt natum hominem [ad hoc], ut 
a re publica regatur, Epicurei, ut homo rem publicam 
regat. Aliter: quoniam auari pecuniis seruiunt, ideo 20 
Horatins quasi philosophus dicit: conor, ut mihi seruiant 
pecuniae, non ut illis ego seruiam (^l^hV 

23. Idest molesta sunt mihi illa tempora et grauia, 
cum transeant me de philosophia non legente (JT^F 

27. *<Regam solerque)>] Regam in rebus prosperis, 25 
soler in aduersis (Fah 

28. *Linceus uir quidam fuit, qui stans ab uno 
littore Adriatico uidebat hominem ambulantem in altero (a 

1 aliter] om. 6, qui met: — mil: post hoc — secuturum 
ponit metaphoricoB 6] metaforicos yavV metaphorice r est 
locutus V locutus y 7 in met: perdurauit rccb ut uid.'] per- 
seuerauit in m: v mire perseuerat i: m: F metafora av, 

recte FbV 8 dixerat r'a] dixit V 11 etiam] et iam v 
et JTa multiF 12 sat: — dixit 6] om. cett. 15 dixit rV] 
dicit yv dicunt a, €u>an. b 16 uoluptatibus devsASiRa^^jQs. o. 

18 ut yhvV] ad hoc ut r 22 iWia egoT\ ^^o '-i^^ r"Vi 

23 ideat yv] ideo r om. V 24 me d^ ipVvW.*. Tiovi \<^%««^ "^ >^ 
me non legi. te. V 



208 SCHOL. r' F m HOR. 

30. Glyco quidam athleta fortissiiziiLS fait. Alii 
^MHonis' legunt, illius Crotoniatis, qui aput Oljmpias in 
agone interfectum taurum suis humeris dicitur sustulisse 
{r'aJ)fV 
6 31. Chiragricus dolor est, qui nodositates quasdam 

generat in iuncturis manuum, quia chiros (leg. dbir) dici- 
tur manus, unde chiragrici uocantur [medici], qui manihus 
lahorant. Dicit ergo: si non potest aliquis tantae fortitu- 
dinis esse, quantae fuit Glico, non ideo dehet corpus 
10 neglegere {JT' ahV 

32. Contra eos, qui dicunt ideo philosophandum non 
esse, quia philosophia conprehendi non possit, hic dicit 
esse etiam secundae gloriae locum (1^67 

Quasi aliquis dicat: quid studes philosophiae rehus, 
16 cum non possis peruenire ad summam sapientiam? (r^afef 

^Quadamtenus' dixit ut ^hactenus', idest usque ad 
aliquantum doctrinae peruenire, ut (Verg. Aen. HI 427): 

Pube tenus (r'hV cons. a 

34. **Voces' xara t6 avro {T' af 
20 <^Dolorem^] Idest indignationem tuam, quod sis 

pauper {T' afV 

36, *<[Piacula)] Mire philosophiam expiationem ait 

esse uitiorum {Fal) 

1 glyco r\ glico yvhfV glic (= glicon) a athleta raf] 
adleta y r F at leta 6 2 aput vi hpr.l apud Fa fv corr. h corr. post V 
{ortum ex ap) 5 chiragricus a] chiraicus yV chyragricus r 
chiragicus v parum liquet h est] om. a 7 unde — labo- 
rant] fort. interpol. unde yvaV] inde r chiragrici yvaV 
chyragrici h corr. chigrici h pr. chyrurgici r uocantur F' V] 
uocant h dicuntur a 8 ergo] om. h 9 glico yvahV] glico 
gigasr ideor"6F]tamena 12conprehendir5]comprtyvF 
13 esse K.] non posseF posse cett 15 peruenire ad s: b: F] ad 
summam philosophiam (pbilosophi^ a) peruenire I^ah 
16 quadamt: — idest] est quodam prodire tenus idest a qua- 
dam rv] quodam yhV corr. quedamF^. dixitF]om. r6 
iactenus] actenus vV hacteima, liOM^ r \&fc^W\ otn, r'6 

^d d] om. cett. 17 ut — teuusk^ om. a \^ V"8w\aS«y3^x3iwpi 

■^^ccf 23 esse] om. ra 



EPIST. 1 1 209 

37, <^Pure]>] Bene lecto libro atque recte: sine 
cogitatione libidinis (T^cchV 

Ita ait Her pure' ut ter mergunt, qui se expiant, 
ut Persius (2, 15. IQ): 

Merge 5 

Mane caput bis terque et noctem flumine purgas 

(r^ahfV 

*<[Ter pure lecto)>] Quasi sacrosanctum sit aliquid 
in praeceptis philosophiae (ra& 

40. *Onmis hic locus consonat Tusculanis disputa- 10 
tionibus (11 6, 13) {Faf 

42 — 48. <^Vides — discere et audire et meliori cre- 
dere non uis?^] Sensus [talis] est: cur non maiora ui- 
tia metuatis, cum minora uitia refugiatis? {l^ccV 

Vt consequaris honorem et diuitias, onmia perfers et 15 
non uis ea discere, quibus possis contempnere, quae sunt 
periculo comparanda? (l^hV 

43. *<^Turpem repulsam)>] Quam tu existimas tur- 
pem, non quia ex sententia sua hoc dicit {l^ah 

47. *Vt contempnas ea, quae stulte miraris, non 20 
Tiis discere? (r'6 cons.a 

'^'^lbreQov TtQOZEQOv: nam prius audimus, postea 
discimus (rcch 

48. <^eliori^] Idest doctori, praeceptori, philosopho, 

et hoc interrogatiue dixit (T^ahV 25 

1 libro vV] om. Fah 6 bis — purgasl om.V et — 
purgas] //// V 13 sensus est ya] sensus taiis est V sensus 

est talis v sensus r non maiora uitia P] maiora uitia (uicia V) 
nonvF 14 refagiatis K.] recupiatis ya Hauthal recupitis v 
recuperatis V suscipiatis r cupiatis 6, sed falso loco, scilicet 
inter 'iani' et ^ante' irh schol. 54, uid. stud. Vindohon. 1901 
jp. 116 sq. 16 quae FV queque hv quaeque = quaecumc^e? 
17 periculis h 22 yCTHPOTTPOTHPOtA r \%\,ctc>TL Yt<i\.«twv n 
ysteropToteron b yatero proteron a ^4 \de«\> vY\ om.TaV> 
25 dixit F] om. r'cch 

I^TDAcaoms 8CH0LIJL nsr Horativm. H. ^^ 



210 SCHOL.r'FIN HOR. 

49 — 61, Idest libenter solitum (leg, solitus) obire 
certamina, sed ignobilia. Ideo enim dixit ^circum pagos'. 
Huic si detur spes sine labore ad Olympiacam coronam 
perueniendi, magna cupiditate debet accurrere. Quod 
5 euenire potest de philosophia, quae praestat sapientiam, 
idest sanitatis effectum {F^abV 

Idest omnibus optabile est mereri coronam sine la- 

bore, ac per hoc ostendit utilius esse homines per prae- 

cepta philosophiae cum otio damna paupertatis releuare, 

10 quam per pericula, quae subeunt terra marique {T^ahY 

*^Compita' dicuntur, quae patent in multas uias {Tab 

Sensus: quis possit, inquit, ad palmam sine cer- 
tamine peruenire? Philosophiae autem appetentia sine cer- 
tamine ducit ad gloriam (r^ahV 
15 Ipse potest contempnere, cui est spes honestae uitae. 

Cui est dulcis uita sine palma, ipse contempnit; idest 
philosophus est {T' ahV 

Sine studio certaminis, quo certamine adquiritur 
palma {T' ahV 

20 63, Haec repetitio ostendit contemnendam esse pe- 

cuniam (yhV 

54, Duo laui ante basilicam Pauli stetenmt {cf, 

Porph.)^ ubi erant loca feneratorum. Aliter: lanus dice- 

batur locus, in quo solebant conuenire feneratores {cf. 
25 Porph?)\ idest omnes, qui conueniunt ad lanum, haec 

locuntur {F' ahV 



1 idest] om. vV 2 set y 4 <^debet cu)>piditate h 

cupiditate ra] cupidine vV 5 de phil; potest r'ah 

7 optabile r'ah] optale V opitale v 9 damna yh] dampna 
ceit. 10 terra et mari V 11 competa y om. a 12 sensns 
— inquit et sine certamine per neglegentiam om. V 17 est 

r cons. 6] om. yavV 18 adqu : palma] per neglegentiam om. V 
20 contemnendam (contempn: v) esse pec: v6 p: esse contemnen- 
clam V 23 erat locus 7 avbV^ etoxi^, \oq,«» t fen: yvh] foen: 
eeU. 24(fen:yavh) 25 omTiearavbY^cym.^j ^^Vi^sos&as. 
ravd] loquuntur yV 



EPIST. II 211 

65. <^Dictata)>] Quae in scolis accipiunt (F' abV 
Quasi praecepta a parentibus data. Dictata proprie 

dicuntur, quae pueris a librario dictantur. Aliter: idest 
has fabulas senes docent et pueri, quibus par inperitia 
in animo est, ac per hoc sunt contemnenda, quae dictitant. 5 
Aliter: maximus minimusque homo Romanus hoc dicit 
(r'abV 

66. Consuetudo quondam fiiit Eomae, ut iuuenes 
philosophiae studentes et senatores in Curiam intrantes in 
l<(a^euo brachio ferrent tabulas ad aliquid exarandum et 10 
loculos ad aliquid sibi emendum, ut ostenderetur, quia 
qui uolunt diuites esse sapientiae primo se studio con- 
ferre debent {r'bV 

*^LocuIos' dixit, in quibus graphia chartaeque po- 
nuntur {Fa 15 

68. Alia subiectio: sed plebeius eris, si a quadrin- 
gentis milibus sex aut septem milia minus habueris, quia 
Otho Roscius, tribunus plebis quidam, iussit non debere 
fieri equitem Romanum, nisi eimi, qui habet quadringenta 
milia {rabV 20 

69. <^Plebs eris^] Hoc est: in quattuordecim ordinibus 
non sedebis {r'abV, v bis 

Idest etiam pueri dicunt summum bonum esse uir- 
tutem. Aliter: etiam pueri dicunt: qui recte uiuit, rex 
est. Dicit: praecepta philosophiae etiam pueri didicerunt, 25 
ex quo grauat legem Othonis {FabV 

3 aliter] om. b 4 par r'a6] om.V inper: y] imper: 
cett. 5 in F] om. F' ab animus yabv est r'6] om.V 
(est animus ce) contemnenda f ] contempn: FabV 6 aliter 
om,. b homo] om. a 10 exarandum — emendum] sibi 

emendum et ad aliquid exarandum V 11 sibi em:] emen- 

dandum b emendum r 12 se st: c: ow. debent yvK debent 
studere r 14 loculos r] mn. y a grafia ya 17 quia — plebis] 
om.V 18 tr: pl: om.,b 19 qui habet] oni.V 21 hoc 

est Fa b F] idest v quattuordecim y IIIIX v XTTTT. a b quatuor- 
decim r quarto decimo v alt.l. V ordine vV ^% \^^^\» — ^\Kt\ 
oni. a etiam (ec: r) pneri y pueri eciam b pueriV ^^ ^XKaioi. t^ 
eelam rab om. V niuitj facit a 'ib e\j^«k.m ^x^efv "iX 

puen etiam b puen eciam r pneri «F 



212 SCHOL. r' V m hor. 

62. ""Quae senatori certam suimnam patrimonii 
statuit {r' ah 

63. <^Nenia>] Ludus, cantilena, quia dixit ^udentes'. 
Aliter: nenia laus mortuorum, sed hic cantilena, ut alibi 

5 \carm. IH 28, 16): 

Merita nox quoque nenia {T' ahV 

64. Curius uir fortissimus fuit [Romanus], qui Corin- 
thios uicit {T' ahfV 

Hoc dicebant et Curii et Camilli, is regnum ha- 
10 beat, qui possit recte facere. Sic lusit Curius Dentatus, 
sic Furius Camillus, et tamen recte facere ludendo didi- 
cenmt {T^ahY, sic — did: vhis 

66. Ros<^c^ia (a)] Idest Roscius melius docet, qui 
dicit imdecumque habendam esse pecuniam, an philosophus 

15 docens contempnendam esse superbam fortimam? {r^ahV 
<(Suadet)>] Suademus etiam ad mala, hortamur ad 
bona [T^ahV 

67. Pupius tragoediographus ita adfectus spectan- 
tium mouit, ut eos compelleret ad lacrimas, unde distichon 

20 fecit {Fup. trag, fragm., cf. Baehrens fr. poet Bom. 348 et 
Welcker Gr. trag. USSsq. 1 406): 

Flebunt amici et bene noti mortem meam; 

Nam populus in me uiuo lacrimauit satis {r'ahfV 

68. <(Responsare^] Contumaciter respondere; is re- 

1 patrimonia rh 3 ludus — ludentes] ludicra canti- 

lena a 4 aliter nenia] t lenia a nenia P^fe] lacunaV 
7 fortissimus V F com. Porjp^.] fortis Pa&Z" romanus F' ahf^ 
om.V 9 camilli Fah^ camillus vV is Fa his h om.vV 
13 qui d: und:] om.V 14 an] quam F 16 ad malaraft] 
ad alia F malia v 18 pupius hfv] pubius F pupus a 

puppius r adf: yahv] affectus rfV 19 compelleret ad 
lacrimas rl compelleret yavhV flere compelleret / distichon 
fecit] disticon fecit F' distichi confecit a distrahi confecit V 
dicti confecit f |con fecit h 23 in] om. rh 24 contuma- 
citer hic om. ya respondeTe iB\ om. ^ x^^^ondere is re- 

spondit (repondit h) contumaciteT\xe«^ou^\\»\aV ojsx^^ x^b-s^^tv^ 
contnmaciter a, uid. stud. yindobo^x. \SiQ\ i^. W^ 



EPIST. II 213 

spondit contumaciter, qui aduersa aequo animo tolerat 

70. Si, inquit, interroget me populug Romanus, 
quare non aequaliter sentio cum illis amando, quae ipsi 
amant, idest diuitias, et fugiendo, quae ipsi fugiunt, idest 5 
paupertatem, cum non solum in una urbe, sed etiam in 
ima porticu cimi eis sedeam, respondebo, quod uulpes 
respondit. Quodam enim tempore leone <^a^egrotante, cum 
omnes ferae ad eum uisitandum uenirent easque deuoraret 
intrantes ad se in caueam^ tandem uenit et uulpes ad 10 
ostium caueae. Quam coepit leo hortari, ut ad se in- 
troiret. Respondit illa: terrent me [inquit] uestigia in- 
gredientium, sed non reuertentium. Quod dicit poeta: 
ideo non consentio uobis diligendo diuitias, quas amatis, 
quia neminem uestrum diuitiis prosperare uideo (r'aV 15 
cons, b 

?!• ludiciis (yhy] Consiliis uel opinionibus, quibus 
uulgus fruitur {r^irav^hV 

74, *Quia periculose tecum consenserunt alteri, ut 
Gra<^c)>chi de lege agraria {r'h 20 

Idest quia siquis populi sequitur uoluntatem, nullum 
iam habet circa sapientiam respectum {r'hV 

77« Arguit diuersitatem uotorum; haec sunt paradoxa 
Stoicorum (rhV 

*<(Conducere>] Mia&ovad^ai; in publicis actibus de- 26 
morari (FhE 

7 8.<^Venentur>] Insidiis capiant (captent ?) (r'a hV^v his 

<^Auaras^] Parcas, ao per hoc diuites (F^ahEV 

79. Idest quorum poscant patrimonium, lacerent 
atque toUant (Fh cons.V, uhi post 'diuites' extat *atque' 30 

3 interrogauerit rh 7 quod] quae h 10 uulpes 

yavV\ uulpis r 12 inquit y v om. raV 17 consiliis] om. v 
21 idestrft] om. vV popli h 23 haec — »t-. "^xMf^^i^ 

uidentur ad u. 106 26 MYCOHOTeeM r om. 'jl)^ ^'^- 

morari in pnblicia rehua E 27 capiaii^b r" a\ ^^'^"^^asfe n 

captant r alt l capientnr b 



214 SCHOL. rFIN HOR. 

^ln uiuaria^] Ad retia, ad nasas {T^hEV 

80. *<(Occulto^] Quia paulatim crescit foenus non 
sentientibus debitoribus (Tcch 

81. <^Esto)>] Sensus: fero, inquit, quod non sit onmium 
6 una sententia; illud non tolerabile, quod proposita sua 

mutant in horas {r'hY 

84. Idest etiam mare et lacus diuitium consentit 
sententiis, quia supra mare et lacus exstruunt aedificia 
{ruhV 
10 86. *Hoc est: primo delectatur in mari <^a^edificare; 

mox mutata uoluntate et in mediterraneo. Teanum Sidi- 
cinum enim in mediterraneo positum est (Fah 

*Continuo iubet ferramenta transferri ad conponen- 
dum praetorium (T^ah 
16 87. *<(Lectus genialis])] Msra^poQiK&g, Lectum ge- 

nialem uxorem dicit (jPhfE sim. a 

90. Mire respondit, quoniam supra (u, 76) dixerat: 

Belua multorum es capitum (F^hV sim, a 

Ex fabula Virgilii {georg. 1111 387—414) facit pro- 

20 uerbium, qui narrat Prot[h]eum, uatem Neptuni, in 

mille formas mutari, et est sensus: nescio, quomodo 

possum uti tali homine, qui s<^a)>epe mutat propositum 

suum (r'a V om. h 

Idest quibus iurgiis, quibus praeceptis, qua doctrina 

1 nasas] nasas haec nas r'hV nasas hec nas E dicimus 
add.V,fort.scrih.h2^QC nasa dicimus 7 idest] om.ccVahsc.h 
diuitium y] diuitum cett. 8 supra — lacus] super ea a 

exstruunt F cons. h] extruunt aV extruit v 11 et] om. y 

sidicinum enim] dicit quod a m.dA.Qiri2^ //// in med: h 

12 enim r] om. y eras. h est rah] om. y 13 continuo] 

mox a, ahsc. h conpon: r] compon: yahv 15 MHTd<l>0- 
PIKOC r metaphoricos yhfE 18 esF] esse r est yv om.h 
1 9 uir^ilii J" uirgti V uirg a facit — propositum] om. a 
faeit] fecit V 21 et eBt] om. r "^ ^Q>««vmi '^a'vY\ pos- 
Bim r 23 auum V] om. V cc "l^. \^e«.Ni^ om. cT, ob%<i.\> 
quibus pr:] om. h 



EPIST. II 215 

possim huiusmodi hominum inconstantes obiurgare sen- 
tentias? (r'abV 

92. Idest similiter pauper alienum nauigium fastidit 
et cupit mutare quemadmodum suum, ac per hoc ostendit 
in nuUa re homines habere constantiam, sed esse muta- 5 
biles (rahV 

93« Nauseare <^in)>proprie dicuntur, quibus eadem fasti- 
dium afferunt, et hic proprie 'nauseat', quia nauis fecerat 
mentionem (T^ahEV 

<(Priua)>] Propria. Alii priuam intellegunt, quae 10 
una uni adsignatur, quae hic et priuata possit intel- 
legi {r^hV 

94. *<(Inaequali>] Inperito, qui inaequaliter tondit, 
et est ypallage (Fabf 

95. *Subucula (6)] Proprie dicitur pannus additicius, 15 
a subiciendo uel subsuendo (r'abE 

*Pexa tunica est, quae demissa est usque ad talos, 
sicuti [luuen, 11, 149. 150) pexi capilli: demissi (F^aE 

96. *<Dissidet impar^] Non aequalis sedet in hu- 
meris (rabfE 20 

101. Idest cum haec omnia fecero, putas me com- 
munem errorem pati, et ideo non magis curam adhibes 
quam sano (F' abV 

102. <^Curatoris)>] Qui solet dari insanis; ac per 
hoc 'monitoris'. Sensus: tu castigator et monitor in 25 
leuissimis reprehendis, maiora non corrigis (F' abV 

103. Mos erat Rdinanorum, ut paruulis remanentibus 
orphanis a praetore daretur patronus et procurator illorum 
substantiae quiUbet ex propinquis. Si propinquus abesset, 
dabatur bonae famae homo (r'abV 30 

1 possim Fab] possum vV hominum post obiurgare 

pon. V 3 idest] om. V, ahsc. h fastidit nauigium V 7 em. K. 
9 mentionem fecit V 10 propria r6] om. vV 11 ads: r\ 
assignatur yvV 18 sicuti — demissi om. E 19 \rL\ 

om. yE 21 communi errore r cons. b ^^ Q^"a»m ^"^^ci ^\ 
nt insano r'ab 24 ac — corrigis] om a ^^ \em.^^\x£iss^ v 
29 abesset r'a] deeaaet V, absc. b 



216 ' SCHOL. rVIN HOE. 

Idest cum sis adiutor fortunaniin meanim et uideas 
me istis modis insanire, non curas dandum esse miM 
curatorem a praetore? {I^ccV, h dbsc. 

106« lam redit ad sententiam Stoicorum: in hoc 
5 sapiens loue minor est, quia moritur. Aliter: uno minor 
loue est, quod in caelo non est (r(rE)V, b dbsc. 

108. Tangit hic Stoicos, qui dicimt sapientes bene 
sanos, etiamsi aegrotent [sanos esse]. Ego autem dico 
sanum esse sapientem, si sine morbo est; idest [etiam] 
10 sanus est sapiens, si non indigestione laboret. Et bic 
satyrice dicit, idest sanus est, si non male habet 
(r'abEV 

'Pituita' proprie est morbus capitis, uel uitium 
gallinarum atque pullorum (^F^aEV 
16 Pituita] Sineresis (leg, synaeresis) (vV 



EPIST. 2 



1. In hac epistola illud ostendit, in duplici opere 
Homerum duo uitae exempla monstrasse: uirtutis ac sa- 
pientiae. Hanc autem epistolam scribit ad LoUium con- 
20 sularem (r' V cons. a 

Horatius [hic] cata theorian Homerum legerat, idest 
ut disceret carminis dispositionem tantum (FbV 

Aliter: in hac epistola uulif ostendere apertius et 



2 cures V curatorem mihi vV 4 iam redit ad sen- 
tentiam V] sententia rE 8 sanos esse om. a esse 

om. E 9 etiam Fa] eciam 6, oni. vV post est pon. E 

10 hic satyrice 6] hic satirice FaE hic satire v hac satyraF 

11 dicit] loquitur r habet F' E^ habeat V habens a 
13 pituita] om. ya est — pullorum] om. vV 16 pituita 
dedimus ex coniectura: ipsum schol. in vV extat ad epist.2, 7 

eum lemmate conlisa (coHisa V) "^ \i\ft om.F cata 

tbeorian yb] catheorian r catliegoTia. V "^ \sX» r>)\ wiv.^ 
tantum ydV] tamen r ^S aVitet r^ om.^^-vV 



EPIST. 1 1. 2 217 

melius s6 discere praecepta philosophiae ab Homero quam 
a philosopho {r'ahV 

4. Crisippus Apollonieiisis antistes fuit sectae Stoicae; 
Crantor eiusdem ciuitatis, pulchritudine corporis conspi- 
cuus, non tantum a Xenocrate, praeceptore suo, sed etiam 5 
a Palemone, qui Xenocratis scholam excepit, in eo (leg. 
ideo) amatus est, qui (leg. quia) placebat. Consecutus est 
autem in Ac[h]ademia maximam dignitatem (r" a F 

?• ^Duello' bello; et dictum duellum, quod inter 
duas partes geratur {T^EV 10 

9. 10, Docet, quomodo causa perturbationis fuit re- 
gibus commissum Paridis (T^ahEV 

10. Dicebat Paris uoluntatis esse, non necessitatis, 
recte uiuere (I^ah V 

^Beatus' in uoluptatibus constitutus potiatur uo- 15 
luptate. Aliter: uoti compos fruens amica, secundum 
opinionem Paridis (r"ahV • 

12. <Jnter Peliden . . . et inter Atriden>] Isti enim, 
idest Achilles et Menelaus, licet unius partis essent, ple- 
rumque erant inimici (l^^yav^hV 20 

14. *<Plectuntur>] Patiuntur. 'Venusinae plectantur 
siluae' (carm. I 28, 26. 27) (Fh 

15. Seditione, dolis et ira peccatur aput Graecos, 
scelere et libidine aput Troianos, aut ab omnibus ubique 
peccatur (I^ahV 26 

17. Ideo discreuit, quia uirtutem patientiam dixit, 
sapientiam autem pro prudentia (r'ahV 

3 (crisippuB r'aV) 4 pulcrit: yV 6 scholam V] 

cholam v scolam F scolas a in eo] ideo HauUial adeo 

Cruquifis 7 armatus V 8 autem]om. a v achademia F* V 
achademia OE 9 duello bello etri?] om.vV dueUo belloy 

14 recte uiuere] om.a 15 beatusj om.a const:] posi- 

tus V uoluptatem vV 16 fruena ra\ froLKn.^ -vy 

17 parifl vV 19 menelausj Agamemnon cdit. ^^ ^^-^^ ? 
utru6$sue) 24 ab r] om. yavV ah^c. b ^l ^Tto ^tvx^^t^^^ 
rvV] pradenti&m yab 



218 SCHOL.r'FIN HOR. 

19. Versus ex Odissiae sumpti principio, ut in arte 
poetica (u. 142): 

Qui mores hominum multorum uidit et urbes 

{r'cchv 

5 21. Hoc est: asperitatem casuum ita pertulit, ut 

nec undis obrui posset {l^aV 

23. Circe (codd. perperam Penelope) meretrix fuit, 
quae amatores suos sua pulchritudine fecit luxuriosos 
{r'aV 
10 *Non Circen dicit meretricem fuisse, sed significat 

fabulam hanc iuxta Stoicos fuisse fictam, qui auaritiani 
et cupiditatem ac libidinem dominos uocant, et eos dicunt 
solos esse liberos, qui uitiis carent (r'a 

27. <(Nos numerus sumus)>] Vulgares sumus, uiles 
16(r'abV 

28. <Sponsi Penelopae)>] Proci, quos Homerus enu- 
merat {F^hEV 

'Nebulones' perditi, luxuriosi, molles, inepti. Varro: 
obscuros, ignoto loco natos (F' aV 
20 [Aliter: nebulones sunt homines callidi et simula- 

tores mendacesque {sim. f), dicti a nebula, quod obscuri 
sunt (avF] 

'Alcinoi' luxuriosi ab Alcinoo, rege Pheacum, ac 
per hoc Pheacas uoluptate gaudentes debemus acci- 
26 pere (r'a V 

[Aliter: Alcinoi mendaces ab Alcinoo rege Pheacum, 
qui fuit mendacissimus (avV cons.e] 

29. <^In cute curanda)>] In curando corpore {r{yE)V 
31. *^Cessatum ducere curam)>] Ad cessandum curas 

30 trahere, ut {Verg. Aen. Vmi 241): 

Quaesitum Aenean et moenia Pallantea {r'a 

3 et urbes] om.vV, dbsc.h 6 hoc est] om.a 8 suos 
sua r'a] Buaa V pulcritudine V luxuriosos Fa] uolup- 
tuoaoBV 10 circem y circe a l^^uWfc^om.b 20 aliter] 
om. a, quia hoc schol. ante illud ^ ne^xiVoxi^fe^ — ti%.W^ e^nftieX 
^6 aliter alcinoi] om. a 



EPIST. I 2 219 

33. Per philosophiam discendo rectam uiam, ut 
leues te noctu et praecepta philosopliiae legendo insti- 
tuas- (r' V 

34. Idest si nolueris uentura uitia propellero a te, 
cum te oppresserint, tunc conabere illis resistere frustra, 6 
cum nihil proficies {F^aV 

Stoici stultos sanos negant esse. Est ergo sensus: 
si lioc laborare nolis, ut sis sapiens, aliud necessario la- 
borabis {I^hV, sed b propemodum euanuit, om, a 

Quoniam hydropici iubentur a medicis currere; ita 10 
enim morbus eorum solet extenuari labore {r^irav^hV 

36. Si non, inquit, propter philosophiam uigilaueris, 
propter inuidiam et amorem dormire non poteris (J^V 

37. *Idest quando senseris maximum esse dispendium 
sapientia caruisse (I^Z> 15 

40. Vt {Verg. Aen, Vm 364): 
'Aude, hospes, contempnere opes'. 

*Aude sapere' aude continentiam sequi, idest aude discere 
philosophiam {F' ahV 

41. Recte uiuendi prorogat horam ille, qui tempus 20 
discendi distulerit, idest qui differt discere, quod neces- 
sarium est {T" ah V 

Sensus hic est: qui uUum praeterit tempus, quo 
melior fieri non laboret, stultus ac rusticus habendus est 
similisque ei, qui cursimi fluminis spectat, tamquam finem 26 
aliquando facturi (J"5 V 

Qui autem institutum bonae uitae in tempus differt, 
rustico similis est expectanti ad explendum omnem flu- 

1 per r'] om. V et edit. 7 s : negant esse y 7] s : esse 
n: r ^esse 8)>anos negant h 8 laborabis] cogitabis r 

10 hydr: r] ydropici V ydropica v hidropicus a hidropici h 

11 attenuari per laborem a extenuare solet V labore r] 
laborem hvV 12 non ante uigilaueris pon.V, fort. rectius 
13 non dormire poteris y 14 idest] om.v \^ \iVi\ cm.V 
18 idest] om. avV, b euan. 23 hic r'^ \iO<i vV, absc.>> 

24 melior £eri non] meliuB V 28 exspectaiiti rV «x^^c^^tsJ^^s. «. 
ad — lapanm] curBum fumiDis V * 



220 SCHOL.rFIN HOR. 

miids lapsum [tamquam finem aliquando -facturum sit 
fl\mien currendi] (r'ahV 

44. Sensus est: sed stulto nihil satis est (PaT 

45. *<^Pacantur>] Excoluntur, arantur, ut Virgilius 
6 {georg. II 239): 

Mansuescit ^ando (Fab 

46. Hoc est: cui adest, quod sufflcit, huic amplius 
nihil est quaerendum (r'ccl) V 

Monet kLc, si ea, quae cupit quis, adeptus fiierit, 
10 cupiditati suae faciat finem [ut alibi ipse (ccMm, IU 16, 
43. 44): 

Bene est, cui deus optulit 
Parca, quod satis est, manu] (l^ahV 

49. Intellegi uult iUum recte ualere, qui quaesitis 
16 rebus bene utitur; idest nisi fueris uitiis purus, diuitiae 
te ornare non possunt (l^ah V 

Opus est, ut sit sanus primo, qui uti cogitat prae- 
paratis (r"a V 

Sensus est: melius est sanum esse et pauperem, quam 
20 in diuitiis aegrotare (r'ah V 

v-63. Ostendit surditatem frequenter propter sordes 
coUectas et humorem noxium, qui non curatur, accidere 
(rasV 

64. Idest nisi pectus bonum et purum sit, quic- 
25 quid huic dederis, non potest esse gratum (I^aV 

1 tamquam — currendi a om. cett. 3 sensus est V] 

sensus Fb oni. a nihil rV] m\ yah 4 arantur] om. h 

ut] oin. rah 7 hoc est vF] idest Tah 9 quis aV\ 

qi| h adsequi r om. yv 10 faciet vV ut — manuj 

om. vV 16 te] tote vV 17 sit sanus ya] sanus sit 

rbvV uti cogitat ppaiaA.iB ^ab ^Ck^\a»\. wt\ ^aratis r 

paratiB i- quesitis (adquiBiaa pro «bA^c\)OL\%\\Aa Vut ejcWifee*, ^©^.«iN^i^i 
uti cogit&t vV 24 ideBt r'a\ om.V *«> Vxv^O^ <m. •» 



EPIST. I 2 221 

Allegoria: ita tu prodis uoluptates, nisi uitia semo- 
ueris, nisi promptum pectus tuum fiierit, doctrina quoque 
ipsa. uitiabitur (l^ah V 

65. <^Speme uoluptates)>] Hic non adeo persuadet, 
ut spemamus, sed illam debes spemere, de qua sequitur 5 
dolor. Nam contra dogma suum loquitur, si ab Epicu- 
reorum secta discedit (l^ccbV 

66. <^Pete^] Pone; idest ne cum pemeneris ad uo- 
tum, alia optare incipias {I^ahV 

68. Duo Siciliae tyranni, Falaris (item Forph.) 10 
Agrigentinus et Dionisius Siracusanus, cmdelissimi (l^ahfV 

69. Nam ira, quae ratione caret, contractum con- 
dempnat et optat infectum {T' afV 

Idest cupit infectum esse hoc, quod fecit, dum propter 
nimium odium poenas exigit grauiores {r{ra)hV 15 

*Antiqui definiemnt, inter quas (leg. quos) et Varro: 
iram esse subitam et breuem commotionem animi (a 

59 — 61. Nam furore committimus, quod ira flagra- 
mus (r' a V 

61. Sensus: dum adhuc inulto odio — odium autem 20 
pro ira inpatientius uindictam desiderat — per uim cupit 
poenas exigere. Aliter: poenas festinat, ut (Verg. Aen. 
Vm 454): 

Haec pater Aeoliis properat dum Lemnius oris 

{r'ahV 25 

62. 63. Nam animus, nisi oboedierit, incipit im- 
perare. Imperium autem animi semper intolerabile est 
(r'aV 



1 semoueris yahv alt. l.V] semoris rv alt. l. 2 et nisi 
promptum r promptum rab ut uid. v] promtum yV 

6 nam — suum] euan. b dogma J"] docma V dignu a 

euan. b 8 pone] om. b i- ne cum Bab] mecum v ne 

cum F 11 crudelissimus F 12 condempnat raf\ ^wi.- 

tdpnat vV 18 quod] quando edit. ^^ ^«\i«vi^ ^^\» «. 

21 past ^pro ira' parenthesin claudunt b et ut uxd. «., \\ew. 

mnmai 



222 SCHOL. rFm HOR. 

Nam animus id facit, quod eum fecisse poeniteat^ 
dum poenas festinanter exigit (^l^ahV 

67. Cito, dum puer es, percipe praecepta philo- 
sopkLae. Ad LoUium scribit adulescentem oratorem 

5 (r'abV 

68. *<^Melioribus>] [Idest] pbilosophis [et] magistris 
(r'abV 

69. IUi sensui (u, 54) respondit: 

Sincerum est nisi uas quodcumque infundis acescit. 
10 'Semel' pro 'primum' ut Maro (Am. XII 208 5^.): 

Cum semel in siluis imo de stirpe recisum 
Matre caret (r'ab V 

70. Nec cessantem expecto nec urgeo praecedentem. 
Hic ostendit non ad alienum arbitrium se, sed ad suum 

15 proficere (F^abV 

70. 71. Hoc loco dehortatur tarditatem et hor- 
tatur strenuitatem (r'abV 



EPIST. 3 



1. lulius Florus, ad quem haec scripta mittuntur, 

20 in cohorte fuit amicorum, idest inter comites Tiberii 

Neronis Claudii, qui ab Augusto imperium accepit, quia 

natus Liuia et ideo fuit adoptiuus Augusti; fuit autem 

amicus Horatii {T^abfV 

1 nam — poeniteat] om. r nam animus vV^ idest 

yab 2 dum — exigit] om. ab 3 cito] I. cito v 4 adul: r] 
adol: ahvV adhol: y or:] et oratorem vV 6 idest v 

om. Fa bV etV om. F' ab 9 acescit &] acessit r v accessit V 
accessit y a. a 13 expecto Paft] expeto v exspecto V 

14 arb: se P'J se arbitrium V SLxVitoam a.^ absc. b 19 ad 

— mittuntuT] hic a 22 natuB^ u^Akx» fe^\» t >^>3:\^ TaVi^\ 

iulia vV 



EPIST. I 2. 3 223 

3. *<^Vinctus)>] Quia tardior est meatu niue, strin- 
gendo per hiemem {r'c:hf 

*Tardi enim fluere uidentur amnes cum redundant 
crustis {y 

4. Inter Seston et Abidon ut Lucanus (VI 55): 5 
Tot potuere manus adiungere Seston Abido 

{r^ahV 

Turres dixit has urbes, quia in alto sunt positae 
hae ciuitates Hellesponti, aut certe pro urbibus turres 
dixit {VahV 10 

5. *Hinc dictum {Yerg, georg. I 103): 

Et ipsa suas mirantur Gargara messes {F' ah 

6. <^Quid studiosa cohors operum struit)>] Laboriosa 
Drusi legio {F' ahV 

Idest quid legio faciat, aut studiosam cohortem uo- 15 
cauit familiam Neronum, quae carmina facere diligebat. 
Nam erat Tiberius litterarum amicus {F' ahV 

8. ^Bella quis et paces 1. d. i. ae.^] Historiam dicit 
aut ipsius Augusti res gestas {F' ahV 

*<^Paces)>] Noue dictum, cum grammatici negent plu- 20 
rali numero declinari {r'ah 

9. <^Titius)>] Qui cito auctoritatem habebit inter 
summos carminis sui {F^ahV 

1 est rcchfv] <m. y meatum h niue stringendo K., 
uid. stud. Vindohon. 1901 p. 117] niue stridendo yahfv niues 
trudendo r; c/*. stricti amnesFaZcr.JPZ. 6 seston] festont;F 
6 seston abidon r seston et adibido a feston abido y |eston et 
abidon h feston et abidonF feston et abibon v 8 urbes 6] 
ciuitates cett. quia rfevF] quey in alto] om.vV 9 hae 
— fin. om. a 10 dixit Fh] posuit vV 15 idest F] uolo 
scire a, om. vV ahsc. h 16 neronum] neronis vV di- 

liebatur h diligebat cett.; diligere c. infin. = solere ctiam al\% 
tisurpant ut Falladius 17 am: litt: vY \iSk\ ««xa.\ -^ctbX^*. 

am: r 20 dictum] dixit r 22 \iabe\i\t roL\Wci^^^ -^^ 

habet 3 23 sui carminia b 



224 SCHOL. rVJN HOR. 

Titius Septimius c<o^eperat lirica carmina (cf, Porph,) 
et tragoedias scribere temporibus Augusti, sed libri eius 
nulli extant. Huius insigne monumentum est infra Ari- 
cium (Ariciam?) (l^ahV 
6 10. Hoc est: appetendo carmina Pindari et inter- 

pretando non est ausus contempnere {I^hV cons, a 

Idest qui non timuit Pindarici ingenii transferre 
carmina (sim, Porph,), Aliter: non expalluit Pindarici 
stili magnitudinem' sequi, ausus fastidire ingenia uulgaria 
10 ac uilia (F^ahV 

11. Bell<e)> 'a<(per>tos' patentes facile[s] omni- 
bus (vV 

*Latos faciles aut patentes omnibus {Fah, sed h om. 
* omnibus ' 
16 12. 13. Thebanos modos (F)] Significat Titium 

lyricum scribere carmen, quia Thebanus fuit Pindarus, 
idest: adhuc interpretatur Pindarum aut tragoediam scri- 
bit? {r'hV sim, a 

14. Necesse est enim imicuique poetae aptos suo 
20 poemati ad tempus suscipere mores {T' ahV 

<Ampullatur>] Vt superius (a. p, 97): 

Proicit ampuUas (r'aV 

15. ^Celsus' hic poeta fuit, qui alienis dictis pro 
suis utebatur. Sensus autem: non contingat scripta Celsus 

25 ea, quae Caesar iu auctoritatem recepit. ^Palatinus' 
autem hoc est in monte positus Palatino {J^ahV 



1 septimius r\ septimus yuhvV lir:]6 euan. 3 ex- 
tant] exstant r aricium rhvV] aritium y aracium a 

5 appetendo Fh] appendendo vV 7 idest — carminal cUio loco 
pon. h transferre — stili] om. V 8 carmina transferre o aliter] 
om. h 10 uilia] ciuilia y 11 bellatos v V em. K. 19 aptos 
— ampuUas] ut superius proiecit mores uel ampuUas ampul- 
Jatur V 21 supra a 23 pro suis Ta] pro ipsius v pro| 

d om. V 26 in V ab"\ Bi\>\ m V x^^iv^it a ahsc. h 

26 monte positus palatino Fab^ moxA» "Vi^*. ^^^Tfeva -v ^\i^a5onMi 
monte posituB V 



EPIST. I 8 225 

16. Vt propria scripta proferat, non aliena (T^abV 

17. Gaesar in bibliotheca statuam sibi posuerat ha- 
bitu ac statu Apollinis (I^abV 

Monet eum ne scripta Palatina legat (y aU. L V 
*Monet eum ne libros Sibillinos legat {r'ab 's 

18 — 20. Fabula Aesopi, et est abusiue comicula 
pro graculo. Alii dicunt comiculam sine plumis natam 
postea a singulis atiibus plumas accepisse (T^abV 

*Comix quodam tempore considerans nigredinem 
suam de omnibus auibus plumas sibi adiunxit, sed cum 10 
c<(o^episset uolare, unaqu<a]>eque quod de suo recognouit 
sustulit: sic illa remansit turpis (v cons. r 

19. *<Grex auium^] Cohors poetamm metaphoricos ' 

dictum (jTab 

21. Idest quas lectiones modo sequeris, quid legis? 15 
Comparat autem apibus scriptorem bonomm carminum 
(r'abV 

*Per hoc dulcia eius carmina significat (r'ab 

26. 26. Erigida («)] Oratoriam dicit et iuris scien- 
tiam; qtiia non ualent ita amputare uitia quemadmodum 20 
philosophia, ideo fiigida fomenta dixit (r'abV 

Aliter: firigida fomenta dixit haec studia litterarum, 
quia non ualent curas amputare sicut philosophia (r'abV 

30. Mire ^etiam', quasi aliae causae scribendae sint 
quam reconciliationis (r'abV 25 

33. <^Inscitia]>] Idest inperitia, quia expertes estis 
philosophiae (r'abV 

4 monet eum] tionec eum v nec eum V 6 est abu- 

siue vV] abusiue est Fab 7 gracxdo] graccho a ^ pl: 
acc6pi8ser'of&] accepisse pl: F 13 metaphoricos rb] metaf: 
yv metafora a, om. dictum 15 idest Ta] tm.vbV 16 car- 
minnm r'a, cons. 6] operum V, dbsc. b 19 dicit r'a6] 

dixit V 21 dixit Mgida fomenta a ^*JL ^^\\at — ^k»»v 

om. b Utteranun abvV] literamm T ^ o^'»» ^^^^ 

qufFquip aicntr^ab] quem ad modximV ^^ SSl^^H^-vn, 
^. ra inperitia y] inpericia h impexitia rv ybs^^^^^ ^ 
J^ltMrDAaBOjns bomolxjl in JBLobjlttvm. H. ^^ 



226 8CH0L. rVJN HOR. 

36. <^Iuuenca]>] Aut carmen pro uestro reditu scri- 
betur aut impiolabo pro uobis iuuencam. Nam Ijrici 
iuuencam immolant, tragici hircum, poetae taurum (T^ahV 



EPIST. 4 



6 1. Hac epistola Albium TibuUum elegiorum scripto- 

rem alloquitur, qui uidebatur libros eius sermonum mul- 
tum laudare {I^afV, h prqpe tot. ahsc. 

Albius iste criticus fuit, poeta et scriptor philosophiae 
(raV, h ahsc. 
10 <[Candide iudex]>] Verax, integer, purus, sine fuco, 

sine fallacia (I^ahV 

2. Ab oppido Pedo Italiae [aut a Pado flumine], 
quae ciuitas non longe fuit ab urbe, quae modo non est 
(r^ahV ex Porph. 

16 Haec regio Pedana inter Tibur et Praeneste est, a 

Pedano quodam, cuius adhuc monumentum exstare dici- 
tur (rahEV 

3. *<Cassi>] Hic Epicureus fuit et poeta {T^ahE 
Cassius Parmensis aliquot generibus stilum exercuit; 

20 inter quae opera elegia et epigrammata eius laudantur 
{r'hV 

Aliter: hic est Cassius, qui in partibus Cassi et 

2 Imolabo a 3 tragici Td] tyrici v trahici a tiriciF 
hircmn Fa] ircmn V hyrcum v immolant (imolant h) ante 

tragici pon. Fa 6, post taurum vV 6 elegiorum] elegicorum y a 
8 albius iste] hic autema criticusraft] creticusy eriticusi^ 
ericius V poeta fuit vV 10 'sine fuco' ante *uerax' 

po8. V 12 pedo] om. y pedo oppido r *aut — flumine' 

quae non extant apud Porph., seclu^it K. a] om. vV pado] 
rado V tadoF 13 quae ciuitas] quod r ab urbe fuitF 
16 exstare yh] /^stare r stare E extare aV 18 et poeta] 

am.va 22 aHter y\ om. ravV \^^ '^•vY "PwpK.^ iste ra 
cag/32 et brutij bruti contra axxgvx^tam ra o^awa. t^ ^»»r 



EPIST. I 8. 4 227 

Bruti [contra Augustum] cum Horatio tr. mil. militauit, 
quibus uictis Athenas se contulit. Quintus Yarus ab 
Augusto missus, ut eum interficeret, studentem repoerit, et 
perempto eo scrinium cum libris tulit, [ubi miQtae tra- 
g^o^ediae inuentae sunt, inter quas Horestis et Tiestis]. 5 
Ynde multi crediderunt Thiesten Cassi Parmensis fuisse; 
scripserat enim multas alias tragoedias Cassius (l^aV ex 
Porph. om. h 

5. Sapiens enim solus scit cimi moderatLone suis 
uti bonis, quod aut luxurioso per incontinentiam aut 10 
auaro per nimiam abstinentiam inscitia denegauit (^T^ahV 

6. *<(Non tu corpus eras sine pectore^] Idest non 
cares bono ingenio (^T^ah 

7. *Metri ratione breuem fecit <(mediam> syllabam 
'dederunt' (rh 16 

8* Sensus est: alumno nutrix maiora, quam in te 
sunt, bona optare non potest (l^ahV 

9. *<(Et cui^] Karcc xoivov: nisi ut ei (Pa 

11. <(Crumina)>] Patrimonio uel sacculo nummario 
siue prandiario (r'ahEV 20 

^^Atco tov %Qe(iaGT6g (T 

12. *Idest agens inter spem et curas cottidie puta 
te moriturum. Monet ergo nihil esse curandum de fu- 
turo {r'ah 



1 contra aug: non exhib. rV Porph. tr. mil.] om. 

raV 2 quibus uictis etiam Porph.] sed bruto uicto r sed 

uincto bruto a uarius perperam Porph. 3 philosophiae 

(ph: a a) studentem ra repperit a et Porph.] reperit cett. 
4 eo perempto ra scrinixuii eius ra ubi — tiestis a om. 
cett. Porph. 6 thiesten — cassius] tragediam ab eo factam quae 
orestis inscribitur a om. r 7 enim] autem V 14 mediam 
(idd. edit. syll: v\ sill: cett. 15 dedenmt r&] dederant 

cett. 16 est] om. V dbsc. h 18 xati^ 7"\ om. t oi \^ ^^ A 
sine (Je^. sine) v V idest y absc. b om. a ^O ftVQL^ I*tt\>\^<^ '^ 

SX KmMACeS r KPeMdiCOS y 2^ coittift TciT^-A e;«s»aa. ^ 

eotfidie f] cotidie rabv 



228 SCHOL. r'F IN HOE. 

15. 16. Idest me quando uis uidere, uidebis b^e 

pastum porcum, et hic satyrice uituperat eam sectam, 

quam sequitur, quoniam Epicurei summum bonum in uo- 

luptati^ ponunt, deinde quod onme animal colunt nul- 

6 lumque edunt {I^ccbV 

*^Porcum^] Idest corpori seruientem, ut (j^pist 
I 2, 27): 

Fruges consumere nati {TahE 

*Hara loeus dicitur, ubi stant sues, idest suinae, 
10 animal nimiuTn pronum ac uentri deditum {Tah 



EPIST. 5 



1. Si potes (F)] Torquatum aduocatum, amicum 
suum, inuitat ad cenam Horatius {T^cchfV 

Aliter: ad Mallium Torquatimi haec scribit, ad quem 
15 etiam iUam oden (Iin 7. 8): 

Diffugere niues r. i. g. c. A. q. c. {T^aV 

Archiaci lecti dicebantur humiles ab Archia fabro, 
qui non magnae staturae dicitur fuisse {r'ocbfV 

2. <^Holus omne^] Pro qualicumque posuit, ut, cum 
20 dico me onme bibere uinimi. Idem in sermonum primo 

(I 1, 29. 30): 

Per omhe 
Audaces mare qui currunt. 

Omne, hoc est uel hibemum uel autiminale {I^afEV 



1 idest — sequitur] om.V 9 dicitur locus r suinae] 
md^. 8tud. Vindobon. 1901 p. ll^ l^i^iWiR, •»«. \^ dijSiigere 
muesj om. V r. i. g. c. a. q^. cA t. \. ^.V om. a ^. ^. ^•^••f^ 
a. q. V 24 uel (hibem:) yvY\ om. rccfE 



EPIST, I 4. 6 229 

3. Aliter: hoc est: cum est altissiinus medio die, ut 
{Ter. ad. H 1, 42): 

Pro supreme luppiter, 
et alibi {serm. n 8, 2. 3): 

Nam mihi quaerenti conuiuam dictus heri illic 6 
De medio potare die {T' aV 

4. Yina bibes calcata secundo consulatu Tauri illius, 
qui dicitur amphitheatrum condidisse {T' ab V 

*<(Palustris)>] Quia palus est grandis iuxta Mintumas, 
ubi etiam Marius latuit {I^ccE 10 

6, *<(Petrinum^] Mons Sinuessae inminens uel ager 
uicinus Sinuessanae ciuitati {l^cchE 

6. ^el imperium fer^] Vel ad me ueni, sine tibi 
hoc a me imperari {r'aEV 

Aut patere me esse regem conuiuii, si nil attuleris 16 
{r\yccv)hEV 

*Vel imperium fer'. Quare hoc? Antea pascentes 
reges appellabantur. Inde qui senatui cenam post triumphum 
dabant in Capitolio, consulem uel dictatorem rogabant, 
ne ad cenam uenirent; se illis, quod ederent, domum mis- 20 
suros, ne illos, non reges, domum deduci a senatu illis 
praesentibus necesse esset {l^ab V 

7. *<Tibi>] Vt {Verg. georg, H 5. 6): 

Tibi pampineo g. a. 
F. a. {Fah 26 

S» <Mitte leuis spes>] Rerum humanarum {l^afE V 
<Certamina diuitiarum>] Noli curare de diuitiis, qui- 
bus certamus anteire ditiores {l^ahEV 

1 aliterj om. raV 3 pro] om. yV iupp: vaV~\ iu- ^ 
piter r 7 uina] om. v bibes calcataF] calcata v calcata 
bibes Fah 9 quia T] ow. vE qua a 11 uel avhE'^ 

om.r 15 nihil yaF 18 dicebantur V 20 w<w»i^^ tli 
se yah'] sed rvV 21 non] (m.V ut edit. ^orBssasi. «rA 

domi V om. y absc. b 24 g. a. f. a.^X om. rb ^. ^. ^- ^* ^ 
26 bmn: reram vV 27 noli — dimUia\ ow. B 



230 SCHOL.r'FIN HOE. 

Moschus hic accusabatur ueneni, cuius eztat oratio 
admirabilis. Aliter: Moschus quidam fuit, cuius causa 
diu dicebatur; nam patronus fiiit causarum Torquatus 

5 Aliter: Moschus hic Pergamenus fiiit rethor (^e^.rhetor) 

notissimus; reus ueneficii fuit, cuius causam ex primis 
tunc oratores egerunt Torquatus hic, de quo nunc dicit, 
cuius extat oratio, et Asinius Pollio (r'{yccv) V ex Parph. 
Cras (F)] Inter cras et crastinum hoc interest: cras 
10 nihil significat nisi diem prozimum; crastinus dies et 
superiore et praeterito anno fuit et erit sequentibus 
(r'ahV 

♦Natalis diui Augusti: Vmi. Kl. Octobres (rabE 
11. *<Aestiuam>] Breuem (I^^abE 
16 *<Benigno>] Familiari {r\yav)E 

16. *<Dissignat>] Aperit {raE 

20. *<Contracta>] Angusta {r^aEe 

21. 'Imperor' finxit ex Graeco %bIbvo^i^ ut in arte 
poetica {u. 56) 'inuideor' ^(pyd^ovovfiaij idest inuidia me 

20 insectatur {l^abV 

22. *Mappa enim manute<(r>gium illud est, quod 
uariis formis textum est {ghss, v 

*<Mappa>] Mantele {gloss. r 

23. *<Conruget>] Moueat fastidium; nam quotiens 
26 horret aliquid, nares contractae rugam faciunt {FabfE 

Significat se habere uasa argentea et discum argen- 
teum, ubi imaginem suam quasi in speculo cemere pos- 
sit (r' F 

25. *^Eliminet' idest extra limen eiciat, foras limen 
30 efferat {l^abE 



1 moschus — admir: aliter F] om. vV cuius — oratio 
ahsc.b 2 aliter — dicebatur] om.b 5 aliterF] om.yav 
6 ex primis] om. avV 9 crastinum vV] crastino Vab 

19 S^ovovnccv a 0ONOYMI v OeNOSftAV V om.b \dAst\ (m.ab 
innidiarFJ per inuidiamrab ^O mft^^^\a.W vY ^^^HsQato. 
ina . . , h 26 aliquis a ^^ eMmin^V. *\^<&^>i\ om. a.v 



EPIST. I 6. 6 231 

^Vt coeat par^] Hoc procurabo, ut ueniens inue- 
nias parem, idest puerum aut puellam tibi conuenientem 

28. <Vmbris>] Aut a loco de Vmbria aut certe, 
quia umbrae, ut puto, dicuntur, quos secum ducunt, qui 6 
rogantur ad prandium (^I^cchEV 

39. Ait arte discumbentium molestum esse odorem 
alarum eorum, qui hirci dicuntur {T' {y av)V ex Porph. 

31. Monet illum, ut silentio ueniat {ex Porph.) fal- 
lens ostiarium, ut, dum ille sperauerit eum transiturum 10 
per portam, exeat per posticum (I^aV 



EPIST. 6 



In hac epistola docet uicturum feliciter eum, qui 
infra admirationem omnia habiturus sit; ut enim omnem 
soUicitudinem ex cupiditatibus nasci dubium non est, ita 16 
beatam uitam in contemptu deliciarum constitutam esse 
ait (r'ahfEV 

1. *<Vna^] Vnica et praecipua, ut (Verg, Aen, 
V 704. 705): 

Vnum Tritonia Pallas Q. d. (I^ahf 20 

5. *<(Munera terrae^] Metalla dicit, non fructus 
(FahE 

6. Indici maris munera: arbores, hoc est hebenum, 
et uniones in conchis (r'ah V 

8 irci ocV hyrci yv 10 ostiarium y] hostiarum V 

hostiarium cett. 13 uicturum fE] uictorem F ' a 6 F 

14 infra K.] intra P'aF cons. h sine fJa ahsc. h admira- 

tione f ammiratione E enim FafE] om. hvV 16 du- 

bium non estF non dubium est cett. 16 deliciaraDo. F' «.bV\ 
diuiciarum / diuitianun E et edit. eeae (ioxL^aVi^V ^^oraAH»-. ^%aR> 
a^. 18 nt — q. d.] om.vhf 20 q. d.^ om. a "^"^ ^«^««55» 
boc eat] om. a 



232 SCHOL. r F m HOE. 

7« Populi dona, qui scilicet non iudicio fEineat, sed 
studio. 'Quiritis' autem, quia aitMaro {georg.U 60S, 609): 
Hunc plausus hiantem 
Per cuneos* (P' cchV 

6 *<Ludicra>] Liania (TE 

8. Sensus: in quantum ista contempnenda sunt, si 

inueniri possunt, qui caelum ipsum non mirentur? (T^hV 

10« Ytrobique: et in timore amittendi et in spe 

consequendi, ex quibus aut dolor aut gaudium contingit 

10 (r'ahEV 

16. *<Vltra quam satis est>] Vt (Termt. Andr. 
I 1, 34): 

Ne quid nimis (r(yoc)hf 

Mire *ipsam', cum alioquin petenda sit (I^ahfV 
15 17. *<I nunc>] Per ironiam, cum sit contrarium 

(r'ah 

*<Vetus>] Quoniam ueteres meliores artifices (r'ahf 
20. *<Nauus>] Industris, cui contrarium ignauus 
(r'ahE 
20 *<Tectum>] Hospitium (l^ahE 

23. Hoc est: tu stupe diuitias eius, qui tuam uir- 
tutem mirari deberet (r" ahfEV 

24. 25. Sensus: ut inueniuntur diuiciae, ita et per- 
eunt: uirtus sola perpetua est (ahV 

26 26. *Mire, quoniam in his locis frequens nobilium 

deambulatio est (l^ahE 

Li Agrippae enim porticu et Appia uia maxime con- 
spicui uidebantur. Li his ergo conspicuo ait ad mortem 
eundum esse, qua peruenerunt etiam Eomani reges (I^^yavjh V 

30 ex Porph. 

1 faueat r] fauent cett. 2 quia ait avV\ qui ait r 

quia ut y qd ait 6 7 mirentur yh] inirantur V murantur v 

miretur r 18 industris 1] indnistris E illustris a Istris h 

Bcienav 21 hoc est om.rV «tvv^^^ f «fcvmft V 22 deberetr] 

deberea cett. 23 (diuicia© abV^ 'i^ Q^^ "K.. <svnww >j\ ojoaj^ 

cett. quo Porph. et edit. 



EPIST. 16 233 

28« Sensus: si uis carere uitiis, fuge illecebras, se- 
quere uirtutem (T^ahV 

31« Si tu contempnens uirtutem ais inania uerba 
esse philosophiam^ ut sacrilegi dicunt lucum ligna esse, 
occupa te in. eis, quae tibi uideantur utilia, hoc est: ne 5 
portus occupet alter; sed uidetur de his dicere, qui laudant 
philosophiam nec secuntur (I^abV 

32. Alter (a)] Sdlicet negotiator. Per ironiam ad 
pecuniam hortatur, ut magis facientes incuset (JTabV 

33* Cybira uicus maritimus in Pamphilia, alter in 10 
Lycia (^'{rbvjV 

34. Notandum 'rotundentur', idest compleantur. 
Onme enim, quod rotundum est, ab omni parte perfectum 
est (r^abV 

36. *<Quadrat>] Quadruplum facit {FbE 16 

36. ^Per ironiam, quoniam hoc putant, qui nolunt 
philosophari {r'ab 

38. *<Suadela>] Dea suasionis uel suadendi {T^abE 

39« Sensus: nolo ergo sis talis, qualis Cappadocum 
rex, qui una re habundat, eget ceteris; sed philosophiam 20 
sequere, cui nihil deesse potest (J^abEV 

Cappadoces habundare mancipiis dicuntur, egere pe- 
cunia. Ostendit multis opus esse, ut quis diues uideatur 
(rabEV 



8 si rF] aed yvab contempnens Fb'] contepnis V 

contempnentes v cotenens a 6 occnpa — alter r] om.yvabV 
7 secnntur aF] sequntur yb Bequuntnr rv 8 ironiam F] 

yroniam Vb hironiam a 9 hortatur ad pec: V 10 cy- 
bira r] cibira rabv pr. cibiratica v corr. Libiratica v dlt. loco 
sibiraticaF maritunuB rv] maritinus b marinust^ alt.locoV 
11 lucia r licia vV 12 idest] hoc est r 13 ab r'ab] 

ex V 16 hironiam ra yroniam ybv 19 ut sis talis V ut 
talis sis E cappadocum rex] capadocum (capadu y caba- 

docum E) rex FabE rex cappadocum (capadocum V) vV 
20 habundat Fab] abundat E habundabat vV eget abE\ 
eget uero r cum egeret v V sequere philoBOT^^MSiV ^^\i»«- 
htmdare f VJ ab: rvE 23 ostendit — m^^«X!Qx\ wa. "Ei 

uideatnr] inneniatnr V 



234 SCHOL.rFIN HOE. 

40. Trahitur exemplum de LucuUo diuite Bomano- 
rum. Quem cum quidam praefectus callide rogaret, ut, 
si posset, centum clamides sequenti die ostenderet in 
scena, uolens experiri, si tot haberet, respondit: quomodo 
5 possum tot praebere? Post paululum scripsit ei se habere 
domi quinque milia clamidum, ex quibus, si uellet, pote- 
rat toUere partem uel omnes {r^ah Y 

Luculli exemplo ostendit pecunias appetendas non 
esse, quoniam multa habent superuacua, ut ille clamides, 
10 ac per hoc philosophiam sequendam esse, cui nihil deest 
{r'ahV 

46. ^Lridentis animo hoc dicit, dum deprehendit 
superuacua auaritiae {T' ah 

Isto, inquit, tempore pauper dicitur, ubi non super- 

15 habundat aliquid et ubi non fallunt dominum ipsae di- 

uitiae sua quantitate; scilicet si ipse non ignorat, quan- 

tum habeat, et si satis fures inde eripere non possunt 

{rav 

49, *Sic pronuntia, ut irridendo horteris magis {J^ah 
20 60. *<(Qui dictet n.^] Qui sit nomenclator uel con- 

siliarius {T'ah 

61. 'Pondera' lapides, qui in opera ducuntur per 

uias, uel qui per latera expositi altiores sunt; et est 

sensus: qui manum porrig<^ere cog^at transituro {l^ahEV 

25 62. *<(Hic multum^] Serui uerba admonentis {r'hE 

*Persius (5, 73. 74): 

Libertate opus est, non hac, qua qtdsque Velina 
PubUus {r'ah 

3 in scena] om.V 6 tot possumF possum tot cett, 

se r] om. yavV, euanuit h 6 milia r] om. yavV 7 po- 
terat tollere partem yahv tollere partem posset r poterat tol- 
lerari partem V 10 esse F] om. Va, eu. h nihillnil r 12 irri- 
denti ya 16 et r'a] uel F diuicie ipse V 16 quan- 
titate sufl r F non r] om. yavV 17 inde foreB F eripere] 
rapere r 20 noelator v nomenculator a6 uel] om. yvh 
consiUarius] om. yh 23 qni -pet t\ q^\ a ^vY per y absc. h 
etj om. V 24 porrigat codd. Tpoxrv^et^ q,q%^V "R. 'V-a.^w 

27 qua, y] ut ochv om. T 



EPIST. I 6 235 

66. *<Lucet>] Prima luce (I^aE 

68. **Gargiliu8* luxuriosus ac perditus, qui se uenari 
simulabat, dum emeret apros {r'ahE 

69. *<Differtum>] Plenum {rhE 

<Iubebat> hoc consulto per loca frequentiora trans- 5 
ire, ut a pluribus uideretur {T' ah 

61. *<Tumidique lauemur>] Persius (3, 98): 
Turgidus hic epulis atque albo uentre lauatur 

(r'«6 

62. Ceritibus ciuitas Bomana sic data, ut non liceret 10 
eis sufEragium ferre, quia post datam ausi sunt rebellare, 
ideoque census eonmi in tabulas relati a ceterorum cen- 
sibus remoti erant. Sic factum est, ut, qui aliquid 
flagitiosum admiserat, in tabulas Ceritum referretur {r'ahV 

♦Aliter: Cere oppidum in Italia, quo capta a Gallis 15 
urbe sacra translata sunt, pro quo beneficio postea ciui- 
tatem Bomanam meruit, ita tamen, ne suffragium ferret 
{r'ahE 

Hic autem Cerite cera dixit pro nota et infamia, 
qui propter ignominiam suffragium ferre non possent 20 
{r'ahEV 

63. Ylixes delatus ad insulas, in quibus boues Solis 
erant, responsum accepit, ut, si uellet ad patriam uel 
socii remeare, non contingerent boues; illi praesentem 
uoluptatem [potius quam patriam] elegerunt {F^ahEV 2h 

64. Qui se nec a sacris pecudibus nec a Circeo po- 
culo abstinere potuerunt {F^cchEV 



11 datum vV 12 ideoque] ideoqui v ideo V censibus] 
om. vV 13 remoti erant] remouerant vV 13 qui] siquis V 
14 referetur vV refebatur. h referret a 15 aliter F] om. vE 
et h, sed absc. opp:] autem oppidum h 19 pro nota et 

infamia dixit V 22 solis boues V ^4 coii^m.%et«^ *j «."Vi^EiX 
conidngaret rvV iZIi ad psentem V ^5 ^o^xxa r\) ^e^^ «.\w>.- 
nui^] om.yvaJEJV quam patriam] om.V ^^ «^iA «i?^^^ ^ 



236 SCHOL. r F m HOR. 

65. <^Mimnermus^] Poeta Epicureus, qui multa ele- 
giaco metro de eadem secta conscripsit {I^abEV 

68« *<^Candidus^] Benignus, sine inuidia (r^ahE 



EPIST. 7 



5 1. Hac epistola asperius ac destrictius M^a^cenati 

praescribit libertatem se opibus non uendere (1^6 V 

2, ♦Sextilem] Qui nunc Augustus dicitur (TahE 
6. ^Dissignatores dicuntur, qui ad locum (lucum?) 
Libitinae funebria praestanda conducuntur, ut defuncti 
10 cum honore efferantur. Aliter: dissignatores funenmi 
mancipes et ordinatores; nam dissignare est ordinare, unde 
et, qui locos in theatris spectatoribus distribuebant, dis- 
signatores dicebantur. Praeterea est dissignare confundere, 
ut et iste alibi (episL I 5, 16): 

15 Quid non ebrietas dissignat? operta recludit 

(r'ahfE 

8L *<(Opella)>] Opera diminutiue opella dicitur 
{r'ahE 

11. *<^Mare)>] Quia mare hieme calorem praestat, 
20 frigus aestate {F' ah 

12. *<Contractusque>] Prae frigore {l^iyav^E 

16. *<Benigne>] Idest humane facis {T^ahE 

17. *<Non inuisa^] Litotes; idest cara {J^^^yav^hE 
22. *Vir bonus et sapiens (r*')] Sensus hoc sonat: 

25 bonus et prudens uir non nisi dignis largiri se paratmn 

1 multa r' ahE^ multum V elegiaco metro] om. a 

6 se opibus non r"] non opibus V 8 designatores yhv 

9 fancti rhfE 10 designatores yf 11 designare yfv 

unde — recludit om. E VL \oc,«b t d!&«i^at(nreB y 

13 diaaignsbie] designare yaf 11 ^Wmxj^iY^xx^ •» '«k^ssL- 

ffiri] om. v 



EPIST. I 6. 7 237 

esse ait; nec iimierito, quoniam eligere debemus, in quos 
beneficia conferamus. Vir bonus non adeo uilem putat 
pecuniam ut lupinos, scilicet ut medium teneat et dignis 
donet {r' ah 

23. Nec tamen (F)] Quae sit diflferentia inter bo- 6 
nos et malos {l^ab; in V schol, ipsum omissum 

24. *Ordo: dignum praestabo me etiam laude pro- 
merentis (P'-afe 

Vel aliter: dignum ut sit tuis beneficiis pro laude 
merentis, idest pro tui laude, qui mereris (yvV lO 

Laboro, ut dignum me praestem [non] etiam pro eius 
laude, qui in me confert beneficia (f^abV 

26, Sensus: uis me a te non recedere? Redde iu- 
uentutem, recipe pecunias (^T^abV 

26. Crescit senibus frons cadentibus capillis (I^abV 16 

28. <[Cinarae)>] Hanc se amasse in quarto (llll 1, 4. 
13, 21) carminum dicit (r^abfV 

<(Maerere^] Quia ad alium forte transierat (l^abV 

29. ^Forte' hic sic positum est, ac si diceret: sed 
forte hac me fabula conuenis (I^abV 20 

30. *<^Cumeram^] Vas uimineum frumentarium 
{TabE cons. v et Porph. 

32. Mire imitatus est stridorem mustelae (F' ab 
cons. V 

33. *<gubisti>] Intrasti, ut {Verg, Aen. JSI 292): 25 
Portuque subimus (l^abfE 

34. *<Resigno>] Quae mihi a te fuerant assignata, 
restituo {T' ab 

6 differentia sit r cons. v 7 me prestabo r etiam y a] 
eciam rb <m. v 9 uel aliter] om. vV beneficiis tuis rV 
11 laborabo r cons, b non om. r 13 recedere] discedereF 
discere a 14 pecnniam ab 16 quarto r\ ^^^ 'i ^^^^ -v w.^ N^ 
jl7 dicU vfV] dixit yccb ait r 18 qua V '^'^ ^^^^ — "^^" 
doremj om. V 25 ut — subimua] om. v E * 



238 SCHOL.rFINHOR. 

'''Subtiliter per similitudinem dicit libeniier se red- 
dere, quae acceperit, si ei non ad suum arbitrimn uiuere 
concedatur (I^ah 

36. *<^Altilium^] Pastarum auium (Tah 

5 Sensus: nec ita opes contempno, ut malim somno 

esse deditus, nec illas iterum in tantum concupisco, ut 
seruire uelim (T^bV 

37, *Mire, quia nunc paulo asperior ^t (i^a 
Hoc est: et ego tibi hanc laudem inuicem reddidi 

10 {r'abV 

Absentem similiter laudo, atque laudaui praesentem 
(r^ahV 

39. Sensus: experire, an inuitus restituam, quae 
dedisti, immo quam laetus fiam, si reddidero (T^fjchV 
16 41. Inducitur Telemacbus aput Homerum hoc dicens 

Menelao, cum ab eo equos dono nollet accipere; quod 
refert iste ad se dicens sibi iam uetulo non conuenire in 
militia stare (T^ahV 

46. Fabula haec satis apte superioribus iuncta est, 
20 quibus ostendit se diuitiis otium praeferre (l^ahV 

48. Locus in urbe dicitur Lautae Carinae et est 
locus ad Tellurem, ut poeta {Verg. Aen. Vlll 361): 
Et Lautis mugire Carinis, 

propter nobiles, licet legatur et 'latis' (r'ahV 
26 49. Ideo queritur, quia grandis natu; etenim senibus 

semper molestum est iter {^'(rav^hV 

60. *<(Adrasum>] Presse tonsum caluum (^F^aE 
*<(Vacua^] ^Avrl To(vy ipsum uacuum (FaE 
62. Philippus ad puerum suimi Demetrium. Ordo 
30 est autem: [0] Demetri puer, abi qu<a>ere (I^hV 

2 acceperat av eil eum ya non vh] om. Fa 

8 paulo Fa] om. v 9 tibi rah] ubi y om. vV 14 inuno 
quam] animo quam h om. vV 15 (aput h) 16 quod — 

starej non exh. h 22 apud telurem r 26 ideo] idcirco h 
26 Bemper] aepe r est a V^ om.r v v. m\ ^^iiJt \> ^l ^resse 
yadJpreBBorvE 30e8t)om.rb ^\i\fcmr\)\Qfw..i>V ^^ 
om. r'b qu<a>ere] om, V 



EPIST. 17 239 ' 

**Hic non leue' Horatius interposuit (l^b 

57, Multis enim studii est tantum quaerere et non 
uti (r'ahV 

62. <^Benigne^] Sermo uulgaris est; bene se dicit 
quisque accipi, cum excusat. Aliter: respondit Mena 5 
benigne eum facere, qui inuitaret (I^ahV 

66. *<Tunicato>] Non togato {I^E 

<Scruta>] Quas uulgo grutas uocant; 'popello' autem 
populo uilibus uestimentis induto, ut dicimus senatum 
togatum (I^ahEV 10 

68. 69. <(Prouidisset>] Quoniam prior fuerat salu- 
tatus; in alio ^praeuidisset' legitur (I^ahV 

72. *<Dicenda tacenda locutus>] Velut plebeius 
expers rationis (I^E 

74. *<Piscis>] Quasi piscis. Metaphora est {T^ahE 16 

76. Feriis Latinis in urbe agi aliquid non licebat, 
hoc est nundinis, quae incertis diebus ac non praedictis 
fieri soleba<n>t {I^ahEV 

77. *<Mannis>] 'Q\adQis{rahE cons,glo8S.Fs€udisid,s,u. 

79. Ita quosdam uoluptatis gratia quaeri, non ami- 20 
citiae, potest figuratum de ipso esse {I^ahEV 

86. *Quasi ibi primum coeperit auarus esse {I^abE 

94. 96. *Hi duo uersus et a Maena Philippo esse 
dicti et ab Horatio M<a>ecenati {I^ahE 

96. *Sententia haec poetae, qui autem non specia- 26 
liter Philippum, sed quemcumque dicit {l^abfE 

2 studii rn studium abV et] sed b 6 respondet v 
euan. b inenaj nemo vV absc. b 8 gmtas r'jE7] scrutasF 
sgrutas b grucas a 16 metafora yE 16 fBriiB] hoc est 

feriis V 18 solebant edit 26 qui autem vE^ quia ut a 
qui aut Fbf 



240 SCHOL. rVW HOE. 



EPIST. 8 



1* Dirigit hanc epistolam quasi per ipsam Musam 
Albinouano Celso, comiti et scribae Neronis Drosi, in 
qua dicit se tanta aegritudine animi laborare, ut in nullo 
5 eorum, quae recta sunt, delectetur. Quae passio uocatnr 
lethargica siue accidia (= axi^d/a), quae hominem somni- 
culosum et obliuiosum reddit cum dolore capitis (T^aV 

^Noua salutatione usus: gaudere et bene rem gerere 
(rhfE 
10 6. *<Momorderit^] Minorem fecerit; minuuntur enim, 

quae mordentur (l^ahfE 

6. Yult dicere, quod philosophiam implere non pos- 
sit (JTahEV 

?• Corpore toto (F)] Ideo ait, ut quamuis partem 
15 ualidiorem ostendat quam animum suum (T^ahV 

8. *Allegoria, quod animum ab erroribus reuocet 
(r'ahE 

*Hoc est: philosophiam nolo sequi, quae uitia animi 
auferat (r'af 
20 10. *<^Vetemo>] Morbo quodam otii; hoc est: cur 

me non patiuntur desidiosum esse? (r'ahf 

12. *Ventosus (6)] Fluitans (r ahfE 

14. *<Iuueni>] Neroni (r'hE 

16. <(PrimiiTn gaudere)>] Deest aut 'dicito me' ex 
26 superioribus, aut ^memento' ex inferioribus (I^ahfEV 

Hoc est: si felicitas inmutabit te, nos in tua ami- 
citia non durabimus (F' ahfV 

3 drusi neronis r in — animi] qua designat tanta se 
animi egritudine r 4 animi egritudine a 6 hominem 

somniculosum reddit et obl:] hom: somnic: reddit Fhomini 
somnum excutit r 7 capitis dolore r 12 implere] Iplej h 
14 toto in lemm. etiam h ideo — ut] om. V 15 quam — 
suum] om. a • 16 ab — reuocet] om. a reuocet yE] redu- 
cet rv reu) h 22 fluctitans a 26 immutabit rh mutabitF 
mutanerit a 



EPIST. I 8. 9 241 



EPIST. 9 

1. Hic est Septiiiiius, de quo superius {ca/rm, H 
6, 1) ait: 

SeptLmi, Gades aditure mecum. 

Hac autem epistola Septimium Claudio Neroni commen- 5 
dat (rcchfEV 

4. <^Dignum^] Ipsum Septimium, qui dignus est 
mente tua (r'a/*F 

*Hoc est: qui honesta elegit {T^ahfE 

6. *[Et] cum censet propioris amici me fungi mu- 10 
nere (r'ahf 

6. Valdius (F)] Ab eo quod est ^ualde' 'ualdius' 
facit, ab eo uero quod est ualide ualidius [facit] (I^cchfEV 

Melius gratiam [eam] cognoscit, quam apud te habeo, 
quam ego ipse {T^afEV 15 

9. *<^Dissimulator opis propriae^] Qui non ostendam, 
quod possim, uel celem opes meas {Tah cons. f 

*Hoc est: ut integram mihi beneficii gratiam reser- 
uarem {r'ahf 

11* Qui sine sua l<^a)>esione anucitias cuiusque ex 20 
commendatione conquirit, frons urbana dicitur {I^hV 

*Scilicet ut per inpudentiam inpetrarem {Fah 

12, *<^Iussa^] Hic uoluntatem, ut Maro {Aen. I 77) 
{rh cons. a 

18. *Hoc est: aggrega eum et adscribe amicis 25 
tuis {Fah 

5 hoc auteml et in hacF aut v septim: — comm:] 
eum commendat claudio neroni V 7 est] om.V 10 etj 

om. a ahsc. h 12 ualdius facit] ualdius f uaY/dius h ualidus 
facit V uenit V facit ualidius a 13 ab eo uero — ualidius] 
om. V uero om. yafE facit ualidius af ahsc. h facit 
yvV om. rE 14 cognoscit gratiam rfE ^«bmV <ym. <ieX^.. 
22 scilicet y] om. ra impudentiam r im3g^i^<&\ft\a.Ta. w^ 

impeixarem r 

TbXYDAOROVIB 8CH0LIA. TS HoBATim. H. '^^ 



242 scHOL. rrm hor. 



EPIST. 10 



1. Ad Aristiiim Fuscum grainmaticum* scribit. Huius 
enim amicitiis plurimum utebatur (J^bfV 

Dicit ergo se aetate et studio Aristio conuenire, msi 
5 quod Aristius in ciuitate morari desideret, ipse in rure 

(r'(yav)r 

5« Expressit uinculum amicitiae; ^noti' autem, quod 
amicitia eorum nota sit, ut {Verg. Aen. VIIII 182): 

His amor unus erat. 
10 Item Sallustius (Cat. 20, 4): 

Nam idem uelle atque idem nolle, ea demnm firma 
amicitia est (T^ahEV 

6. <Nidum)>] Idest ciuitatem, ubi natus es (T^abfV 

Nidimi («)] Aut urbem, quae quasi nutriat pauperes, 
15 aut cenaculum in altiore loco constitutum (T^bfV cons.a 

*Mire 'nidum': adlusit ad nomen, quoniam dixerat 
'columbi' (rahf 

10. *Quia sacerdotum serui comedunt multa liba 
de sacris (FabE sim. f 
20 Cum in seruis suspicio furti habetur, ducuntur ad 

sacerdotem, qui crustum panis carmine infectum dat sin- 
gulis; quod cum h<^a)>eserit, manifestum fiirti reum as- 
serit (rabfEV 

*<Liba>] De sacris (jy 
26 *Allegoricos: ex satietate urbem fastidio et rure 

delector, ut, cui liba in fastidium uenera<(n^t, [et] panem 
desiderat (r'abf 

2 * De Aristi Fmd grammatici libro ad Asiniw/n Pollio- 
nem uide Eichenfeldi et Endlicheri analecta grammatica p. 45;i 
10 salluBtius y avbf] B&l: rEV 13 idest] om.aV ciuita- 
tem] urhem V 14 urbem] om.V 16 allusit a f dixit r a 
22 beBerit ori b faucibus aeaexit f te^ om.V ^%t torti b 
reum asBerit] om. b reum appare\>\W 'i»^ ^^\ifcm -vX^V^^^MissB^ 
cett., ahsc. b deBid:] deB\deTa.t xviL^XivcoTOni v 



EPIST. I 10 243 

13. Senstus: ita nobis instruenda uita est, ut pri- 
miim auspieemur optimam sedem, quomodo area domui 
quaeritur {I^hfV 

16« *^om. Leonis^] Cum sol ad Leonem uenerit 
{r'ahE 6 

17. Dicit ruris homines non l<a)edi uel Leonis uel 
Canieulae signo (^l^aV 

18. [Vt] Maronianum illud {georg. UL 530): 
Nec somnos abrumpit cura salubres {r'ahV 

19. *Numidico marmore. Sensus: nimiquid minus 10 
nitet herba quam marmor Numidicum? immo eiiam herbae 
redolent, quod in marmoribus non est {T' ahfE 

20. ♦<Plumbum>] Fistulas plumbeas {r'a 
22. Viridiarium dicit, ut {Verg. Am. VII 172): 

Horrendum siluis 15 

et Cicero {in Verr. 11 1, 19, 51): 

Li silua disposita sub diuo uidimus {r'ahfV 

24. Naturam expellit a se furca, qui habitat in 
ciuitate et siluas habere desiderat {r'ahfEV 

Sensus: si, quae natura bona sunt, abicere ex animo 20 
uelis, recurrent latenter, nempe qui agros fugiunt, tamen 
intra urbem et domos rus includunt atque arbores dili- 
gunt {rahfEV 

26. Aquinates purpurae similes sunt Tyriis; multum 
ergo inperiti falluntur. Hoc ergo ait: patitur quidem 25 



1 instituenda edit. 2 auspiciamus T' auspicamus V 

aspiciamus hf auspicemur edit. 8 ut F] om. F* a 9 ab- 
rupit r5 11 herbae etiam j^ con«.r 6 17 sub diuo] sub- 

sidio y Bubsidio ut a 19 etl eo V 20 8eiift\ia\ om. xf 

21 nempe K.] nam fE nec T ahV Bic v cott. \»jaiss^ 

nt noa V tantam y 24 sunt Bimi\^B f V '^^ ^^ 

dicit r 



244 SCHOL. rvm HOR. 

damnuiD, qui nescit dinoscere purpuras, sed maiore damno 
ille afficitur, qui tantae inperitiae est, ut ueritatem a 
falso nequeat discemere {iTahfEV 

♦Contendere autem conparare dixit {T^ahf 
6 39. *^eritus)>] Deest faerit; non enim participijun 

est ueritus {r'ah, sed h eras. 

40. *Mire ^inprobus' pro eo, quod est auarus et 
cupidus, ut {Verg. Aen. X 726. 727): 

Lauit inproba teter 
10 Ora cruor, 

et alibi {georg. Hl 430. 431): 

Piscibus atram 
Inprobus ingluuiem, 

et (Aen. H 356. 357): 

15 Quos inproba uentris 

Exegit caecos rabies {I^ahf 

48. <(Digna)>] Pecunia dignior est nos sequi quam 
nos illam (F 

Hoc est: quae magis uinci debet quam uincere, trahi 
20 non trahere (r"a6 V 

*Vt s<(a>epe ad fimem contentio est (T^h 

49. *Certimi nomen loci, significat aedem antiquam 
{r'ahfE 

Vacimam alii Cererem, alii deam uacationis dicimt, 
25 alii Victoriam, qua fauente curis uacamus {I^ahfEV 

1 damnum rbE] dampnum cett. maiori E damno 

FE] dampno vaf om. V, h cihscis. 2 ille] om. V 4 conp : r 

comp: yavbf 16 exegit — rabies] om. v 19 trahi r'6 

et trahi V om. u 20 non Fb] quam vV om. a trahere' 

om. a 21 ut — est] om. sil. Hauthal, sed uid. stvd.Vindobon. 

1901 p. 117 contentio yhv gl.^ Q.0Ti.\.«m?5\»\ft x ut uid. conten- 

sio V mg. 24 alii uacxmam ^a e.^t^T^"ai\T\RfaKtssB\.N 

uocationiB vf 25 fauente X\ b obsc. ^^^vKt^^ ce»,. 



EPIST. 1 10. 11 245 

^Yacunam apud Sabinos plurimum cultam quidam 
Mineruam {cf. Porph.)^ alii Dianam (cf. Porph.) putaue- 
rtint; nonnulli etiam Venerem esse dixerunt; sed Varro 
primo rerum diuinarum Victoriam ait, quod ea maxime 
hii gaudent, qui sapientiae uacent (jTahfE 



EPIST. 11 



1. Alloquitur Bullatium, qui omnia loca uillarum 
et regionum ac ciuitatum sordida deputabat ad compa- 
rationem Tiberis, eo quod ibi semper commanens ad alia 
non transierat. Cui conmiemorat Horatius diuersa loca 10 
iucundiora {IT afEY 

*Cliios et Lesbos insulae sunt in Aegeo mari {T^hfE 

2. 'Sardis' ciuitas Croesi regis (l^abfEV 
<Sardis>] Apud Sardos (T' ah fEV 

*Sardi, oppidum in Asia, quod Croesus, Aluatis (leg. 15 
Alyattis) filius, tenuit (F^ahfE 

3. *<(Colophon>] Haec Apollinis oraculo tantum nota 
(r'ahfE 

<Maiora minoraue f.>] Haec, quae dixi: interrogatiue 
(r'hEV 20 

4. *<(Campo>] Hic locus Bomae celeberrimus habe- 
batur eratque amoenus urbis locus (l^hE 

6. Lebedum oppidum desertum in litore Asiae iuxta 
Colophonem. Sensus [est talis]: an terra marique uexatus 

5 hii 6^] hi P' hic f euan. a uacent rhfv\ uaent y 
uacant E 8 et regionum] om. r ac rfE] et yavV 

9 tiberis yv jw. aEV] tiburis rv corr. tyberis f et y eo 

cett. 10 non] om.vV cui] om.V 12 chius rfE ahsc.h 
Bunt] om. yhE 13 ciuitas] ciuitas est h 14 apud sardos 
in codd. antecedenti scholio adiunctim est 16 sardi F^fE 

sardis a, dbsciss. h; uid. stud. Vindohon. 1901 p. 111 \^ \i3aRR\ 
om.V quae dixi rE] quid isti yv qoaid V om.\> ojox^Ss^^ 

Mauthal in^erro^atiue est dictumy ^^\\V>Te\\i^x^M^ 

24 eat taUa F tadis eat v est T (ym. abfB 



246 SCHOL. rvIN HOR. 

paratus es apud Lebedum residere, ne ulteriuB naiiiges? 

IrahfEV 

7. *Scis] Quasi respondit BuUaidus Horatio (i^afr/^f 
7. 8. *^(}abiis d. a. Eidenis^] Cinitates sunt Bahi- 
6 norum desertae (r(yfv)a 

S. Notandum Fidenam prima syllaba productam; 
Maro uero breuem posuit, ut {Verg. Am. VI 773): 

Vrbemque Fidenam (rahEV 

9, Yperbaton: uellem Neptunnm spectare oblitns 
10 meorum {r'afEV 

Hoc est: uel reuerti ad meos uoluissem, dum in 
quiete essem, neque redeundo iterum maria perferre 
(r'ahfV 

*Lucretii sensus; iUe enim ita ait (11 1«^.): 

15 Suaue mari magno motantibus aequora uentis 

£ terra magnum alterius spectare laborem (JT^ahf 

11, *<(Sed neque>] Horatius {Tah 

Hli, qui de Capua Bomam pergunt, prae longitudine 
uiae luto et imbre asperguntur {T^yav^V 
20 *Sensus: non debere nos propter interueniens in- 

commodum totam uitam commutare {F' ahf 

Non debet quis interuentu alicuius incommodi suum 
mutare propositum {ahvV 

13. Fumi a nigro colore dicti propter fuliginem, 
26 quasi furui (l^a V 

18. Campestre dicitur pannum, quo in campestri 
exercitatione iuuenes inguina tegebant {TahfEV 



1 residere] restare V 3 quasi responBio buUat v 

7 maro uero F] maro yvE quam tamen maro r, euanuU o, 
a^sc. b ui rhV\ que a (m, yvB V^ ^ewcfesa^m a6 per- 
tuliBBemf 15 mocantibuBym\xtan\ni\>\iA\> \^^it\i^^T,\ 
BlteriuB magnum r 



EPIST. 1 11. 12 247 

24t, Cui nihil ad uotum deest, non interest, utnim 
in maiore an in minore ciuitate uiuat, cum utrobique 
bene possit uiuere {r'abV 

27« Locus maris arbiter, qui mare late diffusum non 
timeat, idest dominus maris et in tuto positus; qualis 
locus est apud amoenas ciuitates excelsus supra mare et 
ideo arbiter (r"hfV 

30. <Vlubris>] Locns desertus in Campania tam- 
que inops quam Lebedos in Asia {F^ahfV 



EPIST. 12 10 

1. Ad Iccium procuratorem Agrippae in Sicilia con- 
stitutum. Ipse est, de quo ait (carm. 1 29, 1. 2): 

Icci, beatis nunc Arabum inuides 
Gazis. 

Sed ut illic cupiditatem perstrinxit, ita hic parsimoniam 15 
laudat, tamen cum mordacitate (I^hfV; in h paene omnia 
abscisa 

Alii dicunt, quod agros illi in Sicilia donauerit . 
Agrippa (rfV 

7. Iccius iste recumbens in praesentia Agrippae, ut 20 

1 cui yahV\ cnm rv ad uotmn nibil deest a ad 

uotum deest r&] adiutum estF adiotum est v adno//tum est y 
non interest rv] non inter/// h interest ya ut uid. om. V 
utrum F] om. F' ah ut uid. 2 an rF] aut yv, ahsc. h in 
rhV\ om. V minore P'a] om. V ciuitate uiuat yavV 

cons. h] uiuat quis ciuitate r cum Fah] dum F esse v 

3 bene possit uiuere yaV] possit bene uiuere rhv 6 estl 

om. yV apud amoenas (amenas yhv)] apud athenas et apud 
amoenas r (apud Athenas ciuitatem edit.) supra rV] 

super yvhf 8 tamque] tam ya 11 iccium vV\ hic- 

cium rh ictium / const: loquitui V \^ \\a. Vvi\>ssfo 

ite F" 18 illi] om. y donauerit 7f\ ^oiiTOfex^^» fv^ 

20 icoiuB] biccius r locuB y cuius v alt, X. 



248 SCHOL.rFINHOR. 

fidelior ei uideretur, paxcissime epulabatur in tantum, ut 
intermissis camibus herbis uesceretur, at in semreto gulae 
indulgeret. Vnde dicit poeta: in medio sociorum absti- 
nens protinus sic uiuis, ut te statim inauret riuus for- 
6 tunae, idest tantis frueris diuitiis, quantis Mida rex, qui 
petens ab Apolline, ut omnia, quae tangeret, aurum effi- 
cerentur, postea doluit, quia cibum tangere nbn potuit, 
quin statim in aurum uerteretur, conuersusque ad preces 
Apolline respoiisum dante mersit caput in Pactolum fiu- 

10 uium sicque ipse priuatus est poena et Pactolus auream 
harenam traxit (JTV; v dmlma locis 

Sensus: si uero ne his quidem fructibus, quos tibi 
agelli dant, eges, et contentus es uel herba uel urtica, 
hoc est: si per hanc abstinentiam Stoicen sequeris, 

15 magnas, inquit, diuitias ex hac uita consequeris. Abste- 
mius autem compositum est ex eo, quod abstineat temeto, 
idest uino. Nam hii abstemii dicuntur; sed hic abstemium 
sobhum, abstinentem et in omnibus contentum significat 
(r'hfEV 

20 8. Confestim et protinus iunxit indulgens ivipda^syt. 

celeritatis {I^hfEV 

12. Democritus philosophus, hortorum amator, qui 
dum philosophiae intentus est, hortos eius pecus ipso 
praesente consumpsit {T^hfV 

26 *Democritus Abderites fuit inuentor atomorum, qua 



1 ei] om. V alt. l.V 2 camibus r] carminibus y v utru- 
hique V at in secreto gulae (gide v alt. l.) indulgeret yv 

alt. l. in secreto autem gule indulgeret F at in secretum ue- 
niens gulae indulgebat v alt. l. at in secretum ueniens gulae 
uacabat r 3 sociorum Fv alt l. F] sociorum positus v aU. l. 
4 te statim Fv alt. l.V] confestim v alt. l. 6 petens v aM.r\ 
peciit F petiens F peticus v alt. l. 8 uerteretur yv dlt.l.V] 
mutaretur rv 10 auream harenam r] harenam auream y 

auream arenam F arenam auream v utnbbique 16 ex] ab V, 
h absc. 17 uino] auino F uinum b hii yvbf] hi rEV 
hicj om. V 23 est yvby^ eaBet rf V. ^\^\ ixtip^o psente 

pecmV 24 consumpBit r"F\ cousvmsiX. «^v^bt "^"^ ^s?^T*>?\ 

quia f quod edit. 



EPIST. 1 12 249 

s^a^pius postea auditor eius Epicurus asseruit: huius 
arbores frugiferas et alia in agro utilia pecora absume- 
bant, dmn ille omnia contempnens totum mundum animo 
percurrit; si ille, inqoit, modicae rei contemptor fuit, tu 
ingentes diuitias despicis ac per hoc tu plus facis quam 5 
iUe {r'bf 

18. *<Quid premat^] Aut eclipsin significat, aut quo- 
niam per mensem luna crescit et decrescit (jTh 

19. *<Conc. discors^] Verum est; nam umor igne, 
umore ignis pascitur {JT^hE 10 

20. Empedocles Agragentinus, quae ad Pitagoricam 
sectam pertinent, metro et uersibus tradidit. Stertinius 
uero philosophus, qui CCXX libros (leg. libris) Stoicen 
Latine descripsit. Hos notat, quod uersibus suis obscu- 
riorem philosophiam fecerint (T^hfEV 15 

22. Grosphus iste amicus erat Horatii, commorans 
cum Iccio, ac per hoc de eo illum precabatur (^'(yvE^sV 

*Hic est Grosphus, quem in carminibus [c. II 16, 7) 
alloquitur, eques Romanus Sicilia oriundus (I^E 

27. ^Phrahates' rex Persarum fuit, quem pulsum a 20 
ciuibus regno reddidit Caesar; hic autem uictus Tiberio 
se dedidit et signa Bomana restituit, quae capta cum 
Crasso fuerant (F^hfEV 

1 asseroit] asseruis Fb asseris vf 8 menses b 

9 uerum est] om.v (umor . . . umore J^ 11 agragentinus r 
agragentilibus v agragentibus y agri gentinus f gentilibus V 
&giigeTLtiDi8 E ut uid. j^hit&goiic&m FbfE ISueroi^F] 

om. TfE, absc. b libros FfE] libro vV, absc. b 17 de 
eo] om.E 18 carminibus yvE] carminibus suis r 19 ro- 
manuB P] om. v & E ex sicilia v 20 phrahates F] pra- 
hates y prhaates r phrates v om. bE 21 regno — et] regno 
uirtns eius reddidit &F dedi^trvE] ded^ ybf caesar] 
om. V 22 et — restituit] ow. vf restituit F] reddi- 

dit rbE 



250 SCHOL. rriNHOR. 



EPIST. 13 



1. Hac epistola adloquitur Yinium, qui alio nomine 
Asellus uocabatur a patre, qui Asina dictus est abusiue. 
Per quem Vinium Asellum solitus erat Horatius carmi- 
6 num suorum libellos Augusto dirigere. Hortatur ergo eum, 
ut, sicut s^a)>epe monuit, signata sua. uolumina oportune 
Augusto tribuat (fF 

6. *<Sedulus)>] Hoc est uelut sedulo agens, quasi 
sine dolo {ThE 
10 6. ^Sarcina', figura. Vinium patemi cognominis 

facit Asinae (T^bEV 

8. '''Clitellas] Sarcinas, unde clitellarius equus (gloss.a 

G. Vinnius Fronto, ad quem haec scripta est epistola, 
patrem habuit Asinae cognomine. Alludit ergo nomini 
15 eius et quasi conuenire appellationem hanc nominis eius 
ingenio uult uideri {T^hfEV 

10. ^Lamas' lacunas maiores continentes aquam 
caelestem. Ennius (fragm, XCin u. 661 p. 81 Vahlen): 

Siluarum saltus latebras lamasque lutosas 

20 (rbfEV 

*Lama est aqua in uia stans ex pluuia (I^hE 
12. *<Sub ala>] Sub ascella tua {r'E 
14. Apud Titinium {comic. ed. Bihh.^ p. 188) in 
quadam fabula inducitur ancilla, quae lanae glomus fu- 
25 ratur et deprehenditur. Aspere ex comparatione stultitiae 
ait. Pjrria autem nomen ancillae in fabula (T^bfV 

2 adloquitur v ut uid.] alloquitur cett. uinium y] uin- 
nium cett. 4 uinium y] uinnium cett. 8 Bedulo y] sedulus 
rvbE 10 figura vV] figuram rb figurat yE uinium y] 
in eum rb inmeum v mineu EV 13 g. uinnius r] guin- 

nius b grunnius vV uinnius yfE eptaF §pta v om. FbfE 
14 asinae y] asina cett. ergo] om.V 19 lutosas lamas- 

queV 23 (aput v) titmixmi r v Y\ \a^M\i\mL y f titinum 6 
24 ^lomvLB r] glomos vbfY ^^ ^ycnsa. ^Ts5wsia\ w^. ^ 

pima yV 



EPIST. I 13. 14 261 

16. Vt cum pilleolo (6)] Haec apud antiquos con- 
suetudo ueteranorum erat (r'hfV 

Sensus: neue sic suffarcinatus eas, quemadmodum 
unus de tribu, qui ad cenam uadens ipse sibi soleas fert 
cum pilleo. Et incertum est, quem notet (T^bfV 

19. *Hic uersus non stat nisi sola auctoritate {r'hf 

*Caue secundum antiquos, qui cauo, cauis dicebant 
(gloss, a 



EPIST. 14 



1. Castigat uilicum suum, quod illi ager sordeat, lo 
quem quinque aliquando possederint senatores {I^hfV 

2. Habitatum ^quinque focis^ (y)] Hoc est quinque 
dominis aut domibus {Tahf 

3. Varia oppidum in Sabinis olim, nunc uicus im- 
minens Anieni {r'ahfEV 15 

Sensus est: uideamus utrum tu agrum an ego ani- 
mum melius colam. Ad octauum lapidem ultra Tibur, 
uia Valena. Va[le]rienses ergo senatores agellum suum 
possedisse significat {r'ahfV 

*Hic Lamia, quem in carminibus alloquitur {carm, 20 
m 17, 1): 

Aeli uetusto nobilis ab Lamo;J 

qui fuit Formianus et omnes fere Lamiae {r'ahf 

14. *Mediastinus, hoc est: in ciuitate et in media 
urbe uiuens; astj enim dicitur ciuitas. Vnde et Teren- 25 
tius {mn, V 5, 17): 

An in astu uenit? 

1 ueteranorum erat apud antiquos vV 3 quemadm:] 
sicut V 10 uilicum v] uillicum cett,, h dbsc, 12 textum 
scholii om. V 14 oAria bfE V\om.r'a xommiew^ xsar^i^ v\ 
16 eat] om. /, b absc. 50 hic] Mc e a ^ Q^\ — \w£iiaft\ 
om. a 26 et] om. vE 



262 SCHOL. r'F IN HOR. 

Ergo sic intellegendum, non ut quidam {uid, Porph.) 
quasi ministrum obseqnii et officii intellegunt balnearum 
(r'abfE 

19. *T[h]e8qua (7)] Loca deserta et difficilia lin- 
5 gua Sabinorum sic dicuntur, inde deserta et completa 
sentibus sic nominarunt (r'ahfEV 

23. ^Feret] Pro fert:^ semper enim habundat 
{r'iyvh)fV 

Sensus est: odisti rus, quod male colis; nam citius 
10 te uilico piper, quod in Italia non nascitur, feret, quam 
uinum, quod habundare consueuit. Nam per uuam uinum 
intellegendum {T' ahfV 

26. *Satis iucunde de inepto et pingui; iucunde 
^ad strepitimi', non cantum, ut auidum meretricis expri- 
15 meret {T' ahf 

29. *Si riuus neglegenter fuerit ante munitus, ideo 
'pigro' tantum ^addit opus' {Fahf 

40. *<Diaria>] AHter cibaria {r\yav)hfE 

Diaria sunt certa stipendia cottidiana, quae et sa- 
20 laria {r afeV 

Victus scilicet cottidianus, qui mensuratim seruis 
attribuitur, et est sensus: mauis, inquit, rodere in urbe 
stipendia [diaria] cum seruis, quam liber uiuere in rure 
{r'aBV 
26 41. <(Vsum>] Quo dicat te et lignis et oleribus ha- 

bundare {r'ahEV 

Ordo est: inuidet tibi argutus calo usum lignorum 

6 nominarunt FahfE] nominauerunt vV 7 koc schol. 

restitmbat K., om. edit, cf uar. lect. Horat. et stud.Vindobon. 1901 

p. 117 sq. abundat f 9 est] om. r 10 uillico r fer- 

ret y ferat a 11 uuam a corr. b] ua V uticam r uiam yapr.v 

unam f 12 intellegendum est F 16 ideo — opus] ut 

parcat agro et prato tuo nimia inundatio y 19 cottidiana 

rs] cotidiana avfV quae — salaria] om.r 21 cottid: Fs] 

cotidianus avV 22 mauis] diaria mauis V 23 diaria 

om. avsV liber uiueie in Tme i\\ii Toi^Wfe^T Tiixiere I^V 

liher in rure uiuere a in rar^V 'W> \ftk ^>S\\fcY ^^bsv 

buB yaV] JholeribuB TvhE ^l ft^>A ow.. vV 



EPIST. I 14. 16 253 

et usum pecoris et usum horti, et est sensus: calo, inquit, 
conportans ligna, procurans pecus et hortum in urbe 
non sinet te aliquid horum tangere, si in urbe cum eo 
manseris; in rure autem manens potes libere his uti 
(r'(yva)hfV 5 

Calo autem dicitur quilibet minister, uel a frequenti 
uocatione, uel quod s<(a)>epe eat lignatum. Nam 'calo' 
sonat ^uoco', ^calon' [sonat] ^lignum' (r\yaev)V cons. r 

43. ^Ephippia': alii ^sagmata', nonnulli ea, quae 
propter iugum equis currilibus inponuntur, et hoc uerius 10 
(r'(rav)EV 



EPIST. 15 



1. AUoquitur hac epistola Numonium Valam ami- 
cum suum, ut rescribat ei, quae regiones plus uenationibus 
leporum, aprorum et auium, sed et piscationibus refert<(a^e 15 
essent, ut [h]ibi hieme moraretur, ue<(r]>nali uero tem- 
pore bene pastus et pinguis reuerteretur. Est autem lon- 
gissimum hiperbaton quod hoc ordine soluitur: o Vala, 



1 inquit y] quilibet avbfV^ ortum ex illo 'quilibet' qurod 
breui sequitv/r 2 conport: yv] comport: ab cumportanB/^F 
procurans] curanB F ortum af *"ortumF 4 libere poteris 
his a& his libereF 8 calon r] calin cett. sonat ante 
lignum om. raV^ exhib. yvs 10 currulibus r curulibus E 

currilibus avV inponuntur F] imponuntur cett. et 

hoc uerius] om. E 13 hac epta F] om. etp 14 ut — 

echinos] quatinus ei rescribat, quae regio illo anno uicina 
romae potius habundaret frugibus ut illic posset annum ex- 
plere, et est longum hyperbaton, quod hoc ordine soluitur: 
o uala, quae sit hiems (hiemps b) ueliae, quod caelum salemi 
et (ow. b) quorum hominum regio sit baias {sic stp) et qualis 
uia ducit ad baias, et uter tractus educet plures lepores (apros qp) 
et utra aequora celent magis pisces et {om. s) echinoa^ ^«x ^«.t 
te scribere (scribere te €p) nobis , at noa ip«iX fe^\» ^^^^» ^^ ^ 
tibi credere ut inde poBsim reuerti (reliqua om. €^ «^^ ^acssss^ 
pinguia et pheax stp 



254 SCHOL. rvm HOR. 

par est te nobis scribere, at nos par tibi credere, quae 
sit hiemps Veliae, quod c^a^lmn Salemi et quorum ho- 
TDJnuTn regio et qualis uia ducit (leg. ducat) Baias et uter 
tractus educet plures lepores et uter tractus educet plures 
5 apros et utra aequora c[a]elent magis pisces et echinos 
(T cons. e 

Nam mihi superuacuus est Musa (sV 

Tangit autem illos in hac epistola, qui per penuriam 
deseruiunt philosophiae, quibus si arrideret facultas, pro- 
10 tinus eam desererent et uoluptatibus uacarent (sVq) 

Yelia et Salemum oppida Lucaniae; Salemum a salis 
copia est dictum (r'hV 

Consulit Valam, quid sentiat de salubritate regionis, 
quoniam ipse Horatius nolebat Baias ire (I^hfV 
16 2. *Hic ponendus ultimus uersus (u. 25): Scribere 

te nobis, tibi nos accredere fas est (I^hf 

Mire, quasi Baiae hanc iniuriam sentiant, si illis 
frigida etiam frigoribus mediis praeferatur (T^hfV (sed 
multa dbscissd) 
20 3. Musa Antonius aegritudine Augusti artem suam 

illustrauit. Nam cum dolore arteriae laboraret et ad 
summam maciem perductus esset curante Amelio medico, 
qui eum adeo calidis curabat, ut tectum cubiculi eius 
uelleribus muniret, hic postea in contrarium uersis omni- 
26 bus <cum^ non solum perfusionibus firigidis, sed etiam 
gargarizatione ciceminae aquae Atellae in domo Caesaris 
et potionibus uteretur, <(efEecit^ ut intra breue tempus 
curasset; ob quam causam ab Augusto usque ad sester- 
tium quadringenties ex senatus consulto accepit (I^hfV 



7 superuacua sVq) 8 tangat V tangit sq)et Porph. jp.336 H. 

autem illos V eos f. qp per s V] om. Porph. Umendose 10 ua- 

carent s] deseruirent Vcp 12 dictum estF dictum h 14 ire 

baias V 21 arterianim r 26 perfusionibus yf] profusio- 

nihuB r pfusionibus hV prefusionibus v 26 aquaej vf aquae 

est rbV 27 uteretui v tueteto rV to^tA bf utebatur 

Hauthal K. add. illud cum et hoc eS^c^X. ^'^ ^TMStoa. \\ 

om. r'V 



EPIST. 1 16 255 

Mosa Antonius, Augusti (Caesaris add, h) medicus, 
Horatio iusserat, ut psychrolusia uteretur propter oculorum 
dolorem (J^hfY 

6. ♦<Sane>] Valde, ut Sallustius {hist H 18Jlf.): 

Belli sane sciens (TbfE 6 

Murteta proprie simt aquae sulphureae calidae atque 
salubres ad quasdam infirmitates pellendas; quales erant 
apud Baias, ad quas frequenter ex diuersis partibus con- 
fluebant. Sed postquam ob longitudinem itineris coepis- 
sent derelinqui et ad fontes Clusinos et Gabinos, ubi erant 10 
aquae frigidae, coepissent contendere intermissis Bais, 
dicit, quod ipse uicus coepit ingemiscere contemptus in 
aquis suis (EeV ^ 

Murteta non longe ab Auemo lacu sunt caiidis aquis 
habundantia; sed non ideo murteta, quod arbores myrti 15 
habeant, sed quasi mortueta, quod omnes animae mor- 
tuorum inde inferos petere credantur (l^hfV 

6. ^Cessantem morbum' aut generaliter quemlibet 
uult intellegi aut specialiter podagram, quae uix aut num- 
quam pellitur {yvVq> 20 

* <Cessantem>] Pigrum et neruis inh<a>rentem {T' h fE 

7. Baiae gemunt sulphura sua et sudationes con- 
tempni et his frigidas aquas praeferri; inuident autem 
sanitatem aegris, quos gemunt fngida curari {r'hfV 

9. *Clusinae et Gabinae aquae frigidae sunt: Clusi- 25 
nae in Etruria, Gabinae in Sabinis {r'hf 

2 psuchrolucia hvV psi lucro lucia f psucrolucia y psu- 
crholucio r 4 ut om. f ut sciens om. s 7 pell: sVq>^ de- 
bellendas E 10 clusinos fontes Esq) gabios s ad gabios E 
glabios q> 11 frigidae (Mgide E) aquae Es(p conten- 

dere F] concurrere Es<p 12 dicit horatius (p eo quod 

contenmeretur q> contentus V 15 habund:] habentia V 

murteta rvV\ mirteta ybf myrti r] mirti yvbf quod — 
habeantl quod omnes arbores mirtus habeanturF 11 veAfe 

— cred :J defie. V, folii parte ahscissa Ift cftftftWi\«ia\ d.e^\. ^ 
19 uixj difBcile <p 22 sudationem vY BXid^a,\ivoTLfe -^^ '^^ %^" 
biae r/ 



256 SCHOL.r'FIN HOR. 

12. Quia in laeuam detorqueatur; nam Baiae euntibus 
Capuam in dextra simt. An magis ideo laeua dixit, quii| 
equus ea manu regitur? (r^hfV 

14. '"Hunc uersum quidam pnncipiis iungendum pu- 
6 tant (r'6 

16. *<Imbres>] Cisteminos (r\rvb)E 
16.*<Dulcis>] Aliter iugis, semper manantis(r^(yi/&)^ 
*Nil moror, hoc est dubitare, quin bona sint (t^b 

17. *<(Rure)>] Aut in rure aut ruri aduerbialiter 
10 {r'bfE 

20. *<Ministret>] Vt supra (5, 19): 

Fecundi calices, quem non fecere diflertum? 

{r'iyvb)f 

24. <Pheaxque>] In his enim locis habitauenmt 
15 Pheaces (rbEV 

Pheaces enim, quorum Alcinous rex fuit, luxoriose 
uiuebant; ita Homerus (T' {yvb)fEV 

26. *Hic uersus principia epistolae conclusit {l^b 

26. Quia de se ut luxurioso locutus erat, subiecit 

20 de Maenio fabulam. Maenius hic Pantolabus dictus est 

ab eo, quod, quicquid offerebatur, acciperet; erat autem 

et urbanus et mordax. Itaque dabant illi et qui urbani- 

tate delectabantur et qui raordacitatem timebant {l^bfV 

33. 34. <Nil aut paulum abstulerat>] Nil de parcis, 
25 parum de luxuriosis {T' bfV 

34. Omasi (F)] Bubulae pinguioris; alii {ut Porph.) 
intestina uolunt {FbfV 

1 laeuam r] leuam ybf leua v //ua V detorquatur v 
cf schol.serm.il ^1^^% 7 iugis E] dulcis yvb 12 fecundivj 
foecundi f facundi yb quem — ^ disertum] om. v 14 habi- 
tarunt rbE 16 pheacesF] om. cett. 16 rex alcinous vF 
1 7 ita homerus] ut h : exponit F 19 erat] fuerat y 21 autem] 
om. vV 22 qui ante "ui\)*. om. vY ^ ^ o^ mord: time- 

bant] ut qni eum metuebant Y "^^ \i\^\j\».^ — Ti^toasfi^ ^asr 

tuebant (ste) V 



EPIST. I 16. 16 257 

♦Omasus proprie est caro bubulina (vEsg> 

*<Omasi)>] Panciae (gloss, a 

36. Cum non haberet, insectabatur luxuriosos, ut 
ab hisdem pasceretur {r'fV 

46. <^Vos)>] Potest Epicureos dicere, qui ait {leg. 
aiunt) diuitias ut non appetendas, ita nec spemendas, si 
contigerint {T^bfV 



EPIST. 16 

1. Quintium alloquitur de situ agri sui, dicens illum 
amoenitate gratissimum, ita ut inter duos montes situs 10 
conuallia teneat, oppositus soli orienti simul et occidenti, 

et ex obliquo loquitur de aequanimitate ac temperantia, 
quare paruo esse contentus debeat unusquisque, arguens 
quosdam dissimulatis uitiis magis bonos uideri uelle quam 
fieri (r^hfsV (loquitur — fieri cons. Porph. 16 

2. Aruus ager dicitur segetis ferax et praeparatus 
frumento (T^hfV 

4. 'Loquaciter', quod Graeci lalisti dicunt, non 
poetice, sed quasi prosa oratione et conmiuni sermone ac 
simplicibus uerbis (l^hfV 20 

6. *<Si>] Vel 'ni' (r 

Hic incipit describere situm agri sui; idest totus ille 
ager unus mons esset, nisi dissociarentur ipsi montes 
ualle in medio iacente; per quod ostendit illum agrum 
inter duos montes iacere {r'hfVq> sim, Porph. 26 

1 pr: est s(p] est proprie E proprie dicitur v buba- 

lina vscp bubulina E 5 epicuros Fb epicurus vfV emend. K., 
schol. om. Pauly et Hauthal 6 si contigerint y si continge- 
rintft ut uid. si contigerint quibusdam f si ctigf v s, (= sed) 
ctigf V sicut poetae tradiderunt r 11 simul yvhfsfp\om.rV 
12 temperantial temp: sua rg? Porph. 13 contentus esse bfs 
14 quosdam] alios y Porph. quodam b ueUe yv%V Pw-^K^ 
uelle et laudari rbfg? 21 uel rvl aAitet 7 '^'i, \>c!lq\ Ts^a^^^ 
y^/^ BuiJom.rV ^SipsijdnoV ^4t\\\.\v3ai«»^oMa.T'»^W 
agram Ultim yV 

PsMVD^oBoms BcaojLiA. ur Hobativm. H. ^*^ 



258 scHOL. rvm hor. 

6. *<Valle>] Hanc uallem in canninuni libro primo 
(17, 11) Vrticam (Vst: Hor,) appellat (jTft 

*<^Sol>] Vt extremo ueniens sol accipiat {I^hE 
8. *<Laudes>] Laudare potes {^'{rvf^E 
5 9. Coma (F)] Non est intellegendum, quod uepres 

in agro illius coma et pmna ferrent, neque quercus et 
ilices poma domestica, sed tantam ibi dicit babundantiam 
esse fructuum, quanta babundantia est ueprium, quercuum 
et ilicum (jT' 7 
10 *<(Vepres^] Spineta, uirgulta, quae circa sepes sunt; 

poma babent moris similia {T^hfE 

11. Notandum Horatium nibil magis in Italia lau- 
dare quam Tibur et Tarentum r\yvE)BV sim, Porph. 

12. *<Nomen>] Hic Blandusius {ThE 

16 *Fontem Bandusium dicit in agro suo esse, cui in 

libro carminum (III 13) promisit se sacrificaturum; qui 
fons tam magnus est, ut riuo a se procedenti statim nomen 
tribuSt, uocaturque Digentia {yB(p 

17. Hic iam narrare incipit non tam credendum 

20 esse famae uulgari quam propriae conscientiae. Vnde 
Persius (l, 7): 

Ne te quaesieris {leg, quaesiueris) extra {jT' V 

22. Trabit exemplum de febricitantibus, qui cupi- 
ditate gulae prouocati simulant se in conuiuio febre non 
26 laborare, ut liberius possint cibis quibusque uesci, donec 
super ipsum cibum manus tremulae reddantur. Sed sicut 
ille stultus est, qui plus credit conuiuantibus quam sibi, 
ita qui febre uitiomm mentem babet repletam, stultus' 

8 esse] om.V 12 notanduin] notandum est sF nibil 
boratimu in italia magis V in italia nil (nibil) magis Es 

Porph. 14 bic 7] hic est rE eat hic b om.v blandusiuB F] 
handuBiuB bE banedusius v 19 bic — incipit] dicitque r 
hic y] hoc vV 22 ne te c^esved^ t li^ \fe ^«waiaeris y ne 

te qui faeria r ne tu ea quae ixie™V 'i^ ^^om.t Hsfiws. 
rr corr. fs] febri yv yr.Y ^ ieW Tfixc om-vv. 



EPIST. 1 16 259 

computabitur, si propter fauorem uulgi se beatimi putat 

26. Siquis, inquit, laudes Augusti proprie ad illum 
pertinentes tibi decantet, numquid animum accommodabis 
illi? Addit ergo Augusti laudes, quas populus solitus 6 
erat ei decantare {T^bV 

Ordo: in ambiguo hoc luppiter seruet, qui et tibi et 
urbi consulit, hoc est ut in incerto semper sit, utnmi tua 
salute magis populus an tu populi indigeas, ac per hoc 
ut cum populi salute pensandus sis (T^bfV 10 

• *<(Siquis bella^] Haec enim Var<^i^us de Augusto 
scripserat {l^hf 

31. 32. ^Nempe uir bonus et prudens dici delector 
ego ac tu>] Hoc est: nempe tu, qui me reprehendis, in 
eodem uitio reperieris, quod non negat Horatius (yV 15 

34. Ac si dixisset: sola uirtus potest habere perpe- 
taam dignitatem. Sensus hic est: eas laudes amplectendas 
esse, ouas agnoscimus, ne nos quasi alienae deserant 

{r'hpsv 

36. Vox populi 'depone' dicentis 'honorem'. Meus 20 
est a me tibi datus (yvV 

41. Besponsio tota per yroniam est. Ostendit enim 
talem hominem non ueraciter esse bonum, sed uideri cu- 
pientem [T' E%V cons. Porph. {m r hoc schol. his extaf) 

43. Nec qui disertus est et magnam apud populum 25 
dignitatem habet et iuris consultus est, <^uir bonus est^. 
Nimc autem negat eum uirum bonum esse, qui metu legum 
recte facit, sed eum, qui amore uirtutis {J^hfV 



1 putat yvV^ putet rfe 6 ei decantare rB\ eidem can- 
tare yvV 7 aliter ordor seruet iuppiter rF 8 hoc est 
vbfV om.r in rb] om.yvV incorfii /* 10 cmn populi 
salute] tum populi v cxmi salute populiF 15 c^jaa^ — V^x'\ 
om. y 21 datuB] om.V 22 yroniam r aUA.EV Vyt^^rKsajo^ 
y^^ OBtendit — cnpientem] ow. E "^ o;vm^ q^^^ H'^ 

et m:] etiam magnam V 27 minc][ non 7 ' 



260 SCHOL. r' F IN HOR. 

44. 46. Licet bonus uideatur esse in forensibus 
causis, familia illius et uicini intellegunt conuersationem 
eius non honestam, quia scilicet turpis in domo et per 
hypocrisin speciosus in publico (JfF 
5 47. Si non es furatus mea bona, remunerationem 

habes, quia non constringeris loris. Et si non oecidisti 
hominem, non suspenderis in cruce. Ecce remuneratio 
tua (yvV 

49. *<Sabellus>] Hoc de se Horatius (r\rvh) 
10 60. Allegoricos: quoniam noui cauere dolos et ma- 

litiam tuam^ et his animalibus se comparat, quae decipi 
nequeunt {r'h V 

Sicut bestiae foueam et aues timent laqueos ac per 
hoc bona hominum non deuorant, ita serui, quia timent 
15 dominos, bona illorum non deuastant (F^V 

53. Qui falsum nomen sapientiae amplecteris, si nil 
admittas propter poenam, cautus es, non quod sponte sis 
abstinens. Post exemplum serui redit ad id, quod superius 
dixerat {r'hfV - 

20 56. More suo contra Stoicos, qui dicunt omnia pec- 

cata esse aequalia {r\rhv) V 

Ordo: isto pacto mihi, idest apud me, damnum est 
lenius, non facinus admissum; quo autem pacto? si unum 
modium fabae surripias {l^hfV 
25 59. ^L-onicos {I^hE 

60. *Lauerna uiae Salariae lucum habet; est autem 
dea furum. Simulacrum eius fures colunt aut qui con- 
silia sua tacita uolunt. Fortasse dicta sit a lauando; nam 



1 bonis vV 2 conuersationem F] conum sationem v 

commissationem V 6 loris] om.V et si vF] si enim fu- 
ratus esses, constringereris. Et si y fort. rectim 10 nouit y 
Hauthal 11 tuam] suam y Hauthal^ h ahsc. 12 nequeunt 
r h ut uid.] nequeant vF 14 quia] quiF 17 admittas vV] 
admittis Fhf 22 apud] ap vbV damnum TJ dampnum 
vbfV 23 leniuB F \ leum» f om.V, b absc. autem pacto] 
pacto autem V 24 8ubxip\2ba f "t^ ytQrsiv:.^^ ^v^ WQj^Sk- 

f<OC r VPONIKOe h 



EPIST. 1 16 261 

fares lauatores dicuntur. Preces eius cum silentio exer- 
centur {Tbf 

66. Syllogistica conclusio. Omuis enim, qui cupit, 
postquam adeptus fuerit, metuit amittere illud. Et notum 
est, quia seruus timet; et ideo, qui timet, non est liber, 5 
sed seruus {r'Y 

68. *<^Obruitur re>] Occupatur diuitiis (r' 

69. Allegoria est: nam captiuum illum uult uideri, 
qui pecuniae parandae seruiat. Sensus: hunc, inquit, talem, 
qui pecuniae seruiet, patere ut seruum laborare. Est 10 
enim et huiusmodi hominum aliquis usus, et certe prosunt 
aliis magis quam sibi ut mancipia. Hle, inquit, aret, ille 
nauiget, annonae prosit; tales enim populus probat 
{T^hfEY 

72. *Virgilius {Aen. I 704): 15 

Penum struere 

a nominatiuo *hic penus' {Fh 

73. Tulit locum de tragoedia. Inducitur Pentheus 
quendam tradens ad poenam, qui, dum diu reluctaretur, 
tandem ait: deus me, cum uolo, soluet. Ait poeta, et 20 
puto: hoc sentit, morte se posse liberari, quoniam sola 
haec omnium [estj iinis malorum. Et nunc metaphora 
est a Libero; sic ergo sapiens ridet minas tyranni^ ut 
deus. Item aliter: solus sapiens liber est; refert exemplum 
ex Bacchis Euripidis (492 — 498), in quibus inducit poeta 25 
Liberum Patrem dicentem Pentheo uinctum se tenenti: 
qtiid est, quod me possis cogere pati? 'Adimam bona'. 
Auferas licet. , ^Vinciam'. Deus me soluet, mors me 



3 syll: r] sil: y sill: vV enim] om.V 6 et ideo] 

(m.r qui] quia y V non est] iam non est r 8 captiu v 
uidere vbfV 9 semiat — pecuniae] om.V 10 semiet 

r^EV} seruiat bf 21 sola haec omnium finis V sola haec 
omnium est finis rb sola hec est finis ommum v qxc^c^^^ ^<:?s^ 
haec est &n8 y ^oIb, heo omnium finia eat f ^^ S^ts^. — 

quibus] am.V 26 uinctnm] nictum y \\metvffli V ^"^ ^^ 
estj qmdem yV 



262 SCHOL.rFINHOR. 

liberabit. Hoc sane ad hominem relatum est [hoc est: 
uirum] uere sapientem (r'hfV 

79« Besponsio uiri sapientis et Horatii; et est ordo: 
hoc sentit bonus uir positus in angustia: ipse deus sta- 
5 tim, ut uolueroy me soluet a uineuHs. Quid si moriar? 
Mors finis rerum est (T^V 



EPIST. 17 



I. Praecepta uitae ad Lollium Scaeuam equitem 
Bomanum, an sectandi sint potiores, et laudat Aristippum 

10 Cirenaicum, qui adfectauerit cum regibus uiuere {ryV 
4. "^^Verecunde se tangit quasi inferioris peritiae 
{r'ahE 

8. *Caupona («)] Diuersorium in uia, ac per hoc: 
si frequentia et sordibus offenderis {r'ah 

15 Terentinum (a)] Oppidum Campaniae, alii municipium 

uolunt uiae Labicanae ad XLVm lapidem, alii Ferentinum, 
quod in Tuscis est {JT ahfV 

9. Sensus: habet, inquit, et paupertas uoluptates 
suas, si molestia careat in remotis locis {T' afV cons,h 

20 10, Hoc est: qui uita latuit, ut et natus et moriens 

ignoraretur, qui fuit in obscuro. Est autem Epicureorum 
la%B ^KoOag^ late in uita {l^ahfV 

II. *Si uis indulgentius uiuere, innotesce et per hoc 
prodesto tuis {F^ahfE 

25 13. Ex historia sumit exemplum, quod plerumque 

prosit amicitia maiorum, proponens duos philosophos: 

1 hoc est uirum om. vV euan. h 2 uirum] om. f 

4 in angustia positns V 5 soluet me F 9 an sectandi 
sint rf] insectandis V in sectandissent v 10 adf : r] aff: 

ceU. 11 tangit v] om. FahE 16 terentinum a] feren- 

tinum Hor. 16 uiae Latinaft E.BitteT VX QjLod\ om.vV 
19 moleatia, Fahf] molestiae (moW\.\ft v^ y^ \si.\^^\^ x^^^ 
tiBvV 21 quirabfl et qu\ vV 



EPIST. I 16. 17 '263 

Aristippiiin Cinicum sectae Epicureorum, fautorem Ale- 
xandri Magni, et Diogenem Stoicum, adulationem maiorum 
declinantem et paupertate contentum. Quadam igitur die 
Diogene holera colligente superuenit Aristippus atque 
subsannando dixit: ^Diogenes, si sciret regibus uti, fasti- 5 
diret holus'. Cui Diogenes: ^Aristippus', inquit, 'qui 
me notat, nollet patienter regibus uti, si pranderet holus, 
sicut ego' {r' eV sim, cc 

*<(Si pranderet^] Hoc Antisthenes de Aristippo 
dixit {r'hE 10 

23« Laudat Aristippum ex sententia Flatonis; qui 
cum inuenisset illum naufragum panno duplici indutum, 
idest diploide (cf, Porph,) ac peruili uestimento, laudauit 
illum dicens: omnis color et omnis status et res decuit 
Aristippum sapientia praeditum, qui ita sciebat paruis 15 
iiti sicut magnis {I^sV 

24. <^Fere praesentibus aeqmum^] Prope aequaliter 
paupertatem ferentem, quae praesens potest esse, sicut 
diuitias, si uellet habere (I^aV 

Hle, qui utrumque habitum consueuit accipere, ut 20 
Aristippus, qualicumque ueste indutus fuerit, sine aliqua 
dehonestate procedit in publicum, quia sunt multi appe- 
titores uestiimi pretiosarum, quibus si induti fuerint, non 
de eo honestantur, et sunt nonnulli contemptores, quibus 
maiorem honorem praestant uilia, quam aliis pretiosa (jT' V 26 

1 aristippum cinicum yj aristipphum cimicum v aristip- 
pum amicum V diogenem cmicum r cons. s 2 diogenem 

stoicxmi vF] diiogenem stoicum y aristippum stoicum rs 
3 contentum — colligente] om. V 4 diogenel aristippo rs 
aristippus] diogenes rs 5 diogenes si] aristippus si rs 

6 cui — ego] eiuinuit s cui aristippus qui me notat et reprehendit, 
si noUet uti regibus pacienter pranderet holus sicut ego r 

7 sil sedF 8 ego] ego, et est yperbaton (///// baton s) i- ordo 
confusus (p posteris s) rs 9 antisthenes] om. v^ sed altero 
atramento add.: t antisthenes v antistenes, superscr. at diogenes / 
antistenes, superscr. t diogenes r antistenes uelud (Zec;. viaV a^\ 
quidam uolunt diogenea E diogenea b ^ -^xo^^^^H» ^ 

24 4e eo boneBt&ntur yv] dehoneBtantui rV i^^o \iOTiR»\»JcJwss. 
miuthalH textids siJ. 26 honorem^ om. vV 



264 SCHOL.rFIN HOR. 

26. *<Paiino>] Pallio. Cinicum notat {rccbE 
30. Aiunt Aristippum, inuitato Diogene ad balneas, 
dedisse operam, ut omnes prius egrederentur ipsumque 
pallium Diogenis induisse illique purpureum reliqnisse. 
6 Quod Diogenes egressus cum induere noluisset suum re- 
petens, tunc Aristippus increpauit Cynicimi famae ser- 
uientem, qui algere mallet quam conspici in ueste pur- 
purea (r'ahfV 

'''Mileti textam purpuream; apud Milesios enim lanae 
10 optimae teste Virgilio (ge, III 306 cf, mi 334) (rah 

33. *<(Res gerere>] Loco nominatiui stat res gerere, 
ut est illud Persii (1, 27): 

Scire tuum nihil est (l^ah 

36. Gr<a>ecum prouerbium dicit propter Aristippum 
16 (Straho p,S7S): ov navzhg avdQog slg KoQivd-ov i6ti\y] 
TtXovg^ idest non cuiuis ut Aristippo tutum esse Corinthum 
nauigare. Nam cum multi Corinthum nauigantes Laidis 
amore tenerentur, Aristippus etiam hac fama illo per- 
ductus est, et usus Laide non etiam amore eius deuinctus 
20 est. Qui cum prae se ferret, quod non esset captus ut 
ceteri, dictum est ei, quoniam meretricem habuisset; ille 
respondit: si habui, non habeor (FahfV 

Graecum prouerbium est propter Laidem Corinthiam 
dictum, quae noctem talento uendebat, ubi nemo inmunis 
26 ab amore eius erat {T' ahfV 

3 7 . <(Succederet>] Bene cederet, succurreret, contingeret. 
Terentius {Andr. YHL 1, 47): 

Hac non successit {TaV 

6 et suum repetensF 12 ut — nihil est] om.y ligre- 
cum r^tthfV dicit Fftf ] om. v Fet dicit f 16 esse Faf^ est v« F 
17 laudis y pr. avfsV 18 tenerentur Fahf^ teneantur vV, 

euan. s etiam] om.vV 20 est qui] qui av om.V 21 ei~ 
om. s ille] om.V 22 respondit sil reBpondsvF ei ««' 
Bed Thf habeor Tahf\ habeo v habis F 23 laidem r\ 
p. ras.] iaudem cett. h ant€ rcw. ^^ xi^i^iXfcm taf Fl nocte 7, 

^ ^^$ non potest talento K.'^ \alen\»^ cod.ai. T1om»«X^\>\mji. 

non potest 27 ter: omY ^ ^^"^ rtt\ ^^ Y 



lePIST. 1. 17 265 

38. Quasi tergiuersantes in responsione urget ad 
respondendum (r\yvb)V 

43. Adeo gratam esse uerecundiam ait, ut s<^a^epe 
plus percipiant nil petentes quam flagitantes. Conueniens 
locus principio: proposuerat enim docere, quomodo cum 5 
maioribus uiuendum esset (l^ahfV 

46. Verba inpudentis, qui oblique petat, et per hunc 
imitatur eos, qui petimt figurate {r'ahfV 

61. *Hoc est: si non palam instaret, careret aemulo 
et rixis; coruus enim reperta esca dum clamat, praedam 10 
aliis prodit {T^ahf 

53. *<(Salebras)>] Salebrae sunt aspera loca et 
petrosa (r 

<[Imbres>] Hoc est: qui magno uult inputare, quod 
incommoda itineris patiatur {T^cch V 15 

66. *<^Catellam^] Alii omamentum capitis uolunt, 
alii colli. Aliter: hoc est meretricis inpudentiam imitatur 
obliquatque petitionem; sic in Truculento Plautus {T' ahf 

66. *<(Periscelidem)>] IloScytpihov^ uinculum aureum 
pedis {FahfE 20 

69. Planus nomen est hominis, qui solebat multos 
sic fallere, in quorum uehicula uoluisset tolli, ut fingeret 
se crus fregisse. Qui cum postea uere crus fregisset et 
idem rogaret, non est ei creditum {J^ahfV 

*Planus non proprium nomen (e, pwulum sim. Vorph. 25 

4 plus] om.vV 5 enim docere rahf] nisi doceretvF 
7 inpud: y6] impud: cett, petat] petit hf pet . . t r 

14 hoc est] om.V imputare Fah inpunire v punire V 

17 aliter hoc est et sic in tr: plautus om, v inpudentiam y] 
impudentiam vfa impudicitiam r inprudentia h 18 obliquat- 
que v] et oblique rhf ei obliqui y et oblico a; scriptum erat 
fort. et obliquam, quod etiam Hauthal su^picatus est 19 noSo- 
TsXi^ov r Rod^celion y HAHwN (sic) h rodoxed;y^oN a om. fE 
emend. HauthSl 21 est hominis Tahf] hominig est vV 

22 in quorum — creditum] ut in uehicula descendens simulabat 
(sicl) se crus fregisse. qui cum postea uere ctn^ ft^^^^afc^» ^ 
iternm ut antea meizdicaret, non eat cxeditomV ^^ ctqa N"^ 
g^nB yap genn rbf 24 est ei ihf ei eat r ^^^, wa\»%^ ^V 
rV ei om. est a 



266 SCHOL. r F m HOR. 



EPIST. 18 



1. Praecipit in hac epistola fugiendum esse uitium 
adulationis ete contrario duritiae nimiae uitium, ut neque 
adulationi deseruiat quis et, si duritiae uult seruire, ui- 
6 deat, ne in peius uitium incidat, sed in utroque medium 
tenorem seruet, scilicet ut quisque suo amico neque adu- 
lator existat neque cum amaritudine animi increpando 
eum castiget. Vnde Lollio amico suo dicit, ut, si pro- 
fiteatur amicus esse alicui, haec duo obseqxda timeai 
10 Et dicit, quia, quanta differentia debet esse inter mere- 
tricem et matronam nobilem, tanta debet esse inter ami- 
cum diligendum et infidum scurram, ut amicus simpliciter 
diligatur et scurra abiciatur {T^ahfV 

Hic Lollius [etiam] ad consulatum peruenit merito 
16 uirtutis et beneficio Caesaris {T' ahfV 

4. *'Lifido scurrae' hoc est ei, qui amicitiam si- 
mulet et in malis deserat {T^irav^hf 

5. Quidam, inquit, fugientes uitium adulationis in- 
cidunt in peius uitium inconcinni et inconpositi hominis, 

20 scilicet feri et asperi, quasi agrestis. Sunt enim quidam, 
qui quasi sua uirtute libeirima et pura confidentes circa 
amicos suos seueri et duri apparent, dum uolunt eos 
castigare, et in tantum, ut ipsa cutis prae nimia seueritate 
tonsa dicatur, quasi capillos non habuerit, et iam dentes 

26 sint atri. Et mire per caracterismon {ex Porph,)^ idest 
per imaginationem, describit hominem tristem et amarum 
(r^aeV 

9. Virtus est (yV)] Idest uerae uirtutis est, qui in 
amicitia ita se praestat, ut neque adulator neque asper 

30 sit, sed ab utroque semotus (T' ahfE V 

14 etiam] eciam rhfom. yvV 19 inconp:F] incomp: 
cett. 20 quidam] om. V 21 sual om. V 24 non yvV] 
om. rae Fauly Hauthal TaaWet\t\ DaXi^^tV et iam] et s 
etiamqne r 25 atri sintV 'i^ "^omvciOTi. ^^^^t\ \jcv%\fe\£!LN^ 
amamm] aeneru 1 amaruF ^^ V^^«»^ '^^^ ^* ^^^* 



EPIST. 1 18 ^ 267 

10. '"Descriptio immoderatae assentationis. Dicit 
ergo, quia sunt quidam, qui plus iusto adulantes dominis 
suis recumbentibus in lecto et diuersa iactantibus simu- 
lant se ad nutum oculorum ipsius diuitis timere et id 
ipsum, quod dominus loquitur, leuiter adulando sic af&r- 5 
mare, ut crederes quendam notarium ea, quae excepit, 
ante magistrum legere, uel quendam mimum in parte 
secunda tragoediae suae tractare {yv 

11. *Lecti (a)] Vbi recumbit dominus, quasi re- 
cumbens ad pedes patroni {jCahE 10 

12. ToUit (y)] Vtrum diuitem laudando uerba eius 
repetit aut eas uoces [s<^a)>epius] repetit, quibus laudat? 
{r'ahfV 

14. *<T. mimum tractare secundas^] Quem Graeci 
dBVXBQoXoyov dicunt {Tah 15 

Secundarum enim partium actores omnia summisse 
agunt et suppliciter {ex Porph.). Notandum autem, quia 
in tragoedia non debent fieri plus quam quinque actus 
personae {r\yav)sV 

*Ergo mimus dum secundam partem tragoediae agit, 20 
liumili actu eam facit {r\yav)s 

15. <^Alter rixatur])] Aliud uitium inducit asperi 
bominis {r'ahfV 

' *<^De lana s. caprina^] De re uili et paene nulla. 
Prouerbium est {I^ah 25 

18. Sensus: nolo pretium renascendi et munus acci- 
pere, ut non dicam, quod sentio, hoc est, nec alia uita 
tanti est, ut taceam, quod sentio {I^aifV 

19. <^Ambigitur quid enim?^J Hinc interrogat {V 
Hoc Horatius. De qua re enim certamen habet, ut 30 

merito rixetur cum amico? scilicet de gladiatoribus et 
pantomimis {r'ahfV 



11 tollit] post dioitem pon. y VI !^<y>«^\nA ow., V 

1 7 qnia] quod V 29 interrogat Y^ nescio an acrx^be.t^'^'»^ «^^ 
interrogatio 



268 SCHOL.rFm flOR. 

*<Castor sciat an Docilis plus?)>] Famosi illius 
temporis gladiatores (l^abfE 

*<Docilis>] Et hoc nomen proprium (FafE 

Et de hac re contentio est, in eadem metaphora 
5 perdurat de lana caprina (T' ahfV 

25« Adeo aliena inuitus patitur, ut nec sua uitia 
alteri indulgeat (T' abfV 

28. Verba monentis diuitis. Ordo: meae opes stul- 
titiam patiuntur. 'Noli contendere' per parenthesin in- 
10 sertum {r'ahfV 

31. <^Eutrapelus>] Eutrapelum hunc constat cor- 
ruptorem hominum fuisse, et exponit, quare dixerit pau- 
perem hominem debere uti parua ueste {TbV 

Eutrapelus dicitur fuisse illis temporibus locuples, 

15 cui hoc epitheton inpositum dicitur, quoniam solebat inter 

uendendum non inurbane iocari aut in personas uilium 

hominum aut in scruta ipsa; nocebat aut<em> liberalitate, 

ut refert Horatius {r'fV 

36. *Auctorabitur se in ludum, ut sit gladiator, 
20 sicut sunt Traces. Olitores autem dicuntur olerum uen- 
ditoresj ita negotiari incipiet et uendere caballos {I^a 

[Holitor holerum uenditor. Sicut olim erat holerum 
uenditor, ita et caballorum nunc (F, sed lUteris maioribus 

36. *<^Threx>] Gladiator retium; nam myrmillo se- 
26 cutor. Sensus: aut gladiator aut mercennarius erit {I^hf 

40. Sallustii illud (Cat 20, 3): 

Nam idem uelle atque idem noUe ea demum firma 
amicitia est {TahfV 

4 et — est] om. f 6 de 1: c:] om. h 8 ordo] ordo 

est V 11 eutrapelum — et bV] om. F 13 uti debere V 

debere uti rs decere y parua ueste] paruam uestem y 

15 inpoB: yhV] impoB: rvf dicitur] est V 16 uilium 

bominxmi in personasy 11 WViet^XaXfc '^D\)f\\ihertate rV 

18 nt] aut V 20 olerum rvo^^WiVetvjLm «^ ^^. myraS^^Sk \\ 

mirmillo yvhf 26 salustiir aa^xi^VwL^fV ^'?2^^\s5^xia\> ^-8^«. 



EPIST. I 18 269 

42. Amphion et Zethus louis et Antiopae filii di- 
uersi officii: Amphion cithara canebat, Zethus pastoris 
fongebatur officio. Propter hanc uitae diuersitatem tamdiu 
dissiderunt, donec Amphion causa concordiae citharam 
omitteret {T' ahfV 6 

Amphion lira delectabatur, Zechus {leg, Zethus) uero 
musica. Vnde odiosi inter se fuerunt, donec conticuit 
lyra Amphionis (F 

46. Meleager, Oenei filius, ab Aetolia, uenandi stu- 
diosus fuit, ubi et aper Calidonius; ergo ^Aetolis' 'amplis' 10 
significat (l^afV 

60. Per haec, quae secuntur, uirtutem LoUi laudare 
contendit (F^ahfV 

64. Vide, quomodo in Campo cum clamore circum- 
stantium ludis? (l^ahfV 15 

66. ^Tulisti^] Sub Augusto scilicet, de quo ipse 
{carm. m 8, 21. 22): 

Seruit Hispanae uetus hostis orae 
Cantaber s. d. c. (r'ahfV 

66. *<Refigit>] AbstuHt, ut (Verg. Aen. V 360): 20 
Danais de poste refixum (Fa 

Signa Eomana, quae Crassus amiserat, Persae ad 
Augustum per Tiberium remiserunt iam uicti (I^afV 

68. *Ab amico sine uenia separatus; it^oxBqanBvGig 
(leg. itQO^BQaitBvaig) (r'af 25 

60. Deest ^tamen'. Ergo aliquotiens proprius dissi- 
mulandus est ludus, ut amico satisfiat, ne sine excusatione 
absis (r^aV 

61. <Actia pugna)] Ad Actiacam respondit, ut 
Maro (Aen. V 596): 30 

Hunc morem cursus atque (Taf V 
4 disBedenmt r desiderunt a 5iO «i^is\.\il\i^ ow.. t 



270 scHOL. rvm hor. 

63 • Cum frater imitatione ipsius pugnae aduersarius 
fingitur tibi et lacus uester simulatum mare (I^afV 

65. ^Consentire suis studiis]>] Vt: *eorum obsequi 
studiis', idest uoluntatibus {^'(rav^EV 
5 66. '"Sinecdochicos manu utraque sublata pariterque 

s<a)>epius mota. Hoc enim genus (hic . . . gestus? K) 
ualde laudantium est {l^ccf 

A VEB8V 69 — 19, 16 DEFICIT V (fol umm) 

76. *Dicendo ^paruum munus' obscenitatem dicti 
10 uitauit; significat autem coitum (r'af 

82. *Theon fuit dicacissimus et maledicus, per quem 
maledici et detractores intelleguntur (I^fEs 

*Luthienus Theo libertinus [et] prae amaritudine di- 

cacitatis ita patronum quoque suum exasperaoit, ut domo 

15 eius summoueretur et quatemario legato iuberetur restem 

sibi palumque emere. Sensus: si quem uideris a malo 

homine uexari, defende et tuere (t^af 

88. *Per auram allegoricos mutabiles diuites dicit 
(FahE 
20 89. *<^Oderunt h. t.^] Ostendit similem similibus 

delectari (r^ae Forph, 

93. *<Tepores>] Vomitus (r'aE 

94. *<Deme supercilio nubem>] Hoc est: desine 
seuerus esse (I^ab 

25 97. *Hortatur Lollium quaerere discij)linam ad com- 

mendationem amicitianmi, qua ratione queat, idest quemad- 
modum possit suauiter uiuere (r'a ex Porph. 

98. *<Semper>] Non *te semper', sed ^semper 

• inops' et hoc iuxta auaros (Fa 



1 immitatione a in imitatione r 2 fingitur rf] om. yv 
fagatoi V fungitur a ti\)i rf V^ T\yi\ 'jo.'» ^ ^.Wdiis ob- 
aequi V 4 idest rE\ ueV V om. v W 'Oaftwii. ^'^'^^'ws. 

enimfEs ISmotabileBE ^a\ioc, ^^>b"\om.v 'L^Ss^.^^t 



EPIST. 118 ' 271 

*Quoniam s<^a]>epe per ignorantiam uitiosi sumus 

101. *<B^dat>] Vt alibi {egist I 14, l): 
Mihi me reddentis agelli {jTah 

108. *<FaUentis>] Latentis uitae {r\rvf) 6 
105« ^Mandela pagus', Mandela in Sabinis est, et 

non pagus bibit, sed hii, qui in pago sunt {V ahf cons, 
Porph, 

*Mandela pagus est in Sabinis rugosa faciens cor- 
pora hominum prae frigore. In quem currebat fluuius 10 
Horatii Digentia, de quo superius ait {epist I 16, 12): 

Fons etiam riuo dare nomen idoneus (cons. Porph.) 

Item sensus: o amice Lolli, quid putas me sentire, et 
quid credis me pre^ari deos, dum in rure meo uiuo, nisi 
hoc, quod tibi opto, uidelicet uirtutem, doctrinam, in- 16 
minutionem curarum et ueram delectationem? (r"a 
*<Eugosus>] Quia contractos faciat {FahfE 
107. *Quantum suf&ciat mihi, etiam paratus simi 
minus habere, quam habeam {jTa 

109. *Notandum [est], quia studio solito librorum 20 
'copiam prius quam frugis uictusque est precatus {T' af 

110. *Hoc est: ne animus meus dubia spe sit in- 
satiabilis {T' ahf 

111. *Haec, inquit, de loue petam, quae ipse mihi 
praestare non possum, idest uitam et opes. Ceterum ut 25 
aequum animum habeam, magis est in mea potestate 
(r'afe ex Porph. 

7 set y hii 6] hi cett. 12 dare riuo yv riuo dare ra 
Porjph.Hor. 13 item] et est ra 16 tibi yvjtera opto 
edit.] hortor codd. inmio: y] imminutionem rav 16 del: 
a cons.r] dilectionem yv 17 contractuB ra6/'contractos j& 
20 est rafom. yv 21 prius y] plus v primum raf est 

precatus vaf] precatus y precatur r ^4: ^^ -j-vX ^ t«.^% 

JPofyf^. 26 habeam yp] geram rafs Porph. 



272 SCHOL. r F IN HOE. 



EPIST. 19 



1. *Hanc epistolam ad M^a]>ecenateiii scribit, qua 
demonstrat pragmaticam suam, idest causam, quare carmina 
composuerit (ex Porph,). Sed prius uituperat imitatores 

'5 Cratini, qui docuit non aliorum carmina esse stabiUa, 
nisi qui potulenti et ebrii essent, trahens occasionem ipse 
Cratinus ex Homero et Ennio, in quorum libris laus in- 
uenitur uini. Sed si laudauerunt, non tamen poetas ui- 
nolentos debere esse dixerunt {l^{rav)f£ 

10 *Cratinus, archearum comoediarum scriptor, tantae 

uinolentiae fuit, ut solitus fuerit super pelles recmnbere, 
quas conmieiere consueuerat; hoc etiam epigramma in 
monumento eius testatur eum fuisse uinosum. Idem etiam 
in suis fabulis negat bonum poetam, qui uinosus non 

16 fuerit, et ideo poetas in Liberi Patris esse tutela. Hic 
per hanc uinolentiam tantae libidinis fuit, ut cubiculum 
suum speculis adomaret, quatenus et coitum suum spectare 
posset {r'ahf 

4. *<(Adscripsit^] Addidit, inseruit, connumerauit 

20 {r'ahfE 

7. *<Ennius)>] Qui primus apud Latinos heroica 
fecit carmina ad annales conscribendos (r"a 

8. *Vt Persius (4, 49): 

Sic puteal multa cautus {gloss, a 

25 12. *^Nudo^] Hoc de quocumque philosopho, quo- 

niam Cato nudis pedibus non fuit {Vahf 

*Quid, si aliquis uestem uultumque Catonis imitetur, 

numquid continuo etiam uirtutibus Cato est? Cato enim, 

consul Eomanorum, ut terribilior appareret hostibus, in- 
30 tonsis barba et capillis manebat cum duro calciamento 

pedum et cum toga exigua, ut uelocior esset {r'a 

3 pra^atiam For^ph. amm\ om. -w 12 consuerat y 
etmm] eciam f enim r nam v 1?> T^«AaAs\ om.-v a W ^sscvs^^secEns. 
rabf gaamtenufl v 22 libxoa aim^Mum r a *=»» %»H\€^ «. "^t 



EPIST. I 19 273 

16. *Iarbita Maurus fuit, qui, cum Timagenem 
philosophum post conuiuium et inter pocula declamantem 
uellet imitari et non posset, inuidia quodanmiodo dis- 
ruptus est (r'a 

*<Lingua>] Aliter 'cena' (Faf 5 

16. *Quia conuiuae pastori suo etiam diserti dant 
gloriam. Persius (1, 38): 

Laudant conuiuae nunc no<n> {T^ahf 

*Decipiuntur, inquit, stulti, qui, cum posuerunt sibi 
exemplar bonorum, eosdem tantum in uitiis imitantur, ut 10 
ille, qui Catonem se imitari putat, Maurus eloquentem 
Timagenem {r'a 

REDIT cod. V 

18. <Cuminum>] Vt pallorem meum possent imi- 
tari, quoniam cuminum potatum reddit homines pallidos 15 
{r'{yav)V 

19. Loquitur contra malos poetas admirando dicens: 
o imitatores aliorum in uitiis et: o seruimi pecus, idest 
seruile. Sicut enim serui ad alienum praescriptum et 
imperium uiuunt, ita et uos aliorum exempla in malo 20 
semper imitamini. Quando enim uestram recordor uitam, 
plerumque iocor, plerumque irascor {VahfV 

*Mire ait seruum, quoniam negant Stoici quemquam 
liberum esse praeter sapientem {I^ahf 

21. Hic de se loquitur, ostendens, quomodo et qualia 25 
carmina scripserit; et sic loquitur, quasi neminem fuerit 
secutus, sed libero consilio sua carmina inuenta con- 
scripserit {I^aV 

3 diruptus a ruptus r 6 aliter] uel r c§na f gena Va 
8 nunc non K.] nunc no| h, om. cett. 9 posuerunt yv] pro- 

posuerunt a propoBuerint r 11 se imitari y\ imitari se ro: 

imitari v putet — timagenem] om. v 21 ueatram\ <ym .'» V 
recordor yvVJ recolo rabf 25 Hc\ \i^<i V ^^ ^^ "^A 

im. yy V 26 Bcripaent r al scripaerat 7 v V ^^ — cw^^^v^ 
€m. oc 27 conscTipBent r K] coxiBcripBit yv 

PbmYDACSONIB 80BOJLIA HT HoRATIYM. U. "^^ 



274 SCHOL. rvm HOR. 

28. Metrum, inquit, Archilochi, quod nos imitamur, 
temperamus uersibus Alc^a^i et Sappho, quos imitor. 
Sed neque eodem ordine uersuum utimur neque rebus, 
quibus socerum insequitur {I^eV 
5 30. ""Socerum Licamben dicit, quem Archilochus ita 

persecutus est iambis, ut eum exagitaret et filiam eius 
sibi negatam ad laqueum confugere cogeret (r'ahf 
32. *<Hunc>] Alceum significat (i^a 
*Hunc (6)] Alceum, sed melius Archilocum (b 
10 35. Excusat se, cur, cum probetur a plorimis bene 

sua carmina composuisse, non tamen habeat laudatores, 
ostendens, quod propter inuidiam, quae est inimica uir- 
tutis, per domos aliorum legeretur et publice detraheretur, 
et quia non conducebat sibi cibo et muneribus uestium 
15 fauorem uulgi, quod solent facere amatores adulatio' 
ms (yvV 

37. *Persii iUud (1, 53. 54): 

Calidum scis ponere sumen, 
Scis comitem horridulum trita donare lacema 

20 (rahf 

39. *<Auditor>] luuenaHs (s. 1, 1) (Fahf 
42. Illi enim pondus laudum nugis suis accumulare 
gaudent, qui carmina sua inhonesta laudari cupiunt 
(r'afBV 
26 43. *'Si dixi' xara Tioivov'^ est autem pro 'si 

dixero' (r'af 

46. Ad illius dicta uereor libere et urbane respon- 
dere, ne eum ad iram commoueam. ^Naribus uti for- 

1 inquit] om. r 2 sapho vsV saffo y safo r 3 sed 
neque] sed non V 4 insequitur r's] suum licaben persecutus 
est V 6 est v6/'] om. Ta 12 quod] hoc esse V est 
inimica uirtutis (tartatis v) JT'] inimica uirtutis est £ inimica 
eat uirtatiV 13 per — ad"aia\iomft\ waT 22 accumulare 
gandent] accumulant V ^^ t^^ ^"^Tca. i^^^ «^^ ^^ Nxasn^. T' a.f\ 
S^e eo8 sbd iracundiam V ad — TeBi^QiidL^tA «wv. "V 



EPIST» I 19. 20 275 

mido': tiineo esse fastidiosus et contemptor, sed honestas 
excusationes quaero, ne recitem {T' ahfV 

47. Diludia diountur tempora, quae gladiatoribus 
conceduntnr inter dies munerum, quibus pugnant {l^ahfV 

[Spacium enim dandi carmina clamo et intermis- 
sionem uel dilationem ludomm eiq>osco, et subiungit cau- 
sam, cur postulet dilndia, quoniam excludo (leg. ex ludo) 
iram Qeg.irB.) ex (^e^.ex ira) inimicicia et bellum generatur ( V 



EPIST. 20 

1. Hac epistola alloqnitur librum suum metaphoricos 10 
quasi rem animatam, significans illum in publicum uelle 
procedere, se uero prohibere. Sed multi reprehendunt 
illum, quare in ordine aliarum epistolarum hanc posuerit 
et non in fine aut in capite, cum neque ad absentem 
neque ad hominem scripta sit. Quorum reprehensio re- 15 
futatur, quia in fine libri posuit illam. Principium enim 
et finis nulla in omnibus libris regula continetur {FfsV 
sim. Porph, 

*Ad librum suum loquitur tamquam ad puerum 
prostaturum (I^(yv5) 20 

Vertumnus et lanus dii sunt, qui praesimt negotiis 
ementium et uendentium, ante quorum templa erant loca, 
in quibus cum ceteris rebus etiam libri uenales erant. 
Per deos autem loca significat (TafEV sim. Porph. 

Loca sunt in Rostris, ubi Sosii fratres libros uende- 26 
bant, ut alibi (epist I 1, 54. 56): 

Haec lanus summus ab imo 
Prodocet {r'ahfV 

2 nel ut F 4 inter Fahf] in vV u. 49 — 11 2, 66 

DEFICIT cod. Hor. v 12 se uero rf] sed %%y V, eu. s 16 inl 
& in yF 19 quasi h 21 sunt] fn.6ninV» a ^*^ «s^ — 
82giu£cai mn. a 23 etiam rfE Porph.^ om. '^V "^^ T^sga^^- 
banij deridebant V 



276 SCHOL. rFIN HOR. 

2. In mensa Sosionim, qui Grraece bibliopolae appel- 
lantur, idest uenditores librorum. Dicti Sosii a familia, 
quorum mensaM poetica licentia pumicem uocat {FsV 

3. ^Odisti', inquit, includi et sub sigillo esse, quod 
5 pudicis gratum esse consueuit, et doles, quod a paucis 

reuolueris (FafsV ex Porph. 

7. *<Quid uolui?)] Vt (Verg. ecl, 2, 68): . 
Heheu quid uolui misero mibi? {Tahf 

9. Quodsi ego, qui augur tuus sum, idest diuinus, 
10 tibi peccanti futura praedico, non odio tui loquor: tamdiu 

Eomae carus eris, quamdixi noui libri pulchiitudinem re- 
tinueris. Sed cum fueris sordidatus per processum tem- 
poris, nemo te omabit atque describet, sed aut carie 
consumens aut fient ex te opistographae epistolarum 
16 {FafsV ex Porph. 

10. Deserat aetas {FafV)] Prodat et ingratum 
faciat uetustas. Seruauit metaphoram, quasi de meretrice 
loquens (TafV 

17. *Quasi ipse liber pueros elementa docturus sit, 
20 ita loquitur (Faf ex Porph. 

18. *Hoc est: ut senescas balbutientium meditatione 
(rabfE 

19. Tunc enim dictata accipiunt pueri, cum bene- 
ficio solis cera facilius deletur {TahfV 

1 uocantur s 5 quod — reuolueris] om.ya quod paucis 
recitem Porph. 6 reuoluaris r reuoluens fsV 9 quodsi 

rfsV] ideatya 10 loquor FPorp^.] loquar ra/"* tamdiu 
— describet] om.ya 11 pulchrit : r f] pulcrit : sV 13 descri- 
bet rfs Porph.] scribetF sed aut rfV alt. loco Porph.] Idest 
aut yaV aU. loco, euanuit s; in V tierba ^aut — epist:' bis 
extant 14 opistoeraphe V utrubique epistographae s ^pisto- 
graph^ a epstograph^ y epistographe f epistografae r post 
opistographe in V alt. loco interpolatum est: ^idest superscri- 
ptiones % non alt. loco IS d.ftaftT«i.t\ do^ erat F deerat f 

1 7 metaph : r V] metaforam a f met^biox^ ^ "^ «\jMo\Q«s»ftiV 
pueri] om. rf 



I 



EPIST. I 20 277 

Secundum morem librariomm et magistrorum loqui- 
tur, qui circa quartam et quintam horam pueris dictata 
praebere eonsuerunt, quo tempore tractabiliores sunt {FaEV 
€X Porph. V add,: et abhinc parentelam suam, staturam 
quoque corporis et aetatem urbane designat (psignat V) 5 

21. *<^aiores pinnas^] Vltra dignitatem meorum 
natalium amicitiam Caesaris adquisisse et principum {r(re) 

23* Causam exponit, cur non uerecundetur humilem 
genealogiam profiteri, scilicet quod non haberet ex paren- 
tibus, haberet ei sapientia (reV • ' lo 

23. *Terentii iUud (adeJph, prol 18—20): 

Cum illis placet, 
Qui uobis uniuersis et populo placent, 
Quorum opera in bello, in otio, in negotio {Tahf 

Domi et belli aduerbia sunt, ubi se dicit placuisse 15 
primis urbis, idest principibus: Augusto, M<^a^ecenati at- 
que Pollioni {TV cons, Forph. 

24. Haec descriptio caracterismos appellatur, idest 
imaginatio formae hominis. Dicit autem se praecanum, 
idest properam canitiem habere et ante annos albescere 20 
{Fs V cons. ForpK 

*<^SoIibus aptum^] Durae cutis hominem et ad la- 
borem fortem {Fa 

28. *Eo anno compleui XLIIII annos, quo Lollius 
consul sortitus est socium Lepidum in consulatu {FEe 26 

2 dictata pueris rE 3 quo — sxmt EV Forph^ om. 

Vaf 9 non haberet] non habebatF 16 atque pollioni r] 
apollini y et poUioni V 19 dicit autein rs] dicens V 



EPISTVLARVM LIBER n. 

EPIST. 1 

!• Augusto petenti, at aliquid sibi operis dedicaret, 
scribit Horatius ideo se huc usque non fecisse, ne iactoram 
5 rei publicae faceret, si uersibus suis Caesarem a re publica 
seuocaret. Deinde paulatim ad hoc descendit, ut de itr- 
dicio temporis queratur, quo antiquos poetas laudamus 
mento uetustatis, nouos contemnimus, etiam si ueteribus 
possint esse meliores (TabfV 
10 Mire ^solus'; apparet enim deuicto iam Antonio, 

mortuo Lepido, qui triumuiri cum Augusto fuerant, hanc 
epistolam ad Caesarem scriptam {FahfV 

2. *Moribus suis, aut quos ciuibus pro lege inposuit, 
sed melius suis {Tahf 
16 5. Sensus: tanti uiri, idest quos consecratio manebat, 

inuidiam inter suos passi sunt, quanto tu maiorem, cum 
praesenti tibi largimur honores {TahV 

Laudata uirtute Caesaris dicit ei soli contigisse, ut 

inuidiam uiuus uinceret. Et est ordo: Romulus et Liber 

20 Pater, dum terras hominumque genus colunt et cetera 



4 scribit] scripsit V ideo] id ideo Pauly 6 seuo^ 

caret raF] reuocaret yhf deinde paul:] Paulatim autem h 

Paulatim V 8 contenmimus r pr. y] contempnimus r corr. 

abfV 15 idest quob K^ inic^o* V \si o^^^ c«,U. 16 ma- 

iorem JT.] maiores codd. HautKal "V^ \si\sMA — i^wiYQasS^om.-t 

uinceTet] euinceret b et eat ot^cI\ om. % 



EPIST. n 1 279 

^iunt, plorauere non respondere fauorem speratum suis 
meritis, recepti in templa deorum post ingentia facta (Fe V 
€x Porph. 

8. *<(Componunt]>] Piniunt, ut Virgilius {Am. 

I 374): 5 

Ante diem clauso componet Vesper Olimpo {Ta 

7. 8* lucunde, dum ea, inquit, faciunt| quae tn, et 
tamen non fuerunt tam grata {FbfV 

9. Sensus autem est: tu solus promeruisti in uita 
templa et diuinos honores sine inuidia, quod nemo impe* 10 
ratorum habuit nisi post mortem. Vnde dicit, quia do- 
luerunt in uita Liber et Castor et PoUux et Eomulus, 
quod populus non redderet eis bonorem, quem prome- 
ruerunt suis uirtutibus (TV 

10. Diram (^)] Herculem dicit, qui inter duodecim 15 
nota portenta etiam Hydram exussit (TaEV 

*Qui licet tantae uirtutis esset, non caruit inuidia, 
donec mortuus est {TaE 

11. ^Fatali p: labore^] Mire 'fatali'; ita enim sem- 
per adiunctus Herculi fuit, ut fatalis esse crederetur. 20 
Idem ergo expertus est inuidiam non nisi morte compesci. 
Vt alibi poeta {carm, m 24, 31. 32): 

Virtutem incolumem odimus, 
Sublatam ex oculis quaerimus inuidi {TochfV 

13. ♦^Vrit^] Idest inuidiae liuore stimulat {FabfE 25 



1 plorauere — fauoreml om.r 4 ut r] om.y 6 com- 
ponit cc 7 iucunde (ioc : b) dum] om. f 8 faer = faerunt y F] 
faere rbf tam Fb] om. f tunc V 9 Sensus] ante hane 
uocem haec leguntm in V: Recepti -i-eaeo iea- prome- 

ruisti] minuisti V 10 imperatomm — dolueruntj om.V 

13 quod — uirtutibus] nec ullis aliorumF 16 dicit yal^ 

sigmficat rE 16 exussit rF] excuaftit ^ttE ^«t^^s^-^^^ 
:^3 incolmnem ab eorr.] incolum f incoVomeii T mCi^^imV , \X««w 
«/ uui, bpr. odimuB — inuidi;\ & c^tera. V 



280 SCHOL. r F m flOR. 

18* Populus, inquit, Bomanus in hac $ola re iustqs 
et sapieips est, quod te praefert onmibus ducibus suis 
omnibusque Graecis, sed in hoc, quod cetera simili ratione^ 
non ponderat, stulte agit, dum omnia noua fastidit, quae 
5 a poetis scribuntur et quae a iudicibus dictantur, in tan- 
tum delectans ueteribus, ut legem Bomanam, quae in XII 
tabuiis continetur et foedera sub antiquis regibus facta 
uel quae Eomani fecerunt cum Sabinis uel cum aliijs gen- 
tibus, libros quoque annales, ubi iura pontificum contine- 
10 bantur, et antiqua uolumina uatum, idest Ennii, Homeri, 
Neuii, Pacuuii, Accii, Afranii, Terentii aliorumque ita 
pro uero teneat, quasi Musae ea locutae sint in monte 
Albano {raBY 

23. *<Tabulas>] Legis {leg. leges) XII quae erant 
16 in aerario (« 

26. *<Annosa>] Ephexegesis {rahfsE 
28 sqq. Ordo uerborum est: si Bomani scriptores 
nouelli eadem trutina pensantur, quia quaeque scripta 
Graecorum sunt antiquissima uel optima, non est quod 
20 multa loquamur. Et est sensus: si Eomani poetae eodem 
examine et iudicio examinantur, quo Graecorum, ut, quanto 
fuerint antiquiores, tanto sint honorabiliores et cariores, 
nouelli uero poetae pro nihilo ducantur, nihil restat, nisi 
ut ea, quae per naturam mutari non possunt, denegemus. 



1 romanus inquit cc sapiens et iustus V 5 et — 

dictantnr] om.V dictantur] om. r 6 delectans Ffl de- 

lectatus V delectant a quae yV] quae in ras 7 tabulis 
raaV] legibus y sub regibus antiquis ras 9 ubi — 

aliorumque], nescio an haec uerha pro interpolatione habenda 
sint 11 accii afranii terentii] om.V accii ra] actii ys 
afraniil afEricani a 12 teneat r] teneant yasV ea locutae 
sint yV"] locutae sint (s = simt s) ea raa monte albano 



ysV] albano monte ra 16 ephexegesis h] ef: atU eff: eett. 
17 est ya om.V 19 uel ya] et V 20 eodem — ut ya] 

om.V 22 honerabilioreB V, rcctc a cm&. 7 _ et cariores V] 



om, ycc 24 ut V] om. y a p^t 7 a\ ^^^*^ ^ Tssa^ascv «i 
xnntare V 



EPIST. n 1 281 

dicentes illud esse molle, quod naturaliter durum est, et 
illud durum, quod naturaliter molle {r(ycc)V 

28. *Si ideo negat populus nouellos poetas bonos 
esse, quia non sunt antiqui, 6r^a]>ecos uero bonos, quia 
sunt antiqui, nil restat, nisi denegemus ea, quae naturaliter 5 
sunt, idest ut os oleae non sit durum et testa nucis, quod 
contrarium est (r(rs) 

31. Hoc est: si non licet contradicere, negemus etiam 
ea, quae palam uidentur, . idest contra naturam consen- 
tiamus {FahfV 10 

Sensus: si mentiendum est, inquit, quare non et 
liaec nobis assumimus? {Ta}) V 

34. Hoc est: si temporibus meritiun carmina sor- 
tiuntur et erunt sicut uina, uelim scire, quotus annus 
carmen laudabile efficiat {TahfV 15 

38 — 61 absc. in b 

40. Hoc est: quid de illo poeta dicimus, qui post 
illum, qui ante centum annos mortuus est, deficit uno 
tantum mense posterior? {TafV 

46. Sicut, inquit, paulatim carpitur cauda equi, 20 
quousque tota sit extracta, ita et ego paulatim euellam 
nmnerum centum annorum, donec subducto aceruo numeri 
decipiatur ille, qui per uetustatem temporis laudat poetas 
et carmen ipsorum et ^a^estimat uirtutem carminis nu- 
mero annorum {PfeV 25 

*Crisippi sillogismi sunt seu dominos {leg, pseudo- 
menos) et sorites; seu dominos {leg, pseudomenos) est, 

2 naturaliter molle a] natoraliter est molle y molle estF 
9 ea Fabf] om.V idest] quod V 11 sensus] sensus 

eet V est inquit] inquid est V 14 et ycc] om. cett. 

uelim — efficiat ya] om. bfV; in rs hatec legimus: Si, inquit, 
uenustas (sic rs, Mauthal falso uetustas) et bonestas in carmine 
tamquam in uino per {sic rs, om. Hautha^ tempus inquirenda 
est, uelim scire, quotus annus laudabile carmen efficiat 
17 poeta] om. r 21 quousque] donec r et| om. V 

22 aceruo numeri yfs] numeri aceruo r aeeraLO Y *i»^ *-^0^ 

am. yV 26 hoc schol om. Hauthal, em&nd, K., stuO.. VmA^- 
1901, p. 118 27 soriteB] forites f soritaa Fa 



282 scHOL. rvm hoe. 

cnm falsitatem ueritate confirmat, ut siquis dicat: dico 
me mentiri et mentior, uerum igitur dico. Sorites autem 
est, cum ultra modum capacitatis adsensionem audientis 
breui adiectione producit dicendo unum et imum {rafcans.h 
6 48. *<In fastos>] Annales (rccfE 

Qui nihil laudat, nisi quod sepultimi est et defanctum 
ac per hoc antiquum (^TV 

49. *<Libitina>] Feretrum (r{ra)fE 
*<Libitina>] Dea Egiptiorum, libidinis dea, quam 
10 quidam Yenerem infernalem esse dixerunt; tamen et Li- 
bitina dictus lectus mortuomm (a 

60. Ennius, ait, leuiter curare uidetur, hoc est uilior 
est, quam putabatur, nec <curat quomodo> promissis suis 
satisfaciat. Nam dixerat in sonmis (leg, somniis) uidisse 

15 se, quod anima Homeri in ipsum per pauonem transisset; 
sed non ita dicit Ennius, ut Homero similis uideatur. 
Nam multa leuia et indigna auctoritatis in opere eius 
inueniuntur (FafV 

*Scribit enim in principio annalium suorum se somnio 

20 monitum, quod secundum Pjiagorae dogma anima Homeri 
in corpus suum uenisset. Facete autem somnia Pytagorea 
dixit, ut ipsum etiam Pjtagoram antiquum poetam En- 
nius licet iunior contempserit et nihil curaret, utrum anima 
Pytagorae uenisset in corpus suum an non, sciens se non 

25 inferiorem, quia, quanto iuniores, tanto perspicatiores 
(r(re) 

61. *<Critici>] Critos iudicium, unde critici iudices 
singularum rerum (Fahf 

*Critici idest iudices, secundum quorum sententiam 
30 Ennius sapiens fuit (r(rs) 

1 falsitate ueritate a 3 assensionem y ascensionem a 
6 et r] ac F 13 putabatur] putatur V curat quomodo 

uel curare uidetur quomodo add. K. 15 se Faf] om.V 

perj om.V 17 auctoritatia^ om.7 Vh ^nim b\ ennius r 
2S nihil s] non r 27 inde a "t^ ctv^ciV — Qeo^waso. t\<s6!s«^ 
S^ dicitni Jatine iudex aecuiidxim c^omm t 



EHST. n 1 283 

58. ^<)uo pnnuissa cadant e. s. P.?^] Quo tendant 
(leg, tendat), ut possmt (}eg. poasit) rospondere promissis? 
lr(ra)hV 

Pitagoras enim dixit animas in diuersa corpora trans- 
itum facere {rahV 5 

""Ennius Pyt^h^agorae animam dixit ad se uenisse 
in somnis (leg, sonmiis), et nihil de philosophia scripsit 

{rahf 

55. Quotiens legentes dubitant, quis prior fuit, licet 
alter multo antiquior sit, alter nouellus, aequaliter uene- lo 
ratur ab illis {r{yh)Y 

66. *Accius iunior poeta suo ingenio praecelluit 
Euripidem, qui fuit altus et sublimis ingenio (TfEs 

*<Senis>] Sophoclen dicit (r(rb)E 

*<Alti>] Euripiden dicit {r{rh)E 15 

57. *Afranius togatas comoedias scripsit, hoc est 
Latinas; nam Graecae palliatae dicebantur {r{yf)ah 

Afranius in libris suis Menandri stilum secutus est, 
[et] ideo toga illius dicitur ei conuenisse [idest stilus] 
{rfsV 20 

58. Epicharmus antiquus comicus Siciliensium erat 
{FEV 

61. <Hos ediscit>] Idest antiquiores: Neuium, So- 
phoclen, Euripidem, AJfranium, Epicharmum, discit Eoma 

in scolis et admiratur in theatris, despiciens iuniores, licet 25 
ipsi praecellant {FfsV 

62. Liuius antiquissimus poeta fuit Andronicus, qui 
primus comoedias scripsit {FahV 



2 pois a = possunt 4 pit:] |agoras h 6 pytagor^ rh 
phitagore f pitagor§ y pitagore cc ad se//// se dixit 6 

ad se dixit f 7 mi ccf 12 accius yfE] actius rs 

14 -em hE 15 -em hE 17 cf schol. luuen. 1, 3: To- 

gatae sunt comoediae Latinae, quales Afranius fecit, palliatae 
Graecae 19 et rfs om. yV iUius] om.V idQ«t «.tRljaa» 

ffi, om. cett. 21 erat V] om. cett. ^^ \^<fe«\. Y\ cym. c^. 
sopboclen V sopboclem rfs sofoclen v 'i^ vowi. x t % Y^'-^ 1 
u. 63-^123 DEFICIT cod. h 



284 SCHOL.rFIN HOR. ] 

I 

67. Ordo: etsi fatetur multa eos ignaue dieere (TaV 

68. louem imitatur in suo iudicio recte iudicans 
reprehendendo ueteres , qui multa turpiter et obscure 
dixerunt (rV 

5 69. Leuius autem fuit poeta lyricus ante Horatium 

nullius momenti; alias *Neui', sed ueruni est ^Leui' (FaV 

70. Excusat se dicens, quod non propter inuidiam 
talia loquatur de ueteribus poetis. Non censeo, inquit, 
Liuii carmina delenda, quae quondam mihi dictabat 

10 s<^a^euus [Orbilius] magister, sed indignor et miror prae- 
ferri illa quasi emendata nibilque distantia a perfectis 
carminibus, cum sint adhuc mendosa (FeV 

71. Per transitum carpit Orbilium ludi magistrum. 
Eleganter autem ostendit uel librariis ueteres libros neces- 

16 sarios (FaV 

74. Idest propter unum uersum uel duos totum 
poema pretium facit (FfEV 

76. In antiquis, inquit, si aliquid inhonestum uide- 
rint, potius laudant, quam damnant; meum uero, quam- 
20 quam honestimi, propter nouitatem reprehendunt (F(yf)F; 
in r schoUon ipsum dbsdssum, nota intacta remansit 

79. Hoc est: in scenam recepta sit, ubi flores spar- 
guntur, uel quia est Attae fabula, quae Matertera inscri- 
bitur, in qua flores enumerat (TaV 
25 . <Attae]>] Antiqui poetae ((FaEV 

*Atta <^tog^atarum scriptor tragoediarum et comoe- 
diarum fuit antiquus, qui in suis dictis ita florum genera 

1 ordo Pa] ordo estF 6 liuius autem poeta fuit ante 
horatium liricus F poeta autem fait liricus ante horacium nul- 
lius nominis a fait autem poeta lyricus (lir: y) ante horatium 
(homerum y) nuUius momenti, alias neui, sed uerum (uerius r) 
est leui F 9 liuii carmina delenda F] del: c: 1: Fs 

10 orbilius rs om. yV 12 adhuc ya] om. r ad hoc F 

23 mateiteTB, a pr. Porph.^ m«b|||||T«u r m%.\fcT\fcTt^ oc corr. mater 
terra y natera, V 25 antiqvma -^oe^a. V , xd«m "Vvo^i %<^^xAi. «iwv- 
tun^if cum antecedente ^^ tog m e eua-n.uxt, m t aWV^u-w. 



EPIST. n 1 285 

repetit et numerat, ut sine dubio reprehendendos sit ob 
nimiam loquacitatem {r^re) ex Parph. 

80* Sensus ex superioribus pendet: si dubitem, in- 
quit, de merito Attae, et cum Aesopum et Eoscium coner 
reprehendere, exclament, inquit, patres (Pers. 5, 103. 104) 6 
^&ontem perisse de rebus', quia nihil rectum putant, nisi 
quod placet ipsis {TafV 

82. *<(A)>esopus et Roscius antiquissimi comici fue- 
runt {Tb 

84. Dicit idcirco senes iuniores despicere, uel quia IQ 
nolunt et turpe nidetur eis iunioribus oboedire uel quia, 
quod in infantia didicerunt, secum semper retinere ue- 
lint (reF 

86* *[Numa Saliare carmen composuit.] Quod Salii 
cantabant. Salii dicebantur, qui circa aras canendo sa- 15 
liebant {FafE 

88. Non tantum, inquit, laudat antiquos cum amore, 
quantum nos et nostra uituperat cum inuidia {FfeV 

91. Idest quid ad nostra tempora perueniret? Sci- 
licet nihil {bV 20 

Idest si numquam noui fuissent, numquam fuissent 
ueteres, quia nihil uetus, quod non sit prius nouum {FeV 

92. Vtique apud antiquos, quae erant uetera, quam- 
diu noua fuerunt, si ideo displicuissent, non seruarentur 
recepta in auctoritatem (7 26 

*Vtique, quae nunc uetera, fuerunt noua. Quae si 
ideo displicuissent tunc, quia noua fuerant, non serua- 
rentur recepta in auctoritatem {Fa his f 

3 hoc schol. sil. om. Pauly et Hauthal 4 de — cum] 

om.V 6 nil r 7 placet ipsis F] ipsis placet ceit. 

10 iuniores despicere y] despicere iuniores rs iuuenes despi- 
cere V uel] om. r 11 uidetur eis] eis uidetur V iu- 

nioribus oboedire s V] iunioribus obedire y ob^dire iunioribus r 
uel quia — uelint om. r quia quod s V\ quod y 14 numa 
— composuit a, om. cett'. 16 saUendo cantabant a 19 «.<i.v- 
licet K.] si 8 s^ = sed V 21 ideat Te^ waN ^^^»- ^^- 
sent rsFj faisBent noui y fuiBsent Ti«tetft%\ ^^^ec^ x^Si^*- "^^ 
22 quia — nonum] om. V 



286 SCHOL.PFra HOR. 

93. EQc ostendit, quod fuerit initium poeticae pro- 

fessionis, et dicit: quamdiu habuerunt Graeci bella, non 

studebant ludis; cessantibus autem proeliis ludos inuene- 

runt diuersos otiositati uacantes, inter quos etiam artem 

6 poeticam (JTe Y 

97. Coepit amare picturam, in quam intenderet uul- 
tus et mentes bominis {TY 

99. Ita lasciuiebat, inquit, per diuersos ludos, sicut 
puella solet sub nutrice lasciuire (r/*eF 
10 100. <ReHquit>] Vt aUbi {art. poet. 165): 

Et amata relinquere pemix (TafY 

101* Ostendit nil nos amare uel odisse, quod non 
satietate mutetur {FfsY 

103* De Graecorum moribus transit ad consnetudinem 
15 Bomanorum, qui, antequam coepissent lasciuire et poetriae 
studere, pnmo mane domum aperiebant uigilantes ad opus 
aliquod, soliti clientibus, idest minoribus amicis, praecepta 
dare, quo maiorum amicorum amicitiam colerent, et lar- 
giri cautos nummos congruis personis et aliis bonis stu- 
20 diis intendere. Sed cupiditas et leuitas mutauit eorum 
animos, ut intermissis aliis studiis tantummodo poetriae 
intenderent (Ts Y 

107. *<Damnosa>] Epitbeton proprium libidinis (Taf 

110. *<Fronde>] Hedera; baec enim arbor est poe- 
25 tarum (Faf 

111. *<Ipse ego>] Satyrice nec sibi parcit (Faf 
ex Porph. 



2 greci habuerunt F 3 studebant] studuerunt rs 

inueneront] adinuenerunt £ 5 poeticam] poetriamF 7 et 
mentes hominis] hominis et mentesF 12 nos nilF 14 con- 
suetudines rs 15 poetriae r] poetrieF poeticae y, sed cf. fin. 
sehoL; s euanuit 17 dare peep\a.F Ift c^uo s\ quorum TY 
20 mutamt eorum animoB yh\ wmiiO^ ^OTQsa. Tsso^asc^Y ^sasr 
tauit animos eorum r *2il tauteomQ^ci^ wfvJY 



EPIST. n 1 287 

♦Dicit ergo tanto studio se teneri poetriae, nt publice 
quidem mentiretur se uersns non componere, rediens autem 
domum ante solis ortum tabellam arripere^t^ (r(rf)E6 

112. Mendaces Parthi dicuntur ob id, quod datis 
indutiis Grasso rupto foedere snbito adorti sunt et eum 5 
peremerunt {TafY 

113. *<Scrinia>] Capsas, in quibus scripta repo- 
nuntur {TaB ex Porph. 

114. ♦Persius (5, 102—104): 

Nauem si poscat sibi peronatus arator lo 

Luciferi rudis, exclamet Melicerta perisse 
Frontem de rebus (Faf 

♦Persius (5, 100. 101): 

Diluis elleborum, certo compescere puncto 
Ignarus: uetat hoc natura medendi {Faf 15 

Hoc contra eos, qui ignari artis poetae uolunt haberi; 
et dicit, quia, cum alii propriis studiis contenti sint nec 
audeant inchoare uel appetere, quod ignorant, ad studium 
poetriae etiam, qui artem ignorant, audent se conferre (TV 

117. *Vt in arte poetica {u. 382): 20 

Qui nescit uersus, tamen audet fingere {FafE 

119. Non facile, inquit, auarum poetam reperies 
{rasV ex Porph. 

131. Dopet, quomodo possit discerni bonus poeta 
a falso, seruans bonum ordinem secundum laudis praecepta, 25- 

3 arriperet K.] adripiat Hauthal arripere rfE, s euan. 
4 Parthi mendaces k id] hocF 6 indutiis r] induciis fV 
indiciis ya ut eum penmerent V 10 nauem r Persius] 
nauim y nB, m f naues a si poscat sibi Persiu^] si poscat 7 
sibi poscat af sibi si poscat r peronatus ra] personatua '^f 
Persii P 16 i|fnarns raf] hignarua 7 Tie^^YQL^ «lajcaKCL "&««- 
^uf 16 baben] mderi V 19 ignoTont rV^ YgMyte^ "^v ^ 
22 reperieB aeV cons. Porph.] inueniea V %^ ^oc^iiJC^ $i:^5S^ N 



288 scHOL. rvm hor. 

dnm ostendit, quibus malis carere debeat, et sic nenit ad 
ea bona, qnae habere debet (TsV ex JP&rph. 

Bidet (F)] Idest pro nihilo deputat, nihil curanis 
dampni, si ei nuntiatum fiierit (TfEV 
6 123, *Siliquis] Leguminibus (TafE 

*<[Pane secundo)>] Idest uiliore, qui fit ex can- 
tabro (r 

*<[Secundo>] Non siligneo, non primo, non ultimo 
(rahfE 
10 126, *Persius (1, 35): 

Et tenero subplantat uerba palato (Fahf 

133. Ostendit utilitatem magnam a poetis urbi in- 

ferri, quia ipsi componimt carmina, quibus dii placantur 

per ora puerorum et puellarum, sicut est istius Saeculare 

15 Garmen, quod pueri et puellae cantanerunt in CapitoUo. 

Quae carmina ditirambica uel poema uocantiir; ac per 

boc, quod pueri et uirgines a diis impetrant pro statu 

rei publicae, asscribendum est poetae, qui carmina com- 

ponit. Antiquitus enim et pueris et puellis praecipiebatur 

20 cantare carmen, ut aetas innocentior deos placaret (FY 

*<Preces>] Hymnos uersibus compositos (FbfE 

136, *Maro (georg. m 539. 540) de morbis: 

Timidi dammae ceruique fugaces 
Nunc interque canes et circum 'tecta uagantur 

26 (Fahf 

142. *'Pueris' filiis, ut (Verg. Aen. VI 832): 

Ne pueri, ne tanta animis a. b. 
aut ^pueris' uernis dixit (Fahf 

1 malis r Forph.^ defic. s maculisF 3 nihil — fueritFl 
om. cett. 4 mmciatumF 8 siligneo ya] siligineo rE 

BiUigineo h sigilineo f non ultimo] t ultimo y 11 snb- 

plantat bf] supplantat F STi^i^WiXfeV a \% <\aia"l qui F 

14 ora, — perj om.V joroptcr hoYaoeoteleuWa X'^ ^i:^ ^ 

enim V 20 cantare caTmeii rV^ c^xmeG. ^^iiXaa^ t 



EPIST. n 1 289 

144« Qui enim Genio indulgent, memores sunt breuis 
aetatis {r{ye)V ex Porph. 

145. Per hunc, inquit, morem ueterum agricolarum 
inuenta sunt etiam Fescennina, in quibus exprimebantur 
iocosa conuicia. Dicta sunt autem Fescennina ab oppido, 5 
unde primum processerunt (rsV ex Porph, 

Ostendit ergo, quia, sicut antiquitus dii sacrificiis 
placabantur, ita modo carminibus (FsV 

148. Dicit, quia tamdiu amabiliter tragoediae et 
com<^o^ediae et Fescennina carmina cucurrerunt, donec 10 
ipsa libertas in uitium uerteretur publice et nominatim 
aliorum uitia carpendo; sed indignati non solum illi, qui 
lacessebantur detractionibus, uerum etiam, quibus ingratum 
erat nobilibus personis contumeliam inferri, lege consti- 
tuerunt, ut nemo nominatim alicuius uitium recitaret; 15 
quod siquis poetarum egisset, fiistibus c<^a>ederetur (TV 
sim. Porph. 

149. De com<^o^edia dicit Attica, quae ante mordax 
fuit sub Polemone comico apud Atbenienses, sed postea 
ad Romanos comicos transitum fecit (FahfV 20 

154. Fustis (F)] Non puto ^crucis' dici, quippe 
de ingenuisf sed p^a^ne uel a canibus tractum est: nam 
cum fiistes metuunt, a morsibus abstinent (TahfV 

Quia fiistuario multabantur auctores infamium car- 
minum (fsV ex Porph. 26 

15osqq. Yolens ostendere, quomodo plenius Latini 
artes coepissent exercere, dicit, quia Graecia capta militari 



1 br: aet:] uitae breuitatis s 5 conuicia ei ut uid. 

Porph.] conuiuia Fs^ V 6 processerunt Fs Porph.\ proces- 
serant V 9 tragoediae — uitium] om. r 10 carmina] 

om.V cucurrerant] cucurrerant V 13 lacessebantur yj 

lacessabantur V lacessiebantur r ingratum — inferri] con- 

tumelia non inferebatur nobiles r 14 lege] om. V 18 |edia h 
19 polemone ya] |emone h palemone rfV 20 fecit\ ferfcitV' 
fait f; totum schol. sil. om. Pauly et HautKol "^ ^ \xi^^Tsa& 
sumebatnr i4el snmenda. erat poena; siisp. K. '^^'^ ^^Nscasssis» 

se V 24 cedebantur fdstis r 

PaiVl>AOSOWX8 BCBOLXA Df HOBA.TIVM. H. '^^ 



290 scHOL. rvm hor. 

tdrtute Bomanorum cepit postmodum arte liberaliiim sta- 
diorum ferum uictorem suum, Bomanum scilicet populimiy 
et intulit artes [liberales] agresti Latio (TV 

158. ^Defluxit' moUius coepit fluere aut desiit fluere 
5 hoc uirus graue, ^numerus Satumius', hoc est uetus carmen 
Italiae; Satiuniia enim Italia dicta est. 

^Graue uirus' morum ueterum et carminum, hoc est 
poesis, quae erat Satumi temporibus {FahfEV 

Satumium uocatur metrum, quo usi sunt Latini 
10 ueteres sub Satumo rege et postea longo tempore; quod 
horridum est, idest non bene compositum. Dicit autem, 
quod statim ut c<^o)eperunt habundare diuitiis et mundi- 
ciis, cessauit illud metrum incomptum, et graue uims 
mundiciae pepulere, idest liberales artes assiduo stndio 
15 excultae, sed adhuc uestigia msticitatis in Latina Hngua 
manent (r(re) V cons, F 

<[Graue uirus)>] Metrum noxium, quo perseqtiebantar 
poetae (rV 

160. Ideo non potuit uitare msticitatem (cceV 
20 162. Ostendit, quod post destmctam Africam Ro- 

mani coepemnt poetriam exercere (FV 

164:. [Dicit, quod, postquam legemnt libros Grae- 
corum (gc:), caeperunt eos transferre (V 

166« Poetae Bomani satis audent altam materiam 
^5 comprehendere, sed turpem putant lituram [longam]; et 
haec est causa, cur ingenia bona Latinomm ad perfectmn 
uenire non possint (FahV 



1 c§perit V 2 ferum] om.V 3 liberales y om. rV 
5 uirus graue K.] uig r in g y ing aV ingrecis f \isb 6 dicta 
est Fahf] dilecta V 7 graue u:] om, ahf 8 temporibug 
rfE] temporis y tempori V tempore h 10 regel om. r 

12 quod] quia r statim] mox r coeperunt hsibundare] 

habundauerunt r 13 ac s graue — manent] deficit V 
20 destructam yV] deuictam r 21 c§perintF 24 audent 
Bltam (alteram hf)rhf\ owdenfe «A. t-wca. «. altam (alteram V) 
andent yV 25 longam r, om. 7 aV, absc.>> 'iri ^^^issvB^tY\ 
poasunt yab 



EPIST. n 1 291 

167. Hoc uitiuin de omnibus poetis in commune pro- 
cessit, quod omnes poetae carmina sua scripta incorrecta 
dimittebant (F 

168. *Quoniam de communibus rebus comoedia lo- 
quitur, ut in arte poetica (u. 240): 6 

Ex noto fictum carmen sequar {Fhf 

*Yperbaton. Creditur comoedia minimuTn babere sudoris, 
quaeris, de quibus (leg. quia res) ex medio accersit (Tahf 

170, Quanto <^ueniae minus^ (F)] Nulli parcit, 
quoniam omnium uitia carpit (F 10 

*Hortatur lectorem, ut studiose consideret, quomodo 
Plautus discurrat per comoediam disputando de pueris 
epbebis, de patribus (T 

172, *<Lenonis^] Conciliatoris *stupri (TfE 

173. *<^Quantus sit)>] Scilicet ^aspice'; ano mi- 16 
vov {Faf 

*<Dossennus)>] Atella^na^mm scriptor (Fahf 

*Persona comica (r(rB) 

Parasiti uocantur, qui qu<(a^estu gulae dominis fa- 
uent, idest adulantur (TV 20 

175. Magis enim lucnmi quam laudem uult adipisci 
ex sua comoedia; ac per hoc non honeste, ut deceret, 
multi carmina scribunt, non curant, quid eueniat, post- 
quam lucrum inde perceperint (TY 

*<^Gestit)>] Plautus siue Dossennus (Tahf 26 

177. Transit ad gloriosum poetam, qui, si non lau- 
detur, et animum et artem abicit; qui laudari se uidens 
fit temerarius ac tumescit, spectatorem uero lentum ad 
laudandum se uidens tristatur (TV 



1 uiciumF 10 uiciaF 16 apo koiniu r opo Vomb^ v 
Apokoticd^ a om. f 19 questui gulae i2ii\iQ;ii\, t ^^V^^^^^TX 
et ram. y 22 nt — perceperint T^ om.V "^*^ ^^<b^V. — 

tnstatnr] om. V - 



292 SCHOL.PFIN HOR. 

180. *<Res ludicra>] locularis fabula (r(rf) 

181. [Si propter palm<a)e folia macer sum (marces- 
sum V) uel opimus, pereat com^o^edia, si laus propter 
illam capta animum extoUit, negata affligit (F 

6 183. Ostendit, quia, dum poetae carmina recitarent 

in scena, ad tres uel quattuor horas populus intentus 
erat; post uero uulgaris populus, qui plus delectatur ludis 
quam carminibus, exorabat magistros bestiarum, ut addu- 
cerent in tbeatrum aut ursum aut leonem aut elephantem 
10 album aut pantheram. Insuper etiam nobiliores aliqoi ad 
eosdem ludos se conuertebant sicque praecipiebatur reci- 
tatio carminum cessare, quae res non parum turbabat 
poetas, dum illorum carmina contenmerentur (TaV 
186. *Vt Terentius (hecyr. prol 26 sq,): 

16 Pugil<um)> gloria funambuli r(ya) 

190. *Hoc est: dum pyrricha populus delectatur (Fa 
192. ^Esseda' Gallorum uehicula sunt, quibus uicti 
reges [ab aliis regibus] uehuntur captiui; ^pilenta^, quibus 
uehuntur reginae captiuae; ^petorrita' uehicula familiarum 
20 captiuarum, quae onmia ad spectaculum adducebantur; 
^naues' quoque deuectae per Tiberim, qui non longe aberat 
a theatro; ^ebur' quoque ^captiuum' et uasa Corinthia 
captiua (Fa V sim. Porph, 

In Corintho multa simulacra erant, quorum metalla 
26 in unum sunt redacta, dum eam Romani incendio cre- 
massent; ex quo postea multa uasa fabricata sunt, ut pos- 
sent transire in pompa[m] triumphi (FaV sim, Porph. 



7 plus yV] potius r pocius a 9 elefantem ra 10 pan- 
thiam F 12 cessari ra 13 contemnerentur ya] contemp- 
nereturT contempnebantur r 19 uehicula sunt fam : F fa- 
miliarum yaVcons. Porph.] famularum r 20 adducebantur 
a V] ducebantur T ^l ^eufte,\a.^ Ki\ daxjictae F deuicte V 

deninct§ a 22 a Fal^ om.V "^^ ^x^tiX» ^^xas^^Siaa. t 

^ pompa, K. cum PorpTi.^ i^om^^m ra.Y 



EPIST. n 1 293 

193. <^Corinthos^] Aes Corinthium significat, aut 
quoniam praetextae argumenta habent de euersione Co- 
rinthi {TahfV 

*<Corinthos>] Opes Corinthi {Tah 

194. Democritus philosophus omnia, quae homines 5 
facerent, quippe morituri, ridere consneuerat. Propter 
qnod publice cum eo iniuriarum actum est {TahfV 

*<Eideret Democritus)] luuenalis (lO, 33. 34) 
[dicit] : 

Perpetuo risu pulmonem agitare solebat 10 

Democritus (r his 

196, *<Confusa . . . panthera camelo^] Vnde camelo- 
pardalus {Th 

Ordo [est nerborum]: si foret Democritus in terris, 
rideret, seu conuerteret ora uulgi panthera confusa camelo, 15 
diuersum genus, siue conuerteret ora uulgi albus elephas, 
et spectaret ipse Democritus populum attentius ipsis ludis, 
idest plus quam ipsos ludos, ntpote praebentem sibi 
spectacula plura mimo aliquo. Scriptores autem putaret 
narrare fabulam surdo asello. Et est sensus: si adforet 20 
Democritus praesens, dum populus carmina contempnens 
ludis intendit, tunc rideret non tam ludis scenicis delectans 
quam ipsius populi uanitate, in qua onmi mimo et suauius 
et maius spectaculum reperiret. Panthera autem dispari 
sexu procreatur ex panthera et camelo {cons. /"), sicut 25 
leopardus ex parda et leone, quod monstruosum est, sicut 
et elephantem album uidere, cum naturaliter niger sit 
{FaV 

202, Quando, inquit, uoces uulgi uincunt uoces reci- 

2 quoniam ahfV^ qui r om. y, uid. stud.Vindohon, 1901 
p. 118 euersione] conuersione hV 7 publice] om. hf 

9 dicit] om. r alt. loco 14 est uerborum ya] uerborum est r 
om. V 16 siue yaV] seu r elefas y elephana «. 

19 phira rj pluzima yaV m\m6\ mmio a 'ift ^Aiw^ n\ 
a£^oret rccV 22 ludis ra PorpTi.A AsA.\W'& V \w\SsSwia. i 

29 recitantnm F] reeitantinm y 



294 scHOL. rvm hor. 

tantum in scena, fit tantus strepitus per theatra, ut pntes 
per fragorem resonare montes Apuliae et Oargani silnas 
et mare Tuseum; quod solet uaUdius fieri mense lanua- 
rio (y V 
5 204. <^Oblitus>] [Idest] undique sono perfusus et 

tumultu et admiratione bestiarum (TbfV 

306. Loquitur ex persona eorum, qui recedentes a 
pulpito ad ludos ierant iterumque reuertentes requirunt, 
utrum poeta aliquid boni uel noui dixerit, et ille: nihil 
10 boni {TahfV 

207, *Violacium et purpureum colorem (r 

208, Sensus est: ne forte putes me uituperare, quod 
alii faciunt comoediam et tragoediam, quia recuso fiacere, 
dicam tibi, quia ille poeta uidetur mihi bonus esse et 

15 rem difficilem aggredi posse et quasi per funiambuli 
^rest)>im discurrere, qui etiam potestate carminis de inani 
re moderatur affectus animi mei {cons, Porph,\ ut aliquid 
scribens nunc constringat animum ad dolorem, prouocet 
ad fortia, mulceat iterum, nunc terreat et quasi magus 

20 promittat se agere magna, uidelicet ut describens locum 
Thebarum uel Athenarum uideatur mihi me statim huc 
transferre {TahfV 

209, *<Maligne^] Hoc est: sic laudare, ut car- 
pam {Tah 

25 216. Potest hoc intellegi {Verg, Aen VI 662): 

Quique pii uates et Phoebo digna locuti {rccbV 

217. <^Calcar^] Stimulum et irritamentum carminis 

scribendi {FahfEV 

• 

2 sonare y 5 idest F om. fV alit h 8 requ:] in- 

quirunt r 9 utrum] an r et — boni raF] om. yhf 

nihil] nil r 12 est] om. rV 15 fonambulum Fa funiam- 
bulam V fanambulam f [ulum h ftmiambuli restim suspic. K. 
17 moderatnr rahf Porph^ modewAjaa '^V ^<i miSif^^l^ ma- 

Sica Fdbric. 25 poteat yab'^ ^o^^ xV ^Kl «i-MicaafiA ^x\ 

yabF] scribendi carmima V ca.Tim.ma rf 



EPIST. n 1 295 

319. Satyrice nec sibi parcit dicens se agere, quod 
in aliis oulpat {FfEV cf. schol u. 111 

Ostendit culpam, quare illorum carmina e£&cerentur 
uilia, uidelicet quia Augusto in aliis occupato inportime 
offerrent, uel etiam quia reprehensionem amicorum in- 5 
sererent (FaV 

Hoc est: ut ipse me detraham; prouerbium enim in 
eo<^s^ siimptum tale est, qui ipsi sibi uolentes nocent 
(rabfV 

334. Facimus item uilia carmina nostra, cum spe- 10 
ramus uenturum esse tempus, ut statim, quo cognoueris 
nos [bona] fingere carmina, prorsus euoces et dites mu- 
neribus (TaV 

338, *Discretio inter accerso et arcesso h<a>ec est: 
accerso scilicet uoco, et uenit a uerbo quod est accio 16 
accis, qubd quartae coniugationis; arcesso idem significat, 
quod et primitiuum eius, a quo deriuatur, idest arceo. 
Sed secundum Priscianum (I p, 36 H.) arcesso uenit ab 
arcio, quod nunc dicimus accio, et est compositum ex ad 

et cio, quod est uoco, quia antiqui ar pro ad dicebant 20 
(E cons. edit 

339. *Dignum est, ut cognoscamus, quis poetarum 
dignus sit conscribere facta tua, quae non sunt conmiittenda 
turpi poetae {TahfEs 

330, *<Aedituos)>] Custodes ac per hoc uates, poetas, 25 
alii sacerdotes (r(rh)f 

333« Choerilus poeta gesta Alexandri Magni descri- 
bens, licet in tanto opere non amplius quam VII uersus 
probos composuisset, tamen pro singulis singulos Philip- 



1 Batyrice rf] satirice yEV 4 uidelicet quia y] quia 
uidelicet r uidelicet V 7 me Fa hfV] mihi Porph. 8 ipsi r] 
ipgifl yahfV uolentes (uolentis V) nocent yaV] nocent hf 
nocent uolentes r 10 item yF] ite a om. r nostra ra] 

om. yV 11 quo] qui V 12 bona ra] om. yV euocea 
yaV] uoces r 16 quod E quod eaVi €dit. ct <iwwnv«i\^\w 

Crugtuianus 23 tua facta ah fE ^l (oi^oerilLU^ i^ ^^ "^^ 
men proj om. y 



296 scHOL. rvm hor. 

peos, idest nummos aureos, accepit, et est sensus: si, in- 
quit, malus poeta ita remuneratus est, quanto magis boni 
remunerandi sunt a te, o Auguste (TatV 

234, **Acceptos Piiilippos' nummos scilicet, qui 
6 Philippi uultu signati essent (TahfE 

236. Sicut, inquit, atramenta polluunt, quodcumque 
contigerint, ita maJi poetae res splendidiores obscurant 
sordibus ingenii sui (TaeV ex Forph, 

237. Didt errasse regefm in poetis tantum, ceterum 
10 in pictoribus diligentissimum fiiisse, ut nemini permitteret 

se pingere [coloribus] nisi Apellen et sculpere in aere 
nisi Lysippum (FasV 

240, *Alius Lysippo, hoc est: alius quam Ljsippus, 
/ et est noua locutio {Fab 
16 244. *Boeoti hebetes sunt habiti, quasi /3oc&v ina 

IxovTsg {Fahf 

*Quia in crassiore aere nati tardioris sunt ingenii (r 

245. Ordo: at dilecti tibi Virgilius Variusque neque 
dedecorant (FabfV 

20 BEFICIT cod. y 

246, Multa cum laude decies tulenmt, propterea 
quia iam singulis his donauerat Augustus decies sester- 
tium {r{ra)bfV 

252. 253. <^Arces montibus impositas^] Hoc est: 
25 quae cum montibus impositae essent, tamen a te captae 
sunt {r{ra)fV 

260. Sensus: imperitus laudator, dum nimium stu- 
diose laudat, magis uulnerat et atterit gloriam, praesertim 

6 quodcumque rasV TorphA quicquid y 7 splendi- 

dioresyF] splendidasras splendidissimas Porp^. 8 sordibus 

ingenii sui rs Porph.'\ Bordi^a m^cxma V «Mtdihua ingeniis a 

sordiia ingeniis y 11 coVoTVbm Taom.iV ^s» ^\ V. \\ 

cm. b 18 ordo Tahf^ oxdo est V 



EPIST. n 1. 2 297 

si malus poeta uersibus laudet; plus autem meminit, 
quod quis ridiculum legerit, quam quod fuerit admiratus; 
ut malus pictor magis deformat pingendo praue et quasi 
omando {r{ra)bfV 

265, **Cereus' pictus; noue dixit {r{ra)hfE 



EPIST. 2 



!• Florus irascebiB,tur Horatio, quod eius epistolam 
non acciperet. Excusat se apud eum Horatius, quoniam 
non promiserit, et ait iniuste eum irasci, qui exigat non 
promissa, carmina autem ideo se non mittere, quia philo- 10 
sophari coeperit (r(rh)fV sim. a 

8. Quidam ^imitabitur' legunt, quod est a puero 
alienum. Melius ergo legimus ^imitaberis', idest tam 
8e^cundi]> ingenii est, ut flectas eum, quo uelis, tamquam 
argillam udam; et in ueteribus exemplaribus ^imitaberis' 15 
legitur {r(rcc)hfV 

12. *<^Meo sum pauper in aere^] Hoc est: nil debeo 
{r(rcc)hfE 

14, *Fugitiuum simpliciter ac lenissime confitetur 
(r(ra)hf 20 

*^Cessauit' moram fecit, ut (Persim 5, 127): 

Cessas nugator (r(ra)hf 

15. *Non ^latuit in scalis', sed ^metuens habenae 
pendentis in scalis' secundum morem Eomanorum, qui 

1 laudet aV] laudat rf, dbsc. h 2 quam quod f] quam 
pro (fderit) a quamquam r tamquam V que qua h 9 pro- 

miserit afV] promiserat r ahsc. h et ait rS/*] ait a etiaF 
10 coeperit philosophari f IS tam secundi K.] tam se r6F 
tanti f talis a et edit.; in r post se diuiruin litterarum s^attum 
uacuum relicttm est, unde in T olim fuisse ^^^S. c(mvt.t«tv». 
14 ingenii eat rafcons. 5] ingeniuV ut uid. mg^^xiai ^^ «-^^^- 
24 (pe)ndentia — incutiendum] absciss. r 



298 SCHOL.rFIN HOR. 

seruos suspensos ad trabes flagellabaat et in media domo 
ad timorem incutiendum habena pendebat (r(ra)bf 
*<Habenae>] FlageUi (r(rf) 

19, Interrogatiue, ut sit ^nempe dixi'^ et nunc ita 
6 se ait fecisse, ut eum, qui puerum nendidit (r(ra)bfY 

25. ^Mendax' ad utrumque referri potest (r(ra)hfV 

26. ^Hoc exemplo ostendit se primum dispendio rei 
familiaris coactum, post inuitatum donis ad scribendnm. 
Actum est bello, quod gessit Lucullus consul cum Mi- 

10 thridate, rege Pontico, cuius milites primom necessitate 
compulsi coeperunt praedari, postea nero donis et mune- 
ribus sunt prouocati. Qui quadam nocte dum donnirent, 
saginas eorum et uiatica omnia perdiderunt. Tunc coacti 
uiriliter expugnauerunt quoddam praesidium, ubi erant 

16 thesauri Mithridatis (r(ra) 

Competenti iocatur exemplo, quasi ipse paupertate 
compulsus scripserit carmina (r(ra)hV 

28, <Vehemens L>] Hoc est: nec sibi parsurus nee 
hosti (r(ra)fV 

20 *Vt Maro (Aen. H 355. 356): 

Lupi ceu 
Raptores a. i. n. (r(ra)hf 

32, <^Donis)>] Militaribus omamentis et nihilominus 
pecunia (r(ra)hfV 
26 34, <^Praetor)>] Pro imperatore; significat autem 

Lucullum (r(ra)hfV 

40. Ex Graeca fabula fictum de athleta, qui foUem 
perdiderat (r(ra)hV 

*<^Zonam>] Byrsam (a 
30 41 • *Horatius Venusinus fuit aut Apulus, sed Romae 

ad tempus instructus est. Deinde uero perrexit Athenas, 



6 ut eum — uendidit] (m,V 6 potest referri V 

12 dum r] cum a l^ comT^fe\«ii\.\ — %<an.i^aerit| <m, V 

21 lupi] om. b 22 a. i. n. f\ a. \. i^. a om.T\> ^\* ^s^sbksSsrj^ 
— luc:] om, h 31 ad tempxxa e\ om. af 



EPIST. n 2 299 

matrem litterarum, ubi etbicam, idest moralem, didicit 
reuoluens Platonis libros. Ab illo studio secutus est partes 
Bruti, quo fugato ab Augusto Horatius cum aliis pro- 
scriptus est, idest bereditate priuatus, ac necessitate com- 
pulsus contulit se ad studium pristinum {r(ra)s 5 

45. Academus aput Atbenas porticum extruxit; inde 
porticus Academia et ex ea Academici, quorum siluam 
iucunde dixit, quia ita qu<^a)>erunt uerum, ut idem negent 
inueniri posse, cum Stoiconmi et Peripateticorum et Epi- 
cureorum stabilis sit adseueratio (r(ra)hfV 10 

47, Tjrronem et ignarum. Euocatus enim a Bruto 
est per potentiam, quia tunc Acbaiam et Atbenas tenebat, 
etiam similitudine studiorum, cum esset celebri nomine in 
pbilsoopbia {r(ra)fV 

49, Campi Tbessaliae, ubi contra Brutum pugnauit 15 
Augustus (r(ra)bV 

50. *Hoc est: amissa dignitate, qua ante sublimis 
ferebar (r(ra)f 

53. Sensus: cum iam non egeam, insanio, si uersus 
facio, et cicuta curandus sum, nisi otium poeticae prae- 20 
fero (r(ra)fV 

57. Hoc est: facilitatem scribendi uel comitatem 
extorquere iam temptant (r(ra)hV 

60. Inde Bioneis (h)] Liuidis et amaris ioeis, idest 
satyra. Sunt autem disputationes Bionis pbilosopbi, quibus 25 
stultitiam uulgi arguit, cui p<(a>ene consentiunt carmina 
Luciliana. Hic autem Bion, qui Sopbistes cognominatus 
est in libro, quem edidit, mordacissimis salibus ea, quae 
apud poetas sunt, ita lacerauit, ut ne Homero quidem 
parceret (r(ra)bfV 30 

*<(Bioneis^] Satyricis, amaris et asperis; Bion enim 
poeta satyricus fuit (r(ra)bfE 

2 illo afi] eo r bruti partes r ^ 6 (aput a) 12 quia 
afVI qua r 20 et cicuta — praefero] et ei cura (sic\F 

poeticae r] poetice cc poetriae f 25 B«A^«b T\)f\ ^"^*caa» «."V 
26 atalidciam rafVeuan. b 31 satyt*. W\ ^^^ccvssv^ •tw.M 

32 aatyricuB rfE] satiricus a, absc. b 



300 SCHOL.rTIN HOR. 

*<Sale nigro^] Amara iocularitate (a 
65« Omissis aliis credis Bomae posse carmina scribi 
inter tot curas occupationum? (r{ra)hV 

BEDIT cod, V 

6 68, *<^A^egrotat, ut superius {^erm, I 9, 18): 

Trans Tiberim longe cubat {l^^rav^hfE 

70. Humane (F)] Idest probe {r\rav)hE7 
*Yronice (r{rh)fE 

^Commoda' breuia, sed e contrario ostendit, quod 
10 magna sint (r\rav)hfV 

72. Geruli sunt, qui portant ea, quae necessaria 
sunt ad fabricam (r' (rav)hfEV 

73. *<Torquet>] Trahit (r 
*<Tignum>] Lignum materiale (r(ra)hf 

16 76. *<I nunc>] Ironicos (r'(rav)hf 

77. *<Nemus>] Solitudinem (r'(rav)hfE 
79. *Hoc est: uis me alienis uerbis dictare? nam 
^contacta* pro detritis et diuulgatis dixit, et me uis scri- 
bere, ut ad uates antiquos proxime accedam? (I^^rav^hf 
20 80. *<Contacta>] Ab aliis dicta (r'(rav)hfE 

81. *<Vacuas>] Otiosas, quietas (l^irav^hfE 

83. *<Statua>] Insensibili re (r(rav)hfE 

84. *<Hic>] Romae (r'(rav) 

87. *^Mucius' scilicet Sc<a>euola, amicus Ciceronis, 
26 qui primus iuris consultus apud ueteres scripsit (l^^rav) 
89. *<Gracchus>] Eximius orator (r'(rav)hfE 



8 yronice] yRONIKE r 9 e vfT\ a rh as (sic) a 

11 illa f ea cett. 13 Inde ah hoc uersu scholia V in 

ultima pagina scripta uix legi possunt 15 ironice a yro- 

nikos r yronicos vh yronic^ f 17 alienis uerbis dictare 6] 

alienis dicere rav aliena dicere f 18 contacta] contracta cch 
conta V me] ita me ab ^^ mxsLcma — ciceronis] 

om. r mutius v 26 ivxiiBCOTisviVWa ed.\t?^ YQs»i ^ortAT^S^^ x o. 

iura consultis v 



EPIST. n 2 301 

*^ucius>] lurisconsultus (r^(rav)6 

90. *<Qui>] Quomodo (r(rav)hfE 

*<Argutos>] Loquaces (r'(rccv)hfE 

91« Nota, inquit, quod superbi incedamus, quasi non 
omnis aedes poetis plena sit. Item hoc ipsum aliter: 5 
nota, quod soUicite requiramus uel unam aedem uatibus 
uacuam. Aliter: aspice, quanto molimine requiramus 
locum certandi, quasi uix inueniatur aedes, in qua non illi 
recitant, quae sint digna nostris carminibus (r\rav)fV 

lam ponit uerba poetarum inuicem se laudantium. 10 
ElQCDviK&g {^(rvh^V 

92, *<Opus>] Heroicum {r(rvh)fE 

94. Idest ut negemus in templo ApoUinis ullos poetas 
habere carmina (r(ra)hfV 

98. Sensus: inuicem odiosi sumus fallendo nos et 15 
mala carmina praedicantes , et hoc sine fine facimus, ut 
Eomani quondam pugnauere cum hostibus Samnitibus usque 
ad noctem. Vnde Ennius (arm. 172 F.): 

Bellum, inquit, 
Aequis de manibus nox intempesta diremit 20 

(^r'(rva)fV 

*Samnitae gens, quae in centesimo fere et trecesimo 
miliario ab urbe Boma est, qui medii sunt inter Picenum 
et Campaniapa, uiles in praelio (pl:), ita nos in scribendis 
poematibus (a mg. 25 

99, Puncto (afe)] Suffragio, iuxta legem tabellariam, 
ut aUbi (a. p. 343): 

Omne tulit punctum (F' (rav)hfV 
100.*<Callimachus>] Hic elegos scripsit(r'(rav)5/jEJ 

5 item — nota] euanuit V iteml om. a hoc ipsum 
aliter] om. v aliter a 7 aliter] uel sic av man. V 

11 6IPOIKOC r yronicos vhV 15 utrtm sensus an sensus 

est exhibueritV non liquet 16 facimnB\ i."Wi|lll V Ws^^^^k*» 

edit 20 diremit] deficit V ^l ut — ^\mfiWa\ -^wv. 



302 SCHOL.rF INHOR. 

102. ^Multa patior, ne mihi irascantor poetae; sed 
tamdiu ab illis laudari me desidero, qnamdiu ipse scribo; 
et hoc ex persona nitiosi poetae dicit (^'(rav) 
♦<Fero>] SufFero (r(rb)fE 
5 104. "^Non solum, inquit, laudabo aliorum carmina, 

ut ante feci, ut et mea laudarent, uerum obturabo aures 
meas cera, ne quem audiam recitantem. Tractum est hoc 
a sacerdotibus Martis, qui dum sacra celebrarent, cera 
obturabant aures, ne aliquo sono mens illorum inquietaretor 
10 (r{rav)b 

105. '''Quoniam nocere mihi non possunt, postquam 
desiero scribere {r\rav)bfE 

108. *<Beati>] Quantum sibi ipsi . uideantor 
{r\rav)bfE 
15 113. '''Dicit, quia bonus poeta facto carmine diiudi- 

cat illud et uerba inhonesta et non bene posita audebit 
mutare et alia inserere, licet inuita recedant, quoniam 
ita sunt plerumque uerba composita, quae prima posuera- 
mus, ut etiam, cum praua sint, tamen composita nobis 
20 uidentur et per hoc inuita recedimt {avF 

<Verba mouere loco>] Delere, eximere, et seruauit 
metaphoram; nam censores notantes aliquem loco remoue- 
bant, idest ordine senatorum {r\rav)bEV 

HINC PBOBSVS JDESINIT cod. V 

25 114. *Hoc est: quasi sacrosancta scriptori uideantur 

et in libris pontificum sint {r\rav)bf 

*<Penetralia Vestae>] Domus sacra; ipsa est dea 
ignis {r 

*Ideo dicit Vest<(a>e, quia non licuit simulacrum 
30 eius uideri a quoquam uiuente homine {f 

5 carmina v] carmen Fa dbsc.b 6 et mea laudarentr] 

laudarent mea avb 7 est hoc v] hoc est a esi rb 9 il- 

loram vab] eorum r ^l delexe — metaphoram] metafora; 

tractum hoc ab exercitu v d^let^ ^x-aaKt^ e?u«i^.V «ri.- 

mere] om. b 25 Bcriptoii — svn^ rab coTf\«. t"\ wa, '» 



EPIST. n 2 303 

115. "^Verba, mqiiit, antiqua, si modo splendida et 
l>ona sint, rursus in usimi reducet (F' (rav)bf 

118. *<Situs>] Vetustas; Virgilius {Aen. VH 440): 

Sed te uicta situ (bf 

119. *<Adsciscet>] Producet (r(rvh)fE 5 
*6enitor] Pulchre dictum *genitor usus' (r'(rav)bfE 

120. *<Liquidus>] Purus {r(rvf)bE 

122. *<L: c:>] Superflua, redundantia reprimet 
(r(rvb)afE 

123. *<Leuabit>] Nitida efficiet (r\rav)bfE 10 
*<Virtute calentia>] Li usu posita (r(ra)bfE 

124. *Quamuis ludere uideatur, tamen laborem 
ostendet (^'(rav^b 

*<Torquebitur>] Permutabitur, rotabitur (r\rav)bfE 
*Sicut pantomimus mutatur, ita faciet poeta 15 
(r'(rav)bf 

126. *Persius (6, 123): 

Tres tantum ad numeros Satyri moueare Batilli 

(r(rav)bf 

♦Figurata locutio: moueor illam rem, ut: frangor 20 
pedem (r\rav)bE 

126. ^Lridendo hoc ait. Ego quidem, inquit, 
eorum uitam praetulerim, qui non intellegimt uitia sua, 
bis, qui sapiunt et emendatione torquentur, imde subnectit 
fabulam (r\rav)bf 25 

128. *'Eingi' proprie canum est; est autem ringi 
ficto risu laetitiam simulare (r'(rav)bfE 

*<Ignobilis>] Hic Lycas dictus est (r\rav)bfE 

1 sint et bona b sunt f 6 pulchre vaf\ pulcre tE 
14 permotabitur E 16 mutatur iT.] imitatur T' ahf 

18 tres tantum f et Persim] litatam rv om. a satyri v'] 

satiri Fahf 22 irr: — praet: om. a 24 unde subn:] 

unde subn: et a6 ut et subn: r 26 ringi proprie c: e: 

r cons. h ringi proprie e: c: fE propxie «ua\«ci <!»jKa3s^ «^ 
xis^ ^ eat antem — simularel om. r ft^»^ «ttXi\Rim Tvsv^g>\. 

im. p 28 lyc&a E} Jicas rabf licuB v Qa-^e^^c^^ T"b^ 



304 SCHOL. r(F) m HOR. 

184. *Sicut Persius (6, 17) a contrario: 
Et signam in uapida naso tetigisse lagoena 

(r'(rav)bf 

137. *<Meraco>] Vementi (r(rh)E 
6 146. *<Quocirca>] Quapropter (rv 

146. *Secum loquitur quasi ad alium: si tibi, inquit, 
hydropis morbus dominaretur, statim narrares medico; 
nunc ergo cum tibi dominetur auaritia et cupiditas, num- 
quid alicui confiteri audebis? Et si tibi esset herba 
10 ostensa aut radix utilis ad uulnus sanandum, postquam 
semel adhibitum haberes, si tibi non proficeret, numquid 
statim non abiceres illam? Cur igitur diuitias amas, 
quae sapientem et beatum facere non possunt? (rv 

151. *Interrogatiue: audisti, inquit, alicui propter 
15 pecuniam demptam fuisse stultitiam? (JT^rav^hf 

162. <*Rem>] Diuitiajs (r(rav)f 

163. *Si, inquit, cognosceres, quod, qui habundarit 
diuitiis, eo amplius sapientior erit, erubesceres, ut aliquis 
te esset ditior et per hoc sapientior (rv 

20 164. *<Vteris>] Increpatiue (r'(rav) 

166. *^Prudentem' sapientem, unde Cicero: 

lure a maioribus nostris sapientia est prudentia 
[enim] dicta, quod porro uideat et futura diiudicet 

25 158. *Ordo est: si proprium est, quod quis Hbra 

mercatur et aere, et quaedam mancipat usus, si modo 
credis iuris consultis qui te pascit ager, tuus est, dicit, 
quia uineta et segetes, quae alii laborant quasi sua, si 
nos postea uinum et frumentum nostro pretio emimus, et 

2 lagoena r&] lagena vf lagen§ a 4 uementi 6] uehe- 

menti rE 6 ad alium v] cum alio r 7 hydropis v] hy- 

dropus r narrares v] indicares r 9 confiteri v] fateri r 

14 inquit alicui r] alicui mc\yii\. vbf VI «JaTmdant r habun- 

daret v 18 eo r"\ et v "^^ xaaKGT^T» TLTv^ ^!SQaiwsc&ssi& 

codd. 25 est 'po^ ordo exh. r om. v absc.>> ^'V \sa^^^^^i&Qs.«i 



EPIST. n 2 306 

ipse usus emendi nostra facit esse, utique nostra sunt 
illa: et uineta et segetes secundum quendam modum 
legmn, quae praecipiunt, ut unicuique sit proprium, quod 
pretio emit (r\rvh) 

169. *Si credis consultis (consultus cod.) uel legi[bu]s 6 
peritis, qui dicunt (dicit cod.), quia usus possessorem 
facit, funde per quae annos et eo amplius fuerunt ob- 
sess<a>e (y 

*<[Mancipat>] Mancipio accipit (r'(rav)fE 
*Possessorem rei facit (rv 10 

*<^uper an olim^] Ante XV. dies uel ante XXX. an- 
nos (gloss. cc 

160. *Yilicus etiam, dum tibi praeparat, quae emas, 
tuus uilicus est, quamuis non tu, sed Orbius uideatur 
esse possessor (rv 16 

161. *<Segetes occat^] Glebas* occulcat, comminuit 
{r(rav)f 

162. *<Vuam>] Vinum (rv 

*Non solum, inquit, per mancipationem proprietas 
adquiritur, et per usucaptionem. Tu cum emis finiges 20 
aut poma, uideris fimdum eum usu capere, cuius bonis 
uteris, licet emptis: ergo puta eum proprium tuum esse, 
a cuius fructibus non es alienus (F' (rav)fE 

163. *<Temeti>] Vini, unde et temulentus 
{r'(rav)bfE 25 

166. *<Numerato>] Pretio illius agri, numero num- 
morum empto (leg, empti) (I^^rav) 



1 snnt v] sint r etian. b 3 unicuique sint quae r 

4 pretio] om. b 10 posBessorem fecit rei v 13 emas r] 

emis V 16 glebas] om. a occulcat a] occultat rf ocul- 

tat V comminuit] om. f 20 acquiritur v usucaptio- 
nem av'] usucapcionem r usurpacionem. f usurpationem E 
21 usu] om. va 22 ergo — alienuB\ om. f «t^^ci — ^soss^ 
compum enhn v tuum proprium v ^ xraLmetQ — ^xk:^^^ 
om. pa 

PamYBACMovia bobolia nr Hobatxvm. H. '^^ 



306 SCHOL.rFlN HOR. 

168. *<Quaimiis aliter putat]>] Scilioet non empta 
comedere (/^(rav) 

170. Propositio, hoc est: sed ab illis finibus suiiin 
dicit (r{ra)hE 

6 *<Populus>] Arbor {r'{rvh)fE 

171. *<Tamquam>] Responsio (r(ra)fE 

172. *Puncto] Morula (gloss. v 
174. *<Altera>] Alterius (r'(rav) 
178. *<Orcus>] Pluto (r(rvf)E 

10 180. *<T7rrhena sigilla>] Marmoreas statuas; nam 

Italorum Tusci primi marmorea signa fecerunt (^(rvlijf 

182. *Quodsi uitae essent necessaria, haberent onmes 

irirh)f 

183. *<Cessare>] In otio esse (r 

16 184. *<Herodis>] ludeorum rex foit. Persius 

(6, 179. 180): 

At cum 
Herodis uenere dies (r(rh)f 

<*Pinguibus>] Feracibus; palmetum, ubi palmae 
20 crescunt, sicut oliuetum, ubi oliuae (r(rh)f 

185. *<Inportunus>] Scilicet sibi, aut pro assiduo 
dixit (^(rvh^fE 

186. *<Mitiget>] Edomet (r(rf)E 

187. *Cur, inquit, diuersas uoluntates inter homines 
25 non curo? scit enim hoc genus quisertusis nostri (fort. leg. 

Genius qui sortis nostrae) dominus habetur et mortem 
affert unicuique, quare imus frater uult otiosus manere 
et alter non (v 



1 non empta va] inempta r 10 nam — fecerunt] quaa 
italoram tusci primo habueront v 11 marmore r 

14 DE8INVNT schol. in cod. a idest ocium habere E 

15 fait — dies] per cuiuB pa\mfe\»«b xQ».^«>a diuitias significatv 

fait rj pessimus f 20 aicut — oVYoa^^ om. ^ ^\ >ws^^<5ii\ 

om. roE aut — dixit^ om. v 



EPIST. 11 2 307 

*Ordo'. Genius, deus humanae naturae comes, in 
imumquodque eaput hominis uultu mutabilis, albus et 
ater, qui natale temperat astrum, scit, cur diuersi mores 
sint {r{rl))f 

188. *<Mortalis>] Mortem inferens, uel cum eo 5 
simul moriens (r 

189. *<Albus>] Prosper (r 
*<Ater)>] Aduersus (r 

190. *<Vtar>] Sic Persius (6, 22): 

Vtar ego, utar, et quae seountur {Tirf) 10 

196. *<Sumptum>] Expensam {r{rvE) 

197. *<OUm>] Quandoque (r 

Quinquatria dies festi in bonorem Mineruae, dicti ab 
eo, quod Galli bostes quinque diebus Eomam tenuerunt, 
Mineruae ideo dicti, quia ingenio usi sunt Bomani; nam 15 
clauis omati senatores ante domos suas sederimt; et quin- 
quatri dicti quasi quinque atri dies {T\rvh)fE 

198. *<Raptim>] Mire *raptim', nam si diutius, 
luxuria est {r^rh) 

199. *<Pauperies inmunda>] Auaritiam dicit, aut 20 
ut Maro {Am, VI 276): 

Et turpis egestas {r{rb)f 

200. *Allegoria: utrum ex magnis reditibus an 
paruis uiuam, quia in utroque sum mutabilis {r{rf) 

202. *<Non tamen aduersis>] Hoc est: non sumus 26 
felicissimi, sed nec miseri {r'{rvh)f 

*'Abi' felix es, beatus es; et quasi duas personas 
inducit (r 

206. *Quid inde, si non es auarus? numquid cum 
isto idcirco uitio recesserunt omnia uitia? non utique {yf 30 

10 et — sec;] om. f secuntar r mcwdosc 'ift ^^ '^^ 
ut uid.] om. f 21 maro et rfc] om. f ^^ x^^-^NScra^ A 

hereditatibnB f 30 non v noii utique f 



308 SCHOL. rv m HOR. EPIST. H 2 

208. '''^Terrores magicos^] Magorum (magnanim 
cod.)^ quibos solent terreri liomines; magi (magni cod.) 
dicimtur a magnis rebus (y 

*<Saga8>] Maleficas {r\rvf)E 
5 209. *Lemures proprie sunt umbrae mortuorum, 

quae apparentes hominibus solent eos terrere, et dicti 
Lemures quasi Bemules a Bemo, cuius umbram frater 
suus Romulus cum placare uellet, posteaqnam eum occidit, 
lenaria (leg, lemuria cum Porph.) instituit, idest parentelia 
10 (leg, parentalia), idest anniuersalia, quae mense Maio per 
triduum celebrantur (vfE rnaxvmam partem ex Porph. 

*<(Lemures>] Vmbras terribiles biothanatorum {r(rh) 

210. *<Ignoscis>] Incunde pro indulges, ut Maro 
(georg. m 96): 

15 Nec turpi ignosce senectae (r 

212. *Cum miraculo legendum ^quid', idest ^quan- 
tum' {r{rf) 

213. *Si imperitus es, doctos uenerare, da locum 
et transitum praesta potioribus {r(rf) 

20 216. *<Rideat>] Laceret, carpat, alii: plaudat 

(r\rbv)E 

8 postquam eum occidit f postquam occidit eum E 
10 anniuersalia K.] uniuersalia vfE 11 celebrantur vE] 

celebrabantur / 12 terribiles biothanatorum r] om. b terri- 
biles ptod^dvata commentator Cruquicmus bioth:] (iio^dvaxo^ 
= ^iaioQ-dvaxog, uide E. A. Sophocles, Chreek lexicon 8. u. et 
8tud. Vindobon. 1901 p. 118 sg[. cf. glo88. b Hor. c. m 9, 16: Pro 
quo bis patiar mori, si parcent puero fata superstiti] Idest 
biothanata fieri; 8chol. luuen. 3, 266: Biothanati non statun 
requiescere sinuntur nisi post centum annos 



DE AKTE POETICA 

LIBER 

1« §Hiimano capiti ceruicem pictor equinam (c)] 
De inaequalitate operis loquitnr et dat praeceptum scri- 
bendi poema; et primum praeceptum est de dispositione 5 
et conuenientia carminis. Scribit autem ad Pisones, uiros 
nobiles et disertos, ad patrem et filium, uel ut alii dicunt, 
ad fratres (r'ahfYct 

§Capiti (r^ahCVcty] Conparat poema, quod sine 
oeconomia sit, picturae eiusmodi, quae habeat ceruicem 10 
equinam cum forma humana et diuersorimi animalium 
membra et pinnas, quae persona desinat in piscem 
(r'ahCVct 

2, §Inducere (a&Fcf)] Idest inponere pennas uariis 
coloribus natura floridas uel uarias inducere plumas, idest 16 
diuersarum auium colores (T^ahVc^ 

3. §Vndique (cf)] Ex diuersis scilicet animalibus 
et multis. Praecipit poetam conuenientiam seruare de- 
bere {l^hVct 



4 pcepta cc 5 primum]priu8 c f prioriu (sic) V 7 filium] 
fili/// h filios cf edit cons. Porph. 9 capiti autem ct 

conp : v] comp : cett. 10 habeat rvChct] habebat V habet y a 
11 cum — humana] om. cf 12 pinnas yV] pennas rvhCcS^ 
euanwit a 14 idest] ad V om, ct imponere ra&cf\ ia- 

ponere cett. 16 uelj idest V \Tid?aLC,et^ ^Tmaa»'^ ^S^^'^ 

€fm. c^ idestjad V 18 et — debexe^ om. ct ^Q^^asa^^^ 
poeta y corr. v V euan. h 



310 scHOL. rvm hor. 

*Collatis (cf)] [Idest] coniunctis ad saperiorem et 
descriptam formam {r^c^ 

*Atrum (cf)] Magnum (l^&cf 

4. *In piscem (c^)] Idest in beluam marinam, hoc 
5 est in pistricem (r^6C7cf sim. ah 

*Supeme (cf)] De superiori parte, idest uultu, cer- 
uice {r'aCct 

5« *Spectatum admissi r. t. a. (c)] Admissi spectatum, 
idest quasi ad spectaculum missi; et est sensus: si ad- 
10 missi fueritis introire ad spectandum tale animal pictum, 
potestis risum tenere, o Pisones? (PVcf 

7. *Cuius uelut e. s. u. f. s. (c)] Qui non habet 
ordinem (I^a sim. cf 

*Cuius ita uanae sunt species, quemadmodum aegro- 
16 tantes uidentur imagines uidere (I^a sim. c? 

Aegris (F)] Aegrotantibus, uel aegri^s^, quia multas 
imagines uident (r"hV 

8. *Pes (cf)] Finis (r'hCcS 
*Caput (cf)] Principium {FhCct 

20 9. *Vni reddatur form<a^e (cf)] Vni corpori, ut 

neque finis neque principium conueniat (J^aci 

10. *Scimus (cf)] Quasi obiectio est, ita ut alter 
responderit (yvcf 

*Est, inquit, sed non usque adeo, ut inimica fingan- 
25 tur (r\yvh)6i 

*Per antipoforam sibi uidetur respondere (r 
§Et hanc u. p. d. u. (c)] Sicut nos licentiam con- 
cedimus aliis scribere, ita nobis petimus licere. 'Petimus' 
quasi poetae, ^damus' quasi critici (VaVc^ 

1 idest r om. vc^ 4 idest] hoc est c^ om. h 6 de] 
om. c^ ia V superiore yc^ et ceruice cj 9 specta- 

culuin] spectandum c^ 10 ad spectandum — pisones] om.a 
16 aegrot: — aegris] om. h 17 uident 6] om. cett, uidentur 
nidere conl schol. anieced. suspic. K. *I4 ^^t 7 inimica yv} 

iniqua bc^ Hauthal inepta alii editores 'i^ ^cc^^i^Sicl «.^^iw.. 

^ ut uid. 



DE ARTE POETICA 311 

12. §Sed non ut plaoidis (^)] Ita debemus habere 
licentiam fingendi et sic debent esse artificiosa, ut non 
mitia iungantur asperis inmoderate (r"aFcf, b paene m. 

14. §Inceptis grauibus (c)] Aliud praeceptum. 
Docet non inportune inducendum esse parabolam aut 5 
descriptionem; sed aut parabola aut descriptio apte debent 
adiungi incepto bene poemate; qui enim incipit granditer 
et leuiter finit, uituperandus est. ^Professis' autem: bis, 
qui conantur aUquid magnum scribere, et respexit ad 
naturam quorundam poetarum, qui incipiant describere 10 
grandia et conmiunes exeant; qui, tametsi boni sunt, ta- 
men superflui habentur et plerumque ridentur; in magno 
poemate excessus debemus aspergere quasi ad reficiendas 
aures. 'Pannum' ergo pro bono colore excessus dixit 
(JfaFcf d b, sed is propemodum euanuit 16 

16« '''Ordo est: pannus assuitur, qui splendeat, ut 
bona sit quidem ^o^economia, sed incongrua (r'cicons,a 

*Assuitur pannus (cf)] De his dicit, qui, cum se- 
ueram et sublimem materiam coeperunt scribere, fiosculos 
quosdam interponunt (T^abCci 20 

*Cum lucus et ara Dianae (f)] Zeuma est ab in- 
ferioribus: *describitur' (JT^aC/cf 

17. *Ambitus agros (a)] ^Properantis aquae' dixit 
riuum, ^ambitus' autem circuitus (r'a cons, cf 

18. *Aut fiumen R. (cf)] Notandum fiumen Rhenum 25 
genere neutro, sicut Salustius in historiis {fragm. III 79 M,)-, 

Nomenque Danubium habet (I^ac^^ b absc. 



1 ita ravVeQ idest ita y 2 debent cf| abse. b, debet 
cett. 6 inducendum FVt] inducendam a bis vc, euan. b 

aut d:] ac aut d: {sic) V 6 set y 7 poemate r'aF] 

poemati (poe: t) ct edit, euan. b enim v^, om. FabVc 

V et respexitj om.V aut respexit edit. 11 communes] in locos 
communes Forph. sunt F V] sint ac^ 14 pannum — dixit] 
om,v pannum K., uid. stud.Vindobon. 1901 p. 119\ patimim. 
FaV Fauly om.c^, euan.b ergo] om.cl;, euau.b ^mc^^^vX 
dzciV rccVe^ euan. b 19 coeperin.t r cc^«rMi\) '^•wC''; wf^'^ 

Tint ae 26 sicut om. d 



gl2 SCHOL.rFIN HOB. 

*'Arcus' pluuialis, qui pluuiam condtat (T^aC 

19. "^Sed nunc non erat his locus (c)] Qnasi ad 
aliquem respondit: non erat locus, ut haec describeres, 
sed quoniam bene describis, ideo introduxisti (JTaC 8im,et 

5 §Et fortasse cupressum (ct)] Irrisio pictoris cniis- 

dam, qui nihil aliud quam cupressum nouerat depingdre. 
Prouerbium est in malum pictorem, qui nesciebat aliud 
pingere quam cupressum. Ab hoc naufragns quidam 
petiuit uultum suum exprimere. Hle interrogauit, nTUH 
10 ex cupressu uellet adici aliquid? Quod pronerbium Graeds 
in usu est (ex Porph.)] nam naufragi ad misericordiam 
commouendam casus suos in tabula depingunt, ut luuenalis 
(14, 302): 

Et picta se tempestate tuetur 

16 (ryVct sim. a, ahsc. h 

20. *Quid hoc (cf)] Qui scribit, nisi oportune 
scribat, non sibi conparat gloriam, sicut ille male pingit, 
qui cupressum pingit (T^ahCci 

22. *<Currente rota^] Carmine procedente (l^act 
20 *Botam dicit, quae cum uoluitur, uasa finguntur et 

est translatio a figulis (J" 

*Cur urceus exit? (cf)] Cur cum a magnis incipias, 
in minora desistis? (J^cf 

*Idest cur uile fit opus tuimi? (r'ct 
26 23. *Simplex (!")] Idest coeptae materiae et non- 

dum finitae non debes aliam adiimgere (I^aCc^ 

24. 25. § Quidam dicunt aliud praeceptum esse, 
alii dicunt de oeconomia adhuc illum loqui (P'(rav)67cf, 
sed in c^ ad lemma amphora cepit (c§pit f) institui (de- 
30 scribi f) (= u. 21 sq.) adscriptum est 

3 respondit ccf] responderit c respondet cett. 6 pictoris 
r'afcS] uictoris estF 7 prouerbium — in usu est] ex P. 
est ravVc^] est grecum f grecum y 8 pingere] bene pin- 

^ere Porph. ab hoc PorpH!\ o\i Vi^^ •jvf Fc^ quem r 

10 cupreBBn] cupresso vc£ cypT^^so PorpK. W ^^sr^-^^^ak- 
pserit cS 28 illum^ eum c6 



DE AETE POETICA 313 

^Maxima pars uatum, pater et iuuenes patre digni 
decipimur s. r. (cf)] Apostropha est ad Pisones (r'a 
can$. ct 

"^Pars poetarum decipimur studio uirtutis labentes 
in uitia (l^aCc^ 5 

25« *Imagine boni, dum pr^a^eferimus imaginem 
ueritatis (uirtutis?) (T^abCct 

^Laus est breuiter narrare, sed dum uult aliquis 
breuiter narrare, fit obscurus (Jfcf 

26« 27. *Sectantem leuia (cf) nerui deficiunt (vfe)] 10 
S^a^epe eneruatos uersus scribit, qui dat operam, ut 
scribat delicatos {l^ahfCct 

*Leuia (cf)] Splendentia, bene currentia (T^ahCc^ 

28. '"Dum quidam uitant inflatos uersus, fiunt uiles 
ir'ahct 16 

§<Serpit humi^] Terrae proximus fit ille, qui timet 
inflate dicere {T^ahVci 

§^Tutus nimium^] Quia est ualde tutus, idest dum 
se tueri uult {jraVct 

29. *Qui uariare cupit rem (cf)] Qui uult uarium 20 
opus describere, saepe inepta scribit {T^ci 

*<Prodigialiter^] Admirabiliter {l^hci 
§I)ocet Mc non esse indulgendum eloquentiae, nequis 
incidat in opinionem inepti et superflui (JT^Fcf 

31. §In uitium ducit c. f. (£)] Idest culpae faga 25 
ducit in uitium, si nescit aliquis culpam uitare {I^fCVci 

§ Fuga autem nominatiuus est casus {r'fC V cons. h 

32. §<(A>emilium c. (c)] Aemilius ludus dicebatur 
locus, in quo Aemilius quidam gladiatores suos habuit. 
Circa himc ludum Lnus erat quidam statuarius. Alii 80 

2 8. r. Q om. c 4 labentes] delabentes c ^ 8 set y 1 4 in- 
flatos uersus uitant c^ 18 quia — idest <m,ci quia v] qui 
Fa V 22 mirabiliter h 24 inepti edit] inepte FVcS inopie v 
et] idestF superflui edit] superfluitF superflue Fc^ incon- 
grue V 26 idestj idem f om. v VI cafiu^A om. d 'iA \s^&s»» 
dicebatar] om. c^ 29 emilius quidam F a c^viA^sjca. ^gosi^^ 
(emiUnB e^)VcS 30 hnnc — poetae^ om. a Yca»a\^»32^ ^^ 



314 SCHOL.rriN HOE. 

dicunt imum breaem, alii (cons. FOrph.) in extrema parte 
ludi positum; qui cum ungues et capillos et [multa] aiia 
membra bene formaret, in perfectione statuae deficiebai 
Hic ergo docet nihil oportere deesse poetae (r^aVc^ 
6 34. § Totum (c^)] Idest finem aut uenustatem con- 

summationis. Interdum enim uidemus singula membra 
artificiose facta et totius opens formain minime plaei- 
turam. Si uelim^ inquit, scribere aliquid, nolim buic esse 
similis, sed magis uolo me pulcbrum esse nigris capillis 

10 et oculis cum torto naso, quam scribere poema, cui ali- 
quid deest {T^afVct 

'"Aliter: quomodo nolo me parte quadam corporis 
foedissimimi esse et reliquis splendidum, sed magis opto 
una integra esse specie, ita enitor omni me poemate par 

16 uideri, nulla in parte ab aHa discrepans {T^afct 

35. *Componere (5)] Comparare, ut Virgilius 
{ecl 1, 23): 

Sic paruis componere magna solebam (I^aft 

35. 36« § Si quid componere curem, non magis esse 
20 uelim (cf)] Si me, inquit, huic fabro conferre uoluero, 
ero dimidia corporis parte ridendus, [ut partem ridendam 
habeam,] quamuis laudandus spectandusque sim in alia, 
idest hunc me esse nolo, idest huic similis esse recuso, 
quod perfectus non est (r^ahfVc^ 



1 imum] vnimi c om. t 2 positmn^ludi c^ positum] 
om.V multa om. ct 4 docet] dicit ct 5 idest — pla- 
cituram] om. a 8 aliquid scriDere fVc^ scribere a ali- 

quit r nolim — deest] om.V 9 set y pulcrum y 

10 cum torto] et cum torto t ot contorto c aliquit r 

11 desit c^ 12 quomodo] om. c^ 13 foedissimimi (fed:) 
esse yafcQ esse foedissimum rv set y 14 una] om.c^ 
me poemate par F] meo poemate par v me poemate parte a 
me poem&te f poeta (po^ta £) ipart^ c^ 15 ab] ow. cf 

16 uirgiliuB] om. Th ^l \it — \L^\i^^TCk\ de\. "PaMiX^j ^^\s. 
Blia, S] mala c om. cett. ^4 c^xiodL^ oijai vc^ ^«. 's^ «iasA. ^ 



DE ARTE POETICA 315 

38. §Sumite m. u. q. s. e. (c)] Idest antequam in- 
cipias scribere, uide, si materiam, quam adgrediaris, pos- 
sis inplere {r'ccb V sim. cf 

40. *Cui lecta p. (cf)] Qui possibilia elegit; possi- 
biliter (l^c? 6 

^Potenter^] Secundum quod potest. Idest qui elegit 
materiam, quam possit inplere, huic nec inuentiones nec 
eloquentia deesse possunt {r'aV 

41. §Nec facundia d. h. nec lucidus ordo (cf)] Idest 
dispositio, quia reuera ordo manifestat omne, quod dicitur. 10 
^ETtl&erov est ro<i5> ordo ro lucidus, quia ordo facit lu- 
cidam orationem (l^ahVct 

42. *Venus (cf)] Venustas {r'CcS 

§Aut ego fallor (ahVc)] Aut ista est ars, quam 
sum docturus, aut ego fallor, ut quaedam dicat, quaedam 15 
diflferat in aliam partem (l^ah Vci 

43. 44. §<CVt iam nuno dicat iam nunc debentia 
dici, pleraque differat^] Vt quae debent dici, sine dilatione 
dicantur; quae non debet dicere pro tempore differat, ut 
Virgilius VnU libro narrat in Italia iam posito Aenea, 20 
quomodo fabricatae sint naues, quibus de Ilio nauigauit, 
cum in tertio non dicit {r^zVc^ 

45. §Hoc amet, hoc spemat (f)] Idest hoc eligat, 
hoc praetermittat poeta, ut non omnia, quae ueniunt illi 
in mentem, dicat (i^a6 Fcf 25 

2 uide — implere] his eodhibet V Sjinpl: yb] implere 

roLvVct 4 eligit v 6 poterit a elegit rV\ eligit v 

diligit a legit y 7 implere yavV inuentiones F'a] in- 

uentio V 11 inld-stov — lucidus] eniteto Nero c enite • 

CON€ • • l; et (sic) ah snt^stovV] epitheton rv epitoton y 
est] enim V tov K.] to T'V to ante luc: F'] oni.V 
prdo facit lucidam rvahVc] lucidam ordo facit y ordo lucidam 
facit t 15 aut ego] at egoV om. ahc^ fallor] om. abc^ 
16 diflferat] reseruet c^ 18 ut yF] id rv 19 non c^] 

om.r'eV debet dicere] debent c^ 21 sint r V] sunt yvzc^ 
23 idest — poeta] (diter c^ ideat ya\ om. tvV, eMWirrv."Vi 

24r quae Uli in mentem ueniunt dicat 7 ^c«i.\» 0^«^^ Vojofc» ^ 
uemtmt in mentem c^ 



316 SCHOL.rFIN HOB. 

<Proinissi c. a.>] Vt poeta {Yerg, Am. V 282): 
Sergestum Aeneas promisso miinere donat. 

Aliter: auctor promissi carminis, idest qui unlt auctor 
fieri magni carminis, aut certe auctor: optimus poeia 
6 {r'a}>V 

46. §In uerbis etiam tenuis (c^)] [Idest] si ^Eudenda 
sunt tibi noua uerba, obserua, ut ea dicas, quae placeant, 
quae habeant auctoritatem {T^bVct 

<(Serendis>] Ordinandis, ponendis (Jr(r6i/)(7F 
10 47. *Dixeris egregie (cf)] Et cum laude dicis uer- 

bum uulgare, si illud bene composueris (l^Cc? 

§Exponit de uerbis ueteribus et nouis, quomodo 
poetica licentia fiant. Nam aliqua licet uulgaria sint, 
dicit tamen ea cum aliqua conpositione posse splend^cere 
15 {rvVci ex Porph. 

<TDixeris egregie>] Egregie etiam notum dicis uerbum, 
si peritam habuerit conpositionem, si non sit asperum {l^aV 

Idest tunc egregie dixeris, si noto uerbo conpositio 

artifex instruatur {r'aV 

20 48. '^Callida iunotura uerborum, elegans et noua 

elocutio uel coh<(a>erens sermo. Optimum enim dicendi 

genus est, si tota uerba oportune et proprie ponantur 

{r'hct 

§ Si forte necesse est (cf)] Nouum uerbum bene dicis, 

25 si fuerit necessitas indiciis nouis proferre res nouas; ne 

facias nouum uerbum, quando necessitas non est {l^fVct 



1 ut poeta ya] ut v om. rV, euan. b 3 auctor {post 

aliter) avV] om.r^ eua/n.h 4 fieri — auctor] om.V; sed idem 
post ^poeta' pon. ^aut certe' 6 idest om. vc^ 8 quae] 

et cf 9 ponendis om.bC 10 et] om.c£ dicis] dicesc^ 
14 conpos: v] compos: rVc^ 16 notum r"a] nouum V 

1 7 conpoB : v] compoB -. F a V 1% tio\.o V a\^tft V conpos : v\ 

compoB : Fa V 21 eloqvitio b eVocvoixxXko c 'i'^ \fi?<a. V=^ ^\sskn.^Y' \ 

noua bcS 24 dicis T' f\ ^a-da Yc^; 



DE ARTE POETICA 317 

§Aristotelis quidam libros transtulit; sed uoleiLS 
transferre t6 8v, non inuenit quomodo diceret, finxit ^ens' 
et laudem quaesiuit {l^ahfeVci 

49. §IndiGiis monstrare recentibus a. r. (c£)] Mire 
dbdt. Indicia enim animi uerba sunt. Indiciis ergo re- 5 
centibus: rudi inuentione uerborum, quia indicia rerum 
uerba sunt secundum philosophos (cf, JPorph.), qui aiunt 
lkey%ov r&v TtQayfidxoDV elvat xbv koyov {r^ahfzYc^ 

50. §Cinctutis (fcc?)] Antique dixit, idest militaribus 
uiris et ad militiam paratis; imde per contrarium dixit 10 
poeta {Yerg, Aen. Vm 724): 

Discinctos Mulciber Afros, 

idest inbelles ad militiam (JT^abFcf 

§Continget dabiturque 1. s. p. (o^)] Idest si neces- 
sitas tibi fuerit uti uerbis recentibus, quae non audierunt 15 
Cethegi, oratores antiqui, licet [tibi] uti, sed moderate 
{r'ahVct 

62. Noua uerba ficta habebunt fidem, idest proba- 
idonem, si de Graecis uerbis translata fuerint non absurde, 
ut uerbi gratia %vXi%ov (leg, Kvhtux) dicunt Graeci, nos 20 
culicem (leg. calicem cwm Porph.). Hoc translatum est 
de Graecis, sed moderate {I^fY cf. Forph. 



1 aristotelis yv] aristoteles rahfV aristotiles zc qui- 
dam edit] quosdam ahfom. F^zYc^ set y S; Yc sed rvz^ 
in quibus ahf uolensj uoluit h nolens Hauthal sil. 4 in- 
ditiis c 6 rudi] -i- rudi ahf 7 qui — X6yov] om. ahf 
qui aiunt r'zcnom.Y 8 CXeexONTONFPOriCOrON 

eiNCOAITON • AODONrv eAEEXONTONnPOTIWTON eiNOD- 
AITON . AOGON y e • A • e • eXQN TONnPCOTIQTON eiNOD- 
AITOON AOTON z ENEXONTONTIPQTII V, locus uacuus in c^, 
emend. iam Petschenig, ngayiidTaiv scrihens pro Cruquii r^o- 
ntav 9 cinctius h 13 inbelles] Ibelles Y imbecilles c^ 

dbBC. h imbelles a 14 idest] om. vY 15 fiierit tibi ct 

recentibus uerbisF 16 tibi om.c^ *fe\i1 Y^^wos^ 
20 KyAIKON f xvXcxav F' Ky/>i\KCO^^ V ^\ ««^^ t V\otr..T 
22 BOt y 



318 SCHOL.rFmHOR. 

53. § Quid autem C<a>cilio Plautoque d. R. (cf)] 
Quare negauerunt Bomani Virgilio et Vario, quod con- 
eesserunt antiquis poetis, idest noua uerba facere? Et 
hoc dicit, non quia negauerunt, sed quasi causam quaerens, 
6 quaenam esset, si uoluissent negare; nam si hos prohibent, 
nec illis licuisse demonstrat (r^Vef 

55. Ego si possum noua uerba bene facere, cur 
prohibeor? Idest non prohibeor (jTahV 

§ Ego cur, acquirere pauca si ppssum, inuideor? (c{)} 

10 Mire, dum de fingendis uerbis loquitur, secundum Grraeoos 

ipse fincxit ^inuideor'. Inuideor idest inuidiam patior; 

nam inuideor negatur posse dici, aut inuideor prohibeor 

{r'bVct 

56. *<Catonis>] M.Porcius, qui et Censorius [dictos 
15 est] (yvc^ 

57. *Ditauerit (c^)] Locupletauerit, auxerit nouis 
uerbis {r^^yCv^c^ 

69. §'Praesente nota' idest notamine ipsius tem- 

poris et praeter uetustatem (jThfCVcl 
20 *Signatum <j)raesente nota)> (cf)] Hoc a nummis 

tractum est (cons, cf), quia nummi in noua fusura iuuant 

{ralfC 

Noua elocutione, nouo uerbo, idest nouum uerbum ex 

ueterum significatione deriuare {JT ahfV 
25 60. §Vt silu<a>e f. p. m. in a. (cf)] Ne aspemen- 

tur noua uerba, conparatione nouorum foUorum docet 

posse placere {jTah Vc^ 

2 negauerunt T' Fcfl negauerint edit 4 non qnia c] 

non quodF^ quia non r"F causam quaerens (querens yVc) 
yVctl quaerens causam rv 5 esset r'] esset ratio Vct 

hos r'c^ nos F prohibent r] prohibet yvVci 7 ego] 

ergo F 11 fincxit r] dixit h effinxit ^ fixit F finxit yvc 

idest yhVc^'] om.rv 12 negatur posse dici] om.y 14 por- 
cius] fortius yv forius c surius f censorinuB c^ dictus 

est cj] om. yv 18 idest] om. cf 19 et — uet:] om, cf 
et] om. G praeter] piopt.ex a V om. C ^ xioTia elocutione y v\ 
noua rerum locutioneV nomlocvxt^ou^ aTiONiaA^QjQSv>r^^T\i <m.^ 
24 deriu&re afV] diriuare r'b *i^ cwiv- A '^^'°^'^'*^'*^^'^'^ 



DE ARTE POETICA 319 

§Pronos (c^)] Declines et cito labentes, instabiles, 
nolubiles {r'Vct 

In annos (ccbfc cons. ?)] Pro per annos. Vt sil- 
uarum mutantur folia per annos pronos, et est Homerica 
{II VI 146 sq,) conparatio {r^abfVct 5 

§Verbi gratia antea dicebatur: finiitus est, modo 
fructus est; antea dicebatur puncxit, nunc pupugit dicimus 

(r' Vct 

63. §Debemur morti (FaFcf)] Argumentis probat 
perire omnia, perire homines, perire uerba, siquidem re- 10 
dpitur in terra fluctus, et quae>antea arabatur, modo flt 
locus nauibus. Si ergo mutatur natura maris et terrae, 
quanto magis debemus credere perire homines, perire uerba 
eorum (l^aFcf 

§Idest perimus nos et nostra, siquidem etiam natura 15 
ipsa mutatur, ubi terra mare inducitur, paludes uertuntur 
in segetes, flumina suum mutant cursum (I^Vci 

64. Terra Neptunus (aF)] Hoc autem dixit propter 
Tiberim, qui per fCalabriam fluere dicebatur (T" a V 
ex Porph. 20 

*<Classes Aquilonibus arcet^] ^Tjtcckkayri: classibus 
arcet Aquilones (JT C cons. h 

65. §Regis opus (Fcf)] Nam regis opus est ad- 
mitter^ terrae mare, paludes deriuare, in terra <^condere)y 



3 pro per hf] propter aV per r'c^ 6 conparatio v] 

comparatio rahfVcl 6 antea dicebatur] hicom.V frui- 
tu8 vc] fruitis ^ frunitus FV est modo F] autem dicebatur 
modoF modo vc^ 7 puncxit r] punxit vVc^ punxi y 

nunc rV] modo yvcS dicimus] dicitur c^ 9 debentur 

moiti V debemus nos mori a 11 terram c^ ante c^ 

12 natura mutatur cf 16 idest y] 1. d F aliter c^ om. rv 
siquidem — mutatur] om. c^ 16 mare inducitur] in mare 

(mari J) ducitur c^ 18 nept:] neptu F in fine uersus 

19 cafiiibriani] canapariam dubiianter propos. K.; uelabrum 
Porph., fort. recte cf. p. sq. 21 ipallage a , reliqua om. 

24 paiudes — portus] om. cf deriuaxe vf V^ ^Ycvssax'^ T 

in terrA ffoMer cum gloss. r'C] intra codd. ^o^^et^ >^^ 

BedMcare eaacuiisse ptUat K. 



320 scHOL. r'vm hoe. 

portus. Significat autem Lucrinum poitum et alios, qni 
manufacti sunt ab Augusto, et alia regum opera. Hoc 
est regium opus, quod nullus facere potest nisi rex 
(r^afVct 
6 66. §Vicinas urb. (7)] Diuus Augustos duas res 

diuinas fecit, ut Pontinam paludem exsiccaret et ad mare 
meatum habere cogeret, [ut] post etiam arari posset, et 
portum Lucrinum munire, de quo Maro {georg, 11 161): 

Lucrinoque addita claustra {I^ahfVci 

10 Et hoc si factum ei|t, idest si mutauit cursum sniim 

fluuius, credes posse fieri id, idest perire nostra: siquidem 
fluuius, qui nocebat fnigibus cursu suo, mntatus est ad 
aliud iter ut Tiberis, qui mutauit cursum, ne Yestae no- 
cere posset {r'abfV 

15 67. *Seu cursum dol. L f . (cf)] ^Astb xoiv^oyn siue 

generaliter quidam uolunt accipere, quando campos aptos 
agriculturae liberant, auertentes flumina, quae infesta sunt 
{r'aci 

§Frugibus a<m]>nis (F)] Tiberim intellegimus; hunc 

20 enim deriuauit Augustus, qua nunc uadit; ante enim per 
Velabrum fluebat (cons, Forph,). Vnde et Velabrum 
dictum, quod uelis transiretur {r'VcS 

69. §Nedum sermonum (F)] Idest si haec omnia 
mutantur, uerborum gratia perennis manere quomodo 

25 potest? {r'aVct 

3 regium] regum V regis c^ 6 utj om.Vct ponti- 
nam rahvVct} pontiniam / pomtinam y exsiccaretj exi- 

caret f siccauit c^ ut ad mare meatmn haberet cf 7 ut 
ctm om. cett. 8 munire etiam Porph.] muniuit ac^m edU.; 
mnnire non in muniret mutandwm, sed scil. fecit uideiwr intel' 
legendum esse 11 id F] om. fVeuan. aeth 13 uestael 
aestate Pauly, sed.cf.carm. I 2, 18 — 16 Noceret a 15 &no 
— siue] om. ra apocoyNi f QPOCOYNI c 17 auertentes 

yac^] idest uertentes rv 19 anmis c^ 20 deriu: Vc 

cons. £] diriuauit F' augvistua^ agrippa Porph. uadit] 

incidit c£ incedit cdit. ^^ ^^^xhxsa av^^i^vica^ VV 

perhemniB ^ 



DE ARTE POETICA 321 

Honos (Vc)] Idest pulchritudo (r^hVct 
§Et gratia uiuax (7)] Idest perpetua (r hVc^ 
70« §Multa renascentur (Fcf)] Multa scilicet uo- 
cabula commercio sermonum; ^quae iam cecidere' idest 
quae sunt sublata de usu (I^V sim.c^ 5 

71. *Si uolet usus (acf)] Idest consuetudo siue 
ratio loquendi: ratio enim usu et consuetudine uincitur 

(r'«c? 

72. §Quem penes (aFcf)] Conuersio, idest penes 
quem, idest apud quem. Arbitrium autem est iudicium, 10 
idest in potestate usus est sermo et ius loquendi {l^aV 
cons, cf 

§Quia usus facit auctoritatem, interdum consuetudo 
iiincit regulam; ^modiorum' dicimus secundum regulam; 
et frequenter Cicero ^modium' ponit pro modiorum et 15 
'liberum' pro ^liberorum': hoc nsu dicitur (i^aVcj; 

73. §Res gest<(a>e (cf)] Docet, quomodo singulae 
res quibus metris scribendae sunt (r^aVc^ 

74. *Numero (c?)] Metro (l^hct 

76. §Inpariter iunctis (F)] Quia elegiacum metrum 20 
minus habet syllabarum, quam heroicus uersus, qui prae- 
cedit; quod elegiacum metrum constat ex pentimemere, 
idest, duobus dactilis et syllaba {r^Vc^ 

§ Qu[a]erimonia primum (F)] *Versibus inpariter 
iunctis' idest iambico (leg, elegiaco) metro. Vnus enim 26 
exameter uersus est, alter pentameter; ideo inparibus. 

1 idest pulchr: y] idest pulcr:F pulchr: rvbc^ 2 idest 
perp :] perp : rbc^ 3 multa V] om. F c^ 4 commercio edit.] 
commercia V commertia JT'^ commentia c (et comm: c^) 
iam — quae] ow. c^ 13 quia] fdlsim lemma Emiserit auctor 
{quod pertinet ad u. 11) hic adscripsUV facit Jfacfl inter- 
dum facit V et consuetudo c^ 14 modiorum — et] et ^ 
ut c 16 modium ponit cicero y pro modiorum c^] ow.ce*^. 
18 et quibus c^ sunt yaVct] sint rv 22 pentimeme ^ 
23 duobuB r'c] de duobus V ex duobxxa I; '=1\l M<et«^xiA — 

mpazibna] om. r 25 iambico codd.^ altenio ed. ^<6VS^^^^ ^- 
26 ideo inpanbuB] om. cf 

J^^MTDACSOSia 8CSOLIA IS HOBATIVM. XL '^^ 



322 SCHOL. r' F m HOR. 

Hoc, inquit, metro primo tristia, post etiam coepenmt 
laeta desCribi {I^aVcS 

^Post etiam inclusa est (c{;)] Id^ res l^istes et 
lugubres primo elegiaco metro scribebantur, postea etiani 
6 laetae coeperunt scribi (I^b cons. c? 

77. ^Exiguos dixit ad conparationem heroici me- 
tri {r'ah 

§ Exiguos elegos (7)] Elegos, unde elegiacum metram; 
quis tamen [primus] inuenerit elegiacum metrum, incertum 
10 est(r 6 Fcf 

79. § Archilochum proprio rabies armauit iambo (cQ\ 
lambicum metrum primus Archilocus inuenit, quo usus 
est in Lycamben, quem persecutus est, quod ei Neobulen 
desponsatam iam filiam denegauit, in tantum, ut Lycambes 

15 iambos eius uoluerit morte uitare; nam ad laqueum con- 
fugit {jTh Vci sim. m 

80. § Socci (F)] Idest comici uel comoediae. Socds 
comoediam intellegimus (sim. c^), cotumis tragoediam 
(rCV sim.ct 

20 §Grandesque cotumi (Vct)] Magnae laudes claman- 

tium exceperunt hunc pedem, aut ^grandes cotumi' tra- 
goediae. Ideo autem id in dubio posuimus, quia dif&dle 
hoc metro tragoediographi utuntur; nam spondaico paene 
metro semper uidentur scribere (r" Vc^ 

26 81. §Altemis aptum (F)] Vel illi et illi <idest 

comoediae et^ tragoediae aut personarum responsionibus 
aut tantum comoediae, quia in comoedia multae personae 
cum sint, inuicem sibi succedunt (1^ Vc^ 



3 idest] om. ct 5 scribi 6] describi c^ om. F' 8 ele- 
g08 — metrum] om. ci 9 tamen primus yvh primus ta- 

men rV tamen c^ 11 archilocum l 12 primum cf 

(archilocus r'hVcJ^ 14 desponsatam] desponsam Vcl 

16 morte uitare rhVclm] euitare y euitare morte v 18 cot: 
trag :] om. c^ 21 trag :J om. c^ 23 tiagoedio grauiuntur F 
tragediograB. r tragoediogia& 7 tt^ii^^^Hft^^^^ii c, reete ff 

spondiaco Vc£ 26 uel V Y\ om. c^ V^^'?^» ^iRwa.. <!3C\ oAAi. 

ed/f, 28 cum sint] oni, c% «mt^ %^ V «^^^om.T-* 



DE ARTE POETICA 323 

82. §Vmcentem strepitus (F)] Tales strepitus ex- 
citat iste pes, ut uincat etiam populi clamores {r'Vcf; 

§Quia iambus uincit clamores spectantium, hoc est 
plus meretur laudari, quam laudetur (r'b Fcf 

§More hominum dixit ^natum' propter com^o^ediam 6 
'pedem' (rhVc^ 

83. §Musa dedit fidibus {cff] Idest Musa dedit 
lyrico carmine laudari deos et heroas et Olympicos (auctore 
JPorph. leg. Olympionicas) (1^6 Vc^ cons. JPorph, 

Fidibus autem, idest lyrico carmine, ut diuina dice- 10 
remus (1^5 V 

*'Pueros' dixit filios deorum more Graeco, uel pueros 
appellat heroas (i^cf cf, Forph, 

84. *Et pugilem u. (v)] Olympionicos agones (1^6 
*PoUucem {rhc^ 16 
§<Equum certamine^ primum (v)] Idest uictorem; 

et Pindar^us prim^um dicit Anphimum, qui ante omnes 
ad palmam uenit (r'Vci 

85. *Et iuuenum curas (cf)] Amores (r'6cf 

§Et libera uina (v)] Idest conuiuia; unde et Liber, ^O 
quia liberius faciunt uina homines loqui (jThVci 

86. §Descriptas seruare u. (cf)] Idest expositas 
uarietates si nescio persequi ac non possum, quare appel- 
lor poeta? {r'aVci 

§Idest si ea, quae praecepi, nescio seruare, cur ap- 26 
pellor poeta? (r' Vc^ cf. Porph. 

2 etiam] om. c^ populi (populis y) clamores yVc^ 

clamores populi rv 4 laudetur rbvVc^] laudatur y 

5 propter c:] om. b 7 idest] otn, vc^ 8 laudari r'6] lau- 
dare Fcf heroas et F' V\ heroas cf, cf.schol.^Q 10 autem] 
om.y 14 olimpinicas agonis v agonos r 17 pindarum 
eodd., emend. K.; meras ineptias proponunt Pauly et Ha^u^iial 
anphimum yv alt. l. V] amphimimi rv dlt. X. ftiOi^^^QraKas. <i «^» 
edtif. smphiones ^ 20 idest — libex^ aliter c^ \^^'^H\ 

im. pd unde rj inde V, eu,h 21 Yiomme^ i^wwA» ^»»»» n 



324 SCHOL. r' F m HOE. 

Vioes 0. (v)] Vt heroico metro scribas bella, iam- 
bico com^o]>ediam, lyrico deorum landes et heromn et 
Oljmpicorum Qeg. Oljmpionioarom) (T^ahV 

*<Colores>] OlMOvoiUa {r 
5 87. § Poeta salutor (v)] XatQe notricd, Hoc secundimL 

Graecos, qui cum nomine salutant officii: %diqt latqi 
(T V sim. c? 

88. §Cur nescire pudens (F)] Cur praue pudens 
malo nescire quam discere? <*Praue]> pudens' praepostere 

10 erubescens, ^pudenter' erubescenter. Quare magis nolo discere 
quam turpiter ignorare? Pndens praue est ille, qui tor- 
piter erubescit. Si nescio, quare magis erubesco discere, 
quam nescire? Verbi gratia si nesds, non turpiter disds, 
si interrogaueris; sed turpiter nesds, si tacueris; nam 

16 praue uerecimdus est ille, qui erubescit discere, quod 
sibi commodum est (I^ah Vc^ 

§ Sunt quaedam doctrinae, quae duplici sdentia con- 
cipiuntur. Versum facere discis, si audieris sex pedibus 
constare h^xametrum siue heroicum metrum, idest dactilo 

20 et spondeo. Ecce habes unam peritiam, debes alteram 
accipere peritiam, ut scias, quomodo fit spondeus, quo- 
modo dactilus. Horati, si dedisti praecepta, quare 
nescis? Possum quidem sdre uerbi gratia, quia iambico 
metro comoedia scribitur, sed quomodo fiat iambus, nescio 

25 (r' Vc^ et V altero loco 

89. §Versibus exponi (vF) tragicis (vcf)] Aut 
spondeis aut altis sensibus et uerbis. Hic exequitur, quod 

5 in V E%aiQs notatcc praeposito t = ^uel' in margine 
addituni est; cf tLerhorum Gfraecorum loco exhibent lacunas 
notsta r' noicxa V 6 cum] om. cS salutant officii ycj^] 
officii salutant cett. iaxQi K.] aaxQS F* aayQsV 9 pudenfl 
— erubescenter] om. ct 14 set y 16 sibij om. Vc^ 

19 idest] om.Vc^ 21 accipere F' et v aU. I.] recipere F per- 
cipere c^ fit rv alt. l.V] sit ycf fiat v (dt. l 23 scire 

quidem Vc scire quod f 24 set y iambus F' et v aU. 1] 
i&mbicna Vct 26 exponi \i«kgic\a\ ^.\». v 27 aut . . . et 
* ryv aU. /.] et . . . autFcg \n^G v aU.\:\>asi^ c«\^.«X i> o\35..V 
exequitnr yVc£] exsequitui rv 



DE ARTE POETICA 325 

superius praemisit (u. 86): 

Descriptas seruare uices operumque colores 

{ryvct 

90. *Priuatis (acf)] [Comicis] communibus, iacen- 
tibus sensibus; quasi enim priuata sunt uerba, quibus 6 
utimtur bi, qui prosa oratione dicunt (P'acf 

91« §Ac prope socoo (F)] Idest bumilibus uerbis 
tragoedia non uult exponi (JT' V sim, cf 

§Iterum tragoedia non uult conmnmibus sensibus 
exponi, idest comico stilo (F' V sim. c f 10 

92. §Singula quaeque locum (F)] Quia tragoedia 
altos sortita est sensus et uerba, com<o>edia uero bimiiles 
(r F cons. c? 

93. *Vocem c. t. (v)] Sicut Terentius {oddfphN 3, 4): 

caelum, o terra^ o maria Neptunil 15 

item ipse {addph. 11 1, 42): 

Pro supreme luppiter! {r^afc^ 

95. *Et tragicus p. d. (cj;)] Quia tragoedia semper 
dolores exponit (J^&cf 

96. <Telephus>] Ab Achille uulueratus est et cu- 20 
ratus {r"b7 

§Peleus per insaniam dicitur occidisse matrem aut 
Focum fratrem suum; ob hanc causam exul factus est a 
ciuibus {r^Yct 

§Exul uterque (F)] Aut quia uagabatur passim 26 
dolore perculsus, aut exul idest tristis {F' ahYc^ 

97. §Proicit ampullas (vF)] Idest irata uerba, in- 
flata, grandia; omittit orationem tumidam et inflatam. 
Oum enim reges essent et in nimia erumna uersarentur. 



1 premiserat c promiserat l 2 operumque colorea\ 

(Mw. fct 4 comicis om. cf ^ \i\ — ^vsossS^ <m, t\ 

18 semper] om. b 26 percussua ct \^«k%^ii\ ow.. ^t '^ia «^ 
in mmia] et inimi a y om. Vci 



326 SCHOL. r F m HOE. 

alte loqui non poterant, sunimia calaniitatibiis meiai 

*<Ampullas>] Idfest fastuosa uerba (P' r 
§ Sesquipedalia uerba (F)] Sesquipedalia proprie 
6 dicuntur sex pedes babentia. Yterque autem magna et 
elata uerba proicit et utitur communibus ut exul {I^hVei 

98. §Si Gurat oor (vVy] Hic uersus et superioribus 
et sequentibus iungi potest. Si uult me flectere ad mi- 
sericordiam, deponet elata uerba. Cor spectantis tangimus^ 

10 quando idonea uerba dolore proferimus, idest istae per- 
. sonae abiciunt elata uerba, si nolunt auditores ad ismmr 
cordiam flectere (T' aVci cons. m 

99. §Non satis est pulc<b>ra (7)] 'Pulchra' idest 
diserta, probata. Simt quaedain poemata <quae habent) 

16 olKovofilav et probata uerba, sed interdum carent uenu- 
state {r'abVci 

♦Dulcia] Idest ethica {r"h 

100. §Et quocumque uolent (7.)] Habeant ergo 
haec, quae sunt probata, etiam uenustatem, et, quocum- 

20 que uoluerint, a,TiiTnum auditoris trahant, siue ad miseri- 
cordiam, siue ad indignationem (r^ahVc^ 

102. §<Si uis me flere, dolendum est>] Quia sub- 
stantiae harum rerum sunt formatae in animis nostris 
a natura, ut illud Ciceronis {dc orat 11 45, 188): 

25 Ardeat orator, si uult iudicem incendere 

(r^ahfVcS 

104. §Male si mandata (^)] Quasi mandata, non 

9 deponet F'] deponer& V deponat ac^ 10 dolore 

r' Vm] dolenter f cum dolore a dolori c 11 nerba r'act] 
om.V auditores avVc] om. F 13 pulchra — probata] 

om. cf p^cra V 15 OIKONOMIAM T OIKOONOOMIAM V 
OIKeMNOMIA V econimia a spatium relictum in cS set y 
18 hoc lemma ante 8du)l. u. 102 pon. V 24 illut r V 27 uu. 104 
—196 DEFICIT cod. Hor. v Q^jl%«v — laetitia] non legun- 

tur in V, sed exhib, at =. aUtet et quae %ecw«Xw ^ ^ iA.>»Qtt. 

corrupfa 



DE AETE POETICA 327 

quasi tua, sed secus quem (leg, quam) aut dolor mandat 
aut laetitia {TalVci 

Aliter: mandata a persona eius, quem loquimur; 
nam mandat nobis persona dictionem: quod si male dixe- 
rimus, ridemur (JTaF 6 

106. §Aut dormitabo {Yc^^ Hoc grauius, quam 
*ridebo'; alterutrum enim faciimt auditores, si sine af- 
fectu sit dictio {ThYcim 

106, *Quia debet seruare unicuique personae, quod 
est eius proprium {Tb cons, cf 10 

108, 109. §Format enim natura <j)rius nos intus 
ad omnem fortunarum habitum, iuuat aut i. a. i.]> (F)] 
Idest affectus omnes habemus in animis nostris ex natura, 
et singuli mouentur, cum imagines suas uiderint in aliis 
{rahVc^ 16 

109. ♦Format enim natura (cf)] Sensus est: poeta ' 
debet formare intra se personam aptam his rebus (JTac^ 

§Delectat nos natura, cum delicata uidemus; nam 
natura irascimur, delectamur, miseremur {Fa Vc^m 

111. §Post effert animi {Vc^)] Idest extollit, subli- 20 
mat; idest natura, quae me deiecit rerum miseratione, 
extollit prosperitate {FVct 

*Modo deducit ad humilitatem, modo extollit ad 
iracundiam {Fac cons, f 

112. *Si dicentis e. f. a. d. (c)] Idest si noh con- 25 
ueniunt uerba loquentis fortunae, ridebunt Romani {Fct 

114. §<^Intererit multum^] Non solum ad personarum 
dignitatem, sed etiam ad conditionem aetatemque aptanda 
sunt uerba {rah Vc^ 

115. *Vnicuique personae proprius actus aptandus 30 
est {FBCi ex Porph. 

1 aet y 3 aliter y F] uel r om. a quem K.] quam codd. 
4 mandat nobisjTa] mandaF quod y] quamraF 18 nos 
natural natnra F nat : quippe c^ 21 deiecit] deijcit c dehicit f 
rerum] animi ct 23 modo ded: — ex^\V\Jt\ <m.^ >ass3ssv- 
litatem IT.] bnmanit&tem codd. Ixamum DuYitaw ^^ ^^ "^ 
SO Bpt:] formandua cS 



328 SCHOL. PF m HOE. 

116. *Sediila (c{;)] Parata ad obtemperandiun 

{rccs 

117. *Vagus (c)] Qui passim nauigat (rbCct 

118. §Colchus an Assirius, Thebis nntritus an 
5 Argis (c)] Nam Colchus non nisi s<^a^euus inducendus 

est, Assyrius astutus, callidus. Ne inducas Argis natum 
timidum aut Thebis facias [im]peritum (TVci 

119. §Aut famam s. a. s. c. f. (cf)] Qmnis [enim] 
poeta aut certam historiam dicit aut fingit; si ergo cer- 

10 tam scribis, famam sequere, aut si fingis, habeat artem 
et uerisimilitudinem figmentum tuum {rVc^ 

120» §E.eponis (F)] Scriptis tuis recondis; quasi 
iterum reducis ac reddis uiuum carmine tuo. Yel etiam 
reponis ^scribis' aut ^transfers', quia alii dixerunt de 

15 ipso. Aput conmientatorem (Borphyrionem scU,) sic in- 
ueni relatum: apud antiquos tragoediarum comoediarumque 
scriptores cum primum in scaenam prodirent, fauorabiliter 
excipiebantur, etiam si male agerent, ut illorum ad scri- 
bendum iterum alligarentur (leg, allicerentur cum Forph.) 

20 animi, et praetore cogente totam necesse erat peragi fia- 
bulam. Si uero itenmi male egissent, incipiebant derideri; 
ideo dixit ^reponis', quasi Uterum profers'. Alii sic ex- 
ponunt: ^poni' dicitur 'agi' uel *scribi', ^reponi' igitur 
idest ^itidem scribi'. Si ergo Achillem, de quo semel 

25 Homerus scripsit, uelis scribere, debes talem facere, qua- 
lem Homerus ostendit. Aut ^reponis' idest ad imitatio- 
nem Homeri scribis (Tah Vc^ 

6 ne] nec c^ 7 timidum ^'] tumidum cett. peritum 
edit] iperiu r imperium V imperitum c imperitus ^ imperiosum 
C. Hermann 8 enim add. V 9 dicit y F] tangit c^ om. r 
certam F] certum Vc^ 12 Seponis V scr: — recondis] 

om. c^ 13 ac reddis uiuum] lacima in V 15 (aput r) 
16 apud— profers] ex Porph. ap aF apud cett. 17 sc^na r 
scenam cett. 19 alligarentur Ta&Fc aUegarentur ^ alliceren- 
turPorph. 2 1 si Fa b Fc S^ aiii Pori?h/yrto«ts codices 24 idest] 

om. c£, a ineptit itidem codd."\ \\«rQLHi ed.\t. ^^ ^jq^. -— ^ctv 

his] om. a aut] om. y 



DE ARTE POETICA 329 

122. *^ura neget sibi nata^] Nesciat leges pro 
potentia sua, non propter ignorantiam (Tb 

§ Nihil non arroget armis (cf cons. F)] Nihil sit, 
quod non speret perpetrari per arma, quantum ad se 
spectat; quia unusquisque fiduciam suam priuatam credit, 5 
non existimans esse communem, idest ut sit praesumptor, 
ut habeat fiduciam uincendi, ut omnia armis deuindicet 
{rhVcS 

123. §Flebilis Ino (cf)] Flebilis propter amissionem 
filiorum. Athamas, maritus eius, unum persecutus occidit, 10 
alterum, dum sequitur, fecit in maria desilire, quoinim 
mater luget interitum (Th 7cf 

§Aliter: Ino uxor Athamantis fuit, quae furorem ma- 
riti fugiens se praecipitauit in mare cum filio, et dicta 
est Leucothea et filius eius Palemon, qui Melicertes antea 15 
dicebatur {rabVc^ 

124. §Perfidus Ldon (F)] Moris erat apud anti- 
quos, ut ante ductas uxores nuptialia munera ultro soceris 
darent. Ixion ergo, cum iiliam Eponei accepisset uxorem 

et dotem daret inuitus, scrobem fecit ingentem^ quam 20 
igne repleuit ac summam leuiter cinere contexit. In hanc 
socerum, quem simulans ad cenam inuitauerat, mersit ac 
sic passus est uiuum illum exuri; ob hoc perfidus [ille] 
dictus est (ex Porph,)] siue quoniam, dum conuiua louis 
esset, lunonem de stupro temulentus appellare ausus est. 25 
Alii dicunt, quod ideo perfidus dictus sit, quod concedente 
loue coiit cimi lunone et postea patefecit (rabVci 

2 8ua y] om. rb 1 deuindicet codd.'] diiudicet Heraeus 
uindicet Hauthdl denincat Pauh/ 9 fl: ino] lemma ad u.l26 
pertinens huc inserit V 11 fecit in maria desilire] fecit de- 
silire in maria V cecidit in mare c^ 12 mater luget int:] 

ezitnm flet mater c^ 13 aliter] om. a quae (que c) fa- 
rorem] quem fiirorem ^ quem amentem a 18 nuptialia 

rVcS Porphyrionis cod. P\ nuptualia y nuptiali a, b absc. 
munera] om. y opp. etiam Porph. 19 d«£«ii\iv£t ob ^*^ *"^^ 
r om. ccb Vc^ 27 coiit cum iunone Fb^ <ioii^\iJorQaJ^ ^^oa. N:^- 
none a cnm iunone concubuit cf (m.V 



330 SCHOL.rFJNHOK. 

*Io (a)] Qnae in uaccam matata ad Egiptnm per- 
uenit factaque Isis dea Egypti (JTa 

♦Tristis [HjOrestes (c)] Propter factam (leg. facti) 
conscientiam (JT 5w». cf 
6 125. *Siquid inexpertum ((;£)] Idest si nouum 

poema scribis et fingis nouam personam, caue ut sit con- 
stans usque ad extremum {Ttt sim. c^ 

126. Seruetur ad imum (F)] Idest usque ad finem, 
ut, si seuera ab initio fuerit, eadem ad finem permaneat 
10 (F; V solum lemma exhibet, uid. adnot. ad u, 123 

128. *Difficile est proprie c. d. (cf)] Hoc interro- 
gatiue; ait Q,eg. at) enim dicunt difficile esse commnnia 
propriis explicare uerbis (r sim. cf ex Porph. 

§^Communia dicere', idest intacta; nam quando in- 
15 tactum est aliquid, conunune est; semel dictum ab aliqno 
fit proprium. Item communia, idest non ante dicta, quia, 
siquid dixens, iam tuum est proprium. Gommunia autem 
dixit, quia, quamdiu a nullo sunt acta uel dicta, singulis 
aeque patent ad dicendum, ut uerbi gratia: quemadmodnm 
20 domus aut ager sine domino communis est, occupatus 
uero iam proprius fit, ita et res a nullo dicta conmiunis 
est {rahVct 

131. §Publica materies (Fcf)] Docet, quomodo 
aggrediatur aliquis carmen iam ab aliquo scriptum. Mate- 
25 ries iam dicta, iam ab alio edita. Sensus bic est: nota, 
inquit, materia timi uidebitur quasi propria uniuscuiusque 
[esse], si nouo et non usitato genere dictionis ometur. 
Aliter: publica materies p. i. e., idest etiam dicta mate- 
ries, si ^am cum arte fueris interpretatus, si non totam 

1 lo quae] lo a 2 factaque ra facta y dea ra\ 

regina y egypti r] egipti ya 8 idest] am. r 12 aitj 
at K. ex Porph. 13 propriis expl: u: y Porpih.'] explicare 

propriis uerbis r 20 aut yV] uel rocct, h euanuU 24 ab 
aliquo occS] aliquo FV materies] materia c^ 25 ab alio 
edita] ab aliquo descripta cg 27 eaae txVciom.r 28 ali- 

ter — imitari] om. a aAilex V\ om.Vc^ v^W^^a. ^\ wv.cC 

29 totam eam F] eam toUm Vct 



DE ARTB POETICA 331 

eam uelis persequi et singula communi fide imitari; nam 
quaedam praetermittere debes. Et poetica licentia pro 
^materia' ^materies' dixit; materies enim lignum est. 
Publica, inquit, materies, ut est bellum Troianum, proprie 
tua fiet et quasi a te inuenta, si non uerbis uilissimis 5 
explicetur (JTaFcf 

132. §Non circa uilem (F) p. m. o. (cf)] Idest 
uacuum, inanem, quia uilem te facit totus orbis ad finem 
ductus, idest totum carmen, tota materia {rVci 

^Poema tuum uile facis, si uolueris totum orbem 10 
circumire, idest si totum poema imitari uolueris {Fc^ 

§Moraberis orbem (F)] Idest si non in hisdem 
uerbis sensibusque uerseris, quae ab aliis dicta sunt, ne 
magis interpres fias quam uerus dictor. ^Orbem' xvKkov 
iicit; namque kvkXodwo {leg. xvxAtxo/) dicunt Graeci 16 
[rccVct cf. Porph. 

133. §Nec uerbum uerbo curabis reddere (c^)] Idest 
aoli curare singula uerba interpretaii, ne facias poema 
buum uile. Interdum enim inueniuntur, quae in Latini- 
batem conuerti non possunt (JTaFcf 20 

§Verbum curabis (F)] Ideo non debes persequi 
Dmnia, quia sunt, quae implere non possis aut quae con- 
uersa iii Latinum placere non possunt (Fa Vc^ 

§Nec desilies i. in a. (c)] Sensus est: siquid trans- 
feres, non erit, inquit, fideliter interpretandum nec in has 25 
stngustias descendendum {rVc^ 

135. §^Pudor aut operis lex]>] Idest nec ita te 
Lmitatione siue emulatione obstringas, ut procedere uel 
progredi longius erubescas. Nam pudor uetat nos a ma- 

1 communi] communia r 6 tual tuum cf inuen- 

bum ct 9 ductus] ductum f ducit c dictus FV 11 cir- 
cuire r si] om.cS imitari cf] mutare F 12 in] om.a 
bisdem yac] isdem rVi 14 xyxXcDxoi PccV Bpatium relictum 
in ct xvxXdfii Hai/Uhal %v%kov {sic) Paul<y ; Porplwj-nwv "WifeuV»'*»^ 
^iidehfT xvnXtxoi 27 idest — nam") om. m \^%«N\ om.^i'';» 
5» te arct] te ita, F 



332 8CH0L. rvm HOE. 

ioribus incipere et in ezigaum dednere, qaia pudendum eit 
inchoata deserere (raVcim 

§Aut operis lex (JTaFc)] Quia operis lez eat, ut 

c^o^pta perfidantur (PaFct 

6 136. §Nec sic incipies (Fcg)] Alind praeoeptom, 

et koc est, quod praecipit: noli a grandibus et ab elatis 

uerbis incipere. Nam omnis poeta debet paulatim crescere 

(rfvct 

§Scriptor Giclicus olim (F)] Gydicus poeta est» 

10 qui ordinem uariare nescit, uel qui carmina sua circDm- 

fert quasi circumforanus; aut nomen proprium est Gycliciu 

et significat Antimachum poetam. Aliter: Gydici dicuntar 

poetae, qui duitates circummeant redtantes {TfVct 

137. *Fortunam Priami cantabo (ct)] Antimachns 
16 sic inchoauit (JT 

♦Inquit ille Antimachus (cf 

138. §Hiatu (F)] Idest hoc cotumo. Quid dignum 
tanto pr<oo>eniio et tanto ore possit afferre? {TVci 

139. §Parturient montes (ct)] Parturire montes 
20 disit, quia a maioribus uersibus indpit et in processn 

uilescit {rVct 

140. §Quanto rectius hic {rVct)\ 'Hic' idest 
Homerus, qui nihil indpit inepte (JTFct 

143. §Non fumum ex fulgore (c)] *Fumum ex ful- 
26 gore' facere dicuntur hii, qui incipiunt a maioribus uer- 
sibus {rVct 

145. §*Antiphaten', Lami filium, didt, qui For- 
mianum oppidum condidit. Lestrigones sunt dicti s<^a)eui 

2 desinere cim] definire Fa desinireF 4 cepta T eptaF 
apta c^ 7 nam — crescerep <m. f 11 est] <m. et 

13 cinitates circummeant KJ^ ciuitates circumeant F circum 
ciuitates meant ct circmn cimtates meuF circumeunt . . . ciui- 
tates f 17 idest] om. r 19 partunre — quia] qui et 
parturiie r VI parturient 7 ^^ c^mtA T^tiTiJB\om. F Hic Fl 
om. cett. idest] (m. vct ^ V\\ tY\\!^ t^X x«sssSwaa\ 
om. c£ 27 antiphateii b Vcm\ ^Ti^^V^Xjwn. tX. «c^S&a^^ ^t 



DE ARTE POETICA 333 

homines, ex quibus fuit Antiphates. Dicit autem ipsos 
Lestiigones, ad quos YHxes delatus est, qui humana carne 
uescebantur (rhVcim 

146. §Nec reditum Diomedis ab i. M. (c cons. f)] 
Meleager et Tjdeus fratres fuerunt. Antunachus poeta 6 
reditum Diomedis narrans coepit ab exordio primae ori- 
ginis, idest [c^o^epit] ab interitu Meleagri. Hic ergo 
praecipit longo pro^o^emio non esse utendum [quod est 
dictionis geniis]. Superfluum itaque initium declinans 
Maro {Aen, I 34. 35) ita inchoauit: 10 

Yix e conspectu Siculae telluris in altum 
Vela dabant laeti (rVct 

147. §Nec gemino b. (Fc)] Idest Castore et Pol- 
luce. Gemino aut utriusque sexus aut magno aut pro 
trigemino. Idest nec Troianum bellum coepit ab ouo, ex 16 
quo gemini nati sunt Castor et PoUux, et est {ntcikkayri 
(rhVct 

148. §Semper ad euentum (F)] Idest ad id, unde 
ordiendum est, quod dicunt Graeci JtQog rb ijtoTieCfisvovj 
aut semper ad finem festinat, idest odit longa pro<(o)yemia. 20 
^Semper ad euentum festinat' cogitans fastidium lectoris 
ad exitum operis properat; ideoque non est longius <[opus> 
ab origine inchoandum. Sic Hias Homeri a precibus 



1 autem] ow. cf 6 ab exordio coepit V cons. cS 

7 cepit om. ct 8 quod (q V qui F) est dictionis genus 

glossema esse puto ad uocem 'proemio' additum; in codd. post 
uocem originis insertum est, plane om.ci 14 aut] autem ct 
aut pro rVc^l aut y h ut uid. 16 nec] om.Vc^ euanuit b 

16 gemini nati y] geminati rV geniti cf edit, sed uid. stud. 
Vindobon. 1901 p. 119 et est rVc£\ om. y 19 nPOC- 

TOVnOKOYMENON r nPOCTOYnOK///NON h nPOCTOY- 
POKOYNeNON y HPOCTOYnOKOYNHNON V spatium re- 
lictum in cS ngbg rb iiqockbIilsvov edit, uerum intelUxit iom. 
Petsehenig 20 aut — prooemia"\ om. c^ ^^^ ^^^ 

pmia V 22 Jongius opus K?\ \oxLgv.M% bYc\ \\xssv^^»a. T 

23 iacboandum rb] indicandum VcS 



334 8CH0L. r F m HOB. 

Crisidis saeerdotis incipit et Odissia a concilio^ deonim 

{rhvct 

§In medias res (F)] Ita aperte principia dicit, nt 
ex his media facile noscantur (JTFct 
5 149. §Bapit Q>V)] Idest adducit bonus poeta andi- 

torem quasi ad nota, hoc est ita a medietate indpit, 
quasi superiora nota sint (^TbVci 

149. 150. §Et qu<a> desperat t. n. p. r. (c^)] Idest 
bonus poeta relinquit ea, quae placere non possttnt, hoc 
10 est: praeterit ea, qnae in tractatu ingrata snnt (TVci 

161. ♦<Atque ita mentitur^] [Scilicet] doeet, quo- 
modo falsa confingas {Fc^ 

§Ita mentitur, nt onmia congrua uideantur (TbVct 

§Atque ita <mentitur> (F)] Scilicet Homerus. Non 
16 ad uituperationem Homeri refert; nec enim ueritatem 
poetae pollicentur, sed discrepantiam in eo, quod fingunt, 
uitare debent (Th Fcf 

§Eemiscet (JTftFf)] Pro conmiiscet, mutata prae- 
positione, ut apud poetam (Verg. Aen. H 52): 

20 Vteroque recusso 

pro concusso (Fh Ff om. c 

153. §Desideret audi (F)] Idest [quid ego et po- 
pulus desideret, idest] quid libenter audiant omnes [per- 
cipe, scriptor] (JThVct 

4 media] om.Vct 7 sint Fbct] Bxmt F 9 quae — 

ea] om. c propter homoeoteletUon, exhihet t H sdlicet 

om. yct 13 ita mentitar] Idest ita misceantur b 14 sci- 

licet rb] om.Vct 16 set y 18 remiscet] falsa remiscetF 

sic uerig falsa remiscet t hoc schol. in cadicibiM admodum 

confusum est: nam sic legimus: Pro commigcet mutata praepo- 

sitione (prop: F) ut uteroque (utroque V£) recusso (recuso F 

recluBo t) pro (om. g) concnsBO (om. £ condiso F) apud (ut apud 

ybVt apud r) poetam (po^tam S) si i^on ueris falsa remisces 

(remiBcit b commisces r £ comiacaaV <iOTMA^S& i\ om.c 22 quid 

— ideat] om. hct 23 quid 7c\ ^o^ tW^ w^acaa^ t.^ 

andinnt Fb V percipe o bct; om. ct ^ ^ ^^^Nftx ^^^>i 



DE ARTE POETICA 335 

154. §*Plosoris' et *plausoris' legitur; nam et 
plodere ueteres et plaudere dicebant, ut cludere et clau- 
dere {TYci 

155. §Aulea (c^)] Antea qui ludos dabat, aulea 
suspendebat, quae in fine ludorum deponebantur. Aulea 5 
autem dicta eo, quod in aula Attali regis inuenta sunt 
deuicto eo (JTFcf 

§ [Aliter:] Idest qui usque eo expectet, donec tol- 
lantur aulea ad finem peractae com<^o]>ediae. Si uis, in- 
quit, expectare populum usque ad finem fabulae tuae, 10 
donec dicat actor: *Vos ualete et plaudite!'; et si uis, 
inquit, expectare plosorem, donec toUantur aulea, mores 
uniuscuiusque aetatis obserua (PFcf cf. Porph. 

155. §Cantor (&Ff)] Idest actor. Idest donec 
finita fabula tollantur aulea. Cantorem uoluit appellare 16 
eum, qui hoc in imo dicit (Th Vc^ 

*. . . plaudite, quod in Plauto et Terentio frequenter 
babetnr (e 

157. §<Mobilibus . . . naturis^] Quae certis tem- 
poribus inmutentur, annis sdlicet accedentibus. Et est 20 
magnum epitheton: quid enim natura mobilius? (PFcJ 

♦Mobilibus (?)] Currentibus (item c?), quia semper 
'labuntur anni' (carm. 11 14, 2) (Fh 

§ Dandus et annis ( F)] Puero, adulescenti et maturo 
seni r6[v] nqinov^ idest decus tribuendum est. *Annis' 25 



1 plosoris] at plosorisF 4 Aulea] in V koc lemma est: 
SessuTi donec 6 attali ^] atali Fc atala V 8 aliter V] 
om, Fci expectet rci\ exspectet V 10 expectare rc^j 

exspectare F populnm — expectare] om. J propter Twmoeote- 
leuton ad F] om.V.mc 11 actor Fc] auctorF ualete 
et etiamPorph.jom.c 12 inquit yc] om.rF expectarePc] 
exspectare F plosorem FV] plausorem cf 14 cantor] 

cantor uosF 16 tollantur aulea cS] toUatur FhV 16 hoc 
in imo edit.] in hoc mimo FVh in noc immo c in hoc .... 
(s»c) t 19 quae edit.] qui FVc^; quod quidem pertinerei od 
itocem mores u. 166 20 inmutentui (}mm*. fi\ Taa^asofeox «iX» 
24 adulesc: cQ adoleec: rb adhxilesc: V a^o\fe^^\ ^ "^ ^^sfs>^ 
cujqne prophum d 



336 SCHOL.rFINHOB. 

ad aetatem retulit; ^naturis', nt sciaSy qttemadinodiuii 
debeat uir loqui et quemadmodum mulier (TbVci 

158. §Iam scit puer (F)] Idest qui iam potest 
fari, ut Maro (Am, I 409): 

6 Ac ueras audire et reddere uoces? 

idest puer, qui iam potest loqui Sunt emm pueri, qui, 
quamuis agnoscunt quaedam, tamen non loquiintar, quale 
est illud apud poetam (Verg, ed, 4, 60): 

Incipe, parue puer, risu cognoscere matrem 

10 (rhVc^ 

§Et pede certo (Fo£')] Qui incedere possit iam 
firmo uestigio et incessu; nam in^Euates certum pedem non 
habent, quia tremunt membra eorum {rhVci 

169. *<[Signat>] Inprimit UjBstigiis snis (Fb 
16 §Gestit paribus (F) colludere (cf)] Cum aetatis 

suae aequalibus ludere. Sic scribendus est atque forman- 
dus, ut cum paribus ludat, non cum sene (rhVc^ 

159* 160* §Et iram colligit ac ponit temere (cf)] 
Idest sine ratione. Nam pueri et sine causa irascuntur 
20 et temere illos decet iram deponere (FVc^ 

161, *Inberbus et inberbis, sicut inermus et iner- 
mis (rhc^ 

*<Custode]>] Idest pedagogo (Fh 

162. *Gaudet equis canibusque (cf)] Terentius (Andr. 
25 I 1, 29. 30): 

Aut equos 
Alere aut canes ad uenandum {Thfc^ 

*Aprici (c?)J CaHdi (rhci 
*<Campi>] Patentis loci (ycf 

1 nt scias] docet enim ct 'l l<(^<^\]LTvtar c loquntur f 
16 iteratum hoc lemma pcrperam ctxam ainte %ex)^i«^ft vJ^. 
jpon. V 19 idest om. c!; '^^ ^^^«^^^^ «»a- ^ 



DE ARTE POETICA 337 

163. § Cereus in uitium (Fcf)] Facilis comparatio. 
Idest pronus est adulescens ad uitium, aut quasi cereus 
ita flectitui' in uitium, aut *flectit' deest *se' (^FbVc^ 

*<^onitoribus asper]>] Contemptor pedagogorum (T 

164. *Vtilium t. p. (c)] Tarde uidet utilia, quae 5 
prosunt sibi (Pcf 

165. ♦Sublimis (cj)] Erectus, superbus {Fbci 
*Cupidusque] Ardens ad omnia {rbc^ 

§Et amata (cf) relinquere pemix (Ff)] Hoc est: 
uelox ad fastidium cupitorum, idest leuis, inconstans, cito, 10 
quae ante amauerat, contempnit {FVci 

166. §Conuersis studiis (FicJ)] Idest mutatis; idest 
iam uir factus non est ^prodigus aeris', sed cupidus re- 
ponendi (FFcf 

167. *Inseruit honori (cf)] Ambitiosus efficitur, 16 
dat operam, ut honorem accipiat (Pcf 

168. §Commisisse cauet (F)] [Idest] cauet paeni- 
tenda committere, idest timet hoc facere, quod postea 
laborabit mutare (FVc^ eu, b 

169. ♦Multa s. c. i. (c)] Docet, quae sunt incom- 20 
moda senectutis, qui et laborant quaerere et qu<^a^sita 
non tangunt {rbc^ 

170. *Quaerit et inuentis miser ab. (f)] Ex sua 
sententia Horatius ^miser' dixit {Fc^ sim. b 

*Ac timet uti (c)] Scilicet quia nescit, quamdiu uiuat 26 

(r(y&)cs- 

171. §Gelideque ministrat (F)] Gelide idest ener- 

,1 uicium Vc 2 adul: c] adol: rf adhul: F adhol: y, 

b euan. 3 flectit] ergo auctor schoUi habuit ua/r, lect. flectit 

pro flecti deestl om. cj 7 e: s:] sup: er: cf sup: b 

10 cupitorum edit.} cupidomm codd. 11 contemnens c con- 
tennens ^ 12 idest . . . idest] om. ci mutatis] mutata 

uoluntate (uolumptate S)c^ 17 idest r om. yVc^ paenit-, t\ 
penit: yVc^ 22 non] aliquando noii ct 'i^y^^ ^<s5s» 

horatins b 26 BcUicet post neacit pon. c^ ^ ^^i>^^ T>i<ivs. 
•om. V 

PSBrDAOEOinB 80H0LIA. Of HoaA.TIVM. XL '^'^ 



338 SCHOL.rFINHOR 

uate, qnia omnes conatus senum inbecilliores simt [ideoque 
parata non tangunt] (TbVcfl 

♦Ministrat (ct)] Gubemat (rhc^ 

172. §DUator (7cf) spe longus (cf)] Quia per 
5 pigritiam semper senes differunt, quae facienda sunt, aut 

spem longiorem habent uiuendi, hac de causa parata non 
tangunt (rVci 

*Spe longus (c£)] Idest cum proximus sit mortd, ea 
tamen sperat, quae longe sunt posita {rhc^ 
10 ♦<Auidusque futuri>] Idest cupidos futori, quia 

semper senex timore mort^ niuere desiderat. Nam timor 
mortis desideriimi uitae est {Fb 

173. *Difficilis (cj)] Durus ad pr<^a^estandum 

(rhc^ 

16 ♦Querultis (c)] Iracundus {Fhci 

♦Laudator (cS)] Laudat tempora pristina {rhcS 

174. *Se puero (cj)] Hoc est in pueritia {Fct 
*<[Castigator>] Increpator (T 

*Cen8orque (c?)] Obiurgator (rc^m 
20 175« § Adulescentibus ^ferunt', idest afferunt. Maro 

(ecl 9, 51): 

Omnia fert aetas, animum quoque (rVc^ sini.m 

§Anni uenientes (cf)] Crescentes. Vsque ad qua- 
dragesimum annum siue quinquagesimimi uenire dicuntor 
26 anni, inde iam recedere, idest abire. Omnes anni ^ue- 
nientes' dici possunt, etiam qui senibus accedunt, sed illi 
praecipue, qui accessu suo et corporis et animi augent 
uirtutem (FVc^ 

1 ideoque (ideq, V) — tangont (tangit cS) rhV, om. y; 
haec sententia ex scholio sequente huc inrepsisse wdeaiur 
12 mortis edii^ uitae T eiian. h 20 adnlescentibus rV 

adholescentibuB y adol: m om. c^ ferunt] om. r i. ^ idest 
rVctm] uel y 23 cieacenVft» rT\w«i. c^ 25 recedere 

I. Menrad Arch. f. l Lcxikogr. T^ p. ^'iiV^ ^\» codA.. «^JiBafc. 
Jfenrad] recedere codd. ^^ »«^ t 



DE ARTE POETICA 339 

17.6. §Ne f. s. m. i. p. <(p.>que u. (c)] Idest ne 
forte des uerba senum adulescentibus aut adulescentium 
senibus (Fb Vc^ 

178. §Semper in adiunctis (cf) euoque morabitur 
aptis (5)] Hoc est: quae bene h<[a>ereant et congruant 6 
et apta sint aetati. Et est iste ordo: semper in adiunctis 

et aptis aeuo morabimur, idest moribus semper utendum 
est, ut puero adiuncta sit leuitas, adulescenti feruor, seni 
maturitas {JTb (sed paene prorstis euanmt) Fcf 

179. §Aut agitur res in scenis (cf)] Vt in Andria lo 
de puero, ut in Eimucho de Thaide. Dorias uerbi gratia 
irascitur ante populum. Medea ingressa occidit filLos suos, 
postea refert hoc ad populum. Aliter: agitur res in 
sceua, quando ostenditur Medea fugiens et iratus Orestes; 
refertur, quando docetur Medea filios peremisse; neque 15 
enim praesens exhiberi potest Medeae parricidium (FhVcl 

§Vel sic intellegendum: quaedam in scaenis aguntur, 
ut puer expositus, uel acta referuntur, ut seruus e pistrino 
liberatus. Magis autem ad animos nostros perueniunt, 
quae fieri uidemus, quam quae audimus. Non tamen 20 
omnia in sc<(a>ena agi debent, sed aliqua referri (TbfVc^ 

180. Segnius irritant .(F)] Excitant, delectant 
(rV, euan. b 

§Segnius irritant animos demissa per aurem (J")] 
Citius mouent spectatores ea, quae aguntur in scena, quam 25 
quae referuntur ad scenam r(yb)Vc^ 

181. *Quia audimus s<a^epe falsa; quae autem ui- 
demus, uera sunt secundum Stoicos (F 

1 schol, ipsum om. c idest F V\ om.^ 2 adulescentibus r 
iidbul: 7 adol: bV^ adulescentimn rV adholescentium y 

adol: bS 6 quae J] que c quod FbV bene] om.VcS et 
congruanq om.y 6 apta Fcfl aptir est iste ordo Fc^j est 
ordo iste V iste est ordo ^ 8 adul : Vc] adol : r ^ adholescenti 'i 
13 et postea fV refert hoc yVct\ ^oc x^i«t\» t Vq^ ^^\^t- 
ter ^/ aliter] nel cg 16 enim^ om. ct '^'^ ^a^^^SKsa. «rX 

seenjB cett. 18 e pistrino] epiferino V m 6^\i«rBxo <iX» 



840 SCHOL. FFINHOR. 

182. *Ipse sibi t. s. (ct)] Quia ipse mihi tradOf 
quae uideo, et alter mihi tradit, quae narrat (Tbci 

§Non tamen intus (Fc)] ^Tamen' aut habundat aat: 
quamuis magis delectant, quae ludentnr, quam quae 
6 audiuntur, tamen dignam rem intus geri non £aoias geri 
ante conspectum populi (rbVc^ 

183. §Digna geri (7)] Idest quamuis populus de- 
lectetur factis, tamen non proferas in scenam, quae debent 
intus agi {FVc^ 

10 186. §Nec pueros coram (7)] Pueros [idest] filios 

more Graecorum; quorum nomina haec: Medus et Mer- 
merus (rVct 

187. §Gadmus in anguem (7)] Cadmus et Her- 
miona in angues conuersi sunt. Nam Hermione filia 

15 Martis et Yeneris dicitur fiiisse. Dicuntur autem in 
angues conuersi propter occisum draconem, qui erat Marti 
consecratus, ex cuius seminatis dentibus dicitur acies ar- 
matorum surrexisse (FbVc^ 

188. §Incredulus odi (7cf)] Idest non credens 
20 sic debere fieri, ac per hoc spemo atque contempno 

(rbVc^ 

190. §rabula q. p. u. e. sp. r. (c)] Idest quae uult 
X>osci a populo et reponi spectanda, ut denuo agatur, idest 
quae uult in auctoritatem uenire (Tb Vc^ 
^6 191. §Nec deus intersit {rV^'\ Subaudi fabulae; 

idest non debes inducere deum in scena, nisi sit causa 
subueniendi siue puniendi. AUter: tum demum, inquit, 
inferri debet deus, cum digna res interuentu eius expri- 



3 aut] om, ct habundat FV^ abundat cj, euan. b 

4 nescio cm ante quamuis exiderit aliquid ut 'est sensus' 

5 facias geri] facias cS 8 factis V] &*ctas7 facta c^ PaiUy 
in scena cf 10 idest y <m. rVc^ 11 haec — meimeras] 
hac mediis et memeriis V om. c£ 18 surrezisse P] euan. h 
om. 7 nata essec^ 22 lemma inV: Fabula qposci 25 sub: 
— ideBt] om. c? ab y om. rV ^^ aji^M Y^tlscenam r 

8cenu c cetertm cf. appar. u. Vft^ "Kva^ «^ \si xj^ ^aics^ 

niBi cf 27 tum — occidit\ ex PcwTPhi. 



DE ARTE POETICA 341 

mitur, alioquin male ponitur inter eos, ut siquis seruum 
suum uult occidere, sed magis cum filius patrem aut pater 
filium occidit. Item: tune, inquit, persona numinis debet 
interseri, quotiens adeo difficilis res est, ut nisi interuentu 
numinis explicari non possit; ut habemus apud poetam 5 
ingressum fuisse Tumum castra Troiana illicque multas 
c<^a^des inpune fecisse; incredibile est solum ijsta omnia 
implere potuisse; uidit hoc poeta nimis arduum et sub- 
iunxit {Yerg, Am. ATHII 764): 

Huic luno uires animumque ministrat (PFcf 10 

192. *Nec quarta loqui p. 1. (cj)] Non dixit 'taceat', 
sed *non laboret in loquendo', scilicet quo apertior sit 
dictio. Quarta persona quando inducitur, debet aut non 
omnino loqui aut non multa loqui. Inducitur autem, aut 
ut annuat aut ut ei aliquid imperetur {Fc^ 16 

^Loquentes uero, idest qui ipsam fabulam narrent, 
non amplius quam tres, licet aliter reperiatur in com<^o)ediis 
et trag<o>edus (P cons. Porph. 

193. 194. *Actoris partes chorus o. u. d. (J")] 
Quando uir agit, uirorum chorus debet induci. Chorus, 20 
inquit, non multarum personarum actus defendat, sed unius 
suscipiat. Non ideo, inquit multamm personarum partes 
suscipiat, quia in choro multi sunt, sed uirilem partem 
tueatur, hoc est unius uiri. [Virili autem non aliqua re 
tuta, sed quod unumquemque contingit.] Est autem ordo: 26 
chorus defendat partes actoris et ofElcium uirile. Alii 
sic exponunt: etiamsi mulierum chorus sit, eodem nomine 
appellatur, nec interest aliquid, an mulierum sit chorus 
an uirorum, dummodo uerba conueniant {Fbc^ 

1 inter eos ut y] inter eos rVci in eos Porphyrionis 
codex Z7 ut in eo Porph. edii. 2 set y 8 inquit r2 corr.c]^ 
inquid FV 6 non y] om. rV, post ut insertmt c^ 6 tro- 
iana castra r 7 inp: F] imp: Vct est] om. y 10 hxvift 
iuno Verg.'] nunc iuno c£ nunc V inno P Vi ^^^ ^^ n 

apeiHor] apidor rc^ 1% ant non tc\ tvoh •i ^ tv«^\ 

16 ideatj uel y 25 set y 28 an'^ om. r euai^.^ 



342 SCHOL.rFINHOR. 

194. Defendat (Fcf)] Fungatur {rV 
§<^Neu quid medios intercmat actus^] Mire dixit; 
neue, inquit, ipse chorus inter medios aotus aliquam rem 
oantet incongruam, idest id canat, quod ad praesentem 
6 rem aptum sit {FVci 

§Idest nec ohorus aliquid discrepet ab argumento 
neque aliquid inter medios actus debet absurde cani, idest 
inter actus uiii ne inducas chorum mulierum (TVc^ 

196. *Docet, qua causa chorus debet induci: ut 
10 faueat bonis et consilietur amice (r'ci 

197. *Et regat iratos (?)] Compescat (l^ct 
♦Peccare t. (cf)] Innocentes (J^^rftv^ct 

198. *^Salubrem', quia ibi semper incolumis salus 
est, ubi est iustitia {r'cS 

16 199. §Otia portis (F)] Idest pacem, quia in pace 

portae patent, ut (Verg. Aen, 11 27): 

Panduntur portae; 
[et] contrario {Aen. Vm 385. 386): 

Quae moenia clausis 
20 Ferrum acuant portis (r^Vc^ 

♦Hle tegat commissa (cj)] Idest non palam faciat 
credita consilia (r^hc^ 

202. *Tibia non, ut nunc, ori. i. t. (c)] Docet pro- 
cedente tempore multa mutari. Tibia ante non erat neque 

25 ita omata neque tam multis foraminibus. Tubae emula 
modo uero et omata est et tam multa habet foramina, 
ut sonet quemadmodum tuba. Ostendit autem luxuriam 
recentem et ambitionem natam esse, antiquitatem uero 
seueram fuisse. Nam prius tibia non erat ambitiosa nec 

80 multis distincta foraminibus. Yarro autem ait in tertio 



1 fongatur FV] tueatur cj 6 idest] om. cf nec F] 
ne VcS; 9 BEBIT cod. v IQ wcDi<5ft cC Hor,} amico r 

amiciayv 13 salubrem ycg^ om. xv \t> ^^^Y Y^ ^V^^t^ 
om. r' V 26 tam vcg^ ita r 



ITR 



BE AKK POETICA: 343 

disciplinanun et ad Marcelliim de lingua Latina: «quat- 
tuor foraminum fuisse tibias apud antiquos; nam et se 
ipsum [ait] in Marsiae templo uidisse tibias quattuor 
foraminum. Quatema enim foramina antiquae tibiae ha- 
buerunt; alii (ut Porph) dicunt non plus quam tria (I^cf 5 

204. *Idest paucis spectantibus sufficiebat, inquit, 
breuis tibia ad sedilia populi complenda, quae eo tempore 
adbuc non erant spissa atque densata (T^hc^ 

206. §Vtilis atque (F)] Idest nondum erat utilis 
tibia ad sedilia populi complenda, idest inplere flatu suo 10 
spissa theatra uel aures omnium spectatorum (l^hVc^ 

206. ^ldest ad sedilia, idest ad theatrum pauci con- 
ueniebant (r^hc^ 

209. Vinoque diumo (v)] Ostendit nimiam li<[ber- 
ta^tem, si die uina sumebant, quae nocti et cenis magis 15 
conuenirent (I^hV 

§ Postquam cepit a. e. (c)] Idest postquam c<^o>eperunt 
homines ita epulari uelut in festis diebus et postquam 
coeperunt inpune uti conuiuiis quasi sacris cenis, creuit 
luxuria (F' Vc^ 20 

210. §Placari Genius (Fc?)] Deest Xo>pit' 

(rrct 

Quia diumo uti consueuerat uino (FV 
*<Festis>] Quasi festis (Fc^ 

*Impune (cf)] Idest non contradicente lege aut mo- 25 
ribus (Jfcf 

211. §Acces8it numerisque (F)] Quia antea tres 
erant cordae, post septem factae sunt, deinde nouem 
(r'7cf 

1 et] temere del. CruquiiAS 3 ait om. c^ 8 densata 
rcf] densa Fb 9 idest] om. cj 10 inplere y] implere rvV 
complere c^, beu. 14 libertatem Hauthal] litem F V (nisi quod 
nimia lite r) lite b («ic) 19 inpune rV\ Ym^gvjcftfc VVitX 

24 featis] feriis r 28 nouem T*\ oc\tt c "XMai ^ <^^:3^ X*^ 

euanuit V, decem ^abricius 



TOT 



844 SCHOL. r TOT HOB. 

Kodisque (v)] Idest modiilationibiis; ac si dieecet: 
ut onmia creuenmt pro magnitadiiie ciuitatun et popa- 
lomm, ita auctae sunt etiam tibiae {T' Y 

212. Indootns quid enim (F)] Inperitus rernm po- 
_ 6 pulus (T V 

213. §Turpis honesto (F)] Idest postquam ooepit 
esse indoctus populus, sine differentia coeperunt esse omnia, 
et hac de causa ^ad^ delidas inuenerunt tibidnes, ut 
populus uoluptatibus teneretur. ^Confnsus' autem est 

10 mixtus. Dicit autem causam, per quam creuit licentia: 
propter inperitiam populi, et quia nulla erat differentia 
inter bonos et malos (r"Fct 

214. ♦Motum (t)] Gestum corporis (jyci ex Forpk 
§ Addidit arti (F)] Propter multitudinem foraminum, 

16 ideo et tibiarum supra modum aucta est magmtado 

216. §Vagus per pulpita (F)] Propter gestnin 
^uagus', quia non [in] uno loco neque iam uno modo 
tibicen, sed uarie huc atque illuc sese circumfert {T^fYei 
20 *Per pulpita (cf)] Per tabulas scaenae {T^hci 

*<Vestem>] PaUium {Th 

216. *Sic etiam fidibus u. c. s. ({;)] Idest soni, modi 
insolentiores siue numeri; nam prius tetrachordi erant 
citharoedi (i^cf cons, h 
26 § Creuere seueris ( F)] Antea enim lyra septem cor- 

das habuit tantum, postea excogitata est cithara {I^fYci 
ex Porph. 

§Cithara monochordos fuit, deinde paulatim dextra 

l<a>euaque addentes . . . ponebant tragoediis satyrica dramata, 

30 in quibus salua maiestate grauitatis iocos exercebant se- 

lidest r]ow.vF 4qr=quodF inper: rimperivF 
8 ad edit^ om. F' Ycj; tibicines] <m. r 11 mper: F] 

imper: vVci 18 uno 1: yvfY^ in xmo 1: rc iam uno 1. t 
19 set 7 atque] ow. / 20 per] idest per r 26 est 

r'fc] om. Y 28 monoch: yFJ monocordos vci monocor- 

dia rf 29 addentes fc^ aA^LexS rY-, XQcwiMvm. itoSkMAjt K, 

B&tyTic2k vfVc\ satirica F 



DE ARTE POETICA 345 

ctmdum Cratmi institutionem. Is enim primus Athenis, 
Dionisia dum essent, satyricam fabulam induxit; alia 
autem satyra est illa mordaz, ut Lucilii, Horatii, Persii, 
luuenalis. Hae autem fabulae satyricae dicuntur, ut 
tragicae et comicae {I^fVci 6 

Seueris (l^)] Idest probatis, ad sacra necessariis; 
nam quae sacris adhibebantur, non erant fluxo, quo nunc 
sunt sono, antea, sed austero et simplici {r'V 

217. ♦Tulit (c)] Protulit (rct 

§ Insolitum eloquium ( Vc f)] Idest nouum eloquium, 10 
nouam eloquentiam, hoc est inflatam et non propriam 

(r'Fc? 

*Sic facundia lapsa est in loquacitatem (Jfcf 
§Facundia praeceps (cf)] Facundia est iucunda 
eloquentia, unde facundus <[id^st fatu iucundus. Sed 15 
facundia praeceps est, quaecumque cum ingenti impetu 
fertur (rhVct 

§Eloquentia quoque, quae antea fuerat necessaria et 
utilis circa prouisionem futurorum, c^o^epit fnribimdae et 
Delphicae similis esse, amissa moderatione (rvVc^ 20 

218. ^YtLLium rerum sagax' philosophia prouisione 
futurorum utilis erat [c^o^epit furibunda Delphicis similis 
esse] (rV 

*Vtiliumque sagax (cf)] Inuentrix {I^bc^ 

*Et diuina futuri (cj)] Gnara. Prudentiam siue 26 

philosophiam dicit enituisse studio, quae ita futura prae- 

uidet, sicut diuinatio {I^bc^ 

2 satyricam vc] satiricam FfV 3 satyra vVcQ sa- 

tira rf horatiil om, ct 4 satyricae vf] satyrice Vci sa- 
tiricae F 5 etj om, rF ut edit. 6 Creuere seueris V 
7 fluxo edit.] fluxu P' V 14 preceps ^ est rvV] om. yc^, 
b euanuit iucunda vV] ioc: rc2 in ras. ^, b euanuit 

16 idest K.] estFow. P'cf, euan. b iucxmdus rvV] ioc: 

y6c, iparwn liguet 16 que cuq, y qu§ q; V quae rvb ut 

uid. S que c inpetu r 18 faerat r] pura ac rV <m. ci 
necessaria rv] nec: erat Vct 22 c: — e^i^^ 4e\. "BL. u^ ^oVa» 
iteraia ex schol. antecedente, totim, scKol. om. ajcX» ^^'^'^^ 'wsrv- 
bnnda y cepit faribunda, et r fueris U3id8ii e^t V 



346 scHOL. rrm hor. 

219« ^Sortilegis {c^)] Sortes dantibus, per quas 
futura noscuntur {I^hci 

220. § Cannine q. tragi (v)] Docet, quomodo mu- 
tata est disciplina poetarum; nam primus Thespis tra- 

6 goediam scripsit {T^hfYci 

§yilem certauit ob b. (c)] Hircus fuit praemium 
tragoediae, unde et tragoedia dicta est; tragos enim Graece 
hircus appellatur {rhfVci 

221. §Mox etiam (Fc^)] Non multo post uel alio 
10 carmine Satyros induzit, qui nudi pinguntur, nam docet, 

imde sit nata satyra, ex tragoediis sdlicet (ThVci 

^^Satjros nudauit' idest postea etiam satjram ad- 

iunxit tragoediae. ^Nudauit' autem, quod liberius in ea 

et dicantur et fiant pleraque {ThVci 
15 222. §Incolumi grauitate {yvV)] Garminis scilicet; 

et asper tragoedus ita admiscuit iocum, ut seueritatem 

seruaret incolumem (JfFcf 

§ locum t. (v)] Idest quamuis esset asper, sic iocatus 

est tragoedus per satjram, ut non amitteret grauitatem. 
20 ^Asper' autem seuerus, et boc ad habitum retulit, quia 

proteruia quaedam in satyricis et dicuntur et fiunt 

{rhVct 

222. 223. §Eo quod iUecebris (vc?)] Ideo ad- 
miscuit tragoediae satyram, ut per inlecebras teneret 

25 spectatorem. Antea non uoluptatis causa inuenti sunt 
ludi, sed religionis; ideo satyram admiscuit tragoediae, 

2 pnoscuntur 6 4 (thespis recte r corr. v) 6 pro l.YHem 
certauit ob h.vFf hoc exhihent: Cantauit ob hircum (hyrcum v 
h.g) 8 appell: dicitur rhf 9 uel yVct] idestr om.veu.h 
10 satyros hvVcSj satiros F 11 satyra hvVc^] satira F 

ex] eivVetian. h 12 satyros v6Fc^l satiros F eatyrani 

yhvVcS] satiram r 16 incolumi vFcfj incolomi F 19 sa- 
tyram v6cf] satiram FV 21 protemia r corr, v] propteroia 
r pr. y propter uia F protema c^ eth ut uid., aed euanuit; cf. 
Auson. Mos. 172 et perioch. Odyss, 22; pro proteruia cont. ^om- 
^^ satyricis r] satiricifi b &«.tynAo« v V aatiricos y sa^ros e^ 
24 tragoedi& satyrae h aatyxaxcL t vYc^ ^<d^ax»:isi. i Vss^s^tc^ 
bras yvV] illecebras r b c g ^^ ^Wcr»»^ "b^wYc^ «^Norwa. T 



DE ARTE POETICA 347 

quia spectator erat ^grata nouitate' retinendus, qui spectator 
ueniebat post sacrificia iam pransus, iam potus. Inlecebris 
autem, quia babet satyra inlecebras, quae iocum continet 
et risum mouet (I^bVcS 

224. "^(^Functusque sacris)>] Aut obseruantia et sacris, 6 
aut feriatus et omnia neglegenter accipiens (Jfcf 
♦Exlex (6)] Securus, sine lege {I^hc^ 
226. § Verum ita risores (vF)] Ita debet admisceri 
satyra tragoediae, ut personis suum decus seruetur. ^Ri- 
sores' Satyri aut quia risum mouent aut quia rident res 10 
bumanas (l^hVcS 

♦Commendare (v)] Insinuare, dicere (2^6 
§Commendare (21)Fcf)] Scilicet spectatoribus: onmia 
enim, quae dicuntur a poetis, ita debent dici, ut com- 
mendari uideantur, idest ut libenter accipiantur. ^Dicaces' 16 
autem iocosos, liberos, ad dicendum mordaces (J^ftFcf 

226. *Cum ludo, uidelicet cum satyra {l^ci 

227. *Ne quicunque deus, quicunque adbibebitur 
beros (f)] Subaudis: in carmine tuo, o poeta {FcS 

229. *Migret in o. h. s. t. (c)] Hoc docet, ut con- 20 
sonantia dicamus {rhc^ 

*Humili serm. (v)] In humilem modum, idest ne 
humiHter loquatur. Tabemas autem bumilia cubilia siue 
casas dicit {l^cS 

230. *Aut dum uitat h. n. et i. c. (cf)] Ne, dum 26 
facis illum humilitatem uitantem, facias [illum] inter nubes 
caelumque uersari {l^c^ 

281. *EflFatire (vcf)] Hic emittere. Proprie autem 
^effutire' est inepte loqui {r^c^ 

2 potus rb] pociisF potatus vct illec: rbct 3 sa- 
tyra vVc£] satira F man. b illec: rcf cmow. b 5 obser- 
uantia et sacris] obseruanda sacra ct; fort. leg. obseruando 
sacrificia 8 ita in Umm.om.V 9 satyra vbVc^] satira F 
10 sai^Ti vbVct] satiri P res rident c^ \S> ^<s,^v^^\!tes£\ 
aapiciantar ei; 23 cubilia humilia v «^4 ^cv\.T\om.*fv<i.'«;, 
26 illmn om. c£ 



348 SCHOL.rFINHOB. 

*Illum ait tragicum poetajai, quem non decent lenia; 
raro debet satirica scribere, et si scribet temperate, debet 
Batyronim procadtati satisfacere (I^ci 

232. "^Vt matrona festis diebns saltare iussa cam 
6 nerecundia moueri iubetur (I^oJ; 

*Yt festis matrona m. i d. (o)] Sunt enim quae- 
dam sacra, in quibus saltant matronae, sicat in sacrificiis 
Matris deum (f^fci 

238. ^Proteruis (c£)] Aut quia uitia notant aut 
10 quia student risuL Nam et ipsa tragoedia paulum pudi- 
bunda debet esse, quae miscetur satyris (I^fcJ; 

284. *Non ego in. (o£)] Non tantummodo rustica 
et propria uerba [et nomina] quaero in satyris, sed etiam 
decus personarum {I^ci 
15 *Inomata (yc) ^et dominantia nomina^] Yt ^pesti- 

litatem' ueteres usurpata auctoritate, aut quae Graed 
kyria uocant, aut quae reges loqui solent, idest tumida 

*<Inomata>] Propria (jgiloss. b 

20 *Et dominantia nomina (o^)] ProiHrie significantia. 

Dominantia enim nomina sunt, quae propriis uocabulis 
nuncupantur, ut libri, capsa, pagina. Haec autem non 
adeo propria sunt, ut: uirtus me fregit Aeneae, quod est 
Aeneas (I^c^ ex Forph. 

26 *Sensus est: ego, inquit, non uerba sola amo, quando 

satyras scribo, quae sunt inomata et dominantia, idest 
paulo sordidiora et ipsis Satyris congma; dominantia autem, 
quae, nouitate inflationis assumpta, sua tantum auctori- 
tate nitantur, sed et ea, quae babeant aliquem omatum 

30 et non omnino sine auctoritate sint, ut regum sermo 
est (r'cl; 

7 in qaibus] quibus c ^ sacrif :] sacris ct 11 miBceatur c t 
13 et n: yv om. rc£ 16 ueteres usurpata auctoritate (auete- 
ntate v) P'] om. cf 11 Vji^a. v\ c^^ irt c^tria c ciria y 
Aut q: r;J ea que r: g \dfe«^ om. cX» *tfi\^Tv ^saj^'^ 

JPorph.] Jibricosa y lubxicoBa rvcl; '^"^ ^^^ 1 



DE ARTE POETICA 349 

236. *Sat3rrorum (c)] Pro satyrograpliorum (rcf 

236. §Nec sic enitar (v)] Idest non sic uolo esse 
differentiam inter satyricum et tragicum, ut in moribus 
nulla sit differentia, ut eodem modo seruet aetates saty- 
ricus, quemadmodum tragicus (r" Vc^ 6 

§Idest nec sic uolo discrepare satyram a tragoedia, 
ut persona non habeat decus suum (r^Vc^ 

^Satyricam fabulam sic ait scribi oportere, ut sit 
inter seueritatem tragoediae et lenitatem (leg. leuitatem) 
com<]o^diae medio temperamento figurata (F' Fcf 10 

*<Colori>] StUo (r 

237. *Dauus (cf)] Induxit hic comicam personam, 
cum de satyris loqueretur {F^c^ 

238. §Pithias (F)] Quae ausa est eludere dominum 
suum; non dicit de Pythia Terentiana, sed quae apud 15 
Lucilium Qeg, Caecilium) tragoediographum (leg, comoedio- 
graphum) inducitur ancilla per astutias accipere argentum 

a domino; nam fefellit dominum suum et accepit ab eb 
talentum (ryVci 

*Pi[n]thias (v)] Haec eadem meretricula rapax, ut 20 
Thais, quae lucrum fecit {l^fc^ 

*Emuncto (c)] Deriso, eluso, ut {Terent, Phormt 

nn 4, 1): 

Emunxi argento senes (P^cf cons. h 

239. *Dicendo *custos' grauiorem personam osten- 26 

dit {r'ct 

*<Dei>] Liberi, quoniam ipse eum nutriuit {r'c^ 

1 satyr: rcS] satir: y 3 satyr: rvVc^] satir: y 

6 satyram rvci] satiram yV 8 satyr: rvVc] satir: y 

9 em.K. 10 medio rvci]<m.yV 12 uu. 287— 833 BEFICIT 
cod. b 16 (pythia r J) quae y]jim. rvf Vci 16 Cae- 

cilium OreUi prob. Btbbeckio fr. XXXYII; lectionem codicibus^ 
tradiUam defend. L Becker mus. Bh.Y (l^^l^ p. "i'^ %q.. 'i^- W 
cii!] JBoit c^ 22 deriso elii8o"\ deVaao c^ '^^ ^'bws^ 

aenem d 



350 SCHOL.r'FINHOR. 

240. §Ex noto fictum (VcS) carmen s. (ff] Arga- 
menta satyrica ex tragoediis notis confingam (r" Vci 

§Idest fingam carmen, quod ex nota possit esse 
materia, idest ita fingo carmen et ita compono com^o)e- 
6 diam ex notis rebos, ut quiuis existimet se posse imitaii 
{r'Vci 

241. 242. §Laboret ausus idem {yvhVct}] GQm 
adgressus fiierit; nam uirtutis est ita scribere comoediam, 
ut imitationi facilis uideatur, ^dif&cilis si^t ezsecutioiiL 

10 Quis enim nescit modum litigandi, quomodo obiurgat pater 
filium, adulescens irascitur meretrici et alia huiuscemodi? 

{r'})Vci 

242. §Tantum series (7)] Idest ordo rerum, di- 
uisio operis, ordo uerborum, olwyyoiUa^ compositio aer- 

15 borum, idest tantum ualet ordo et compositio, ut eas 
difficile sit imitari {I^Vcf; 

243. §De medio sumptis (v)] Idest rebus, quae 
aptae sunt comoediae. Nam de medio, boc est ex noto 
sumptae scribuntur; aut ^sumptis de medio' idest de his, 

20 quae nota sunt sensibus seu uerbis aut ex serie et innctura 
uerbomm {1^ Fcf 

244. §Iudice Fauni (F)] Aut iudicium meum ca- 
ueant, aut iudice me, idest poetae deducti de siluis time- 
bunt iudicium meum: ita sum optimus iudex. ^Deducti' 

25 autem ^de siluis' ideo dixit, quia solent poetae dicere in 
siluis agere, idest in Helicone et in aliis similibus lucis. 

1 in V lemma fcUso loco ad u. 286 adscriptum 2 saty- 
rica rv£] Batirica yVc 3 carmen — compono] om. c esse 
materia possitF 4 fingo rV£] finga v «compono] om. 

etiam j; 7 ausus idem r] autem yvbVc£ 8 adgr: yV] 

aggr: rvh^ agr: c 9 imitationi — exsecutioni] imit («c), 

deinde lacima in r difficilis sit exsec: K.] et executioni 

difficilis edit. et ex:, om. difficilis, Vci ex:, om. et et dif&cilu, 
yvh exsecntioni yvh exsecucioni V executioni c J 1 B idestj 
om. cS 20 seu rFcQ aiae ^v ^^ dA\<ym. c^ 26 de] 

om. cS ideo — flihiia\ om. 7 ^\act^ ^%^^ t^ ^^\ Hq».- 

thal 26 agere] et agere ct 



DE AETE POETICA 351 

Timebunt ergo, ne uideantur non uti poeticis uerbis, ne 
iUos uituperem, quasi utentes forensi oratione (T' Vc^ 
*<Fauni>] Pro Satiris posuit (r 

245. *Aliud praeceptum, idest non debent iocari in 
poemate, ut nati in triuiis uel in foro uideantur, hoc est: 5 
habeat modum iocus eorum, idest ne sint nimium deli- 
cati, sed habeat seueritatis aliquid carmen ipsorum {T^fci 

*<Paene forenses^] Idest ne uulgares uideantur (J 

246. *<Iuuenentur>] Luxurientur (JT' 

247. §Aut inmunda (v?)] Idest non propria, non 10 
Latina, sed inmunda et ignominiosa, naxa zo airvo. Ne- 
cesse est enim, ut inmunda ignominiam trahant (r^fVc^ 

248. §^Equu8' equestris [ordinis] dignitas, <(^pater'> 
senatoria, unde ^patres conscripti'. ^Bes' autem census 

et patrimonium, ac per hoc honestiores et docti (r' Vc^ 15 

249. *Nec siquid fricti (v)] Idest neque probant 
equites Bomani, siquid laudatum fuerit a uulgaribus (T' 

§Vnde etiam trimetris (cf)] Sensus hic est: iambus 
citus uoluit sex pedum uersum trimetrum uocari, cum 
soleant poetae pedem unum ^metrum' uocare. lambus 20 
uoluit duos iambos metrum uocari propter suam celeri- 
tatem. Quaeritur autem, cur trimetri appellentur, cum 
senos accipiant pedes? Quoniam tanta breuitas est eorum, 
ut iunctura pedes binos accipiat (r' Vc^ cons. Forph, 

*Trimetris (v)] Ex sex iambis tres diiambi facti 26 
sunt (r' 

264. §Primus ad extremum similis sibi (cf)] Ordo 
est hic: primus ad extremum similis sibi pridem, non ita 
nunc. Sensus autem hic est: primus iambus aliquando 
usque ad extremum erat sibi similis, idest antea totum 30 

7 ipsorum P'/] illorum ct 8 idest] om. r uideantur 
uulgares r 11 xam tb aiyt^] xccraTdccvtov F' om. f KdJTdi' 

TO^Y V, lacuna in c£, sed in hoc adcUtum aut o. v. 13 or- 
dinifl Vct om. F' 18 sensus hic e8t\ ow. c^ ^^ ^stsssiMiw^ 
eat r VPorph.] eat breuitas 5 c g ^^ ^«^ \i\<i Wc^Vvi. 'w?^ n 
eat rp ad extremum] om.Vct 



362 SCHOL. r F m HOR. 

iambicum metrum ex iambis constabat, nunc [antrai] ad- 
hibentur etiam nothi {JTVci 

255. §Tardior ut p. (c^*)] lambicum metrom, ut 
paulo tardius resonaret, in inparibus lods, [piimo, tOTiio, 

6 quinto] suscepit spondeum; nam ante soli iambi pone- 
bantur (F' VcS 

256. §Stabiles (Fc£)] Idest tardos, ad compara- 
tionem iambi tardiores, cunctatiores (r" Vc^ 

258. 259. §In Acci n. t. a. ($)] Accius et Enniiis 
10 legem metri in fabulis minime seruauerunt: nam quosdam 
uersus longiores habent {r^fVc^ 

260. §In scenam missos cum magno p. u. (()] 
S^a^pe uersus quamuis magnum sonantes reprehendit 
iudex, aut quasi sine cura factos, aut quasi sine arte, 
15 quia non sufficit, si magnum sones, sed debes etiam eom 
arte scribere et cura. Monet, ne aut neglegenter scii- 
batur tragoedia aut inperite. Multi, inquit, uituperant 
uersus missos in scaenam aut celeres aut imperitos (jyVcl 

Pondere uersus (F)] Tragoediae scilicet. Vult 
20 autem ostendere, quod admittitur etiam ad tragoediam 
spondeus {T^V 

261 • §Oper<(a)>e (F)] Celeritas, idest neglegentia 
aut inperitia uituperatur in tragoedia {lyhVc^ 

262. §Criniine turpi (F)] Quia aut neglegentia 
25 spondeos non admiscet aut per inperitiam in incongruis 
locis ponit. Dicit spondeos Enni quoque uersus crimine 
premi {F' Vc^ 

264. §Et data R. u. (v)] Quia quemuis facit pro- 
num licentia peccandi. Nam Ennium uidetur carpere, 

1 autem om. rci 4 in] om. c^ inparibus y] im- 

paribus rvVct primo — quiDto] om. rvVc^ primo K.] 
•i- = idest, mendose pro L = primo, y 14 qnasi] om. cf 

15 set y 17 inperite V] imperite cett. 18 sc^nam r] 

Bcenam cett 22 celeritas] om. cS 23 inperitia y] imper: 
rvVct 24autyom. c^ 'ib \^«rs.^^m •|<i\\3ca.^i:: rvF{ 

inj om. ci 26 enni rv\ emii\ -jc^ «cJcca.Y 'fc»* ojs»» — «« 
perejuidetur autem enmum cwn^^c^ci^om.Y-fiffOTS^wViwiM»^^ 



DE ARTE POETICA 353 

quia Bomanus poeta non debet ueniam petere; nam debet 
^mnmus esse {F' Vc^ 

265. §Idcircone uager (v)] Non seruem legem car- 
minum, si non iudicatur de erroribus poetarum? Ideo 
ergo scribam non seruans legem poematis neque ordinem, 5 
quia uenia datur? (r^Vc^ 

266. 266. *Visuros p. p. t. (c)] An cum putauero 
omnes uisuros mea peccata, ero tutus? {JTcS 

267. 268. §Vitaui denique c. (cf), non laudem 
merui (v)] Quodsi culpa caream uersuum, numquid et lO 
laudem mereri possum? Data, inquit, uenia culpam uito, 
non laudem promereor {I^VcS 

268. §Exemplaria Graeca (F)] Gfraeci enim optime 
et caute scripserunt; eos legite et ipsos sequimini; nam 
Latini inmoderati sunt (F' Vc^ 16 

270. 271. *Quasi antOi^ypopborae modo respon- 
dit (r' 

*At uestri proaui Plautinos et n. et l.s. (f)] Plautum 
ait frustra ab antiquis probatum, cui et sales et metri 
scientia defuit (r^/*cf 20 

§Patienter utrumque (7)] Patienter [autem] utrum- 
que laudauerunt, ne dicam ^temere', 'stulte'. Debuerunt 
non patienter laudare^ quia inmoderatus est et in metris 
et in iocis. Ostendit autem non recte in omnibus antiquos 
poetas fuisse laudatos (I^fVct 25 

272. §Si modo ego et uos (F)] Idest siquidem 
nos scimus discemere mala a bonis. Hoc autem dicit: 
si auditores sciunt audire, non debet poeta inmoderatus 
esse {r^VcS 

1 nam debet s: esse r'cf| om.V 3 non — ideo r'ci] 
om.V 16 inmod: T'] immod: VcS 21 pac: V autem 
yvV, post utrumqne pon. cj enim f om. r 22 et straltA t 

uel stulte f deDueront] quem debuerxm^ cl; '^'^ \saQ.\ '^,'^^\ 
imm: vf^lm: c 24 iocis] uociBV uocia %oiiO c^ '^^ ^sjcsaafeS. 
egse c^ 28 immoderatos vV^ imv c 

rgBVl>AOSOMIB BOBOLZA. ZS HOBJLTXVH. TL ^ 



354 SCHOL. rvm HOE. 

378. Seponere dicto (7)] 'Lepido dicto' id»t 
ioculariter dicto uel acrimonia, idest prudesitia et urbasi- 
tate sensuum (ryv 

274« §I)igitis callemuB et aure (7)] Scimus. Bi- 
6 gitifl autem pro arte ritbmica et numeris, ut (corM. 
nn 6, 35. 36): 

Lesbium seruate pedem meique 
Pollicis ictum. 

Digitis autem et aure, quia sonus metri poUicis skepiia 

10 et auris perceptione probari solet, unde et daddli pedss 

quidam dicti sunt; et ipsi pedes inde appellatL sont^ 

quoniam sonum metromm pulsn pedis nostri adiunamus 

{ryvct 

276« §Dicitur et plaustris (7)] Ante enim dioii 
15 in plaustris constituti circa uicos tragoedias dicebant 

ir'vcs 

"^Et plaustris u. p. T. (c£)] Tam multa scripsissey 
quae posset plaustris aduehere (T^ci 

277. §Quae canerent (v)] [Et boc] ad chorum re- 
20 tulit, quoniam tragoediae choros habent {jT' Vc^ 

*Peruncti (v)] Delibuti; nondum enim usus inerat 
personarum (1^ 

278. *Pall<a>eque repertor <honestae> (v)] Quo- 
niam palla non nisi honestis personis datur (l^cl 

26 279« *Et modicis i. p. t. (c)] Ostendit scenas antea 

non fuisse grandes (I^cf 

2S1 sq. §Non sine multa 1. (v)] Quia nominatim 
appellabantur principes ciuitatis a comoediographis, alii 
ad honorem, alii ad iniuriam (T' Vc^ 

5 autem — digitisl om. cf propter homoeoteleuton pro 
arte rithm: K. uid. stua. Vmdohon. 1901 p. 119] pro arithme- 
tica r pro arte rithmi f pro arte pithmica v pro artibuB me- 
tica Vom. ct parte rhythmica (I) Pauly et Hau4ihdl ut rf] 
om. yvV 9 Bonus yc^ 8ono% rvf V \\ «»•. eunt ycJ] sunt m. 

rvfV 14 eniml (m. r i^ ^\.^io<i c^, w.. wu. ia Ammml 

in V: Laude sed m tiiciuni 



DE ARTE POETICA 355 

282. §Sed in uitium 1. (v)] Licentiam habebant saty- 
rici mores cuiuscumque scribere, antequam lex a senatu lata 
fuisset; ergo in uituperationem chorus erupit, quod, liber- 
tate sublata, uitaperare desiit. Aliter: postea uituperari 
coepit ipsa com^o^dia, quia libere maledicebat et re- 5 
prebendebat mores bominum, et hac de causa lege probi- 
bita est ^*^^ Itt' dvofuxrog ksyofiivri^ quae nominatim male 
loquebatur, idest maledicebat. ^Yetus' autem dixit ad 
comparatLonem eius, quae postea inuenta est. Yetus ideo, 
quoniam, postquam uitium incurrit et amisit choros, 10 
neoterica appellata est, licet primum inuenta, sed post 
tragoedias {I^Vci 

283. §Etuim(vc£)] Insolentiam, iniquitatem; dum 
enim in comoediis suis aliquos carpunt, uitium incur- 
rerunt. Ante uero in com^o^ediis licebat libere lace- 15 
rare, quod postea lege prohibitum est; quod factum est 
sub Augusto (r^Vci 

284. §Iure nocendi (Ff)] Lacerandi, quoniam 
sublata auctoribus loquendi libertas {JTVcj; 

286. *Liquere poet<a>e (F)] Hoc est: et Latini 20 
scripserunt istiusmodi comoedias, in quibus nominatim 
maledicebant (P' Vc f 

287. §Domestica facta (Fcf)] Priuata. Idest uo- 
luerunt uti suis. Et cum desissent postea nostri Graecos 
imitari et historias Latinas scribere, laudati sunt (r'Vci 25 

288. §Yel qui praetextas (F)] Idest et qui prae- 
terfcas fabulas fecerunt uel togatas, memerunt nimium 

1 satyrici r'cS Batirica F 3 libertate — maledicebat] 
om. i 4 desiit rvc\ desit y defoit F aliterl uel c^ 

7 i] in 6v6iiato9 UyofLivri JST.] enOMOMi^TOeAeTOMeNe T' 
FNOMATO€AerOM€MH • F; spatium relictum mcf, 6voiLaxonoitu 
Pauly et Hauthal; in 6v6^xog i} Xsyoiiivri Wessner, Unter- 
suchitngen zur lat SchoUerditteratur, Bremerhaven 1899 p. 4 
9 uel uetus ideo vc^ 11 appellatal nominata y 15 la- 
zerare F 19 auctoribns ycS] actoribua rvV *I^ ^-ra.^^ 
om. eS 24 deBisBent] dedissent V cepiftaed c ^i^-^Sse»^'^ X» 
^0 vel cff uobF 21 nimium codd^ non mmVmxsLm ed.\t, V^^^^ 
mmimian Jffor.) 



356 SCHOL.rriNHOB. 

decus. Praetextam quidam dicant tragoediaiiL, togatam 
autem comoediam. Alii autem dicimt praetextam et 
togatam com^o^edias esse, sed togatas, in quibas sunt 
Graeca argomenta, praetextas in qoibus [sunt] Latma 

6 {ryvcs 

§ Docuere togatas (F)] Praetextas et togatas scripse- 

runt Aelius Lamia, Antoi^us Bufds, Oneus Melissus, AM- 

canus {leg. Afranius), Pomponius. Gomoediamm genera 

sunt sex: stataria, motoria, praetextata, tabemaria, togata, 

10 palliata (r^fVc^ 

389. 290. § Nec uirtute (vc)] Non minorem con- 
secuti fuissent Latini gloriam ex eloquentia, quam ex 
armis, si in corrigendis carminibus laborare uoluissent 

{rvci; 

15 291. § Limae labor (v£)] Idest expolitionis et emen- 

dationis; Ihna enim nitidius facit, quod fuerat scabnun. 
Limam ergo pro correctione posuit translatiue, hoc est: 
si carmen suum unusquisque emendare non fastidiret 

.. {rvct 

20 291. 292. §Yos o Pompilius sanguis ({:)] Idest 

Pisones. Ab ipso enim originem trahebant. Calpjs filius 
est Numae Pompilii, a quo Calpumii Pisones traxerunt 
nomen {I^fVcS ex Porph, 

294« *Perfectum decies (v)] Finitum, ut, cum iam 
26 perfectum uideretur, non decies emendauit (J^ 

§Ad unguem (i^Fcf)] Tractum a marmorariis, qui 
iuncturas marmorum ungue pertemptant. Alibi {serm, 
I 5, 32. 33): 

Ad unguem 
30 Factus homo. 

1 tog: autem c:] comediamF c: togatam d 2 alii — 
comoedias] om, y dicuiLt\ om,V 3 set y sunt Vf] 
om. F, 'post argumenta pon. cl; ^ «qsj^» \\ ^m^.rvVcl 

6 flcripsemnt r'f\ om. VcS V^ ^^^\a» ^^^^«•i».nn 

pei/eata vf del. Cruquius l^ Y^Jootocq. v 



DE ARTE POETICA 357 

Ad unguem autem ad perfectionem , ad examen, hoc est: 
ad perfectum iudicium. Hoc ergo dicit: reprehendite, o 
Pisones, illud carmen, quod neque multum tempus neque 
litura correxit {l^fYci 

295. §Ingenium m. q. f. a. (c)] Quia Democritus 5 
dicit plus ualere ingenium quam peritiam, et quia dicit 
non bonos poetas esse, nisi qui insaniunt; hoc idem et 
Plato {com, Porph^. Aliter: Democritus ait poetam non 
arte fieri, sed natura nascL Ergo quia Democritus feli- 
cius putat ingenium arte, ideo miseram eam dicit Horatius 10 
et propterea multi fingunt furorem, ut poetae uideantur. 
Misera autem est ars, siquidem non meretur poetae nomen 
accipere, qui habet artem, nisi qui habuerit ingenium; 
ingenium solum non sufficit ad poeticam, ars non sufficit. 
Verbi gratia: sunt genera quattuor poetarum: est altus, 16 
est medius, est tenuis, est et grandilocus. Tenuis et 
medius arte fiunt, magnus et grandilocus natura {ryVc^ 

297. *^emocritus^] Iste est Democritus, a quo secta 
est orta ^EniKOVQBla^ qui multa physica scripsit {F^c^ 

*Non unguis ponere curat (f)] Non uult poetas 20 
philosophorum more incedere. Notat hic imperitos, qui 
putant poetas optimos esse eos, qui sunt demisso capillo 
uel barba {r'ci 

299. *Barbam in singulari numero mentum, in 
plurali hyrcinas dicimus {ci 25 

300. §Si tribus Anticyris (v)] Anticyra dicitur 
insula, in qua multum nascitur ellebori et cicutae. Hoc 

1 ad xmguem] om. yc^ autem] om. yvcS 8 aliter] 
uel ct 9 set y 10 horatiuB et Tj horacius et / homines 
et V et homines cj 18 habuerit r'/*] habeat c habent V 

habet J 14 ad poetioam — sufficit] om. f propter homoeote- 
leuUm ars non sufficit r] non ars cj ars sufficit vvV 

16 quattaor rf] om. yvVcS 16 et] om. cj gxandilocus 
yfV] grandiloquus rvc^ tenuis et — iLQ.t\aA?^ wk. «v 

17 giandilocus y/V] grandiloquus rcf l^ *E.itv«.o'«^%W 'KA 
en/KO/P€f y eniKVPe^C r epicurea v\ in ct spatlwm TeV\xit\ww. 

^6 aDtychis p 



358 SCHOL. r F IN HOR. 

ergo diasirtioe (leg. diasyriice) dioit Horatius: si non 
totonderit caput, nom^ poetae nanciscetur, quod eapiit 
non sanatur tribus datis dleboris {T^fVei 

Item: Anticyra insula est, in qua ellebomm nascitiir, 

6 quo sanantur inuaHdi et insani {cons. JPorph,). Tribus 

ergo pot<[ionib^us accipiamus, aut multo elleboro (T^fT 

801« §Tonsori Licino (Fof)] Licinus tunc dice* 

batur tonsor opinatus, quem postea dicunt fiaetam sena- 

torem a Gaesare, quia dicebatur nimium odisse PompeiimL 

10 Et est sensus: si non conmiiserit tondendum caput Licixio; 

quem tres Anticyrae curare non possunt, adeo insaaum 

{ryvcf; 

802, §Qui purgor bilem (Ff)] Idest qui propter 
purgandum bilem rado caput meum, qui catharticum ac- 
15 cipio ad purgandum me {cf. Forph.). Aliter: qui puijgor 
bilem pro bilibus purgor, idest qui curo sanus esse, com 
sciam a Democrito eos ueros poetas iudicari, qui sunt 
insani. Aliter: *purgor bilem' coleram reicio potionibus 

{r'Vct 

20 303. §Poemata uerum (F)] Idest nemo esset magis 

in opinione poeta, si essem demisso capillo {l^Vct 

304. §Nil tanti est (F)] Idest nullius momenti 
sum, quoniam non sum demisso capillo, et qui, per sin- 
gulos annos coleram purgo. Dicebatur enim melancholicus 

25 fuisse Horatius. Aliter: uerum nil tanti est, idest non 
curo, sed contempno dici poeta; ac si diceret: non pos- 
sum poeta esse, ut contempnam curam corporis mei 

(r'vct 



1 dicit] om.V 4 item] om. f 6 potus r' fV]em.K. 
8 opinatissimuB cS H curare non p: Jr /*] non possunt cu- 
rare c ^ non possunt F 13 idest qui] om. c£ 14 catarticum Ve 
carthaticum r cataraticum S citharticum v carthiticum / xced^cc^ 
TLxdv Porph. 15 aliter] uel vc£ 16 purgor] om. et 

18 aliter] uel cf 2S qui V'\ c^joio^ Y ow,, t^ 24 coleram 

rciJcoler&yvV melanc^oUcuaV^-ms^aaaa^^ w»X. "l^i&idis^ 

uel cS 26 set y 



DE ARTE POETICA 359 

305« §Exortita Qeg. Exors ipsa) sec. (v)] Idest 
lae non habet munus et officiuxn ad secandnm, aut quae 
n habet officium secandi a natura tributum {T' Yci 

§Exors ipsa] Vt {Verg, Aen. V 534): 

Exortem ducere honores (jTVci 5 

309. § Sapere est et principium (vc?)] Idest copia 
rborum, quae debet sequi principia. Contra illos, qui 
3unt poetam insanire debere, hic ait: ut possis recte 
ribere, pnmum opus est sapere (l^VcS 

310. § Socratic<a>e c<h>art<a>e (v)] Idest libri. 10 
. hoc dicit, ut sapias. Docet poetam non debere ex- 
rtem esse philosophiae. Item aliter: poema constat ex 

et oratione: res ex philosophia originem trahit, ut 
aiecepta contineat {ex Forph.)* Hoc ergo dicit, quod 
n inuentam uerba etiam non inuita secuntur, idest tunc 16 
rba non desunt, cum habueris, quod dicas. Et PoUio 
)m dixit: Male hercule eueniat uerbis, nisi rem secun- 
r (rfVcS 

311. §Prouis[s]am rem (v)] Idest non laborat 
eta loqui rem sapienter inuentam. Menander, cum iam 20 
)ulam disposuisset, etiam si nondum uersibus adomas- 

i, dicebat se tamen iam conplesse (F' Vc^ 

312. § Qui didicit p. q. d. et q. a. (cf)] Idest qui legerit 
ros de officiis, idest 7t€Qi9um&v (leg. mql xcif^xovTcoi/) ; 

ostendit poetas imbui debere philosophiae. Dicit autem 25 



2 ad secandum — officium] om. cS 4 exors ipsa K.] 

>rtita r' V om. cf ut] om. cf 6 exsortem v hono- 
QCf 7 qui dicunt r'cj] om.V 9 primum] principiumF 
ucipio cS 11 ut — docet] om. cf 12 item] om. v 

dicit ergo cf 16 non vV] om. Ffci (etiam in uita s:) 
nmtur yV\ sequuntnr rvfc secutus f 16 et poUio — se- 
atur] om. f 17 dicit r secimtnr yVcipr.\ sequntur f 
T. sequuntur rv 19 laborat] laboret c^ laborabat y 

iam] om. ci 22 tamen se rc^ conple««« y\ ^^^^sss^is^s^ 
Vci 28 le^eritj legit c£ 24 «eqI itad"nx^vx<av 1L?^^^W 
^rrON F nEPIKOnon r pericoponf l!^eP\KOTO\< -i. wis.-vc 
l xoip&p aut ytSQl xad^ijxovrog edit. 



360 SCHOL. rVJN HOR. 

lioc: ille optiiniis poeta est, qui didicit, quid siiigiilis 
debeat, idest quo amore debet uAusqmsque circa patriam 
esse ant parentes siue amicos (r^fVci 

317. §Bespicere exemplar (vc^)] Exemplmn est 
6 naQcii^eyiyfiaj exemplar ivTltwov . {leg, &vtlvy7tov). Hoc 
dicit: consuetudinem uitae iubeo respicere eum, qui uult 
recte imitari, ut, cum inducat adtilescentem loquentem, 
debeat sdre, quemadmodum iuuenes solent uiuere. Quid 
est enim comoedia? Imago uitae cottddianae (l^fVei 
10 §Viuas uoces (yvF)] Idest ueras (l^Fcf 

§Hinc {vVciy\ Idest a cottidiana uita^ a moribiis 
communibus (fFcf 

319. §Speciosa 1- (v)] Idest si oportunae fdemt 
inductae personae; aut Uods' idest argumentis, ut non 
16 sit argumentum absurdum (l^Vci 

319. 320. §Morataque recte <fabula> (o^)] Morosa 
malis moribus, morata bonis didtur; morata autem bene 
instituta, unde in consuetudine est bene moratmn enm 
dici, qui bonos mores babet (r' Vc^ cons. Porph, 

20 §In qua mores singularum personarum optime ex- 

primuntur (r" Fcf 

320. § Nullius n. (c£)] Idest uenustatis et grati&e, 
quae ad artem spectat. Ostendit modo, quantum prodest 
consideratio consuetudinis, dicens, quod interdnm fabula 

26 oportunitate personarum inductarum et expressione morom, 
quamuis sit sine arte, sine uenustate, sine grauitate sen- 
tentiarum, plus placet, quam uersus bene quidem sonantes, 
sed morum obseruatione carentes. Magis possunt delectare 
res sine omatu, quam omata poemata uerbis sine rebus 

80 (r'Fct 

2 debet^ debeat edit 6 amTOTtov F antitopon f apti- 
tovov V anontitoNON v anticonon J laewna inc 9 est enim Ff] 
enim est J enim vVe cott: re] cot: vfVi 11 cott: re] 
cotidiana vVi 16 moiosa^l morata fabula cS 22 giatifte 
(gratie) T'] igne F ingemi c t *ia «^^^\i\> tX» ^5k ^\(m. ei 

27 bene quidem r^ oone cvja^iA^em. v QjQcAssni.\i^^ ^Xoj^^^^s^ 

28 set y 



DE ARTE POETICA 361 

§Sine pondere et arte (7)] Scilioet grata. Sine 
magnis sensibus, sine grauitate uerborum (T' Vc^ 

821. *Valdius (v)] Pro ualidius, ut alibi (Har. 
epist. I 9, 6): 

Nouit me ualdius ipso (rY » 

322« *Inopes (v)] Idest inanes, in quibus nullae 
sunt res, qui sola arte boni sunt {yv 

§ Nug<[a>eque can. (v)J Nullius momenti uerba, bene 
sonantia (yvFcf 

828. *Rotundo (c?)] Idest perfecto (Tci 10 

325. *^Bomani pueri' a prima aetate calculum 
discunt, hoc est: computationibus operam dant (JT^c^ 

327. *rilius Albini (v)] Feneratoris cuiusdam 
auari {F' 

328. §Triens {Vc^] [Idest] tertia pars librae, 16 
quae facit uncias quattuor, cum sint libra unciae duode- 
cim {r^Yct 

§Hoc ille dixit, qui rogatus fiierat {JT' Vci 
§[H]eu {vVcty\ Pro euge, idest bene {I^Vct 

329. §Assem (cS)] Assis totum patrimonium est. 20 
Biens, triens, quadrans, quincunx, sextans, dodrans, deunx, 
semis partes assis sunt (r' 7cf 

§<[Bedit uncia^] Quincunci additur uncia, idest ad 
alias quinque accedit alia uncia {F' Vc i 

330. *Semis (v)] Idest media parslibrae (r' 26 
§ Eruginem appellauit auaritiam quasi maculam. Item 

aliter: erugo, auaritia; idest cum auaritia occupauerit a 

1 grata yv'] gramaticae r gne V (m. c^; fort. scribendum 
grammatica, sed cf. jp. 360, 22 sq. 2 magnis] om. r 3 alibi] 
om.y 7 boni sint y smit boni v 8 bene FcJ] bone v om.y 
16 trienF idest om. rci 16 sint P' F] sit cf libra vcf] 
librae V libre F 18. 19 confuma ordo in codd., em. K. 

18 rog:] interrogatus cf 19 pro — idesf^ om.i ^t5S\fm.<i\ 
20eBi]om.c^ 26ideBt]om.v ?i6appe\\a^»'»cX» V\«aiV«^^> 
idemei: i?7aliter--ide8t] om.c£ aAiW\om.T S^^^v^w.''^ 



362 8C!H0L.rFINH0E. 

prima in&ntia animos Bomanorum, sperandum est eos 
posse scribere carmina reoipienda in auctoritatem? (j^Yct 

332. §Linenda c. et L s. c. (c)] ^liinenda' autem 
^cedro et leui seruanda cupresso' dixit, ut haec camdnft 

6 in perpetuum maneant unctis in circuitu chartu cedro. 
Vtraque enim res odore suo summouet tineas (T' Vcf; 
sim, JPorph. 

^Leui s. c.] Idest armario bene composito (T' 

333. ^Delectant bucolica, prosunt georgica {r" 

10 335« § Quicquid p. e. b. (c)] Idest praecepta debent 

breuia esse, quia, si longa fuerint, aures deficiunt audi- 
torum. Percipiant ergo animi, ut dociles fiant, quia, 
quod percipio et intellego, docet me. Item: esto breuis, 
idest serua necessana (T^Vci 

10 336. § Teneantque (om. v) fideles (vc^)] Yt seruoit, 

quod accipiunt, ne effluat, quod audiunt (l^Vci 

337. §Pleno (Vci)] Idest fastidiente (rbVct 
§Manat (vFc£)] Idest effiuit; et est sensus: pectos 
enim, quod iam uarietate satiatum et plenum est, ea, 

20 quae superuacua audierit, non retinet (I^Vci 

339. §Ne quodcimque u. p. s. f. c. (f)] Ordo: ne 
quodcumque uelit sibi credi fabula poscat (r^Vc^ 

§Fabula (F)] Idest comoedia, aut ^fabula' pro 
^poemata' posuit. Quae finguntur propter uoluptatem, 
26 sint uerisimilia (I^Vci 

340. §Neu prans<^a^e Lam. (v)] Idest ne fingat 
tale argumentum fabula, quod deuorauit Lamia puerum, 
qui postea de utero eius uiuus prolatus est (JT' Vct 
cf, Porph, 

3 linenda autem — cedro.J om, cf 8 idest] om. v 

16 effiuat r] efauant vVc defluant i quod TF] quia v 

que ct 19 uarietate edit] ueritate F' Vci plenum est et 
satiatam y ea] om. y ^ft i«ibT&leiim v 24 poemata cS 

edit] poeta cett, posuiQ om. ct «d\t. ^l ^^twwwssS^^vs^^ 

ranerit cS edit 28 e8t1[ Bit c5 



DE ARTE POETICA 363 

§Eztrahat (vc£^)] Idest non eximat et detirahat ipsa 

fabuia (rrci 

341. §Ceiituriae seniorum (v)] Idest senes Bomani 
non probant poemata, quae simt leuia; adulescentes [enim] 
non delectantur austeris. Quid ergo fadendum est, o 5 
poetae? Poema temperare, ut et uoluptati seruiat iu- 
niorum et seueritati satisfaciat seniorum. Item centuriae 
seniorum, quia singulae tribus certas habebant centurias 
seniorum et iuniorum (r^Vc^ 

§Idest persecuntur, quae utUitatem non habent. Item 10 
^expertia frugis' idest inutilia, aliena, maturitate carentia, 
idest bonitate uel austeritate {r^Vc^ 

343. §Celsi p. a. p. (c)] Sensus est [autem]: senes 
grauitate carminis et dictionis pondere delectantur, iuuenes 
austera et grauia non amant. Bamnes, Luceres, Tacienses 15 
Komanae tribus erant uel, ut uerius, equites (r^hVc^ 

""Bamnes (v)] Hos iuniores intellegamus; erant enim 
alii seniores (1^5 

343. § Onme tulit punctum (v)] Omniimi suffragium, 
onmium iudicium meretur ille, qui et dulcis est et utilis. 20 
*Puncta' dicuntur populi suffragia. Vsus est hoc uerbo 
etiam Cicero in Fundaniana (pro M. Fundamo fr. 6 Kl). 
Item aliter: solus sufifragia et iudicium populi tulit, qui 
et utile et dulce poema scribit, idest qui et prodesse et 
delectare potest (ex Porph.), ^PunctumVautem ideo dixit, 25 
quia sic antea cereis sufi^gia ferebantur (ex JPorph.). Hoc 
ergo dicit: ^omne tulit punctum, qui miscuit utile dulci', 

3 conturie v 6 ergo y] om. rv enim Vci o y] 

am. rvVc 7 item — Beniorum] om. Vct propter homoeote- 

letUon 10 idest] om. y pers: — frugis] (m. f perse- 

quimtur r persecuntur ceU. 11 idest om.ci 12 uel r'Vct\ 
et edit. sU. 13 est] om. b autem rb om. yvVc^ 15 ta- 
cienses r'V] titienses (tic: J) c£ edit, dbsc. b 21 sufl6»gia 

— Bolus] om. t propter homoeoteleuton 22 in fund:] om. cf 
23 itemj om. r^ aliter om. vg ^^ ^w^\\» r\^^^'«^ 

f^Vci' idest r JPorph.] om. yv fl»i Vct ^l wscafc — V^«^ 



364 SCHOL.rFINHOB. 

idest onmitun meruit fauorem inxta legem tabellamin, 
quae cauerat non uoce, sed puncto debere ferxi suffragium 
{r'f7ci 

345. *Hic meret (v)] Idest praestat, idest dignas 
6 est emi ^Meret' mercedem affert {T^fci 

^librum' pro poemate posuit. *Hic liber': istins- 
modi, qualem dixi. ^Sosis' idest bibliopolis. Alii emen- 
datores et probatores carminum uolunt intellegi et duo i 
debere scribi, sed propter metrum unum scribitnr. Sosii 
10 ergo duo fi^tres fuerunt bibliopolae opinatissimi (sm, 
F&rph.). Est autem sensns: istiusmodi librom fiusileSosii 
possunt uendere (j^fT 

347. ^lgnouisse u. (v)] Inter multa bona. si habueris 
pauca mala, ignoscendnm est tibi {T^ci 
15 348. *Nam neque (v)] Si ergo errat cithar^o^edas, 

multo magis uenia tribaenda est poetis, si in quibnsdam 
errauerint {r'ci 

350. §Quodcumque minabitur arcus (v)] Nec sem- 
per sagittarius destinata iaculatur. Hoc utilt dicere: 
20 merentur poetae ueniam, quia paene omnes in errore ner- 
samur {l^Vci 

362« ♦Maculis (v)] Vitiis, peccatis, delictis (i^cf 

§ Incuria (vcf)] Idest neglegentia (I^ Vc^ ex F6r$h, 

*Fudit (v)] Dixit, quia maculae fimduntur (JT^cf 

25 Nam duobus modis fit, ut aliqua uitia nascantur in 

poemate: aut neglegentia, aut natura, quia hominum na- 

tura fragilis est et omnia facere bene non potest (1^7 

353. §Quid ergo est, quod moneo? Si poeta itidem 
peccat, ut librarius s<Ca^pe monitus, caret uenia {JTVci 

2 set y ferri vcS] ferre FV facere f suf&agia cj; 
5 uel meret cS 6 poemate yf] poemata r poema vV 

8 et duo -i- f] duo ii r duo duo V -i- v duo -u- y 9 set y 
15 eirat cithrj c: e: c£ Ift -i^octi^a ^«t c^ 28 idest yvF] 
om. rc^ 26 aut quia, om. ii«te^^ •» ^i^ ^^ ^\;^ 

est VcQ om. F' itidem rc5\ \^cmV ^^ x).\.>Sw:%\ a«w. ^\ 



DE ARTE POETICA 365 

354« §<^Si peccat idem 1.^] Si in eodem peccat 
criptor librarius ', idest naturalis. Bibliopolas eos ueteres 
cebant; hoc et Tranquillus (SueUm, p. 134, 18 Edff.) 
firmat (rfVci 

355« ^^Quamuis est m.^] Pro eo, quod est ^quam- 5 
s sit', propter cacenfaton {= KccKivqxxxw) ut Maro 
cl 3, 84): 

Quamuis est rustica musa (JT 

367. §Fit Ch<o>rilus ille (c)] Choerilus fuit poeta 
alus, qui Alexandrum Magnum secutus bella eiusdem 10 
)scripsit. Cui Alexander dizisse fertur malle se Ther- 
ben Homeri esse, quam huius Achillem (ex Porph,). 
lioerilus Alexandri poeta fuit. Depactus cum eo, ut, si 
mum uersum faceret, aureo nomismate donaretur, colapho 
riretur, si malum, s<a>pius male dicendo colaphis ne- 15 
itus est (rVc^ 

358« Cum risu m. (v)] Laudo Choerilum, quia 
los uel tres uersus elegantes in toto poemate scripsit, 
est ridendo totum poema eius laudo, duos uel tres uersus 
Imirans (rV .20 

§Aliter idest si unum aut duos uersus bene dixerit^ 
Imiror quasi bonum poetam praeter solitum; non enim 
xit Uaudo' (rVct 

[Alexander poeta fuit dep. Perlege supra (V ex lin, 13 
endose Uerata 25 

369. ""Quandoque bonus d. H. (cf)] [Idest qui neg- 
genter scribit,] idest quandoque errat bonus poeta {r'ci 

2 bibliopolas eos y] bibliopolasicos rfVnel bibliopolas c^ 
est 7] sit r musam Verg. 10 nialus] om, cS pessimQs 
orph. 13 depactas est eait 14 nomismate FFJ nomis- 
ate c numismate ^ colafo feriretur si malum 7 si malum 
»lapho (colofos V colaphis S colafis c) fenretur rVci cola- 
lis rVi\ colafis y om.c nectus est cf 17 chorilumF 

lerilum r* 20 admirans T] ammirans vV 21 aliterl 
n. d idest rvV] om. yc^ yysxxoA Tc^^^iss^^ •»N 

' adm: yvFci] amiror r 26 *ldfta\. — ^cf&s&^ «^BwXfwv.^ ^ 

367: ^qui midtam cessat' 



366 SCHOL. r F m HOE. 

361. §Vt pictnra p. e. (c)] Idest non «rit dissi- 
milis poetica ars picturae {FVciex Porph, 

Nam quomodo in hac propius quaedam spectanda 

sunt, quaedam longius: ita poetices qnaedam afipidenda 

5 sunt statim, quaedam postea. Quae dilncida eomnt, mox 

cognoscuntnr; quae uero obscura, longins remotiB [ab 

ignotis] {rV ex Porph, 

§Vt pictura poesis erit (v)] Hic 'erit' pro *eBt' 

ponitur. Hoc ergo dicit: quemadmodum quaedam pictnra 

10 de proximo uult uideri, alia antem eminns, ut uitia ce- 

lentur, ita et poema aJind semel lectum placet, probam 

uero poema placet etiam s^a^epe repetitum (T^Vci 

^Aliter: Yt pictura, ita et poema aliud, dum led- 
tatur, in praesenti placet, aliud postea saepe repetitiim 
l6(r'ct 

^Si propins stes^] Idest si de propinquo atfcendas 
V, <m. cett, 

363. § H<^a^c amat o. (£:)] Idest mala, quae magis 
fuco, idest coloribus, potest placere quam arte (T^hVc^ 
20 367. ♦Fingeris (cf)] Formaris, erudiris (l^ci 

368. *Tolle (yh)] Idest: audi sententiam meam et 
esto eius memor (i^b 

§ Certis rebus etc. (cj)] Ac si diceret: non omnibus, 
idest paucis; idest recte conceditur quarumdam rerum 
25 esse mediocritatem; ut si iuris peritus non fuerit aliqms, 
quomodo Cascellius, aut orator, quomodo Messala, attamen 
ferendi simt, si fuerint mediocres; quod in poetis non 
idem est (r^hVc^ • 

371, Abest uirtute <M.> (v)] Idest non est aequalis 

3 spectanda — 5 quaedam] om.Vpropter homoeoteleuUm 
4 aspicienda sunt statiin /] aspicienda sunt r statim aspicienda 
sunt V 6 ab ignotis TF, cm.vForph. 8 hic — quemad- 
modum] qaomodo c f 12 uero] autem v 24 quarumdam v V] 
qnarana&m Tfccf ^ft ovi^. oxb»W edit., cf . Porpft.1 au^// b 

antoritate £ auctoratua cett. ^l «^^ «aiH» •» 'l^ -vW^ 
Djcit autem b 



DE ARTE POETICA 367 

Messalae uel Cascellio, tamen non est uituperandus, sicuti 
poeta mediocns (r'h V 

Messala orator, Cascellius iuris peritos fnit (r'h V 

872, *In pretio {vhfj] Idest in honore; Plautus 
in Asinaria (I 1, 46): 5 

Tu primus sentis, nos tamen in pretio sumus 

ir'hf 

873. §Non concessere c. (c)] Hyperbolicos ait: nec 
saxa concedunt aliquid poetis de mediocritate. Columnas 
[autem] dicit, ubi ponebant poetae pittacia, indicantes se, 10 
qa& die recitaturi essent (T^hfVci 

374. §Vt gratas inter mensas (v)] QuemadmodxLm 
inter iucimdas mensas offendit aut malus cantor aut un- 
guentum malum aut papauer cum amaro melle, cum 
poterat prandium confici sine his: ita ^oema^ quod in- 15 
uentum est propter animos delectandos, si paululum re- 
cesserit a perfectione, non placet, sine quo poemate res 
hominum poterant explicari (Jr'/*Fcf 

Quemadmodum inter opulenta et iucunda conuiuia 
offendit aut crassum ungentum, aut malus cantor, aut 20 
mala placenta, ita nemo patitur malum poetam, quia 
poema natum est ad delectandos homines {r'hfV 

♦*Symphonia' [est] concentus cantorum {I^ci 

375. ""Et crassum ung. (v)] Mali odoris; nam ut 
lenem odorem dicimus suauem, ita et crassum malum {rvci 25 

§Et Sardo (v)] Quia Sardum mel amarum est 
{cf. Porph.), Papauer autem posuit pro placenta {I^Vci 



8 yperbolicos Vhfci hiperbolicoB V nec] nec enim c t 
10 autem rhciom. yvfV pittaciaF] pitatia rv pitacia hfc 
pictatia y pytacia f epitaphia Pa%ily (!) 11 quo — essent] 

quod recitaturi essentF^ om.c^ 18 ungentum y 15 poema 
edit.] om. codd. 16 animos codd.] amicos edit 18 po- 

terat cf 19 qu :] Aliter quemadmodum f 20 ungentum y V\ 
euan. h, unguentom rpf 21 poetam mdXum Y '^^ <k^v\ 
om. pc^ concentns c] conuentuB V* ^"wiXaXOTQasi. t 

26 qaiA -— eBt} sardiaco cf 



368 scHOL. r r m hoe. 

377. ♦luuandis (c)] Delectandis {r'hci 

378. *Si paulum s. d. (cf)] Si modiciuu a per- 
fectione recesserit, fit poema pessimum; si exiguum reoes- 
sent a summitate, uergit in uitium (l^ct 

6 380. ^Trochi (c)] Quatemarii Nam trochos uocant 

Graeci quatemarios, aut ^trochi' idest rotae, quam ciu^ 
rendo pueri uirga regunt {Ffc^ 

^Pila ludus quidam, quem exercent inter se puell^a)e. 
Discus massa, quam iuuenes inter se iactant uires temptando. 

10 Trochus quiddam rotundum, quod miro modo torquetor 
et celerius quam rota uoluitur (fihss. v 

381. §Ne spiss^a^ risum (v)] • Idest ne rideat 
c<^o^tus spectantum, qui in similitudine coronae ludenti- 
bus circumdatur (JTfVc^ 

15 382. Quidni? (£)] Idest cum audeant uersus fingere 

qui nesciunt, quid restat, nisi ut permutato ordine inge- 
nuus quilibet et liber a tributo persoluat sunmiam nnm- 
morum equestrem, idest equestri ordini distributam? Nam 
consuetudo erat Eomanorum, ut liberi tributa non sol- 

20 uerent, ceteri stipendia ad opus militum persoluerent (Vct 

383. §Liber et ingenuus (cf)] Cimi stomacho pro- 

nuntiandum, quasi avuTtotpoQcc (leg, avdvTtoipoQa) ^ idest 

homo bene natus est, et licet illi uersus facere. Aliud 

est 'liber', aliud ^ingenuus': hoc melius iuris consulti 

25 (ryvcs 

§Census equestrem (v)] ^AitoyEyqa^^voq, ^Vsque 
ad' subaudis; in censimi receptus, aut qui sit professus 
se habere tantam pecuniam, quantam deberet habere eques. 

6 quam] quoniam ct 7 uirgal scutica cf 12 idest] 
om. Vct 13 spectantuni c] spectancium f spectantium cett. 
similitudinem ^ similitudine cett. 15 idest c^] om. V 

cumF] cur non c^ 17 etF] om. c^ 18 distribatam edU.] 
distribuatur Fc^ 20 persoluerent F] soluebant cS 23 aliud 
est rf] et est aliud Vct aut y 24 hoc — iuris c: om. cS et 
edit. hoc] ocF 26 dnOTeTPdNNeNOC v dnOrHrPdM- 
mmC V mOVWVVm^\mSsZ r Id^o eoa c 'gost lacunam, 

om. f^ usque ad Bub;'^ om. f mQjafeVom. X» ^ ^^smsqssss. 

eq uestrem c f 28 habere ecvia^i^ ^^Q^^i.^VY?^ <iiCi<5«SS«»''^^'>is«s».x^ \ 



DE ARTE POETICA 369 

Non enim licebat antea equitem Romanum fieri, nisi ha* 
buisset certam summam pecuniae, boc est: quadringentorum 
sestertiomm (JTYFcf 

386. §Tu nihil (vf)] 'Tu o Piso' a superioribus 
pendet, idest tu, o Piso, nihil dicas aut facias inuita 5 
Minerua. Inuita autem Minerua facimus, quod est stul- 
titiae, et est prouerbium artificum. Inuita autem Mi- 
nerua, quia et ipsa inter ceteras artes etiam poesi praeest 
{r^hfVci 

386. ""Siquid tamen olim (v)] Idest quandocumque, 10 
quoniam Piso tragoedias scripsit (I^h 

387. ♦Mecius illis temporibus criticus summus fuit 
(rV cf. Porph, 

388. Nonum prematur in annum (v)] Cinna (cf 
CatuU, c, 96) librum scripsit, cui inscribitur ^Smjrrna', 15 
et non eum edidit nisi nono anno, dum s^a^pius corrigit 
(r'hfV 

<(Prematur^] Coerceatur, teneatur, per nouem annos 
elimetur ipsum carmen (JTF 

389. *<Membranis>] Haec membrana et hae mem- 20 
branae (l^b 

391. *Siluest. homines (v)] Idest primos homines (T' " 
*Sacer (v)] Idest sacerdos. Vt poeta (Verg, Aen. 

.VI 645. 646): 

Nec non Threicius longa cum ueste sacerdos 25 
Obloquitur nimieris (l^hf 

Ergo, quo libentius maior Pisonum uersus scribat, 
dicit, ad quam dignitatem poetae peruenerint {T^hfV 

392. *<^ictu foedo^] Idest glandium esu, quibus 
uescebantur {gloss, v 30 

4 tu o piso] piso y <m. cf 5 idest tu] om. cf i tu ir 
tu 7 8 et] om. hcS ipsal ipsa minerua y lO I » 

ide«t (?) V, eetera om. 15 cui F] qui 1^6/* 18 coher- 

ceator F -per — carmen y F] om. r ^ \dk»^^ owv.. t ■>» 
hojmnea] om. y 26 alloquitur y ^l <\vvft . * . ssssc^^i^ 

^ma . . . scribebat edit. 

PamrvAOMonB boholzjl nr Hobativk. IL ^^ 



370 8CH0L. rvm HOE. 

^Orplieas (v)] De diis canendo theologns diel» 
est (r' 

394. ^Cadmus constitait Thebas, bas An^hion wm 
cinxit (r^hci 
6 396. §Fiiit haec (y)\ Idest olim poetae 8apientia[m] 

et eraditione[ni] incultorum hominum ^[feritatem^ prohi- 
bebant. Aliter: sdlicet in poetis, idest aliqaando liaec 
foit sapientia in poetis, ut docerent, quomodo muflodiim 
sit priuatim et publice (fVcf 
10 398. ♦Vago (v)] Meretricio (Tb 

399. §Oppida moliri (v)] Dicit [modo], quomodo 
poetae docendo carminibus suis hominum, qui more bn- 
rum uiuebant, mitigassent animos (JT' Vc i 

^Ligno^] Ligno enim antea leges incidebantur, em 
15 propter inopiam aenearum tabularum apud antiquos usus 
non erat (rvV 

400. ♦Sic (cf)] Propter sapientiam (r^dcf 
♦Diuinis u. (c^)] Sacerdotes et poetas aequauii Hoc 

etiam Maro (Aen. VI 661. 662): 

20 Quique sacerdotes casti . . . 

Quique pii uates et P. d. 1. (JT' cons, cf 

402 sq. § Tyrceusque (leg. Tyrteusque) m. a. in M b. il 
exacuit (c)] Lacedemoniis diu aduersum Athenienses (leg, 
Messenios) certantibus oracula responderunt aliter uicto- 
25 riam non prouenturam, nisi Atheniensem ducem habuisseni 
Missi legati, qui hoc ab Atheniensibus postularent. Athe- 
nienses in contumeliam ipsis Tyrteum quendam claudum 

3 has r'b] eas cS anphion y 5 idest] am. eC 

6 feritatem edit] om. F' Vc£ prohibebant /] prophetabani 
rvVct 7 aliter y] om. rvVcS scilicet in poetis F] idert 
in poetis V am. vcS fuit sapientia haec V 9 sitj esset 
Pcmly et Hauihdl 11 modo P' om. VcS 14 ligno — legee] 
om. V, 8di>ol. om. c£ ^%JL»AQdemomiB — messenios] om. v 

26 prouenturam] pxouenertV^^^^'^^«t^<iX.'^««^ 'i&WV 

iiDnc edit 



DE ARTE POETICA 371 

dedenmt, dicentes iuxta ignauiam ipsorum hunc ducem 
posse sufficere. Sed oracula, quae promiserant, non 
frustrata sunt Nam Tyrteus, licet corpore esset debilis, 
sciipsit tamen carmen heroicum, quo accensi Lacedemonii 
in aciem processerunt, sicque sunt consecuti uictoriam 6 

§[Aliter:] Tyrteus genere fuit Atheniensis, poeta 
omni deformis parte membrorum. Is primus tubam in- 
uenit, quo etiam Lacedemonii usi duce uicerunt Messenios. 
Nam cum diutumo tempore inter Lacedemonios et Mes- 10 
senios bellum traheretur, consuluerunt Lacedemomi oraculo 
Apollinem. Quibus responsum est non aliter eos posse 
uincere, nisi duce Atheniensi pugnarent. Quibus postu- 
lantibus Athenienses Tyrteiun dederunt; et ita Lacedemonii 
Tiicerunt, cum hostes nouus tubae sonitus terruisset {I^Vci 15 
cons. Porph 

♦<Dictae per carmina sortes> a Sibilla sunt {Fh, sed 
hic paene totus euanmt 

404. *Via (cf)] Ratio. Hoc est: etiam philosophia 
scripta est uersibus (r'fci 20 

*Et gratia regum (c)] Idest caxmina meruerunt 
amicitias regum {Vfc^ 

405. 406« ^Ludus et longorum operum finis' wxxa 
xb aixo dixit, quia, quando uult aliquis post laborem 
requiescere, utitur lyra et carminibus. Et est perpetuum 25 
epitheton operum, idest laborum molestorum (jThfV 

406. §Finis (vc£)] Hoc est ut ad carmen libenter 
operarentur et cum delectatioife opus ad finem perdu- 
cerent {r'hfVci 

§Ne forte p. (v)] Ideo, inquit, enumeraui haec, ne 80 
erubescas referri in numerum poetarum, idest ideo dixi 

1 illorum y eonmi ^ ipsonmi cett. ducem eis posBe f 
2 eet 7 7 Aiiter V Item c^ oin. cett. 8 membrorum vt] 
menbrorum FVc 11 oraculo r'Vci] om. edit. 17 «k «U 
billa y] om. r 20 scripta] monBtrata f ct 'i'^ -«.x %\ «^ixSv 
x: To avTov rVom.hf 26 operxmi\ om.V '^'^ ^^^ "^"^^^ 
iS V &d yvh FJ p r, otn. fct 



372 scHOL. rrm hoe. 

multa commoda nasci de carmine, ne f(»:te tibi, o PisQ^ 
poema sordida res uideatur (rbfVet 

407. Sollers (v)] Idest uinai:, ingeiiiosa, effieax (rv 
§^Sollers' autem proprie dicitnr, qui habet pedtiam 

6 rerum difficilium soluendarum (r'hVei 

*Cantor A. (cf)] Inuentor citharae (Fhci 

408. §Natura fieret (v£)] Multi quaeront, utrum 
nascatur poeta an fiat. Ego utrumque dico liabere poetam 
debere, idest et artem et ingenium (jrhVci 

10 409« "^Sine diu. uen. (v)] Hoc est: sine bono iii- 

genio, sine natura (r^c^ 

411. ^Altera poscit (v)] Vt illud SaUnstianom 
(Cat. 1, 7): 

Alterum alterius auxilii eget (T^hfci 

15 413. § <^Contingere]> metam (v)] Gloriam; idesfc ad 

perfectum uenire, et est sensus: qui studet ad gloriam 

peruenire, multa debet perferre et facere, idest sudare, 

algere, uigilare, abstinere a Libero et Venere (JT^Fcf 

Optatam ergo metam dixit gloriam, quia finis istius 

20 modi uitae parit gloriam sempitemam (l^ V 

413. *Sudauit (ct)] Per aestatem (r^cf 
*Alsit (c)] Per biemem (I^ci.it 
*<Alsit^] Frigore gymnici (I^ 

414. *<^Abstinuit uenere^] Quia multum grauat 
25 frequens concubitus (gloss. v 

1 tibi] om. ct 2 sordida res vl sordidare FbfV sor- 
didnm c, om. S scurdere Fabricius et HauAal^ uid. stud, Vindobon, 
1901 p. 119 «g. 3 idest] om, v 5 soluendarum] om. cj 
6 A.] aut t 9 et artem vV\ artem Fbct 10 ingenio 

bono ci 12 sallustianum i^J salust: cett. 15 Gloriam 

idest F] idest cett., sed idest — sensus om. cf 17 per- 

uenire r'] uenire Vc^ et facere T'] ow.Fcf 18 a libero 
et uenere y] libero (libere V) et uenere rvF a uenere cf 
28 gymnici r] gimniei 7 ^iymiicv v\ troofe CTnnici more Oiru- 

quius; nescio an olim scriptum f-u^nti S\ss^Y«t\ivfe\s«sai.'irssj,^ 

sustinuit m^ore gymnici 



DE ARTE POETICA 373 

*Qm Pythia c. (v)] Carmen in Pythonem draconem 
conpositum ab Apolline (JTfci »im. h 

416. *Nimc satis est (v)] In hac copia inperitorum 
suf&cit alicui sese iactare et dicere: ^ego optimus poeta 
sum ', cum non sit (T^bci ^ 

417. §Occupet e. s. (c)] Merag>OQM&g locutus est 
a ludo puerorum (cons. Porph.). Ita enim pueri currentes: 
^occupet scabies in extremo remanentem!' Idest ego 
poeta sum, habeat scabiem, qui non est poeta. Hoc ergo 
ex persona illorum dixit, qui dicendo: ^carmina scimus 10 
facere ' nihil sciunt et uolunt se existimari poetas 

*'Scabies' ludus puerorum est; habes in Suetonio 
Tranquillo {Uh, de Ifmhus puerorum fragm. 198, p. 346 
^ei/f.): 16 

Qui nouissimus, scabiosus (yv 

418. ♦Sane nescire f. (J^] Ordo est: mihi sane 
ttirpe est fateri, quae nedciam (l^hc^ 

419. § Vt praeco, ad m. t. q. e. Qeg. c. cum c) e. (f)] 
Idest quemadmodum praeco uoce hortatur populimi acce- 20 
dere ad emendas res proscriptas, ita et poeta diues hor- 
tatur multos assentari sibi per dona (rvhVc^ 

Vt pr<Ca>eco (vc)] <Scilicet in au>ctione (V 

420. *Assentatores (cf)] Blandos auditores (I^hci 
*Ad lucrum (vh)^ Ad dona sua, ad laudandum, 26 

unde dona aceipiat (r'h 

422. §Si uero est unotum qui (v) recte p. p. (cf)] 
Idest qui bene pascat. Vnctum autem lautum conuiuium 
et tersum, ut alibi (epist, I 17, 12): 



S inper: yl imperitomm rvhc^ 6 sit r'6] sim cf 

6 M€TA<POPINOC V metaphoricos rh methaphoricos ^ meta- 
foricoB 'fvfc 18 scabies y] om. v est puerorom v 

synthonio v sythonio y 16 nouissimus scabioBus 7] om. v 
18 qu: n:] nesdre c^ 20 idest T'^ om.Vc^ '^^^ 'siaKi^- 

dnm / 22 asBentiri rh 24 laudatoxe^ v ^ ysissiQ^ •« 
29 et — alibi] nnde in alio loco cg 



874 SCHOL.r-FIN HOE. 

Accedes siccus ad unctanL 

Persius (l, 63): 

Calidum scis ponere sumen* 

Vnctum igitur appellat pulmentarium bene ooctum et est 
6 satyrice dictum (i^bVci 

§Si uero est (2))] Idest si uero sit poeta, qui bene 
pascit, hoc est, si habeat eum, qui cenam praepaxet 
(oons, Ft>rph.)j bene mirabor, si istios modi homo posiit 
fidsum amicum a uero discemere (I^bVci 
10 423. *Spondere (vc)] Interuenire et fidem dicere) 

Ueui' pro tenui et egenti et nili {l^bci 
^ldest fideiussor uel tutor esse (jilass. v 
424 8Ci, Si sciet intemos conmiendacem (I^«intemoscere 
mend:) (v)] Nam cum falsus amicus eodem modo illnm 
15 laudat et uems, non poterit largus poeta inter malos 
bonosque habere iudicium {T^bV 

425« Verum amicum (v)] Idest cum adsentatione fal- 
latur, uerum amicum poterit ignorare; item quia nemo 
diuitL uerus amicus est, a quo benefidis redimitur {1*7 
20 <Beatus>] Audiens ab adsentatoribus (JT^F 

426. ♦Tu seu d. (v)] Tu, o Pisp, si donasti alicui 
aut donaturus es, hoc auditore carminum tuorum ne 
utaris {l^ci 

429. ♦PaUescet (cf)] [Idest] pallidus fiet, cum 
26 coeperit te falsum laudare {F' fc f 

§ Super his (vfecf)] Idest post haec, quae dixi: pulchre, 
bene, recte (r' {yvb)V cons, cf 

4 igitur] re^t V recte cS PaiHy 5 satyrice bvVci] 

satirice F 6 idest] om. rVcS 1 pascit rvVc\ pascat y 

poBcat i habeat Fc£] habeas r', b pa/rum Itquet prae- 
paret] pperat v 11 leui] om, F' pro] om. cf uel 

niZi cS 15 inter r'b^mV 11—^0 c<mfu8iA8 ordo tn eodd., 
em. K. 18 quia rv\ qviod 7 qjJ^^b <\yiftV 'i^ v^^^^xk^ O^ 
pxiicxe V euan. b ^l beiL^i^ om. t x^^i\*^ <m. ^X 



1 



DB ARTB POETICA 375 

*Amicis (vcj)] Idest adsentatoribus {l^hci 

431. §Vt qui Gonducti (vf)] Hoc est: qui condu- 
cuntur ad ^era, s^a^pe graniora faciunt uere dolen- 
tibus: ita et adsentatores plus laudant, quam amicus 
uerus (r'CVci 6 

§Item: antiqui praeficas dicebant mulieres, quae 
mortuos aiienos conductae plorabant, quod fit in quibus- 
dam prouinciis {r'bCVci 

434« § Beges dicuntur (v)] Beges enim, quos uolunt 
recipere in amicitiam, multo mero inebnant temptantes, 10 
an per potum, quae habeant secreta, prodant (T' Vc^ 
ex Forph. 

§Docet autem hoc loco multa cura et multo studio 
asciscendos esse amicos {T^hVci 

^Gulullis (v)] Idest calicibus, diminutiue a culleo, 15 
ut alibi ipse {carm. I 31, 10 — 12): 

Diues ut aureis 
Mercator exsiccet uina culullis {r^bfc^ 

436, § Et torquere (v)] Idest examinare, protrahere 
ad confessionem (ex ParpkX Idest uino explorare in- 20 
genia dignorum amicorum (l^bCVci 

437. §Nunquam te fallant animi s. u. 1. (£:)] Idest 
iiide, ne te fallant astuti animi, qui, cum sint uafri et 
subdoli, innocentem praeferunt uultum, quasi uulpes in 
^A^esopi fabulis contra coruum (r^bfCVc^ 25 

§Sub uulpe (r6)] Idest sub inposturis adulantium 
et sub dolo. Yulpes enim dolosum animal, ut in ^A^sopi 



3 saepe] sicut cf 7 quod — prouinciis] intra schol. 

Audiens — recumitur |).374 perperam inserta inV 11 habent c f 
15 idest — culleo] om. b diminutiue yv] diminutiuum rfct 
18 culullis uina (uitia S) syra reparata merce c£ 19 idest] 
om. V ex:] om. cS 20 idest] om. y 22 idest] om. c^ 
23 animi astuti b 24 praeferunt (pref :)] proferunt V pefferunt C 
25 corunm] coruorum V coruos cS ^ m^\\\ss^\M^*^- 

ohacnris / 27 uuipis rC uulpes (wipe^ t") ^^t. ^i^ — "^^ 
bulia] om. C esopi fabulis] (ym. bf 



376 SCHOL. rvm HOJB. 

fabolis; sic et qui uersus fadunt, ex fiEU3ti(me adiilaiitiimi 
facile possunt subdolos animos prouidere (r^bfCTet 
*<^Sub uulpe^] Idest sub astutia (T 
438. ^Quintilio (vc^)] SSc erat Qumtilins Yams 
6 poeta Cremonensis, amicus Virgilii (l^fOci ^ Porph. 

489. *Melius te posse negares (f)] Deest *si' (r'cf 

441. §Incudi redd. uer. r] ScOicet hoc iubebat, nt 

denuo uersus corrigerentur, quemadmodum ferrameniiim 

male productum redditur incudini et bene ibi foitnatar 

10 (r^bEVc^ cons, JP&f^. 

444. §Quin sine riuali (v{;) teque et tua s. a. (t)] 
Sine riuali amantur carmina, quando amantur ab eo solo, 
qui fecit ea. Biualem pro emulo posuit; riuales enim 
sunt imius meretricis amatores; et hoc tractum ab anti-; 
16 quis; riuales enim dicebantur, quod in agris riuum ha- 
berent communem et propter eum saepe disceptareat 
(r^bEVct 

446. ♦Duros (cf)] Male sonantes {rEci 
*Incomptis (v)] Non bene currentibus, sine olxovofua 

20 scriptis {r'bfEci 

447. ♦<Transuerso>] . Non transuerso calamo, sed 
transuerso apice {r{yf)E 

♦Atrum signum (&)] Notam culpae; significat eniitt 
notatum uersum, male formatum {T^bfEci 
25 449. *Arguet a. d. (c)] Ampbibolias uituperabit 

{FEci 

1 faciunt yl facit cett. ex — facile] om. C 2 pos- 

STint] potest bfCct 6 DESINIT cod. C 7 INCLPIT 

cod. E scilicet hoc K.] sic hocF sic hoc autem b hoc r*E 
om. cf 8 corrigerenturj corrigeretur E V rescriberentur h 
9 incudini ypE] incuclim V incudi rbct, uid. stud. VwMbon. 
1901 p. 120 ut ibi bene reformetur b 12 carmina 

quando amantur] om. v 18 fecit r'ci] facit bEV 

14 unius r'bE] cinnius V alterius d et] ow. c t 16 discre^ 
parent c£ 19 sine — scriptis] om. E oeconomia b in- 
conomiay eoco nomiaf (OKONONI^y economiai;,/acuiiainc 
21 set y 26 amphiboliaB f\ ftjm^^rSi^^i^ia» i %iifi:^^^\xjv!s^^^ 
ampbiboloias Ej; (amp^iVVioVic;^ ^cWm glfwa.^^jv 



JDE ARTE PCtBTICA 377 

450. §Fi^t Aristarchus (v?)] Nomen Graeci gram- 
matici, qui Homeri carmen adnotauit. Hle ergo iudex 
etiam pptimi poetae fiet {^I^bfEVci 

§ Qui Aristarchus Homerum emendans hoc signo no- 
tauit uersus, quos iudicauit Homeri non esse {I^hfETci 5 

452« *Irrisio laudatorum etiam in aliis maioribus 
ipsimi docebit errare {T^hfEci 

♦Sinistre (cf)] Contrarie {Thci 

463. *^Morbus regius^] T&ct«^ov dicitur Graece {T 
^Begium ideo uocat morbum elefantinimi, quia ele- 10 

fanti regio ministerio deputati sunt {gloss, v 

§ Morbus regius (v)] Quem quidam demoniacum, 
alii comitialem, alii arquatum uocant, quem Graeci lnxtQov 
dicunt, quibus oculi uirides sunt {I^hfEVc^ 

464. §Aut fanaticus error (cj)] Fanaticum errorem 15 
pati dicuntnr, qui a fanis percutiuntur, idest qui limpha- 
tico agitantur {rEVc^ 

*Sicut lunaticum aut morbosum ita insanum poetam 
fagiimt sapientes {r'E 

466. §Agitant (vcf)] [Persecuntur.] Nam pueri 20 
praetereimtibus inludere soHti, quos insectantur, in demen- 
tiam conpellunt {F^hVc^ ex Forph, 

1 ariBtharcuB y ariBtarcus f 3 optimi — signo] om.^ 
fiet] om. rhf 4 quil om. hf aristarcus ^aBistacus f) 

scilicet hf emendans nomerum V 6 laudati c^ om. v 
9 IKTECON r IKTCTON y dr gr T *• fragm. Bohiensia 
argiMnenti grammatici^ gramm. Lat. ed. Keil Vn p. 644: 'morbus 
regius dicitur £xT£pop', c/*.fiC?M>Mw«*. 6, 664 13 comitialemy] 
comicialem h comitalem rvfE V comitabilem cf arquatum] 
r' EV] arcuatum hf aquarium ct IKTERV P' ikteron f 

ik eru V isteron h, lacuna in ci iterum E 14 oculi uirides] 
cf. Plaut. Men. 828: Viden tu illic oculos uirere? ut uiridis 
exoritur colos e. q. s.; stud.Vindohon. 1901 p. 120 uirides 

sunt] uiridescunt cl 16 idest — agitantur] ex Porph., om.E 
20 persecuntur y persequntur f peiBeqirQacLte tc ^xQ.W35Q2sss!tess. 
vom.bV 21 inl: yvV] illudexe rbct; "^*^ ^^^i.^ . v^ 

'iomp: cett. 



378 8CH0L. fvm HOIU 1 

457. «Buctatur (v)] Fto roctat (ex B(H/]ph*), «t j 
Cieero (in CatU, 11 5, 10): 

Eructant sermonibus c^a^dem {r'hf8hm.ct 

458« §Iii puteum fou. (v)] Sensns est: hec semel 
6 insanos uersus faciet, nec carebit cupiditate, ut assidv^ 
tamquam in foueam cadat (T^EVci 

463. §Siculique p. (v)] Empedodes fuit Agrigen- 

tinus Pyihagoricus, qui se in flammas Aethnae montis 

ioiecit inmortalitatem adfectans; quod eius crepidulae 

10 prodiderunt, quas flamma eructauit; aereis enim usiu 

fiierat (JTJEFcf 

4o5« §Frigidus E. (v)] Empedodes enim dicebat 
tarda ingenia Mgido droa praecordia sanguine inpedin 
(ThEVci 
15 466. Insiluit (v)] Dum credit ez opinione homi- 

num coUecturum diuinitatem) si nusquam comparuiHet 
{r\rvE) V ex JP&rph. 

467. *. . . quasi occidit et quasi biothanatum fe* 
dt (h mg. 
20 470« § Cur uersus f. (v)] Nec scitur poena, propter 

quam facit uersus malos insanus poeta, an quia laeserit 
bidental aut quia uiolauerit sepulchrum (r'hfVci 

471. §<Triste bidental)] Locus fulminis. 'Triste' 
autem, quoniam propter lapsum fulmen constituitur. Et 



1 ructat h Porph. eruttat S eructat cett. nt — cedem] 
om. f; cl exhihent: ut et iam nox hmnida caelo (celo c) preci- 
pitat (= Verg. Aen. n 8. 9) 7 enpedocleB y 8 phitagori- 
cu8 FEV, recte v 9 imn: yvEV] immortahtatem r^ 

Im: c adfectansyF] afrectansri^J^cJ; 10 aereis — foerat] 
om. E 12 empedocles rhvcQ empedacles V enpodecles / 

enpeducles E 18 impediri r'ei impedireF inpedire E 

Impe| h 20 nec scitur K.] nescitur ei nec scietnr rvhfV 

nescietur y 21 malos uersus y dJi rhVcS] in v aut yf 
22 an quia uiol: ct aut quia uiol: cett. sepulchrum rvhf 

sepnlcrum y V patris sep\)lc\mmi c^ %8 locus fnhninisj 

om, V numinis yc f\ilmMLnm \ ^ Q2QfiJtjMwa.T*>i\^^ 



SCHOL. r'F IN HOR. DE ARTE POETICA 379 

idental a bidentibus dictnm; nam reliquias fiilminis pon- 
Lfices cum sacrificio sepeliebant (T^bVci 

Aliter: id, quod bis (louis Farph.) fulmine percussum 
st, bidental appellatur; boc expiari non potest. Errant 
utem, qui dicimt ab agna dictum bidental (ex JPdrph.), 5 
(idental locus est, in quo fulmen est conditum. ^Triste' 
idental ideo, quia tristes fiunt bomines uidentes locum, 
QL quem ceciderit fulmen. Tristes autem recordatione 
r'hV 

*<^idental]>] Locus est, ubi publice condebantur a 10 
acerdote fulmina, uel ubi immolabantur oues, quae duos 
entes habent praecisores (y 

472. §Mouerit i. c. (c)] Incestus dicitur bomo pol- 
dtus, qui flagitiimi commiserit aut in sororem aut in 
acerdotem aut in affinem {rVcf; 15 

473. *Clatros] Rudos (r et cod, Hor. a (Ambros) 

474. *Indoctum doctumque £. (()] Idest omnibus 
icit: ^audite mel' cum ab omnibus fiigiatur (Fct 

476. §Hirudo (c£)] Inter harundinem, Mnmdinem 
t hirudinem multum interest: harundo canna, hirundo 20 
.uicula, hirudo sanguisuga (rhVc^ 

2 sepeliebant (seppell: Q] reponebanty 3 aliter id JT.] 
bem aliquid r aliquid cett. aliter edU, id Porph. 4 appeU:J 
pellatur y uocatur r om.V hoc] om.V 6 conditumj posi- 
am r6 13 472—476 DEFlOlT cod. v 21 hirudo s:] 

ons. Porph. 



GLOSSARVM T APPENDIX 



Hic memorabiliores aliqnot nel adnotBiioiies uel BmgiilM 
noces ez scholiis interlinearibiiB codieimi P — » jrvabfsBLJB 
. reperies excerptas. Perpauca etiam ex aliis codicibus Horatiaidfl 
ut DFXq>ii^uxci addita stmt. 

Siglo r m hac glossarum appendice gigmficator idiqiiid 
ant in codicibns 7 et r ant in codice 7 ant r accedente qno- 
libet altero einsdem stirpis libro (nt abs etc.) reperiri. 

Yocabnla ant &7tai Uy^iLsva ant certe rarissima spatio- 
siore scriptnra insij^ienda cnranimns. Signo f adscripto 
ea nerba, qnae ab nsn iam nidentnr remota fnisse, denotanimtis. 

CgL. = Gorpns glossariomm Latinomm, confecit G. Qoets. 

c. I 1, 8. Tergeminis tollere honoribns] Senator, consul, 
pr(a)etor, tribnni, <a>edilis, qu(a)e8tor, c . . . (censor?), patri- 
cius (L (= Montepessulantis) 

c. I 2, 48. Ocior fl Velocior v CgL. IV p. 264. Y p. 673 

c. I 4, 1. Vice] Altematione v 

c. I 6, 1. In rosal Bubedine a 

c. I 5, 8. Nigros oene dixit uentos, quia ipsorum motione^ 
immutatio fi[e]t aeris v 

c.lS tit. Erotice uel laerchetice (= loedoretice) idest 
inuectiue v 

c. I 9 tit. Symboleutice idest consiliatine v 

c. 1 9, 23. Lacertis f] Brachiis v 

c. I 10 tit. Eudiaristice idest glorificatine v 

c. I 12 tit. Prosphonetice idest exclamatoriev 

c. I 13, 9. Vror] Tristor F 

c. I 13, 18. Inrapta] Indissolnbilis T 

c. 1 17, 7. Olentis uxores mariti] Acyrologia est nt Vir- 
gihnB (ecl. 7, 7): Vii giegv^ v^^e <i»j^«t ^k^Tranerat et {georg. 
ni 125): Qnem legexe duceni ^\» ^^^on. ^\xx«t^ TaajDtesassi. ^-^^ 
c. 1 22, 6. Syms^ l»oc«b iTi^cv^Q^ia. T 



GL0S8ARVM F APPENDIX 381 

c. I 22, 14. Esculns est arboris species, qnae utilgo appel- 
lator Borbarius f 

c. I 23, 1. Iniileo] Pullo cervino r Ceruino pullo a 

Anniculus ceruus aXq> 

c. I 23, 5. Ecbasis poetica alq>; idest excorsus nel eua- 
gatio Xfp 

c. I 23, 12. Yiragines dicimus illas uirgines, quae iam 
aptae sunt nuptui / 

c. I 26, 9. Inuicem] Singillatim F 

c. I 27, 10. Opuntia (om.tp) Locrense oppidum, quo (pm.X) 
erat aditus Auemi eundi (sic) ad infemum Xtp 

c. I 27, 21. Sag^a^e dicuntur incantatnces a sagacitate 
y om. r 

c. I 27, 23. Pritus rex habuit uxorem Anthiam nomine, 
quae amauit BeUerofontem; quem cum de stupro interpellasset 
et ille reniteretur, criminata est iUum apud maritum. lUe 
eum ad Ghimeram interficiendam misit, quam BeUerofons equo 
Fegaso insidens (residens codd.) interfecit, qui de sanguine 
€k>rgonis natus est Xtp 

c. I 28, 25. Particulam] PugiUum Xq> 

Sic aduerbium adiuratiuum ut (Verg. ecl. 9, 30): Sic tua 
Orineos fiigi^t e. t. y (om. r) 

c. I 28, 30. Inmeritis] InculpabiHbus F; item c. I 17, 28 
inculpabUem a 

c. I 28, 31. Forset f] Pro forsan uel pro forsitan Xtp 

c. l 29, 15. Loricis Hiberis] Catexoche (sic) figura discre- 
tiua Xq> cf. Porph. 

c. I 34, 13. Insignem] Praediuitem P; item c. II 18, 12 
Potentem] Praediuitem F 

c. 1 35, 4. Funeribus] Luctibus T; cf CgL. V p. 296: fu- 
nera] luctuosa 

c. I 36, 12. luxta morem saltantium F 

c. I 36, 13. Voratrix meri r 

c. I 36, 18. Nouq] Nouiter reuerso y om. r 

c. n 1, 17. Quasi fantasmaticos Xtp 

c. n 1, 18. Litui t] Bucinae Xip 

c. n 3, 13. Huc t] niuc r item c. m 1, 34 

c. n 3, 26. Sero enim an (»= siue) mature moriaris, ex- 
plebis sortem F 

c. n 5, 6. luuencae] Pro iuuenculae mulieris posuit F 

c. n 5, 23. Discrimen] Discretio P; item discretione r 
c. I 18, 10 

c. n 7, 16. Aestuosis] EbuUientibus F 

c. n 8, 4. Vngui t] Vngula F (cf. CgL. VH i^. ^^^^ 

c. n llf 7. Lascinos amores^ "Flftxao^o^ T 

c. nil, 10. Veznia f] Pxo Tiema\\y>\x^ V 



382 GLOSSABYM P AFPENDIX 

c. n 18, 86. Fftdli •aenitial Leni hietomine v 

c. n 18, 8. Sacxilega mannj Violatrice T 

c. n 18, 11. Gadncnml Bnmomim F 

c. n 14, 8. Triflti] Memali P 

c. U 14, 18. Frnstra f} Ineaitnm r 

c. U 16, 8. Moles] Id^niitndines aedificioxnm P 

c. U 16, 40. Vnlgnfl] Yilem tnxmnlam v 

c. U 17, 8. Tn es medietas meae ankiae F 

c. U 17, 18. 19. Scoipins] Qni est, nt dicnnt, letale gignim 
eo quod, qni in lUo fnexmt nati, citins moxiantiix / 

c. U 18, 18. Snb ipsnm fnnns] Snb ipso defectn nitaef 
Ideat iam (eam eod,) capnlaxig 7 . . . in eztxemii 7 

c. U 18, 86. Salis] Yadis F 

c. U 18, 84. Satelles Oxci] Idest C<h>aion a reoaU, Idast 
miles, Gexbexus sdlicet r Gexbexns miles yv 

c. U 19, 8. Metnende f] Timende 7; CgL, Y p. 687: me- 
tn<i>] timeri 

c. U 19, 8. T<h>7xsi snnt genexalitex omnes stipites sc- 
boxum nel hexbaxnm; dicitox antem fexxe Idbex pampinesm 
hastam, pxo qna t<h>^nm hic poenit f^ ef. Cgti, V p, 898: 
tyxsns] hasta cnm pampino 

c. U 19, 16. Non leni] Litotest scilicet (0ed 7) px(a)e- 
cipiti V 

c. Il 19, 19. Yipexino] Angnineo, species pxo genexe F 

c. U 19, 86. Choxeis] SaltationibnB F 

c. U 80, 6. SangniB] Pxosapia P 

c. n 20, 8. Idest non tenebox claustriB infexnalibns P 

c. U 20, 9. Tactus (— apoplectus) scilicet iam se dicit 
in foxmam cigni txansixe P 

c. U 20, 9. Txansfignxox in ciffnum: cignoxnm enim natnia 
est, nt scabxas pelles habeant ^abitant f) in cxnribns sine 
plumis, et si ab inferioribns ad snperioxa pex crnxa manus 
dncitux, asperitas pellis sentitnr; dum uexo a snperioxibus ad 
inferiora, <a>eqna ei (et?) plana dicitux f 

c. U 20, 22. Idest ne muxmuxaneris (» lamenteris) T 

c. lU 1, 30. Fnndus mendaz] Infimctnosns T 

c. lU 1, 85. Bedemptoxl Emptox nel mutator v 

c. lU 1, 44. Gostnm] Pro omnibns pigmentis posnit v 

c. m 2, 17. Repulsae nescius] Bepnlsionis ignaxa T 

c. UE 3, 27. Pugnaces] Doctos pugna F 

c. lU 3, 29. Ductum] Elongatum P 

c. UE 3, 30. Protinus f] Deinceps P 

Grauis] Inportabilis F 

Insnltet] llbere superuagetur F 

C. m 3, 45. 16, 19. n, ^. \A\fe\ TiVS»sfcT% 0^1.,\5T -^.104 
c. ni 4, 12. Pal\im\)e«\ Ajgi^«X«» ^ittVsH^^ T 



GLOSSARVM r APPENDIX 383 

c. in 4, 17. Yiperis] Pro quolibet diio seipente F 

c. in 4, 47. Diuos] Snperos uel semideos F 

c. m 4, 56. Euulsis] Eradicatis F 

c. m 4, 66. Audaz] Pr(a)e8Uinptuo8UB F 

c. m 4, 67. Aegida] Gapud Gorgone v 

€. m 6, 6. Hostium] •YTT^PBATON. Sic ordinandum: 
)t hostium socerorum in armis consenuit (consinuit y). Nam 
lla per exclamationem in medio, quae Graece dicitur diameses 
B= Suc iiicrig\ inlata sunt: Pro curia inuersique mores! y {nil 
isi: Ordo: hostium socerorum r) 

c. m 6, 19, Delubris f] Templis v 

c. m 6, 86. Lacertis fl Brachiis P CgL. VI p. 617 

c. m 6, 49. Atqui] Certe y, cf. CgL. iV jp. 8 ct 481 : at- 
uin] certum est. 

c. m 6, 1. Inmeritus] Inculpabilis F 

c. m 6, 9. Bis t] Duabus uicibus r 

c. m 6, 18. Occupatam] Inuasam F 

c. m 6, 40. Arbi&um] lussionem F 

c. m 6, 42. Mutaret] Ampliaret F 

c. m 7, 2. Pauonii] Zephiri F CgL. Yp. 361 

c. m 7, 8. Insomnis] Peruigil P CgL. Iv ».98 

c. m 7, 20. Pallax] Deceptor T; cf. CgL. tV jp. 841: fal- 
ix] decipiens 

c. m 7, 21. Frustra f] Nequiquam r 

c. m 8, 8. Ictu t] Lapsu r 

c. m 8, 10. Corticem] Coopertorium P 

Adstrictum] Superlitum F 

c. m 8, 11. Amphorael Vasis uinarii F 

c. m 8, 16. Esto tl Pro sit T 

c. m 9, 10. ModosJ Cantilenas P 

c. m 9, 16. Bis patiar mori] Idest biothanata fieri h 

c. m 9, 18. Cogit] Coadunat P 

c. m 9, 21. Quamquam fl Qnamuis F CgL, IV p. 460 
b 383 

c. m 10, 6. Satum t] Plantatum r 

c. m 10, 7. Glaciet] In fflaciem stringat F 

c. m 10, 9. Ingratam] Abhominabilem F 

c. m 10, 18. 0] Aduerbium optandi P 

c. m 10, 18. An^bus t] Serpentibus F; CpL. VI p. 69. 

c. m 11, 2. Mouit] Mouere {Ug. moueri) fecit r 

c. mil, 13. Tigres] Animalia uelocissima P; cf. CgL. 
3 p. 623: tigris] bestia uelox 

c. m 11, 19. Sanies] Corruptio (sc. sanguinis) P; cf CgL. 
V p. 281 : sanieml corruptionem sai^roixn& 

e. m 11, 21. ixion Tityo8que"\ G\gWi\.^% ^viotqss^» T 
c. m 11, 24. MuJces] Refoues T 



384 GL0S8AEVM P APPENDIX ;' 

c. m. It, 86. Splendide mendax] Pnlchzam eaim eii fn> 
iustitia mentiri F 

c. m 11, 46. Saeuit] InpoztabilibuB F 

c. m 11, 62. Sealpe f] Oaela F 

c. m 18, 14. Canis f] AnteiJibaB F 

c. m 14, 24. Abito tj Vade vT 

c. m 16, 8. Ostendit . . . filia^m)» eios nizosain ene 7 

c. m 16, 12. Lascioae] Petnlcae V 

c. m 16, 19. ConspicnnmJ Tomnm F 

c. m 16, 28. Sufficit mihi puBillitaB mea b 

c. m 17, 2. Qnandol Siqmdem F 

c. m 17, 12. AagaiJ Dininatrix plniiiae F 

c. m 18, 4. AeqaaBj Non nociaas P 

c. m 18, 10. AnTiaalia festa V 

c. m 18, 14. Etiam insensibilia laetantaz F 

c. m 19, 12. Miscentnz] Pzopinantaz F 

c. m 19, 16. Metaens] Komen est, et ideo genitiinim 
trahit T 

c. m 19, 26. Vespero] Occidentali Lnoifezo. F 

c. m 19, 28. LentnsT Adhaeaibilis F 

c. m 2Q, 14. Odozatis] Vngentatis T 

c. m 22, 1. Venatrix r 

c. III 28, 10. In nemorosis locis F 

c. m 23, 16. Fragili] Brisili T 

c. m 23, 18. Sumptuosa] ilnxa T 

c. m 24, 17. Apud nos quidem odinnt (cf, CgL.VILp.lb) 
nouercae filios alienos, apnd illos uero eos ita natriant et 
diligunt ut filios, non ut filiastros (ff. CgL. VI p. 461) ah 

c. m 24, 31. Bonos, inquid, hommes et omni nirfcate 
plenos, quos incolumes uidemus per inuidiam odientes, mor- 
tuos qu<a>erimus y 

c. m 24, 32. Ex oculisl Ex intellectibas r 

c. m 24, 39. In cristalium coactae T 

c. m 24, 62. Improbael Inexplebiles T 

c. m 26, 6. Laeuum tj Sinistrum F; CgL, VI p. 620 

c. m 26, 6. LucidaJ Luciflua F 

c. m 27, 1. Parraej Parua auis est T; c/. CgL. JR 319 ei 
618: parra modica] afyLvd^og fux^p 

c. m 27, 1. Becinentis fl Becantantis F 

c. m 27, 23. Nigri] Nocini T 

c. m 27, 27. Beluis] Caetibus marinis P; CgL.IV p. 29: 
cetus] belua marina 

c. m 27, 30. Opifex] Operatrix b 

c. m 27, 31. Sublustria nox dicitur, quando lona panun 
lucet ah 

c. IU 27, 52. N\ida\ ^me^ ^tovWcLO T 



GLOSSARVM T APPENDIX 885 

c. inST^ 63. Erile f] Dominicitm r ■ 

c. in 28, 7. Horreo] Pemi, promtaario F 

c. ni 28, 8. Amphoiam. t] Gadtim r 

c. m 29, 8. Ingal Teiritoria in collibus (montibtis h) sita F 

c. m 29, 15. Anleis] Cortinis T; ef. sehot a. p. 166. VgL. 
Vp. 406. 

c. m 29, 43. Vixi] Quiete degui T 

c. m 29, 67. Mugiat] Reboet F; ef. CgL. Y p. 289: re- 
oant] remugiunt i 

c. m 29, 61. Addant] Augmentent r 

c. m 30, 7. Libitinam] Capulum P 

c. m 30, 10. Violens] Impetuosus F 

c. im 3, 6. Deliisl Apollineis T 

c. im 3, 12. Aeolio carmine] . ^ . quinque, autem sunt 
euracteres sermonum: Atticus^ Asianus,* Aeolius, communis, 
!>]iodius. Ex bis quidam lirici caractere Aeolio simt usi' v 

c. im 4, 1. In perihodo principii huius duplicem lacit 
omparationem y 

c. im4, 17. Reti] Gens Galliarum r 

Retii, Vindelici, Norici (nonci cod.)^ Hlirici et Baguaiii 
num sunt a 

c. mi 4, 29. Sententialiter dicit P 

c. mi 4, 34. Rectique cultus] . . informationes intelle- 
endum est P 

c. im 4, 38. Metaurum] Fluuius GalHae, alii dicunt 
taliae T 

c. im 4, 61. Sectamur ultro] Peruerse F . . 

c. im 4, 64. Est autein iuxta Thebas desertum omnibus 
lonstris plenum. Sunt enim ibi onocentauri, leones,.lamiae, 
raconum et onmia monstrorum genera a; cf. quae de Antonio 
!Jremita narrantur 

c. im 4, 65. Merso mersas pr(a)eteritum p^ectum (om, r, 
on yE) mersaui facit, et est actiuum; alterum autem uerbum 
lergo mergis pr(a)eteritum perfectum (om. rJS) mersi facit, et 
st neutrum F 

c. im 6, 19. Volitant] Commeant T 

c. im 6, 24. Numquam criminosis poena differtnr F 

c. mi 6, 18. Nesdos fari] Ipfantes perifrasticos dicit P 

c. mi 6, 21. Victus] Flexus T 

c. im 6, 28. AgyieuJ Villanus, quia in uiUis eiusstatuae 
rant V 

c. mi 6, 39. Quia omnia crescunt cum luna P 

c. Hn 7, 4. Flumina praetereunt] . . . Aliter pr^a^etereunt 
ntracurruni ac per hoc non tarau^ceudaiit P • v ^ 

e. nn 7, 21. ... cum de te abBque \xW.o ioico «^«a.^^^ ^ 
cide indicauent r 

P8MTJ>AOMOm aonOLXA SN HORA.TXyM. XL ^^ 



386 QLOSSABYM r AFPENDIX 

c. nn 7, 26. . . .' Lieet ad uiiam reaocatiui [diofttxix] 

HippolTtoB tamcoi hao potoit noii lnce teneii (hipoUtoA non 
tamen oia potnit hac Inoe tenexi y^ hjpolitoB non tamea diu 
potnit in hac Inoe teneri r) P 

c. nn 9, 8. Vextiooenf eit iste flnnins F 

e. nn 12, 2. Yt alibi {Verg. Aen. I 67): MoUitqne aninu» 
nentomm F 

e. Hn 12, 10. Pan cniat ones {Vtrg, ed. 8, S8«9.): Pan 
dens Axc[h]adiae F 

e. ml 12, 17. Onix] Ampnlla eit mamoxea qnam dicimt 
Or(a)eci onixen, ant cexte mensnxa eet ipeins piffmenti T 

c. nn 12, 17. Gadnm] Oxcam; nt (Verg. Abh.1 195): Qnae 
deinde bonnB cadis honenucat Aoestee F 

c. ini 18, 26. Anno9itate similem fecexoat te fata neta- 
lae (o m. y ) coxnicie r 

cini l^ 88. Qnoniam conieotnxale egt, ntrnm psoptar 
xOligionem CaeBaxia nicexit DxnBna Oenannoa F 

c. nn 15, 6. Signa] Yexilla aqnilamm et dxaoonnm v 

c. nn 15, 20. Inimioatl Statina in Beenndo libxo: Lumicent 
claBaica tnxmaB r »= Theb^ U 419 

c. nn 16, 21. Dannbimn] Flnnins Oeimaniae P 

epo. 1, 27. Sidns fexaidnml Sciticet Cancxi f 

epo. 1, 84. Nepos] . . . nel etiam a nepa sexpente (-§ /) 
qui omnes deuorat natoB praeter (propter eod.) nnnm (ninnm 
cod.) qui latenter in setis dorsi eina inuadit f 

epo. 2, 9. Adulta] Incrementata h 

epo. 2, 18. InutileB] Idest Bteriles, in&nctuoBOs F 

epo. 2, 15. Presaa] Eliqnata T 

epo. 2, 19. Admiratiue bf 

epo. 2, 45. CratibuB textis] CanHB septis F 

epo. 2, 47. Quod autem ^noma' dixit, ad idioma msticae 
pertinet simplicitatiB F 

epo. 2, 53. A£ra auia] Ideat gallina maiox v 

epo. 2, 65. ... famiboBae v 

epo. 3, 2. Fregerit] Strangulauerit v 

epo. 5, 17. Caprificus axbnsculum est (est arbuacnlnm 9) 
nascena in parietibuB (in p: n: v)y et dicitur qnaai ci^raram 
ficus, quod mstice dicitar caprifoUam P (v om. quod — capii- 
folium) 

epo. 6, 19. Banae] Idest bnfonis tr 

epo. 5, 28. Echinus] Genus maritimi animalia, qnod nanim 
cui adh^a^eserit staie immobilitei faeit. Eflt antem hispidum 
pamumque r 

epo. 5, 40. Pnpnlae W Yel ^upiUae qnaa dicimns ocn- 
ionzm OMB V . .^ . > ^ 

epo. 6, 68. Sub\iiaiiae caiifei\ k w»x\ais«k ^^^^S^a^'^ ^ 



GLOSSABVM F APPBNDIX 387 

epo. 5, 84. Lenire] Lenibat P 

tpo. 5t 84. Yoces impifts] Incantatrioes h 

epo, 6, 6. Yis] Efficacia P; cf. epo, 17, 75: Insolentiae 
leg. Inpotentiae] Quasi nouae potentiae, efficaciae F 

e^w. 6, 9. Comparat iUiim nugaci et guloso cani, qui ut 
horrrbili uoce semel aut bis implet nemus, si odoratur cadauer, 
desistit perse^ui feram, com[m]eden8 cadauer. Ac per hoc 
datur intellegi Gassium edulio a detractionibus cessare r 

epo. 6, 16. Vt puer inuindicatus plorabo P 

epo. 7, 2. Enses conditi] lam in uagina constituti F 

epo. 9, 16. Conopeum ett genus re^s *uel tentorii ad pro- 
kibendos culioes (r5) et muscae abigendas (b) 

Conopeum] Bete muscarum a; CgL. Y p. 350 

epo. 9, 36. Metire nobis Caeculmm] Aut quod dicunt 
plebei mensuram F 

epo. 12, 12. Tenta cubilia] Cortinas in cubilibus tentas b 

epo. 12, 12. Tectaquel Stragulis cooperta F 

epo. 12, 23. Aequalesl Co<a>euo8 6 

epo. 13, 10. Leuare] Enixovqiiaav y, CgL.llp.120: leuat] 
xovqp£^£t 

epo. 13, 16. Caerula] Marina aut cyanei coloris T; CgL. 
JJi p. 96: caeruleum] nvavsov. IV p. ^18: caeruleo] marino 
colore 

epo. 14, 8. Lethaeos] Obliuialea r 

epo. 15, 21. Vnde etiam Apuleius dicit similiter animam 
suam foisse in corpore asini et meminisse deuexisBe plurima 
sagmata et onera in Egiptum. Ynde etiam facit librum quen- 
dam, quem appellat de aureo asino f 

epo. 16, 6. Alobrox idest Burchundio a, cf Molderi cUt- 
celt Sprachschoitz I 103; AUobrox Buigundio CgL. VI p. 52 

epo. 16, 6. Ipsi Galli Bufi qui et Sequa^ni^ . . . aut a 
Vesontio ciuitate 6, cf CgL. V p. 500: Allobroga Gallus rufus 

epo. 16, 17. In Burgundia Massiliam oondiderunt z 

epo. 16, 45. Caulis autem generale nomen est omnium 
herbarum uel arborum omniumque fruticum. Inde legimus 
(ewmg. MtM^. 24, 82): Cum iam uiderimus ca<^uI^icuIo^s^ 
foliorum procedere, scitote, quia ^a^estas affinis est, idest 
prima arborum folia. Legimus etiam in historiis Romanorum, 
quod, si quis eorum uumut in praeliis (im^Iiis f) excepisset, 
domesiaco caule curabatur f 

epo. 16, 49. Multra feminini generis est in singulari nu- 
mero. Virgil. {ecl. 8, 30): Bis uenlt ad multram binos a. u. f. 
In plurali aotem numero neutri, sicut hoo loco. Est autem 
multra uas, ubi pressum recipitwr. Mu^l^^tsftilft \x«t^ V^^s??» ^'^n 
in Qno miig^tmvtcoxf^ f 

epo. 17, 1. EfficaciJ Perf ectxici «tt\ xcl»«^^'^ ^ 



388 GLOSSARVM r APPENDIX 

epo. 17, 37. Gum fidel Sine praeteimissioiie F 

epo. 17, 51. ObstetrixJ Quae obstat dolori partorientis F 

epo. 17, 71. Norica ipsa est Yenetia h 

epo. 17, 79. Viuificare b 

e. 8. 54. Secnres] Qtda illo (ille cod.) tempore -magnates 
eas deferebant f 

c. 8. 64. Gorporis artas] IleQupQactLx&s corpora F 

8. 1 1, 10. Sub galli cantum] GaUicinio ipso P; cf. CgL. 
VIjp.482 

8. 1 1, 19. Mutatis professionibus uestris P 

5. 1 1, 43. Gomminuas] Minutatim consumas P; cf, CgL, 
VI p. 239 

8. I 1, 53. Granaria] Bepostoria F 
«.II, 75. Veste, calciamentis et lauacro P 
«. 1 1, 99. Hic libertam pro amica quidam accipinnt, 
alii uero libertam F 

8.1 1, 107. Bectitudo v 
«.12,1. Venditrices r 
8. I 2, 19. Expensam F 

8.12, 27. Pastillos] Timiamatis vipz. Ex uipera fiimt 
pastilli, qui tiriaci (= ^qucxoI) uocantur a Grecis; posoit 
autem pro quolibet odore F cons. F 

8. 1 2, 29. Instita] Limbus quod et fresum potest accipi F 
cons. f ni^^a y; cf CgL. 11 p. 400. nsQiitdStov, quod togae sub- 
suebatur, quo matron<^a^e utebantur y 

8. I 2, 32. Macte] Gresce r 

8. 1 2, 34. Ad prostibulum ire v 

8. I 2, 86. Permolerel Perstuprari F 

s. I 2, 45. Testes] Testones Fz 

«.12, 63. Togata] Plebeia, quia matronae stola uteban- 
tur, plebeiae toga F 

8. 12, 81. Apostrofam facit ad puerum f 

8. 1 2, 88. Sine fdcis] Sine extrariis omamentis P 

«. I 2, 98. Lectica genus uehiculi est matronarum, ubi 
totum corpus continetur, ita ut operari inibi possit, habens 
hinc inde fenestras Fz 

8. 1 2, 98. Giniflones] Ministri calamistrorum vz 

8. I 2, 99. Gois] . . . uocantur alio nomine tricaptae {cf. 
CgL. V p. 517 et 581) seu multicia (CgL. Ylp. 715) et teristria 
(tonstria tp) Fz 

8. I 2, 123. Gibberosa T 

«. I 2, 126. Egeria] Nympha uxor Numae Pompilii F 

8. I 2, 180. Ancilia coii^CAS. con.ciliatrix T 

8. I 2, 133. Pereaii\i\ "Pxo-^W x^^^VasyafcTscL ^^sk^tv. •» ^ad 
^iment adulteratores z 



GLOSSARVM r APPENDIX 389 

8. I 3, 87. Filix] Herba incoininoda P 

8. I 3j 40. Pol7p[p]u8 genus est piscis iharini inaxiinain 
delectationem suoesu praestanB F 

8. 1 3, 45. Male paruus] Dedecorose paruus^ quia semi- 
pedalis fuit y t 

8. I 3, 54. Subportatio uitiorum s^ 

5. I 3y56. Incrustare] Stagnare y 

8. 1 3, 59. Vulnerabile r 

8. I 3, 80. Patinam] Scutellam IDzvf 

8. 1 3, 100. Mutuin . » . pecus] Inrationabiles i>Iz 

8. 1 3, 102. Vsus] Indigentia r 

8,lSy 119. Scutica . . . est flagellum puerorum ex corio, 
quod alio nomine angulla uocatur DFz 

8. 1 3, 127. Crepidas] Genus calciamentorum y, Dt add, : 
singularis forma («tc)^ idest utrique aptum pedi 

5..I3, 131. Tabema] Ideet tuguriunculo JF/* 

8. 1 3, 133. lauehitur . . . irrisorie z 

8. 1 S^ 134. Puste] Clauali r; cf. CgL. IV p. 216 

«.14,12. Garrulus] Superfluus P cons. v ; c/lO^X. VI j). 484 

«. 1 4, 21. Spontanea uoluntate DFf 

«. I 4, 21. Bonomm . . . poetarum carmina cum imapnibus 
ipsorum in bibliotheca ApoUinis recondebantur et msuper 
aut<h>enlici eorum DFf 

8. 1 4, 22,. Delatis] In armarium vD 

8. 1 4, 32. SummaJ De cumulo capitali F 

«. 1 4, 38. Agedimi] Terentianum est istud, idest age 
adhuc Ff 

Vsitata locutio apud Terentium i^D 

«. 1.4, 101. Afore f] Aut abesse aut afuturum esse F 

5.15,3. Forum] Mercatum DJP 

8.l6^S8q. Haud animo aequa expectans comites] Quia 
illi manducabant DF {Franeoa. manger; K. gramm.Auf8. 125) 

8. 1 5, 12. Appelle] Apphca r 

8. 1 6, 26. Repimus] Ambulauimus F; cf. CgL. IV p. 422 

8. 1 5, 32. Ad unguem factns] Ad lineam probatissimus F 

8. I ^, 36. Vatillum] Piminutiuum a ua8[a]e /; cf. CgL. 
V p. 442 

Turibulum D; cf. CgL. V p. 492 

8. l 5, 49. Pila] CWPA (=» 6tpaZQa) y; cf. CgL. YHp. 88 

s. I 5, 61. Quia morbimi cancrum habuit^ qui solet fieri 
in Gampania D 

8. I 5, 73. Vaga] Epitheton DFvf 

«, I5,«7. Est] S. possibile DF/" 

«. I 6, 17. In titulisj Scilicet maioxvixii T 

s. 1 6, 39. Deieere] PtoceleumatictA li 

s.le, 42. PloBtra] Plaustxra F; cf. Cglu.^ra. -p.^^v 



•390 GLOSSABYM V APP£NI»a[ 

8. 1 6, 48. Glamofom in caoais agendii DF 

$. 1 6, 49. Fonit f] Fonitaa F 

8. I 6, 67. Jnf&iiB] Ineloqiwiifl DFv\ CgL. IV p. 9Z 

r I 6, 69. Safyreiano] Idert. Alamanno u 

8. l •, 68. Lnstra] Popinas meretricom Ff 

Limanaria, alii dicont popinati r 

8. 16, 87. Qnestas] Gatuatiis DFvf; CgL. Y p. 97S 

8. l 6, 97. SeUis] Traefectora DFp 

8. 1 6, 106. Eqnet] Sessor y 

8. 1 6, 117. Echinns] Ampnllam nitfeam signifioat Ff 

Vitrea ampiil<^l^a v 

8. 1 6, 124. Natta] Nomen tenaciisimi nsqite ad immim- 
ditiem F 

8. 1 6, 126. Sol acrior] Hora seita DF 

8. 1 6, 127. Didttir enim in medioinajibas libria, quod 
cibi tempore Oanicnlae anide snmpti infizmitatem generantDF 

8. 1 6, 128. Domesticns] Domi constitntos P 

8. 1 7, 2. Hibrida] Ac si diceret semicanis r 

8. 1 7, 8. Per lippos . . . significat tabemas medioomm DI 

8. I 7^ 10. Molesti] Calnmniosi P 

^.17, 24. Salnbresl' Kon nocinas DFv 

8.1 8, 1. Inntile] Nnlli fabric<a>e aptum DFf 

Null<a>e rei aptum v 

8. I 8, 2. Faber] Carpentarins v; CgL. VI p. 184 

8. I 8, 9, Conseruns] Pro conpauper Vb 

Fnnerator DFvf; CgL. H p. 848 

8. I 8, 9. Arca] Pro loculo T 

8. 1 8, 19. Hasj Cantatrices f 

8. 1 8, 88. Hecaten] Dea infemi oentum potestatum DFf 

8. I 8, 46. Pepedil ^Aniittti^dov y 

8. 1 8, 48. Caliendrum f] Idest galerom DFvf (galen- 
cum l\)fp^.) 

8. I 8, 60. Vincula] Ligamina malefioii Dlfvf 

8. 1 9, 11. Ira excerebratus DFv 

8. I 9, 16. Vsque] lugiter T 

8. I 9, 19. Non sum piger] Idest possum multom am- 
bulwe r 

8. 1 9, 37. Post transgressionem placiti et fideinssores lege 
<K)artantur et maiora redduntur DFv 

8. I 9, 89. Haud tj Non F; CgL. VI p. 613 

8. I 9, 67. Hodie] Propter unum diem DFv 

8. I 9, 64. Lentissima] Flexibilia T; CgL. IV p. 106 

s. I 9, 70. Cuitla;\ laLecvAitM^ Tv cf . C^L. VH p. 189 

Qui pellicula imimnxiti %\m\k r 
A 1 10, 36. Kumexo%iV«Afe BEnf 



GLOSSARVM r APPENDIX 391 

8. I 10, 51. Plura relinqnendis] Ab his, quae^ r^inquenda 
int DFvf 

8. 1 10, 71. Scaberet] Scalperet F; cf. CgL. VH p. 287 

8. I 10, 76. Yilibus in ludis] Apud libiTariofl in Bcholis T 

8. 1 10, 82. Yalgius et] Figura Avcustifw^ P; ef. n 8, 41. 

8. I 10, 91. In conuentieulo puellarum DF 

«. n 1, 3. Simitisl Accusaiiuo casu P 

8. n 1, 18. Pila dicuntur arma in tummitate rotunda in 
Lodum cuntorum (~ contorum), quibuB utuntur Hungri 
los8. recent. tp; cf CgL. lY p. 568:jpilu8] contut 

8. n 1, 20. Palporl Blandior P; cfCgL, XV p. 186 

8. n 1, 25. Pugnisj Cestibus, pugillato F 

8, n 1, 60. Metuo siquidem ne etc. DF 

8. n 2, 14. Inanis] Famelicus E 

8. n 2, 23. Posito pauone in mensa et orniche (omithe 
« gallina) DFv, cf.CgL. II p. 887 

8. n % 24. Tergere] Fricare DFv 

8. n 2, 40. Arpiis] Auibut Ff; cf CgL. Y p. 299: nomina 
olucrum 

s. n 2, 43. Aegrum] Crapulatum DFvf; cf CgL. VI 
.283 

8. n 2, 48. Rapulum genus radicit (herbae D) est 2>F 

8. n 2, 48. Plenus] Saturus F; cf CgL.YlI p. 89 Laew$ 
Vodom. p. 410 

8. n 2, 44. Oleis] Pro oliuis y 

8. II 2, 67. Oleas] Oliuas F; CgL. IV p. 182 

8. n 2, 57. Est] Comedit DF 

s. n 2, 68. Mutatum . . . uintmi] Defecatum et Beaedi* 
Lcatum uetustum DF 

8. n 2, 70. Parcitas vf 

8. n 2, 76. Pituita] Longa oausa metri L 

8. n 2, 88. Dura ualetudo] Infirmitas DF 

8. n 3, 4. Sermone] Pr(a)edicatione T; cf ^iuXla: CgL. 
n p. 260 

8. II 8, 6. Quid focies in soUemnitatibus (solllfpn:) Ff 

8. n 8, 8. Est endiadin figura F 

8. n 3, 11~ Stipare] Artare horum libros F; ef.CgL.Ylp.9S 

Menandro] Debac^^ch^anti T 

8. n 3, 14. Syren sme Syrena (cf. CgL, YH p. 273) piscis 
)t marinus, qui suauitate suae cantilenae declipit nautas, quam 
Dsuit hic pro delectatione otiositatis Ff 

8. n 8, 19. Fracta] Minutata Fv 

8. n 8, 21. Cauta pretiositatis Ff 

Mercurius . . . preest mercatoribus , und^ dxotevA ^ ^i?^»». 
\ereBtornm kyrioa ideiBt dominut Ff 
s. US, ^2. Fmmm] Fusile DF {cf. Cgli.^ 1&- ^^^ 



392 GLOSSARYM r ikPPSNDS 

«. n 3, 26. Sicnt n^gotiatQres et ceciones traatseimt: de imo 
loco ad alinin locmn, qni et arriblatones dicnntQr lingaa 
Bomana F{, c/l arrabo ^ yigntiB; Cgh, VI p. 97- ^ 

s, n 8, 30. Let<h^argicQ8] Cardiaca passio if 
^ «.118,45. Formula] Chnsipplregola.F 

s. n 8, 69. Nodosi} ArgomentOBi E eons. Ff 

Nodositates in indiciiB adinneneAmt Ff 

8. n 3i 106. Scaipra, IdesiG^raece)» calopodes F 

Scalpra] Kalepodas v 

8. n 8, 107. MercatnriBJ Mercimbniis vf;cf.CgL,Ylp.6U 

8. n 8, 117. Stramentis] Straminibns .Fv f; cf. CgL. YE 
p. 298 

8. n 3, 118. Stragnla] Pretiosa, plnmario opere &cta, qnae 
et fomm, idest culcite Grecisca (sic) Ff 
' Pretiosa, opere polimitario lacta v 

«.113,126. Tinea capitis (CgL. m p. 69B)t qnae solet 
pronenire, dnm capnt neglegitor pectinando et lAnando F 

8. 11:3, 144. l^nlla] Ant niminenm mt fictile (fntileeod.) 
nas F 
. Vas fictile y 

8. n 8, 148. Excitat] Sanat ab infirmitate F 

8.11 3, 155. Oriza genus est subtilissimae pollinis, idesi 
farinae, unde cum oleo et pigmentis tisanae finnt satis con- 
gruae infirmis yF 

8. II 3, 156. Octussibns] Octo quadrantibns F 

Octo assibus; Lic octussis F 

8. n 3, 229. Scurris] Istrionibus Tuscis (tocus cod.) f, cf. 
GgL. JIp.692: scurra] imrisio (istrio 8ti8p. K.) 

8. n 3, 229. Notandum neutro genere macellum F {cf. CgL 
VI p. 666) 

8. n 3, 241. Baca^] Vnionem albam F Vnionem / 

8. n 8, 242. laceretue cloacam] T6(m] ue jr^i^ff^ ro cloacam 
inngendum y 

8. n 3, 245. Inpenso] Magno pretio, &ii4T^rtTog y 

8. n 3, 251. TrimUs] Tqisti^s {TQiaiTric et tqiUttic codd.) T; 
CgL. n p. 201 

•' 8. n 3, 266. Cubital] Cemical T; cf. CgL. n p. 463: cer- 
uical] vTtayx^iviov 
1 5.113,267. Inpransi] Antitheton potus F 
;: «.113,272. Semina e^ malis sorbiculatis (sorbillatis 
8tisp. K.) duobus primis comprensa digitis mittere in came- 
ram F 

s. n 3, 321. Poemata] Quod est fomes insani^a^e F {ex 
Augustino) 

S. n 4, 14. EK)t\iiiditaift OMOTaxxv «k\JriR.VaaT ^ja^^jyaa, ^<iAbM: V 

eZ»iV?.Vitellum] ^^xv^rov (^K\^V^('\0\\<iod.>i-j^c^.Ciq;i..^S.-ft?LN^ 



GLOSSARVM r APPENDIX 393 

.8. n 4, 28. MituluB] *H x^m 7 (HXIBAC cod,) 

8. n 4, 32. Murice] Ta noQ(pvQia} (TU)iroAP<l>YPICO cod.) % 
CgL. n p. 131 

8. n 4, 82. Pelorisl GenuB est piscis F 
8. 11 4, 84. Pectinibus] Genus piscis P; uel lecuste (leg. 
locustae) add. y 

s.n 4, 40. Iligna] Ilicina T 
8. II 4, 42. Laurensl Be Laurentio solo T 
«.114,47. CrustulaJ Placentam tenuem P 
Promit] Adinuenit F 

8. JI 4, 68.. Squillis] Genus piscis F; CgL. V p» 664 
8. U 4, 60. HUIae sunt andullae uel salsicia , quae et 
Lucanica dicuntur % 

8. n 4, 66. Byzantia orca] Orca Constantinopolitana F 
8. II 4, 80. r Grauis limus ' multae sordis F 
Veteri f] Antiquo uasi F 

8. n 4, 81. Scobs est quod de. terebello {CaL.Y p. 896) 
exponitur (cf. CgL. U p. 240 : scobis] &%6'JtQie^a f^oi (ivrnia)^ 
Theotisca lingua urpora dictum . gl. x (= DoruilUcm. Horat), 
uide editionis nostrae Eorat. sectmdae uol. I praef. p. XLI; cf. 
cominentator Cruqu. 1673 p. 861: Scobe] Hic scobis et baec 
scobes dicitur rasura serramm, Graece jtQi6(ict; Theotisca 
lingua urpora 

5. n 4, 83. Pahna] Pro scopis posuit, scopis lutulentis uel 
dolabris y 

8.JI 4, 90. Memori] Memorioso P; CgL. lY p. 452 
8. n 5, 6. ueridice F 
8. n 6, 40. Omaso f] Omento r Panza f 
8. n 6, 48. Adrepe] Inuade, nQoiQTCiaov F {sed qov uel ron 
pro dov codd.); cf. CgL.ll jp. 417: TCQOSQSsi^to] acesso; leg. 
^QosQniioa] Accedo 

8. n 6, 72. Laudes] Tijg ^SQccyt^syias F 
8. n 6, 76. Scortator] Mulierarius F 
>8.U 6, 80. Culinae] Coquinae P; cf CgL. 71 p. 276 
«. n 5, 88. Institerat] Se ingesserat F 
8. U 6, 90. Morosum] JvaxoXov T; CgL. II p.^Sl 
8. n 6, 90. Vltra] 'EnmoXv {snutoXi cod.) y . 
8.11 5, 100. Cum quodam merore pronuntia propter 
pathos r 

8. n 6, 2. lugisl Iuncti<^m> fluentis F 
8. n 6, 18. Ambitio] Discursus circa amicos F 
8. n 6, 47. Per totum hoc tempus] Per 8epten<^n>ium 
uel o^tennium y 

A JI 6, 69] Legibna insanis^ E^^itliieitoTi r 
s. E 6, 83. Attentus] FestmxLa T 



394 GLOSSAHVM r APPEimiX 

8. n 6, S». Lolimn] Zizmiift T; O^L, VI jp. 65S: loliiim] 

8. II 6, 99. Vermliter] PW) adulatorie Feg ^ 

8. n 6, 106. Hoc Cftnutnun et hi caiiifkri efg 

«. n 7, 6. Quando] Siqnidem t 

8. n 7, 8. Obnoxia] Debitritia fg 

8. U 7, 15. Scoira] loculator g 

8. n 7, 16. Contnnditl Propter metnun eorripuit F 

8. U 7, BO. Ac] Si, £n6 xotv^ P 

«.117,88. Yentre leuem] Glutonem Jf*; tf. CgL^ 
p. 497 

8. n 7, 49. Yerbera oaudae] Yeretri pulsationes T 

8. II 7, 80. CoUectionibus probat etc. F 

8. n 7, 87. VitioBitas F 

8. n 7, 108. <A>effnim cruditatibus V 

8. n 7, 109. YuamJ Bacemum breuem T 

8. n 8, 8. BadicesJ *Pd<pcepot F 

8. n 8, 8. Bapula] *P^s r Bapa F 

8. n 8, 12. Sublegit] 'AveUificwo F 

8. n 8, %2. Vmbras] Ptoasitas, quia gluttones Bont qoili 
umbrae e 

8. n 8, 89. Vinaria] Oenopbora T; cf. CgL. VH p. 1« 

8. n 8, 42. In iuBcello T 

8. U 8, 46. lusl ZamcJff T; CgL. VI p. 612 

«. U 8, 51. Inulasl 'EXrfw« F; (^-^. VI p. 599 

8. U 8, 77. SoleasJ Idest calceos, quod uulgo scapinioe f 

8. U 8, 88. Anseris] [lijgant<a>e g; cf.K. TMere de8 dm. 
Alt. p. 303 

epi. 1 1, 31. Per cbyragram idest pestem manuum parft- 
lisin signat v 

epi. 1 1, 54. lanusl Tres Btatu<a>e in mercato erecfe(ft)e 
erant in memoriam totidem negotiatorum nominaiissimomm f 

epi. 1 1, 67. Confirmatiue r 

epi. 1 1, 71. Conciuis r; GffL. VI p. 249 

cpt. II, 78. Venentur] OHPOHN (— «^^ciw^) r; ^. €pl. 
VU p. 400 

epi. I 1, 78. Feminae malae post mortem uirorum snonmL 
quam maxime seruiunt uoluptati v 

epi. 1 1, 80. Mensuum (pro mensium) r 

epi. 1 1, 86. Festinantisl Ire illo F 

epi. 1 1, 88. Celibe uital Hoc est casta uita p 

epi. I 1, 96. Subucula] Idest cedula v 

Sacerdotalis linea cc 

epi. I 1, 101. Solemid& «i f^o\Ao ^ «olea aecundum Isidonun; 
«oJIemnis ab eo, quod ^t %o\\Mm^ V^^^H^NKm^'^»!^^ 
rum Ff cf. I8id. orig. XVI ^b, VA. 



GLOSSAEYM r APPEl^DIX 895 

epi. 1 1, 101. SoUemnia] Commania, inreprehensibilia F 

epi. 1 1, 108. Pitaiia[e] prop]i[a]e flegma oapitif r; cf. GgL. 
T p. 272 

epi. I 8, 7. ColliBa] SwiQfmft (CTHCPPOOTH 4iod.) y Pene 
isolata V 

epi. 12, 18. Exemplar] "Ewmiov r {&vtltvftoif CgL. 11 
230) 

epi. I 2, 22. InmersabiliBl Inlfttigabilis V 

epi. I 2, 28. Sirenum] Iro Birenarnm V 

epi. I 2, 26. Su8 t] Foroa T; CgL, n |i. 822; cf,K.§ramm. 
ufs. p. 84 

ep«. I 2, 28. Alcinoi] Mendaces nel mntatores F 

epi. I 2, 32. Insnltatores et raptores v 

epi. I 2, 89. Est f] Ck)medit s 

epi. I 2, 61. PaMdones v 

epi. I 2, 54. Cassa snnt omnia bona, qnae possidet is qni 
18 nesoit uti V 

epi. I 2, 67. Desudat uenationibus v 

epi. I 2, 69. Similiter puer disciplinam, quam (qua?) im- 
iitus fiierit in pueritia, ^non^ facile amittet, siout de Alexandro 
tgitur, qui l^leandrum pedagogum pede uiciosum dum in 
aeritia imitatus esset, postea non amisit r 

epi. I 8, 30. Scribere] Idest remandarei^ 

epi. I 6, 7. Supellex] Substantiola t 

epi. I 6, 22. Toral f] Coopertorium r 

epi. I 5, 28. Lanx f] Disous T; GgL. II p. 121. 2T8. 519: 
ax] dUxog 

epi. I 5, 31. Per posticium (CgL. YH p. 111) ingredere v 

epi. I 6, 17. Indioato, inquit, ei et insusurrato futurum ut . . . /* 

epi. I 6, 22. Mutusl Ineloquens F 

epi. l 6, 25. Defodiet] Tumulabit v 

epi. I 6, 49. Gratia] Commendatio P 

epi. I 6, 51. Trant ^ndera] Yltra mensuram F 

^. I 6, 54. Ebumeis . . . sellis antiquitus utebantur soli 
iriafes idest curiae praesidee v 

epi. I 6, 61. Crudi] Indigesti b cans. E 

epi. I 7, 1. Aestiuo . . . temi>ore grauis habitatio est Bomae, 
^si quibusdam nobilibus, qui in remotioribus loois uiridiaria 
ikbent aevlq> 

ep». I 7, 6. Dissignatorem] Ordinatorem v (cf. CgL. TV 
57: dissignat] ordinat) Procuratorem funerum E 

epi. I 7, 7. Timens ne infirmentur E 

Timet ne uarior[ior]um com[m]e8tione pomorum, quod 
$uiter euenit, filii arrepti febribuB pei^MLVi % 

«^. 1 r, B. Qni enim autamno t«A\o% ^^^^ «»^>i ^*^^ 
iqnentaDt, innadantar a febribua v 



ept. 




26. 


epi. 




45. 


epi. 




48. 


epi. 




61. 


epi. 




62. 


epi. 




66. 


epi. 




67. 


ept. 




66. 


^imina] 


ia nasa 


epi. 


17, 


87. 



396 GLOSSARVM r APPENBK 

epi. I 7, 18. Cum Zephyrisl Primo uero r; ef. CgL.JR 
p, 426 : prima uera] iffriiisQia ^iyccQtvi/j 
epi. I 7, 22. Agit] Idest satagit F 

Angusta fronte] Qoia iam netolus erat F 
Yacuum] Non populosum P 
Foro] A mercato r; ef. CgL. VI p. 694 
Cultellol Raeorio T; CgL. VII p, 183 
ParentA^esis F 

Nominel Binomius erat r cf.glo88. Labh. 
CessareJ Bepausare V; cf. CgL. Y p.60Z 
Scruta] Vasa uiminosa v Vasa uiminea/ 
a 

NecatuB qtii occiditnr ferro, nectus uero alia 
ul, baculo aut siti r 

epi. I 7, 88. Aliqui dicunt cauallum a cauo pedis r 
€p». I 8, 2. Scribae]. Notario i^JB^ 

epi. I 8, 10. Vetemus est morbus quidam (quidem cod.) 
intercutaneus v 

epi. 1 9, 9. Opis] Possibilitatis r 
epi. I 10, 18. Domo] Pro domui F 

Figura cata to siopomenon r 

'Babiem Canis] Sirium stellam qu^a)e in 

. Lapillisl Gemmis r 
Vicis] rlateis ciuitatis r 
Propius] Vicinius r 
Diuitiae si superexcreuerint mentem snb- 

T<moyQ(xtpl(^ayv iam facit E 
Odio] Quia inaccessibilis est r 
Caupona] Taberha P; cf. CgL. n pi 674: 
coponarius] tabemarius 

epi. 1 11, 18. Penula] Vestis grossa r Antea graues erant 
r'ahf 

Campestre] Braca est qui (quali?) utuntur ^a^estate bal- 
neatores (saluatores cod.)^ quia propter brumam non bal- 
^eatur in Tyberim f 

Campestre] Idest camisia subtilis r 
epi. I 12, 23. Defer] Aboffer T 
/ epi. I 18, 10. L&mas] Teutisce pul r 

epi. I 13, 16. PiUeolo] Tyara r; cf CgL. IV p. 674: tiara] 
frigeum pilleum 

epi. 1 14, 3. Popinae] Coquinae r 
epi. I 14, 21. Fomii •^■^ liV]c<^«Afij: F 
Idest coituB labor, \fe<tV\VQL^\»^, ^iVVTi.^^^^ ^$A2S(^$^^^A 
cod.) r 



^ 


epi. 


110, 


18. 




epi. 


110, 


16. 


ore 


Canis est 


r 




epi. 


110, 


19 




epi. 


110, 


20 




epi. 


110, 


28. 




epi. 


110, 


43. 


uertunt 


r 






epi. 


110, 


49. 




epi. 


111, 


6. 




epi. 


111, 


12. 



GLOSSARVM r APPENDIX 397 

epi. I 14, 26. Strepitum] Cantacionem v 

epi. 1 14, 48. E[t]phippia quae sunt faler^a^e, et straturae 
uorum s 

epi. 1 15, 20. Idest affluentiam dicendi r 

epi. 1 16, 25. Scribere] Bemendarey 

epi. 1 15, 28. Gertum praesepe] Vel certam sedem uel 
ensa^m^, et est figura tapinosis v 

ep%. 1 15^ 29. InpranBusJ Insaturatus v 

epi. I 15, 29. Ab hoste] Ab extraneo vE 

epi. I 15, 81. BaratrumJ Vorago F; CgL. VI p. 128 

epi. 1 15, 84. Omasi] Idest bubulini stomachi v; Papias: 
nasum] stomachus 

epi. 1 15, 86. Scilicet in tantum manducabat iUe Menius E 

epi. I 15, 37. Correptusl Idest parcus E 

epi. 1 16, 1. ... conuaUia (=» ualles) tp 

epi. I 16, 7. Curru fugiente] Vesperi r 

epi. I 16, 40. ... Veraciter bonum r 

epi. I 17, 54. Cistam f] Arcam av; CgL. Up. 578: cista] 
rcula 

Subducta] Furata avE 

epi. 1 18, 18. Instaurationem uitae uilem deputat r 

epi. I 18, 86. Olitoris tl Hortulani E; ef, CpL.YI p. 528 

epi. 1 18, 36. Threx eritj Idest gladiator, gladiatorretium; 
im myrmiUo secutor F 

epi. 1 18, 38. Potulentus ccE 

epi. 1 18, 73. Limenl Palatium F {cf. CgL. VII p. 89) 

epi. I 18, 82. Ecquiol Aduerbium est antiquum pro ecce F 

epi. I 18, 91. PotoresJ Potulenti aE 

epi. 1 19, 9. Cantare] Poetizare E 

epi. 1 19, 15. Lnitatrix r cf. a. p. 203 

epi. 1 20, 8. Te cogi] Plicari te b 

epi. I 20, 12. Tacitumusl Absconsus r (cf. CgL. VI p. 8) 

epi. I 20, 27. Quater undenos] Metalemsis r 

epi. n 1, 13. Praegrauat] Venustat r 

epi. n 1, 33. Luctamur] In palestra r 

epi. n 1, 74. ConcinniorJ Sonorior f, cf. CgL.TSLp.^^Oi 
mores (leg. sonoriores)] som grauis 

epi. n 1, 82. Ponderosa eloquencia eciam multa inporta- 
ilia scripserunt f 

epi. n 1, 98. Tibicinibusl Fistularum carminibus T 

epi. n 1, 108. SoUemnel Consuetudinarium F; CgL.Jlp.h^Z 

epi. n 1, 130. Notis] Diffamatis f 

epi. n 1, 140. Post messionem V 

epi. n 1, 167. Lituram] Idest deletioiiftmr(^'?iViL^^\iKa!>.'t 
Blectationem f; cf. CgL. V p. 640: de\et\o\ -^OTSLOASa^i 
ep$. 111,173. Edacibus] GhaloBia f 



398 GL08SABYM r AFPENDIX 

ept. n 1, 287. LiBimt] D^irpant T; cf. CpL. VI p, m 

€pi. n t, 16. Dei] D*tanni em F 

epi. n 2, 22. lurgares] GaiuareriB r 

epi, n 2, 72. Mimsl Baffinaxiii (ka, aagmarii») fE 

epi, n 2, 76. BilexnJ Fel amarikicuiiis paratioiie v 

epi, n 2, 104. Fiailis stndiii] Poetiaandi fJB 

epi. n 2, 128. Qnod empsit ipte eum agxo 9 

epi. n 2, 179. Non exorabilis] Inenincibilis (meninci- 
bilis cod.)y 

epi. n 2, 206. TPONIKOC r 

a. p. 9. Coaptetor h 

a. p. 32. Imnsl Pro uassu^s^ y recent. 

a. p. 68. Siuej Pro siquidem F 

Sterilis] Sine sota (uUlg.) F 

a. p. 172. Dilator] Procrastinator b 

a. p. 208. Aemula] Idest imitatriz r 

a. p. 214. Luxuriem] Superfluitatom b 

a. p. 241. Stranea a ef. Ungu. Moman. 

a. p. 249. Fracti ciceris] Idest coUisi; conglutinatiir enio 
uel coagulatur cicer v 

a. p. 277. Fedbus] Oleaginis v 

a. p. 298. Multa litura] Idest frequens obliteratio v 

a. p. 297. Barbam in singulari numero mentum, in plmali 
hircinas dicimus c^ 

a. p. 342. Agonitheta b, CgL. IV p. 206. 

a. p. 488. Sodes, quando nomen est, socium sonat, quiuido 
uerbum: si audes (cf. CgL. YII p. 276); et est indecliaabile r 

a. p. 447. Transuerso oalamo] Obliquata penna v 

a. p. 461. Sui compositorem v 

a. p. 464. Fanatici dicuntur dementes, qui offensam deomin 
incurrentes eo quod fana eorum molauerint&enesimpaciunturfi 

a. p. 469. Non erit cautus sui v 

a. p. 473. Clatros] Ligna tomatilia a 

a. p. 476. Alii dicxmt sanguisugiam r, CgL. YH p. 230 



mDEX AVCTORVM 



A.cro]i: uita p. 3 (Helenins). 

c. nn 9, 87 c/. app. 8. 1 8, 26 
A.eliu8 Lamia dram.a.jp.288 
Aesopi fabulae: s. U 8, 299. 

6, 65 ag. epi. I 8, 18— 20. 

a. p. 437 cf. «. 11 2, 40. 

3, 814 
AfraniuB: a. p. 288. epi. 

n 1, 18. 67 (togatas comoe- 

difts Bcripsit, hoc est Lati- 

nas . . . Menandri stilum 

secutuB eflt). 61 
Alcaeus (nmUo saepius scri" 

pium est Alceus): uitap.l, 

C.I1,84. 82,6.11.1118,29. 

32. 16,38. 11180,13. 11116,86. 

9, 6. 11, 3. 8. n 1, 30. epi. 

I 19, 28 
Alpinus (poeta): s.l 10, 36. 37 
Anacreon: 9. 11 1, 80. satu- 

rfun scripsit, amicus Lisan- 

dri c. im 9, 9 
Annales epi.TI 1, 18. 48. ann. 

Ennii 1 19, 7 
Antimachus, poetaCjclicus: 

a. p. 136. 137. 146 
Antisthenes 8. II 2, 94. epi. 

1 17, 18 
Antpnjadr Bnfna dram. 

a. p. 288 



Antonius (lulius) Diomedias 
duodecim libros scripsit 
c. im 2, 38 

Apuleius dicit . . . animam 
suam fuisse in corpore 
asini etc. Ynde etiam facit 
librum quenda^, quem ap- 
pellat de aureo asino epo, 
16, 21 gl 

Arch(a)eae comoediae: 
8, 14, 1. cjp»M 19, 1 

Archilochus, Archilocus: 
c. I 4 in, epo. 1 m. 6, 13. 
e|».I 19,28. 80. 32. a.p.l9 

Archy tas] Archyta c. 128, in. 

I. 3. 14. 23 
Arion: c. im 3, 19 . 
Aristarchus: a. p, 460 
Aristippus 8. 11 8, 100. epi. 

I I, 18. (Cyrenaicus Epicu- 
reus) 17, 1. (Cirenaicus) 13. 
23. 24 

Aristius (Aristeus) Fuscus 
grammaticus c. 1 22, 1. epi. 
110,1 
Aristophanes «. I 4, 1 
Aristotelis quidam libros 
transtulit etc. a.. i^. 4& 

s. H 1, ^^ 



400 



INDEX AVCTORVM 



Asclepiades: uita p. 2 

T. Asconins Pedianos *in 
nita SaUustii ' : «. I 2, 41 

Asinins Pollio c. II 1 in. 
epi. r 6, 9. a. p. 810: Pollio 
<Uxit etc. et uide ind. gener. 
8. u. Pollio 

Atella^na^xum scriptor epi, 
n 1, 173 

Attae fabnla Matertera: epi. 
II 1, 79 

Bion, qni Sof^histes cognoini- 
natuB est: epi. 11 2, 60 

GaeciliiiB comoediographus 
fr. XXXVn Bibb. : a. p. 288 

Callimachus elegos scripsit 
&pi. n 2, 100 

CassiusParmensis «.110,61. 
62. epi. I 4, 8 : Epicureus 
et poeta trag. ; elegia et epi- 
grammata eius laudantnr 

M. Catius Miltiades s. U 
4, 1. 47 scripsit de rerum 
natura et de summo bono 
1. m, I de opera pistoria 

C a 1 Censorius {cf. ind. gener.) : 
8. 1 2, 31. 32 = Catonis dicta 
memorabilia ed. lordan fr. 
Ib p. 110 

Celsus Albinouanus poeta 
epi. I 3, 16. cf. epi. I 8, 1 

C e t h e g i oratores antiqui : 
a. p. 60 

Choerilus poetagestaAlexan- 
dri Magni descripsit nec 
amplius quam septem uer- 
sus probos composuit etc. 
epi. n 1, 233. a. p. 367 

Chrysippus Apolloniensis 
(ep*.l2,4), restitutorStoicae 
sectae et eruditus praeceptor 
(5.13,126). Syllogismieiua-. 
epi. n 1 , 45. eiusdem t^- 
gula 8. n 8, 45 gl. 



Cicero pro Cadio 14, S3: 
c. m 12, 2. 3 

— in Cat. I 6, 14: epo. 2, 69 

— in Co*. 18, 21: «po. 7, 16 

— inCat.JI 6, 10: a. p. 467 

— in Cat. n 10, 22: Cjpo. 4, 8 
— • pro Comeiio I /r. 49 : «.1 2,67 

— pro Flacco 2, 6: 8. 1 2, 67 

— pro Mareello 4, 11 : c. 1116,46 

— pro Mil. 14, 87: c. I 2, 16 

— PhU. I«2,: c. I 86, 20 
f-Phil, HtOSi: c. 116, 21 * 

— Phiimi: 8. 113,297 
-— pro 8. Boseio: epo, 4, 10 

— in Verr. H 1, 19, 61: g». 
110,22 

— in Fcrr.n4, U:' cpo.16,46 
^ Tuscul. dispu;^, H 6, 13: <pt. 

11,40 

— de nat. deqrum U 89, 101: 
epo. 13, 1 

— de orat. 11 46, 188: a. |).102 

— in dialogi8: c. im 8, 17 

— in rhetoricis: c. m 11, 2 

— frtigm. =» uohUl p. 850 Kl.i 
8. II 6, 79 

— meminitChrysippi:«.l3,126 

— frequenter ^modium' ponit 
et 'liberum' (= genet. plwr.) : 
a.p.l2 

— fragm.dubium: epi.II 2, 166 
C i n n a librum scripsit cni 

inscribitur Smjma etc. 

a. p. 388 
Comici seruos nebulones 

dicunt 8. I 2, 12. fr. 26 JB.: 

epo. 1 prol. 
Commentator = Porphy- 

rion ad a. p. 120: a.p.ltO 
Crantor Apolloniensis conse- 

cutus est in Academia ma- 

ximam dignitatem cpt.l2,4 
Cratinus arch(a)earum co- 

\\^,\.. a.i^.^V^. «^,%,\.»^^ 



INDEX AVCTORVM 



401 



Urispinus poeta s. I 1, 120. H 

n 7, 46 
yjclici poetae: a. p. 136 
)emocritus: epi. I 12, 12. 

111,194. 196. a.p. 296. 297. 

302 H 

Diogenes: epi. 1 17, 13. 30 
)o8sennus: epi.IL 1, 173. 176 
j]inpedoclesAgragentinus 

poetaPythagoricu8:ept. 

I 12, 20. a. p. 463. 466 
Snnius: epi.ll9,1.7. ni,60. 

a. p. 262. 264 

— ann. 172 F.: epi. H 2, 98 

— ann. 270 F.: s. I 4, 57. 60 

— ann. 464 sq. V.: s. 1 2, 38 

— ann. 657 V.: epi. I 13, 10 

— trag.fr.U2 M.: c.JJl 11, 18 

— facta Africani descripsit 
c. nn 8, 20 

Epicharmus antiquus comi- 

cus Siciliensium erat: epi. 

n 1, 58 
Epigramma in monumento 

Cratini: epi. I 19, 1 
Euangelium sec. M a 1 1 h. 

24, 32: epo. 16, 46 gl. 
Enpolis: s. I 4, 1 
Euripides: epi. H 1, 56. 61 

— J?acc/i.492— 498: epi. 116,73 
F a b i u s Narbonensis phil. 

s. I 1, 14 
Fannius poeta sat.: s. 14,21 
Furius Viuaculus in pragma- 

tia belli Gallici: s.n6,41. 

Bibaculus poeta: epo. 6, 1 
Furnius hist. s. I 10, 86 
[H)ipponax: epo. 6, 14 
Historiae Romanorum: epo. 

16, 46 gl 
V[iriQOs: c. S. 33 
Homerus: c. I 6, 2. 28, 10. 

m3, 31. IV 9, 1. 17. epo. 

15, 21. c. 5. 14. epi. I 2, 1. 

7, 41. 15, 24. n 1, 18. 60. 

2, 60. a.p. 148. 450 - 

P8BVDAOBONIB BCHOIjIA IJST HoBATIVM. H. 



omerus: 27. II 673: c. III 
20, 15 

11. VI Ubsq.: a.p. 60 
Odissia: s. Et 6, 1. *ex Odis- 
siae principio ' : epi. I 2, 19 

oratius: carmina: uita 
p.1.2.3. S.I2, 3. epi.ln.l 

- carm. 11,1: c. IH 29, 1. 
s, I 6, 1 

. c. 13, 8: c. n 17, 5 

-C. 16, 11. 12: c. n8, 24 

- c. I 6, 7: epo. 16, 60 

- C. I 7, 30: s. n 5, 21 

- c. I 7, 31 : epo. 9, 38 
. c. I 9, 5sq.: c. III 1, 17. 18 
-c. I 12,43: c. I 37, 30 

- c. I 13, 2sq.: epo. 15, 13 

- c. I 16, 6: epo.lO, 1 

- c. I 16, 7sq.: c. 1 34, 16 
c. I 16, 21: c. 114, 2 
C. I 17, 11: epi. 1 16, 6 

. c. I 17, 14: s. n 6, 32 

• c. I 18, 8: c. I 27, 2 
-c. I 21, 1: c. n 12, 20 

- c. I 28, 26. 27: epi. I 2, 14 
-c. I 30, 1: c. n6, 20 
. c. I 31, 10—12 : a. p. 434 
-C.I36, 16: C.n3, 13. 14,24 
-c. n 1, 3sq.: C. n 19, 8 

- c. n 6, 1 : epi. I 9, 1 
c. n 12, 13: s. 12, 64—66 
C. II 12, 15 sq.: c. IH 9, 13 

. c. n 14, 2: a.p. 157 

c. n 16, 7: epi.l 12, 22 
. c. in3, 19: c. m3, 23 
-c. m4, 29: c. in4, 33 

- c. m 5, 27 sq. : s. I 2, 83 

- c. m 8, 21 sq.: epi. 1 18, 56 
c. m 13: epi. I 16, 12 
c. m 14, 19sq.: s. 1 4, 93 

• c. m 16, 43 sg;.: cp». I 2, 46 
. c. m 17, l:epi.l 14, 6 

- c. m 24, 31 sq.: epi. E l^ 11 
■ c. ni ^%, 1^'. e-^xA Y,'^^ 



— c 



c. IQl b\ ^Q*. e-po. "^, V^ 



^<^ 



402 



INDIX AVCTOETM 



Horatins: c. im 12, 17: 
c. nn 12, 22 

— C. nn 13, 21 : «p». I 7, 28 

— epodon: epo, 1 prol, 

— epo. 17, 42«g.: e.l 16,1 

— carmen saeculare : c. im 6 in. 
epi, n 1, 138 

-^ sermones: s.lprol epi.lprol. 

— satifrae: 8. Iprol. a.p. 216 

— serm. 1 1, 29 sg.: C|». I 6, 2 

— ^.11, 120 «g.: «.117,46 

— «.12, 26: epo. 1, 84. «. I 2, 
64—66 

— «.12,71: «.113,48 

— «.13, 6«^.: «. 1X4, 12 

— s. 18, 129: «.19,26 

— «.14, 17 «g.: «.116,68 

— «. 14, 84 «9.: «. I4, 82 

— «.14,89: «.16,26 

— «.14,72: «.19,26 

— fi. I 4, 138: «. I 4, 14 

— «.16, 82 «g.: a. p. 294 

— «.16, 36: «.118,43 

— «.15, 101: «.116, 66 

— «. 16, 24 «g.: «. 16, 107 

— «.19, 18: epi. 11 2, 68 

— «. n 1, 1 «g. : «. I prol. 

— s. 112, 40 «g.: «. 11 8, 7 

— «. n 3, 267: «.112, 7 

— «. 114,43: epo. 2, 34 

— S. 116,99: c. nn 11, 7 

— «. n 8, 2 8%. : epi. I 6, 8 

— «. 118, 21: «. I 2, l«g. 

— epistulae: «. I prol. epi. 1 
prol. 

— epi. I 1, 64 «g.: epi. I 20, 1 

— epi. II, 76: epi.l 1, 90 

— epi. I 2, 27: epi. I 4, 16 

— epi. I 2, 64: epi. I 2, 69 

— ept.l8,23— 26: c. 110,1 «gr.cp 

— epi. 16, 16: epi. I 7, 6 

— epi. I 6, 19: epi. I 16, 20 

— epi. I 7, 10: «. 11 8, 6 

— epi. I 10,17: 8. H 3, m 

— epi. I 16, 26: cpi. 1 16, ^ 

— epi. 1 16, 12 : cpi. 1 1^, 1^^ 



HoratinB: e^. 1 17, 12: a.f* 
422 

— a.p. 66: epi. I 6, 21 

— a.p. 86: a. p. 89 

— a.jp. 142: epi. 12,19 

— a. p. 166: cpt. H 1, 100 

— a.p. 170: «.11,42 

— a. p. 240: cpi. 11 1, 168 

— a. p. 268 «9.: «. I 8, 117 

— a. p. 848: epi. 11 2, 99 

— a.p. 382: ^'.111,117 
Isidorns e. fil 29, 4 ct ^ 

1 1, 101 gl.\ sed mimmtm' 
gruii ewm Isidor. gui «000* 
tur or.TL 18, 1 
lunenalis: 8.1 prd. a.p.M 

— 1,1: cpf.I19, 89 

— 1,9«^.: c. ni8, 22 

— 1, 66«g.: c. m 6,29 

— 1, 70: epo. 6, 19 

— 1, 76: c. I 86, 22 

— 1, 84: c. I 2, 9 

— 1, 186 «9.: c. 186, 8 

— 1, 141: c. I 27, 1 

— 1, 169 «g.: «. H 2, 110 

— 2, 12: epo. 8, 6 

— 2, 40: «. n 3, 297 

— 2, 92: epo. 17, 66 

— 2, 160: epo. 6, 19 

— 3,40: c. m 29, 60 

— 3, 44 8q. : epo. 6, 19 

— 3, USsq.: c. 136, 22 

— 3, 169: cpo. 4, 16 

— 4,66«g.: c.II 14,16. m28,3 

— 4, 98: c. m4, 73 

— 4, 164: c. m 17, 1 

— 6, 66: C. m 19, 6 

— 6, 63: epo. 14, 9 

— 6, 301: c. 118, 9 

— 6,806: «. ni, 26 

— 6, 483: c. I 18, 4 

— 6, 637: epo. 12, 11 «g. 

— 7, 183: c. n 16, 16 

— T^210«q^.: epo. 13, 11 



INDEX AVCTORVM 403 

Inuenalis 10, 66: c. I 36, 20 Lncanus I 98m'.: c.IIl, Ssq. 

— 10, 72. 78. 74: c. I 36, 26 — I 182 sq. e. m 2, 20 

— 10, 106—107: c. n 10, 9 — I 166 «g.: c. I 12, 42 

— 10, maq.: c. n 8, 17 — I 173 «g.: c. HI 24, 42 

— 10, 172 8q.: c. H 18, 82 — I 280: c. I 19, 11. 11 18, 17 

— 10, 247: c. m 17, 13 — I 880: c. I 36, 36 

— 10, 816: epo. 4, 11 — I 610 «g.: c. I 6, 6 

— 10, 866: c. I 31, 18. 19 — I 660 «g.: c. I 2, 30 

— 10, 360: c. I 26, 1 — I 686 «g.: c. I 16, 24 

— 11, 164: c. m 24, 66 - I 694: c. H 7, 9. m 4, 26 

— 18, 11 sq.: epo. 10, 17 — II 49: c. I 27, 6 

— 13, 24: c. m 3, 62 —11 49 «g.: c. 11 12, 21 

— 14, 137: c.n 14,26. m 16,28 — H 103: c. I 36, 88 

— 14, 139: c. m 16, 17 —11 106: epo. 3, 2 

— 14, 168 «g.: epo. 2, 66 — H 290 sq.: c. m 8, 7 

— 14, 801 sq. : c. I 6, 14 —11 376 8q. : e. H 16, 9 sq. 

— 14, 802: a. p. 19 — H 424: c. I 31, 7. m 17, 8 

— 14, 804: c. n 16, 16 — H 664: c. m 14, 19 

— 14, 304 «g. : c. n 16, 14 —11 718: c. 11 1, 36 
LabexiuB mimoffraphus — m 19 : epo. 13, 16 

s. I 10, 6. 6 — ni 160: c. I 12, 36 

L(a)euiu8 c. m 1, 2. 3. epi. - g ^IO: epo. 16^^20 

n 1, 69 poeta lyricus ante " SrlW^' ^' °^ ^' ^ 

Hoiktium - im 314: epo. 2, 46 

Leges duodecim tabularum: ' ^J\^'^\''Y^^l, ^ 

8. n 1, 86. n3, 181; de aln8 " ^ $•/; ^^l^ ^.„^ ^l, 6 

Librimedicmales:«.l6,127<^Z. — V374-cni 34 

— de officiis a. P.S12 _ y 3^^; ^' jn { ^^ 

— pontificum epi. H 2, 114 _ y 4O8: c. m 16, 26 

nni c. s. «. «. 1 3, 27 _ y 55g. 4^ 7 

[jiuius AndronicuB anti- y 779. ^q i 15 

quiBsimuB poeta primus co- VI 66 : epi. I 3 4 

moediaa Bcripsit epi.U 1, 62 _ VI 268 8q. : c. 11 6, 2 

Liiuius XXVII 61 : c. im 4, 69 — VI 662: epo. 6, 23 

— XXXVn 36, 9 c/: c. n 1, 6 _ VI 689: epo. 6, 20 

— CXXVII: 8. 1 6, 27 sq. _ vm 173—176: c. 11 16, S8q. 

— perioch. lib. CXXXm: c. I — Vm 374: c. I 8, 8 
37,30 — 1X68: c. n3, 26 

jucanua I 11: c. I 2, 61 — IX 186: c.I 31, 6. im 2,27 

— I 20: c. im 14, 46 — IX 1044sg.: c. I 3, 18 

— I 28: epo. 7, 10 — X 60; c.l^1^*L\. 

— I 62; c. m U, 15 sq. — X ^^\ cA ^1,'\ 

— / 96: epo.7,17 — X Uft Z%.\ c TGVVL^W 



W 



> 



404 



INDEX AVCTOEVM 



f^^nra 



Lucilius: uita p. 1. 8. Iprol. 
8. 1 2, 69. I 8, 56 in qaarto 
Batyrunm. II 2, 47. 4, 32. 
epi. n 2, 60. a. p. 216. 
[a. p. 238] 

— traxit aliquid ex Anacreonte 
et Alcaeo 8. 11 1, 30 

— carpsit Metellmn et Ln- 
puin etc. 8. n 1, 67 

Lncxetins ni«g.: epi.Ill, 9 
Maenius: m>. 10, 2 
Martialis Vlll,l: c.ini6,86 
Gn. MelissuB dram. ^.^7.288 
Menander: a. p. 811 cf, vnd. 

gener. 
Mimnermus multa de secta 

Epicurea elegiaco metro 

conscripsit: epi. I 6, 65 
Modestus: uita p. 3 
Mucius Scaeuola, amicus 

Ciceronis, primus iuris con- 

sultus apud veteres scripsit 

epi. 11 2, 87 
Munatius Plancus (poeta): 

c. I 7 in. et 1 
Naeuius, fr. k^Bihb.i c. IH 

24, 61 
Ofellus poetaLatinus sectam 

Stoicam transtnlit in Lati- 

nitatem «. 11 2, 1 
Orpheus de diis canendo 

theologus dictus est a.p. 392 
Ouidius in carmine suo: 

c. n 5, 20 

— art. am. I 349 8%. : 5. 1 1, 110 

— her. 9, 14: epo. 13, 16 

— metam. I 366: c. I 33, 10 

— metam. I 521: c. 8. 63 

— trist. VI 33: c. m 4, 59 
Pacuuius: epi. 11 1 , 18 cf. 

$. n 3, 60: niona tragoedia 
Persius 1,7: epi. I 16, 17. 
a. p. 216 

— 1, 35: 5.113,274. cpi.Tl 
1, 126 



Persius 1, 88: epi. 1 19, 16 

— 1,68: 8.12, lO^ eta.p.m 

— 1, 63 «g.: cpt. I 19, 37 

— 1, 64 8$.: 8. I 5, 82 

— 1, 79 sq. : «. I 3, 26 

— 1, 106: 8. I 10, 71 
~ 1, IQSsq.: 8. 113, 38 

— 1, H6«g[.: ».116^43 

— 2, 1: 8.1 9, 73 

— 2, 16 «g.: epi. l 1, 37 

— 3, 8: 8. n 3, 141 

— 3, 98: 8.11 2, 21. cpi.16,61 

— 4, 24: 8. n 8, 299 

— 4,49: epi. I 19,8 

— 5, 78 8q. : epi. 1 6, 62 

— 6, 76: 8. n 7, 64 

— 6, 100—104: cpt. n 1, 114 

— 5, 108 «g.: cpt. 11 1, 80 

— 5, 108: 8.11 3, 246 

— 6, 123: epi. 11 2, 125 

— 5, 179 5g.: epi. 11 2, 184 

— 6, 17: epi. n 2, 134 

— 6, 22: epi. n 2, 190 
PetroniuB fr. 3: epo. 5,48 
Philodemus phisicus «. I 

2, 121 
Pindarus dicit etc. a.p.U. 

Vide etiam ind. gener. 
Pitholeon uel Pitholeo 

Bhodius fecit epigrammata 

s. I 10, 22. 23 
Plato: epi. I 17, 23. a. p. 295 
Plautus: Plaudite: a. p. 155 

— Amphitr. m 1, 3 : s. 1 5, 103 

— Asin. I 1, 46 : a. p. 372 

— Epid. n 1, 11: c. 8. 20 

— Men. prol. 11 : 8.11 2, 11 

— Merc.: c. 8. 33 

— Pers. im 9, 10 8q.: 8. 1 9, 76 

— Truc.: epi. 11 1, 55 

— fragm.4:9B. 68 W.: cpo. 1,5. 

s. n 5, 11 

Pomponius dram. a. p. 288 



INDEX AVCTORYM 



405 



Praetexta de euersione Co- 

rinthi epi.ll 1, 193. cf.a.p. 

288 
PriscianuB l p. S6 H.: epL 

n 1, 228 {E) 
Pseudophocylides 36: s. I 

1, 106 
Pupius tragoediographus . . . 

distichon fecit etc. {fr. 348 

Baehrens): epi. I 1, 67 
Pythagoras Samius phisicani 

philosophiam docuit etc. 

s. n 4, 3. 6, 63 
Ruso, malus historiographus 

s. I 3, 86 
Sallustius Cat.1,7: a.p.411 

— Cat. 15, 5: s. I 3, 9 (S. de 
Catilina) 

— Cat. 19, 2: c. n 17, 18 

— Cat. 20, 1 : epo. 6, 50 

— Cat. 20, 4: epi. I 10, 5. epi. 
I 18, 40 

— Cat. 20, 11: c. n 18, 20 
Sallustius Crispus in Catilinae 

libello: s. I 2, 49 
Sallustius lug. 10, 2: c. mi 

— hist. fr. 14: M.: s. I 10, 9 

— hist. fr. niSM.: epi.l 15, 5 

— hist. fr. m 76 iJf.: c. m 24, 9 

— hist. fr. m 79 Jf.: a. p. 18 
cf etiam indic. generdl. 

Sappho uide ind. gener. 
Seruius magister [urbis]: 

s. I 9, 76 cf.s. 12, 126 
Simonides Ceus: c. n 1,38. 

mi9, 6 
Socrates: s. 112, 20 (dictum). 

s.n 4, 3 (reuB f actus quod etc.) 
Sophocles: epi. 11 1, 56. 61 
Statius Theh.ldsq.: c.mil,2 

— Theb. I 38: c. mi 2, 25 

— Theb. I 264 52.: c. 137, 14 

— Theb. 1 434: c. U 11, 8 

— Thelf. I 696 sq.: c. JJI 4, 64 

— Tlied. 11244: c. I 2, 26 



Statius T^6. 11419: c. mi 
15, 20 gl 

— Theb. V 240 sqq. : c. 1 17, 23 
Stertinius: CCXX libris 

Stoicen Latine descripsit 

epi. 1 12, 20 
Stesichorus (Stersicorus), 

poeta Siculus: c. I 16, 1. 

cpo. 17, 42 (de Helena); 'bel- 

lorum descriptor' c.11119,8 
Suetonius Tranquillus 

p. 1S4: Beiff.: a. p. 854 

p. 325 Beiff. : s. I 7, 20 

p. 346 Beiff. : a. p. 417 

Terentius: Chremes: epo.1,33 

— Plaudite: a. p. 155 

— in Andria: a.p. 179 

— Andr. I 1, 29. 30: a. p. 162 

— Andr. 1 1, 34: s. I 1, 106. 
epi. I 6, 16 

— Andr. 1 1, 41: s. U 6, 27 

— Andr. m 1, 15: c. m 3, 28 

— Andr.in 1, 22: c. I 14, 3 

— Andr. m 2, 49: s. I 4, 63 

— Andr. m 3, 23: c. m 9, 23 

— Andr. im 1, 47: epi.1 17, 37 

— Andr. im 3, 11: c. I 19, 14 

— Andr. im 5, 10: c. I 24, 19 

— in eunucho: a. p. 179 

— etm.: Pythia a. p. 238 et 
Thais 

— eun. I 1, 35: c. I 27, 19 

— eun. 1 2, 25 : s. 11 6, 46 

— eu/n. I 2, 34 sq.: c. H 12, 7 

— eun. n 2, 4: s. U 4, 79 

— etm. n 2, 7 : c. I 35, 26 sq. 

— ewn. II 3, 27: c. III 27, 54 

— ewn. m 5, 41: s. I 2, 83 

— ewn. im 5, 6: c. I 18, 6 

— eu/n. im 4, 21 : epo. 12, 7 

— euM. im 5, 3: epo. 11, 20 

— eun. im 5, 6 : c. m 18, 7 

— eu/n. im 7, 43: c. U 12, 27 

— eun. Y 1,\^\ tA^A^ 



406 



INDEX AVCTOEVM 



Terentins heaut. m 1, 51: 
c. I 20, 8 

— heaut. m 1, 74: c. I 19 in. 

— heaut. m 2, 20: epo. 1, 20 

— A«au«. ms, 6: «.12,86 

— adelph. prol. 18—20: epi. 
I 20, 28 

— od. I 2, 24—26: c. I 86, 13 

— flkJ. n 1, 88: c. m 16, 2 

— a(f.ni,42:c.l21,8. 182,13. 
a. p. 93 

— od-.n^, 11: «.12,67 

— od. mi2, 48: ».19,85 

— ad.V8,4: «po.17,80. a.l).98 

— od. V3, 68: c. m29, 16 

— hecyr.prol. 84: «.1 10, 25 

— heanfr. 1 1, 11 sq. : c.mi 10, 6 

— hecyr. I 2, 59: 8. I 7, 6—8 

— hecyr. m 8, 46 : c.1 84, l^sq. 

— hecyr. m 5, 11 : c. H 3, 17 

— P^om. 12, 51: «. H 1, 71 

— Phorm. 1 2, 78: 8. I 7, 6—8 

— P^w. n4, 14: «. ni, 27 

— Phorm. im 4, 1: a. p. 288 

— Phorm.YS,2S8q.: «.118,74 

— Phorm. V 8, 95: c. I 12, 25 

— a. p. 155 schol. s 
Theotistns grammaticns : 

«. I 5, 97 
Thespis: c. 11 1, 12. a.jp. 220 
(Albins) Tibullns, elegomm 

poeta : c. I 33, 1 
Titinins = com. Bom. Bibh. 

p. 188: epi. I 18, 14 
Titins Septimins lyrica car- 

mina et tragoedias scripsit 

epi. I 8, 9. 12. 13 
Torquatns patronns cansa- 

mm, cnius extat oratio 

epi. I 5, 9 
TyrteuB carm. her. anctor 

a. p. 402 sq. 
Valerius Flaccns: c. «. 8 

uid. Verrins 
Valgina uide indic. gencr. 
Variua uid. indic. gener. 



Varro Atacinns: «.110,41 
Varro Beatinns: cpo. 16,14 

— epi. I 2, 28 

T- q». I 2, 59 («) 

— primo rernm dininaroni: 
epi. 1 10, 49 

Vergilins, bucolica: uUap.t 
. «. I 10, 45. a. p. 883 

— ecl 1, 7: «. n 6, 62 

— ecH, 1, 9: c. JSJI 6, 17. epo. 
2,12 

— ecl 1, 23: a. p. 36 

— ecl. 1,41: «.116, 62 

— eel 1, 44: c «. 66 

— ecl. 1, 50: epo. 16, 61 

— ed. 1, 56:.^. 2, 27 «g. 

— ccZ. 1, 59: epo. 16, 28 

— ecl. 1, 66: c. im 14, 48 

— ecl 1, 79: c. 11 7, 19 

— ecl 2, 1: c. mi 9, 18 

— ecl. 2, 6: c. im 10, 1 

— ecl 2, 8: c. in29, 21 

— ed. 2, 9: c. I 28, 7 

— ecl. 2, 11: c. 117, 7. epo. 
10, 2 

— ecl. 2, 21: c. n 16, 83 

— ecl. 2, 27 : m 27, 89 «g. 
-^ecl 2,29: c. mi, 22«g. 

— ecl 2, 82 «g.: c.im 12, 10 gl 

— ccZ. 2, 44: c. m 10, 18 

— ed. 2, 56: c. m 10, 13 

— ecl. 2, 58: epi. I 20, 7 

— ecl 2, 66: tttia p. 1 

— ccZ. 2, 66: c. m 6, 43. epo. 
2, 63 

— ccZ. 2, 67: c. m 6, 41 

— ecl. 2, 71: c. I 19, 12 

— ecl 3, 7: C.I25, 1 

— ecl. 3, 9: c. n 8, 13 

— ccZ. 3, 20: c.ns, 25 

— ccZ. 3, 30: epo. 16, 49 5fL 
^ecl 8, 65: c. 19,22 

— ecl 8, 71: c. 114, 5 

— ed. 3, 82: c. I 17, 5 
— ed. ^^%^\ e-pti.Y^^^ 



INDEX AVCTORVM 407 

Vergilins ecl 3, 94 sq.i s.U V e r g i 1 i u s ecl. 9^ ^6 sq.i 
4, 21 c. I 6, 8 

— ecl. 4, 21»gr.: epo. 2, 62. — ecl 9, 46: c. im 2, 11 
16, 49 sq. — ecl 9, 47: c. I 12, 47 

— ecl 4, 22: epo. 16, 61 — ecl. 9, 47 sq.i c. UJI 16, 6 

— ecl. 4, 30: c. n 19, 11 sq. — ecl. 9, 49: c. m 18, 2 

— ecl. 4, 31—83: c. m 24, 41 — ecl. 9, 60: epo. 2, 19 

— ecl. 4, 38 «g.: ». I 4, 29 — ec?. 9, 62: c. mi 6, 29 

— ecl 6, 2: c. m 19, 19 — ecl. 9, 68: c. m 29, 24 

— ecl. 6, 8: 8. n 6, 19 — ed. 10, 16: c. I 28, 20. m 

— ecl. 6, 20 «g.: c. I 2, 1 11, 16 

— ecl. 6, 40: c. m 18, 14 — ecl. 10, 20: c. mi 6, 39 

— ecl. 6, 44: c. I 16, 1 — ccZ. 10, 43: c. m 9, 24 

— ecl. 6, 70: c. 1 4, 3. m 17, 16 — ecl. 10, 69 sq. : c. im 9, 17 

— ed. 6, 89: c. n 4, 3 — ecl. 10, 72 sq,: epo. 11, 2 

— ecl. 6, Ssq.: c. im 16, Isq. — georgicai «.110,46. a.^.333 

— ecl. 6, 3: 8. I 10, 31 — ge. 16—7: c. 8. 1 

— ecl. 6, 40: c. I 17, 6 — ge. I 10: «. 11 2, 41 

— ecl. 6, 41: c. I 2, 9 — ge. I 14: c. 11 1, 38 

— cc?. 6, 64: c. I 21, 7 — ge.lA^Ssq.: c.I12,29. im7,l 

— ecl. 6, 62 «g.: «. I 10, 36 »g. — ^e. I 66 «g.: c. I 4, 10 

— ccZ.6, 68: c.n 7, 23. mi 11,3 — ge. I 67: c. I 31, 6 

— ecl. 7, 1: epo. 2, 23 — ge. I 62: c. I 2, 9 

— ecl. 7, 7: c. I 17, 7 ^?. cpi — ^e. I 99: «. I 4, 10 

— ecl. 7, 12: c. im 14, 26 — ge. I 103: epi. I 3, 6 

— ecl. 7, 21 «g.: c. 11 19, 3 — ge. I 109 sg.: c. m 13, 15 

— ecl. 7, 24: c. m 14, 21 — ge. I 120: epo. 2, 36 

— ecl. 7, 26: c. I 1, 29 — ge. I 127 8q.: epo. 16, 43 

— ecl. 7, 70: c. m 3, 18 — ^e. I 132: c. 11 19, 10 

— ecl. 8, 11: ep». I 1, 1 — flre. I 160 sg.: c. m 23, 7 

— ec?. 8, 16: c. im 12, 9 — ^e. I 186: 8. I 1, 35 

— ecl. 8, 27: c. I 33, 8 — flfc. I 202 «g.: c. m 29, 34 

— ecl. 8, 28: c. I 2, 9 — ge. 1 206: c. m 1, 28. m 7, 6 

— ecl. 8, 36: c. I 34, 2 — flre. I 222: c. 11 19, 13»g[. 

— ecl. 8, 41 : c. I 8, 3 — ge. I 224: c. I 3, 6 

— ecl. 8, 49: c. I 19, 1 — ^e. I 227: c. I 20, 1 

— ecl. 8, 66: 8. 11 6, 19 — ^e. I 234: c. m 3, 65 

— ecl. 8, 66: c. I 19, 14 — ge. I 236: c. m 3, 66 

— ecl. 8, 71: c. H 13, 36 — ge. I 242: c. m 24, 38 

— ecl. 8, 76: c. m 19, 11 — ge. I 266: c. I 23, 12 

— ecl. 8, 94: epo. 6, 21 — ge. I 266: «. I 6, 94 

— ed. 8, 96: c. I 27, 22 — ge. I 272: c. mi 4, 66 

— ecl. 9, 21: «.I 3, 117 — ge. I 274: c. I 20, 1 

— ecl. 9, 26: epo. 6, 12 — ge. I 281 sq[.: c. IK 4^ 5.1 

— ecl. 9, 30; ^. I 28, 25 gl. — ge.l^O^-. c.m^^VA'^-'^^^'^^ 

— eel 9, 86: c. m 14, 21 — ge. 1 ^l^*. C.T55L «k^^ 



408 



INDEX AypTORYM 



Vergilius ge. I 330 sg.: 
c. I 16, 11 

— ge, I 339: c. IIl 14, 6 

— ge. iSllsq.: c.m 17, 9 

— ge. I 378: epo. 2, 26 

— ge. 1 388: c. III 27, 10 

— ge. I 410: c. I 24, 3 

— ge. 1 418: epo. 2, 29 

— ^c. 1433: c. m 10, 8 

— ge. 1464 52.: c. Iin 4, 47 

— ^c. 1466: c. 12, 1 

— ge. 1481: c. 11114, 66 

— ^e. I 499: c. I 20, 5 sq. DI 
7,28 

— ge. n 12 : epo. 16, 6 

— ge. n 66 : epi. I 6, 7 

— ge. n 81: epo. 2, 14 

— ge. 1182: c^o. 16, 46 

— ge. n 90: c. I 17, 21 

— ge. n 91 : p. I 37, 14 

— ge. 1192: c. 11 12, 22 

— ge. n 95: epo. 2, 20 

— 5fC. 11 96: c. I 20, 10. 27, 9 

— ge. n 101: c. im 5, 32 

— ge. n 105 sg[.: c. I 28, 1 

— ge. II 125: c. m 4, 35 

— ge. n 140 : epo. 16, 57 

— ^c. 111465^.: c. im2,63. 
c. 5. 49 

— ^c. n 149: c. 116, 17 

— ge. n 151 53.: epo. 16, 52 

— ^c. n 153 sq. : epo. 16, 62 

— ge. n 161: a. p. 66 

— ^rc. n 167: c. m 6, 9 

— ge. n 172: c. I 12, 53 

— ge. n 193: c. 136, 1 

— ^c. n 201 sq. : c. mi 6, 39 

— ^e.n239: c.I18,2. cj9t.l2,46 

— ge. n 261 : c. m 6, 39 

— ge. n 272: c. m 11, 9 

— ge. n276: c. m 4, 23 

— ge. n 277 sg.: s. 1 6, 32 

— ge. n 319: c. I 18, 1 

— ge. II 339: c. I 12, 30 

— ^e. II363: c. 1 IT , 1%. m 
29, 18 



Vergiliue ^.n404: «|M>.11,I 

— ge. n 468 sq. : epo. 2, 1 

— ge. n 462: epo. 2, 8 

— ^c. 11466: 8. 12,83 

— ^c. 11467: c. mi, 21 »g. 

— ^c. n 468: epo. 16, 42 

— ^C. 11469: c. 121, 9 

— ^FC. 11471: c. ms, 41«g. 

— ^c. n476: c. m4, 21 

— ge. n 488 sq.: c, I 87, 19«}. 

— ^c. n 602: epo, 2, 7 

— ge. n 608 «g. : ^». I 6, 7 

— ^e. n 612: c. 11 16, 20 

— ge. n 620: c. I 17, 6 

— ge. n 628: c. m 23, 7 

— ^C. n 624: c. im 6, 21 

— ge. 11636: c. «. 7 

— ^c. m6: c. 121,1 

— ^c. m 17: epo, 16, 11 

— ^c. m 32 sq.: c. I 36, 31«g. 

— ^c. m34: c. 119,6 

— ge. m 62: epo. 6, 19 

— ^rc. m66sgr.: c. 11 11,5 

— ^c. m76s2.: c. im 4, 30 

— ^c. m^lsg.: c. m4, 20 

— ^c. m89: c. 112, 25 

— ge. m 89 sg. : epo. 16, 46 

— ^c. m 94: c. I 16, 7 

— ^c. m 96: c. I 31 , 19. ept. 
n 2, 210 (r) 

— ^rc. m 97 sq.: epo. 11, 16 

— ge. m 117: c. m 3,41 

— ^c. mi25: c. I 17,7^1. 

— ge. m 202 sg.: c. im 2, 13 

— ^c. m208: c. 18, 7 

— ge. m 255: c. I 1, 28. m 
6, 38 

— ge. m 264: c. II 13, 40 

— ge. m 266: c. I 25, 14 

— ge. m 279: c. I 3, 14 

— ^C. in284: c. n 14, 1 

— ge. m 306: epi. I 17, 30 

— ge. m 328: epo. 2, 26 

— ^rc. m360: s. I 1,26 

— ge.^V^'!^'. €.<^. 2, 31 



INDEX AVCTORVM 409 

S^ergilius ^c. III 381: s.l Vergilius uien.l66: c. I3, 16 

9, 33 — Aen. I 72: c. I 16, 1 

— ge. UL 406 sq. : epo. 6, 6 — Aen. 1 77 : epi. I 9, 12 

— ge. m 430 sg.: epi. 1 10, 40 — Aen. I 79: c. I 27, 8 

— ge. m 461 sq.: c. I 35, 7 — Aen. I 85 sgr.: c. I 14, 6 

— ge. m 463: c. m 4, 34 — Aen. I 86: c. m 3, 5 

— ge. m 474sg.: c. I 16, 9 — Aen. 1 88: c. 11 16, 2 

— ge. m 625: c. I 28, 4 — Aen. I 90: c. I 34, 6 

— ge. m 529 sq.: c. H 11, 20 — Aen. I 94: c. I 13, 17 

— ge. m 630: epo. 2, 6. epi. — -len.I 99: c.I12, 43. 37, 30 
I 10, 18 — Aen. I 100 sq.: epo. 13, 14 

— ge. m 538: c. m 16, 4 — Aen. 1 112: c. I 3, 24 

— ge. m 639 sg.: epi. 11 1, 136 — Aen. 1 118: c. 11 1, 33 

— ge. im 10 sq.: c. m 3, 41 — Aen. I 119: c. 11 16, 9 

— ge. im 50: c. I 20, 8 — -4cn. I 133: epo. 13, 1 

— ge. im 126: c. 11 6, 10 — Aen. 1 138: c. I 37, 30 

— ge. im 133: cjpo. 2, 48 — Aen. I 143: c. I 12, 30 

— ge. mi 142 s^.: c. III 1, 30 — Aen. 1 160 sq.: c. H 14, 14 

— ge. im 289: c. m 2, 29 — ^en. I 196: c. 11 7, 20. m 

— ge. im 334: epi. 1 17, 30 14, 18. mi 11, 2. 12, 17 gl. 

— ge. im 346: c. I 10, 8 — uicn. I 199: c. I 7, 30 

— ^fc.im 387— 414 (fabulaVer- — Aen. I 202: c. I 36, 22 
gilii): epi. I 1, 90 — Aen. 1 203: 5. 11 6, 21 

— ge. im 394 sq.: c. I 2, 7 — Aen. I 209: c. I 37, 25 

— ge. im 467 : c. I 34, 10 — Aen. 1 228: c. I 1, 21 

— ge. mi 476 s^.: c. I 28, 19 — Aen. 1 244: c. I 37, 30 

— ^c. im 479: c. n 14, 17 —Aen.l261: c. I 18, 4. m 

— ge. im 481 sq. : c. R 13, 37 14, 13 sq. 

— ge. im 483: c. m 11, 16 — Aen. 1 273: c. m 3, 32 

— ge. im 484: c. m 11, 21 — -4cn.l279: c.m3, 46. c.s.25 

— ge. mi 489: c. 11 3, 24 — Aen. I 283: c. 11 4, 23 

— ge. im 610: c. m 11, 13 — Aen. 1284: c. im 6, 4 

— ^c. im 611: c. n 4, 16 — uim. I 287 sq.: c. JBl 16, 15 

— ge. im 612: epo. 3, 4 — ^en. I 289 sg.: c. I 2, 32 

— ge. im 551: epo. 9, 22 — Aen. 1 291: c. im 15, 17 

— ge. im 663 s^.: epo. 5, 43 — ^en. I 294: c. im 16, 9 

— ^e.im565: C.I32,2. im9,9 — Aen. 1 296 sq.: c. m 9, 18 

— Aen. 16: s. I 2, 78 sq. et cp — Aen. 1 297: c. I 2, 42 
c. I 12, 17 — Aen. I 317: s. I 3, 38 

— Aen. I 7: c. s. 54 — Aen. I 320: c. im 11, 6 

— Aen. I 14: s. I 1, 78 sg. — ^ien. I 336: c. I 19, 14 

— Aen. 1 39 sq.: epo. 10, 13 — Aen. 1 346: s. I 2, 28 

— Aen. I 41 : c. n 4, 6 — ^ien. I 350 sq. : c. m 8, 25 

— Aen. I 46 sq.: c. m 3, 64 — ^ien. I 370 %(\,\ e-po. \.\A^ 

— Aen. I 47 s^. : s. 13,11 — Aen. 1 V\f^\ e^^x.^ V^^ 

— Aen. 1 57: c. mi 12, 2 gl. — Aen. 1 40^-. c.\ Vi^^ 



410 INDEX ATOTOEYM 

Yergilins Aen.l iO^sq.i c. Tergilius .^lm. 11 116: ««11 
I 18, 11 8, 206 

— Aen, I 416 sq.: c. I 19, 14 — Am. H 188: e. m S8, 4 
^ Aen. I 418: c. I 8, 88 — Am. 11 154: e. JR 5, 11 

— Aen. I 424: c. IH 1, 46 — Aen. 11 160 «9.: c. m 7, 24 

— ^cn. I 460: c. 11 1, 82 — Am. 11 170: c. I 86, 16. II 
~ ^en. I 474 sq.i c.Jl 9, 16 sq. 4, 19. epo. 10, 18 

— Aen. I 482: c. im 4, 48 — -4en. U 197: e. I 7, 11 

— ^en. I 585: c. I 28, 21. ^. ^ ^. 11 205: c. m 8, 5 
10, 10 — Am. n 284: c. m 16, 18 

— Aen. 1 558: epo. 16, 41 — Aen. JL 288 «g.: c. im 6, 15 

— ^en. I 554: epo. 16, 41 — Aen. JL 240: c. m 4, 54 

— Aen. I 580: c. im 4, 27 — - Am. 11 248«§[.: c. lUl 6, U 

— ^en. I 598: c. I 19, 6 ee 15 

— Aen. I 608: c. I 28, 21 — Aen. 11 249: c. im 6, 16 

— Jlen. I 654«^.: epo. 8, 14 ~ Aen. JL 250: 8. I 1, 86 

— Aen. 1 655: c. I 17, 27 — Am. 11 255: c. 11 8, 10 III 

— Aen. I 662: 8. 1 1, 10 80, 9 

— Am. 1 665: epo. 17, 56 — Am. JL 261: c. im 9, 19 

— Aen. I 694: c. m 4, 12 — ^en. 11 281: c. im 5, 6. «.I 

— Aen. I 695: c. H 8, 14 7, 24 

— uien. I 697 : c. m 29, 15 — Am. II 290: c. im 6, 8 

— Aen. I 700: c. I 27, 8 — ^en. 11 294: c. mi 4, 64 

— Aen. l 704: epi. 1 16, 72 — J.en.n806— 807: c.m29,37 

— Aen. 1 705: c. im 11, 10 — Aen. JL 305 sq.i c. im 14,28 

— Aen. l 725: c. m 19, 22 — Aen. JL 808: c. im 14, 28 

— Aen. 1 726 sg'. : c. 11 16, 10«g[- — -^«^. 11 355 «g. : epi. 11 2, 28 

— uien. I 727: c. I 27, 6 — Aen. JL 356 sg^.: cp». 1 10,40 

— ^en.1 734: c.1 7, 19. 1 18, 3. — Aen. JL 498: c. im 15, 11 
im 15, 26 — Aen. II 535: epo. 5, 1 

— Aen. I 739: s. I 5, 16 — Am. U 557: c. m 4, 82 

— Aen. I 744: c. m 1, 27 — Aen. JL 564: «. I 1, 57 

— Jlen. I 760: c. I 9, 5 — Aen. JL 591: c. m 4, 42 

— Aen. JLSsq.: 8.1 3, Sleq. — Am. JL 593: c. m 8, 12 

— Am. n 9: epo. 10, 10 — Am. JL 601: c. 11 11, 28 

— Aen. n 13: c. I 36, 16. m — Am. JL 606: c. 1 10, l«5[.ci) 
3, 28 — Am. n 6125«.: c. m 8, 23 

— Aen. n 16: c. im 5, 6 — Aen. JL 615 sq.: c. I 15, 11. 

— Am. n 22: 8. I 1, 78 «gr. H m 3, 23 

3, 142 — Am. n 683: c. ». 43 

— Aen. II 26: c. mi 6, 12 — Am. JL 664: c. m 4, 42 

— Am. n 27: a. p. 199 — ^en. 11 684: 8. I 5, 74 

— Aen. n 27 sg.: c. I 2, 38 — ^en. 11 710: c. m 9, 24 
-- Aen. n 36 sg.: c. 1 16, 4 — -^ew. II 719 eq.: epo. 1, 32 
~ Am. n 96: s. H 3, ^ — Aet^.^l^l^ ^i.^4.^W 
— Aen. n 104: s. H S, 1^^ — Aeu.^lt^V, ^i.^^.,\.^ 



INDEX AVCTORVM 



411 



^ergilius Aen. UI 3: epo. 
16, 26 

— Aen, m 6: c. 8. 39 

— Aen. ni 11 : c. lE 3, 40 

— Aen. m 14: c. H 6, 11 

— Aen. m 29: cpo. 6, 66 

— Aen. m 66 sq.: c. 111 3, 62 

— Aen. m 106: epo. 9, 29 

— J.cn. m 112: c. m 2, 26 

— ^cn. mi21: c. n2, 8 

— Aen. m 124: c. I 37, 16 

— -4cn. mi25: c. m 8, 43 

— Aen.in. 126 sq.i c.1 14, 19 sg. 

— ^cn. m 141: ^. 16, 62 

— ^cn. m 161: c. ». 39 

— Aen. m 176 «g.: c. m 23, 1 

— Aen. m 180: c. I 7, 29 

— ^cn.m203sg[.:c.im2,46«g. 

— Aen. m 223: c. I 33, 13 

— Aen. m 282 sq.i c. I 1, 23. 
epo. 2, 49 

— J.cn. m 292: epi. I 7, 33 

— Aen. m 343: c. im 4, 27 

— Aen. m 353: «. II 8, 67 c in 
apparatu 

— J.cn. m 361: c. m 27, 11 

— Aen. m409: c. «. 42 

— Aen. m 427: epi. I 1, 32 

— J.cn. m453: c. I 28, 35 

— Aen. m 606 : c. I 3, 20 

— J.cn. m616: c. 118, 10 

— Am. m 516: c. I 3, 14 

— Aen. m 521: c. m 21, 24 

— Aen. m 649: C|X). 16, 69 

— J.cn. m668: c. I 16, 10 

— 4.en. m623: s. 18, 23 

— Aen. m 686: c.1 14, 9. 1 34, 4 

— Aen. im 2: c. 127, 11 sq. 

— ^cn.im 8: fi.1 3, 31. fi.II 2, 8 

— Aen. im 11 sq.: c. H 4, 19 

— Aen. im 36: c. m 22, 6 

— Am. im 41: c. m 11, 47. 
epo. 1, 11 sg. 

— J.cn. im42: c. I 22, 16 

— ^»». nn 52: c. m 27, is. 

ejpo. 2, 62 



Vergilius ^cn. im 60: c. I 
31, 2 sq. 

— ^cn. im66«g.: c. I 13, 7 

— Aen. im 66: c. III 19, 28 

— Aen. im 68: c. I 19, 7 

— Am. im 76: c. im 1, 86 

— ^cn.mi94: C.l32,10.m2,2 

— Aen. im 100: epo. 17, 80 

— -4cn. im 101: c. m 9, 6 

— Aen. im 131 : epo. 2, 32 

— Aen. mi 132: c. I 1, 27. 
mi 11, 4. epo. 6, 6 

— Aen. im 133: c. mi 6, 11 

— ^cn. im 143 sq.: c.im 6, 26 

— Aen, im 148: c. m 4, 62 
— -4cn. mi 163 sg.: c.mi2,10 

— Aen. im 180: epo. 2, 42 

— ^cn. mi 211: c. m 3, 20 

— Am. im 242 sq. : C I 24, 16 

— Aen. im 262: epo. 12, 21 

— .4cn. im 266 sq: c. 1 2, 20 

— Aen. im 310: c. m 30, 3 

— Aen. mi 317 sg.: c. I 22, 23 

— Aen. im 329: c. im 6, 23 

— ^cn. mi 366 sg.: c.l 22, Qsq. 
m 11, 31 «g. epo. 1, 11 sg. 

— ^cn. im371: c. 113, 21 

— Aen. im 379 sg.: c. I 34, 2. 
m 3, 36. 8. n 6, 66 

— Aen. im 386: c. 11 8, 11. 
8. n 1, 62 

— Aen. im402: c. 112, 24 

— Aen. im 426 sg.: c. I 16, 7 

— ^cn. im 428: epo. 17, 63 

— ^cn. mi 438 8q. : c. JJl 7, 21 

— Aen. im476: c. 137, 29 

— Aen. im 489: epo. 17, 6 

— Aen. mi 499: epo. 7, 16 
— -4cn. im611: c. m 22, 4 

— Aen. im 612: cpo. 6, 26 

— Aen. im 614: «. I 4, 86 

— Aen. im 626 sg. : epo. 6, 66 

— Aen. im 629 «g.: c. m 7, 8 

— Acn.IKL 5>4:\%v c.^^^^^ia. 

— Aen.mb4.1\ c.^^^v^-^^ 



412 



INDEX AVCTORTM 



Vergilius Aen. mi 669 sq.i 
c. I 5, 6 sq. 

— Aen. im 600»g. : c.UI 27, 46 

— Aen. nn 624: «. 11 1, 9 

— Aen. nn 627: c. 11 10, 17 

— Aen. nn 661 sq. : c. mi 6, 12 

— Aen. im 697: c. I S, 17 

— Aen.Y 14: c. I 3, 8 

— Aen.Y 66: epo. 9, 20 

— Aen.Y 71 : c. m 1, 2 

— Aen.Y 98: c. m 28, 8 

— Aen.Y 2S0: c. m 14, 2 

— ^cw.V 254 «g.: c. m 20, 16 

— Aen.Y 266: c. im 4, 1 

— J.CW.V 282: a. p. 46 

— -46W.V 284: c. 11 4, 8 

— Aen.Y 285: c. m 9, 9. «. I 
6, 64 

— Aen.Y 329 : c. m 4, 29 

— Aen.Y 360: epo. 17, 6. cj». 
I 18, 56 

— -^cw.V 430: epo. 13, 4 

— Aen.Y 432: epo. 13, 4 

— Aen.Y 515: c. I 3, 34 

— Aen.Y 571: cj^o. 11, 27 

— Aen.Y 595: c. im 5, 10 

— ^cn.V 696: epi. I 18, 61 

— Aen.Y 693 sg.: cjpo. 13, 1 

— Aen.Y 704 sg. : epi. I 6, 1 

— ^cn.V 730 sg^.: c. I 35, 10 

— Aen.Y 745: c. m 8, 2. m 
23, 4 

— AenY^ 755: c. I 16, 21 

— Aen.Y 759: c. I 2, 33 

— Aen.Y 772 sq. : epo. 10, 24 

— Aen.Y 800 sg.: c. m 26, 6 

— Aen.Y 801: c. I 12, 17. m 
27, 76 

— Aen.Y 810: c. H 7, 14 

— Aen.Y 811: c. m 19, 4 

— Aen.Y 827 sq. : c. m 3, 4 c^) 
iw appar. 

— ^cw.V 828 sg.: c. I 14, 6 

— ^cn.V883: c. mi7, 6sq[. 

— Aen.Y 849. 851: c.l 6, ^ sqL- 

— Aen.Y 866: s. 11 8, l^ 



Vergilius^cw.VI15:c. 13,36 

— Jm.VI 16: c. in % 22 

— ^4m.VI 19: c. im 8, 8 

— ^en,VI 37: epo. 16, 3« 

— ^m.VI 67 sq.i c. nH 6, 5 

— Jm.YI 8a: a. m24, 15 

— ^mVI 95: fi. n 5, *26 

— Am.Yl 121; c. m 9, 13 

— Aen.Yl 128: c. 1 28, 16 

^ .Im. VI 130: C. m 3, 2L 

m 3, 10 
^ Jai.Vi 132: c. U 14, 18 

— Aen.Yl 152: epo. 17, 48 
^ ^m,VI 153: J5. D 1,9 

^ Aefi.YlUdsq.i c. H 12, 1* 
^ A^?n.VI 203: C. I 9, 5 

— Am.Yl 21Q sq.: c II 14,23 
^ ^eW.VI 216: epo. 5, 18 

— ^^Vi 257: epo. 2,31 

— AmuYl 258: c, m 1, 1 

— Jew.YI 268: c. I 23, IG 

— AcnM 276: ept. II 2, m 

— ^ert.VI 278: c. I 24,5. lU 
11, 38 

— Afin.Yl 2BW: c. H 12. 14 

— J.CW.V1 aOO: c. i y, 1 

— ^cw.VI 316: c. n 14,11 

— J.cn.VI 366 sq.: c. I 28, 23 

— uicn.VI 396: c. I 8, 38 

— ^cw.Vl397: c. m4, 80 

— u4cw.VI 417 sq. : c. m 11, 20 

— ^cn.VI 432: c. I 28,9. II 
8, 26. im 7, 21 

— ^cn.VI 438 sq.: c. 11 14, 8 

— JLcn.VI 474: c. 11 6, 3 

— ^cn.VI 494 sq.: c. im 9, 23 

— ^CW.VI606: c. I 28, 36 

— ^cn.VI 615 sq.: c. TU 3, 19 

— ^cn.VI 669: c. m 2, 31. DI 
11, 28 

— J.cn.VI 674: c. im 6, 14 

— ^cn.VI 682 sq. : c. m 4, 50 

— ^cn.VI 584: c. m 4, 49 

— ^cn.VI 698—600: c.m4,76 



INDEX AVCTORVM 413 

ius ^en.Vl646: c.JE Vergilius Aen. VII 496: 

c. II 6, 7 

71 647 : ». n 7, 20 — Aen.YJl 498: c. I 12, 24 

71 654 sq: c.H 18, 39 — Aen.YH 639: epo. 1, 24 

71 662: epi. U 1, 216 — ^en. VII 604: c. I 21, 18. 
71 lUsq.i epo.U, Ssq. m 24, 11 

71 732: c. m 2, 24 — J.cn. VII 634: s. H 8, 78 

71 773: epi. I 11, 8 — J.cn. VII 641: s. 1 6, 63 

71 779 sg.: c. I 2, 36 ~ Aen,VJI 662: c. 11 14, 7 sq. 

71 793: c. m 3, 43 — -lcn.VII 663: c. m 29, 1 

n 801 : c. m 3, 9 — -lcn.Vn 672: c.I 7, 1. 11 6, 6 

71 816: c. m 2, 20 — ^en.VII 698: epo. 9, 18 

71 824 sg.: c. m 2, 19 — JLcn.VH 716: c. mi 16, 21 

in:832: c.ni8,34. epi. — -4cn. VII 769: c. m 13, 1. 
142 im 2, 3 

71 836: c. m 3, 43 — -4cn. Vll 769: c. «. 63 

ia 841: c. im 9, 31 — ^cn.Vn 800: 8. 1 6, 24 

71 843 s^.: c. m 3, 60 — Aen. Vm 20 — 26 : c. 11 
^853: cpo.17,19. c.s.61 16, 10 sq. 

71 882 sq.: c. 1 12, 46 — Aen.YlH 28: c. m 2, 6 

71 896 «g.: c. m 27, 41 — ^cn.Vm 73: c. I 27, 4 

711 Ssq.: epo. 10, 9 — ^cn.Vm 77: c. im 14, 25 

ra 9: c. n 6, 19 — ^cn.Vm 87: c. I 31, 8 

ra 27 sq.: c. m 3, 30 — J.cn.Vm 89: c. I 9, 10 

ra 31: C.I2, 13. 18,8 — uicn.Vm 114: s. 1 6, 64 

ra 37: s. I 5, 53 — ^cn. Vm 140— 142 : c.l2,41 

ra 82 sq.: c. I 7, 1 — JLcn.Vm 216 sq.: epo. 2, 26 

ra 100 s^.: c.im 15, 16 — JLcn.Vm 224: c. I 37, 16 

ra 109: s. n 7, 102 — Aen.YIIl 276: c. 11 3, 9 

ra 115: s. I 1, 25 — Aen. YUl 283 sq.: c. JBI 
ra 172: epi. 1 10, 22 5, 32 

ra 220: c. I 21, 3 — ^cn.Vm 297: c. I 27, 8 

ra 224—226: c.II 1, 31 — ^cn.Vm 298: c. m 4, 63 

ra 227: c. I 22, 20 — ^cn.Vm 324 sg.: c. 11 10, 5 

ra 230: c. m 24, 3 — ^cn.Vm 361: epi. 1 7, 48 

ra 266: c. m 17, 9 — JLcn.Vm 364: epi. 1 2, 40 

ra 322: c. I 16, 16 — JLcn.Vm 384: c. I 28, 8 

Vn 337: c. n 13, 34. — ^icn.Vm 386 sg.: a. p. 199 

14 — Aen.YUl 393: c. 11 4^ 6 

ra 363: c. im 9, 16 — Aen.YJU 403: c. jm 12, 1 

ra 387: c. m 4, 38 — Aen.YJIl 412 sq.: epo. 2, 39 

ra 389: c. n 11, 17 — ^cn.Vm 464: epi. I 2, 61 

ra 400: c. im 2, 49 — Aen. Vm 637: c. I 16, 9. 
ra 403: c. m 14, 8 epo. 10, 15 

m 417: €. nn 13, 11. — Acn.YY51 b^'?»-, cA v^*^ ^ 

,4 — Aeu.Nm^^V. c.^^^'^^ 



414 INDBX AVCTOBVM 

Vergiling ^en. Vm691: Vergilins .^eii. VHII 64Ji 

8. 1 8, 22 c. nne, 1 

— Am. Vm 684: c. m 6, 22. — -4eH.Vim 668: c. m 1, 28. 
im 2, 82 m 7 ,6 

— ^.Vm 668: c. m 11, 60 -- AenJVim I^Zm.i c. m2,16 

— Aen. Vm 687 «g.: c. m — Am. X 1: c. 1112, 8 

^^' "^lJSL' "" -^*"- ^ ^®- c. m 1, 6 

— Jlcn.Vm 688: epo. 9, 11 — uicn. X 88 «^.: c «. 87 

— -4cn.Vm 697: c. I 87, 27«g. — Am. X 92«^.: c. 1 16, lS«g. 

— -4cn.Vm 699«g.: c.mi,67 — Am. X 116: c m 1, 8 

— ulcn.Vm 704: c. 8. 88 — -4en. X 116: «. I 8, 48 

— ulcn.Vm712«g.: c.I87,28«g. — ^len. X 186 «gr.: c. m 7, 6 

— ulcn.Vm 720: c. *. 66 — Am, X 187 8g.: c. mi 10, 3 

— ulcn.Vm 724: a. ». 60 — Aen. X 1868g.: c. mi 9,;aO 

— AenTHl 728: c. 11 9, 21 — ^len. X 262: c. m 4, 42 

— -4cn.Vim libro narrat etc., — Am. X 861 : c. II 18, 82 
cmn in tertio non dicit: — Aen. X 467: c. I 8, 17 

a. p. 48 gg. — -4cn. X 470 8q,i c. I 24, 9 

— Jlen. Vmi GO; epo. 2, 46 — ul«n.X 497«gr.: c.ni4,18«g. 

— ^.en. Vim 106: c. m 1, 8 — Am. X 618: c. im 14, 81 

— .len. Vmi 108: c. I 86, 18 — Am. X 666 «$.: c. 11 17, U 

— .4cn. Vmi 114: c. 11 8, 12. — Am. X 681 «g.: s. 11 1, 48 
n 4, 23 — Am. X 644: c. m 29, 41 

— ^cn. Vim 126: c. I 29, 12 — Am. X 670: c. m 27, 87 

— ^en. Vim 136: c. 11 19, 26 — Aen. X 709 «g.: s. 11 4, 42 

— JLen. Vim 141 «g.: c. I 21, 4 — -4cn. X 711: c. I 23, 6. q». 

— .len. Vim 15052. : c.im 6,16 6, 28 

— ^cn.Vimi628gr.:c.im6,13 — Jlcn.X 726«g.: c.mi2,l«g. 

— Aen. Vim 156: c. 11 4, 11. epi. I 10, 40 

m 3, 28 — Am. X 736: c. im 6, 17 

— ^cn.Vim 166: epo. 16, 16 — Am. X 746 sq.i c.l 24, 5 

— JLcn.Vim 165: c. 11 2, 13 — Am. X 746: c. I 28, 15 

— ^cn.Vim 182: ci».1 10, 6 — ^lcn. X 781: c. I 8, 17 

— JLcn.Vnn 206«gr. : c.m 14, 2 — Am. X 814 «g. : c. 11 3, 16 

— ^cn. Vmi 241: epi. I 2, 81 — Am. X 832: c. im 13, 12 

— JLcn.Vmi 275: c. I 36, 8 — Am. XI 14: c. m 8, 16 sg. 

— JLcn. Vim 32652.: c.n3, 19 — Am. XI 24fi2.: c. m 2, 13 

— JLcn. Vim 412 «g. : ». n 1, 14 — Am. XI 61 sg.: c. I 24, 11 

— ^cn. Vim 447: c. I 32, 2 — Am. XI 62: c. 11 20, 24 

— -4cn. Vim 526: c. m 4, 5 — Am. XI 66 8q,i c. 11 4, 20 

— ^cn. Vim 652: c. m 2, 12 — Jlcn. XI 126: c. im 14, 1 

— ^cn. Vim 566: c. I 17, 9 — Am. XI 196: c. I 86, 38 sg. 

— ^cn. Vim 582: s. I 1, 6 — Am. XI 210: epo. 17, 48 

— ^cn. Vim 617 sg. : c. I 16, 4. — Aen. XI 806 »3. : c. im 4, 63 
iril 1, 22 — Aefa.T:i^^V. %.^^^a 

— Aen.YIDl 619: C. m l^, l^ — Ae-n..^ «^^^% ^.^%^A^ 



INDEX AVCTORVM 415 

rgilius Aen. XI 424: Vergilius Aen. XII 440 
C. m 6, 20 c. Un 4, 27 

— Aen. XI 426 sq.i c. I 36, 4 — Aen. XII 484: c. I 27, 24 

— -len. XI 476: c. m 4, 59 — Aen. XII 492 sq.i c. I 84, 14 

— Aen. XI 681 : c. 11 19, 24 — Aen. XII 600: «. I 6, 53 

— Aen. XI 721 sq.i c. 1 37, 18 — Aen. XII 554: c. m 3, 4 

— Aen. XI 740: c. I 37, 4 — ^gn. XII 686: c. m 30, 4«2- 

— Aen. XI 761 *g.: c. mi 4, 9 — Aen. XII 768: c. I 5, 14 

— Aen. XI 874: c. m 8, 23 — Aen. XH 801: ejpo. 3, 3 

— Aen. XI 878: epo. 10, 17 — Aen. XII 828: c. m 3, 40 

— Aen. Xn 4 «g.: c. m 20, 2 — Aen. XII 934: c. I 22, 14 

— Aen. Xn 62: c. im 6, 6 Vergilius falso laudatus: 

— ^^- ^ L^^ "^- ?? o^' * c I 2, 26. I 31, 7. n 11, 8. 
-— Aen. Xn 84: «. I 7, 8 TT i <i 1 7 

— Aen. Xn 99: c. I 15, 20. ^ . f' ^ * ^ .,. 
jjjj 13 12 ^f' ***^* fl'^**^' *• **• Vergilius 

— ^m. Xn 100: s. I 2, 98 P?«** ^ Vergilianum ee 

— Aen. Xn 166: eiw. 16, 39 ^*^^ 

— uien. Xn 208: epi. I 2, 69 Verrius Flaccus: c. s. 8 

— Aen. Xn 235: c. 112, 6 Xenocrates uide indicem 

— -4cn. Xn 336: c. I 35, 17 generdlem 

— Aen. Xn 393 sg.: c. «. 61 Locus nondum repertus: 

— Aen. Xn 407 sq.x c. I 9, 1 c. im 7, 25 gl. 



DTOEX GENERALIS 

SIVE 

NOMINVM, EEEVM ELOCVTIONVMQVE 
MEMOEABILIVM 



A praep.] Crustnla infantes a 
Htteris non inpedinnt s. 1 1, 24. 
Sanat ab infirmitate «.113, 
148 gl. Flumen a cursn suo 
stetit c. I 9, 4. Sibilum pati 
a populo s. 1 1, 66. Hor. ab 
Augusto meruerat militiae 
uacationem epo. 1, 7. Com- 
parat. cum a: s. I 10, 51 gl. 
epi. 1 1, 58 
Abderites epi. I 12, 12 
Abhinc epi. I 20, 19 
Abhominabilis c.III 10, 9gl. 
Abhorrere c. ahl. s. 1 10, 26 
Abicere aliquem epi. I 18, 1 
Abidos] Abidon epi. I 3, 4 
Abiectus = uilis s. 1 6, 38. 
39. 7, 31. 8, 11. 10, 22. 23. 
II 7, 102 
Ahlatiuus] Nobilitatem non 
natalibus uenientem c. Ul 
30, 14. Casu arboris liberari 
c. in 8, 1. Non comitatos 
diis c. in 6, 10. Vindemia- 
toribus conuitiis aguntur 
^.17, 29. 30. Hione eum 
ageretur ebrioEu&o 8.11^,^0. 
In societate adacisceie c.W 



4, 61. Voluntate Becnrim 
proiecit 8. 1 7, 26. 27. AhL 
cattsae: Mediocribns nitiis 
reprehendi s, 1 6, 66. LassoB 
equo 8.112, 9. item sHepe. 
Ablat. qualit: Equus pedi- 
buB mollioribus s. I 2, 86. 
Sex ubiis difFusa toga epo. 
4,8. Lectus intextis funibus 
uel fasciolis epo. 12,11.12 
alibi. Ablat.cumsuperlatiuo: 
epi. n 1, 196 imr. 

Abnegatiuaparticulac.il, 20 

Abofferre epi. 1 12, 23^1. 

Absconsus = tacitumus epi. 
1 20, 12 gl 

Absolute loqui epo. 4, 3 

Absque ullo faco c.IV7,21^I. 

Abstrusi et nemorosi fontis 
opacitas c. HI 13, 9 

Acatalecticus epo. 16 in. 
17 in. 

Acca Larentia s. I 2, 126] 

' cceptum esse s. n 2, 128. 
Acceptissimus 5. I 2, 3 

kcc^T^^T^ e?^.Il2^168. c.5.69. 



^ 



INDEX GENERALIS 



417 



Accire epi. U 2, 228 
Accusatiuus] pro dblatiuo 
uide t*. In ei gl. a. p. 63: 
Sine sata. pro genetiuo: 
InexpertuB amorem c. I 5, 8 
{nisi corrigere malis amorum) 
Acer et acernns s. n 8, 10 
Ach<a>emeniu8 c. m 1, 41 
Achaia epi. n 2, 47 
Achelous epo. 3, 17 
Acheron c. m 3, 16 
Acherontia c. III 4, 14 
Achilles c. I 7, 11. 21. 8, 1. 
14. 10, 14. 15, 34 (Achillei). 
II 4, 10. 9, 16. 16. 13, 22. 
16, 29. m 20, 16. im 6, 9. 
13. 17. epo. 13, 12. 17, 8. 
11.12.13. ci».l2, 12. a.p.96 
Achillis auus c. m 19, 3 
Achiuus c. im 6, 16 
Acinus et acinum 5.116,85 
Acrimonia a. p. 273 
Acris {masc.) c. I 4, 1 
Acroama s. n 2, 94 
Acroceraunia c. I 3, 20 
Acron uide ind. auct. et uol. I 

p. 376 et 480. 
Actiacus c.1 37, 1. im 14, 34. 

epo. 9, 1. epi. 1 18, 61 
Actor causarum s. 1 4, 65. 66 
Actus personae epi. 1 18, 14 
Actus probi c. m 6, 17 
Acumen oculorum s. 1 2, 90 
Acutus interpret. c.I 16, 7. 8. 

34, 16 
Acyrologia c. I 17, 1 gl. 
Ad] Ad comparationem epi. 
1 11, 1. Migrare ad domum 
5. n 7, 11. Ire ad Anticyras 
s. n 3, 161. Ineuitabilis ad 
feriendum c. I 12, 24. Cordi 
pro ad cor c. I 17, 14. Of- 
ficimn ad secandum a. p. 
305. Peritus ad aliquid 
8. 1 6f 51. Ad plenum facta 
e. nil, 2. 3. Planns ad ludum 



locus c.1 9, 18. Suademus . . . 
ad mala, hortamur ad bona 
epi. I 1, 65. Ad uicem c.im 

12, 22. Aduicemfacisc.im 

13, 26. Dat exemplum hoc 
ad insaniam 5. n 3, 187. 
Monere aUquem ad rectam 
uitam s. I 4, 107. 108 

Adam c. I, 16, 13. 14 
Adamantinus clauus tn^erpr. 

c. m 24, 4. 5 
Adamare epo. 17, 32. s. U 

3, 239 
Adbibere s. U 6, 68 
Additicius pannus epi.l 1, 95 
Adfirmor c. nomin. c. infin. 

c. m 17, 1 
Adhaesibilis c. m 19, 28 gl. 
Adinuenire c. I 10, 8 et s.TL 

3, 69 gl. s. n 4, 47 gl. 
Adiuratiuum aduerbium c. 

I 28, 25 gl 
Adiutorium c. m 27, 62 ^Z. 
Adludere s. U 8, 25. epi. I 

10, 6; cf. Alludere 
Adminiculum s. 1 4, 120 
Admiratiue epo. 2, 19 gl 
Adonius expos. metr. p. 4 c. 

I 22 in. 
Adoptiuus Augusti epi, 

I 3, 1 
Ador interpr. c. im 4, 41 
Adorea interpr. c. im 4, 41 
Adplicare c. m 11, 8 
Adsentatores (oculi) a.p.429 
Adseueratio stabilis epi. n 

2, 45 
Adstruere c.acais.c.infin.= 

loquendo adicere c. I 23, 1 
Aduentante nocte s. 11 1, 9 
Aduerbialiter Canusi (nos 

dicimus locatiuum) s.l 5, 91. 

Aut in rure aut ruri aduer- 

bialiter ep\A\.^^W 
AdueT\>\^3Lm\ \>amv ^V. ^^'^S^ 



PBXVDAOBOiria aCHOIjIA. IN HOBATIV». IX. 



^^ 



'^"1 



418 



INDEX GENERALI8 



Aduerbiain ept. 1 18, 82 gl 

A. qnalitatiB ^, 4, 1. A. 

optandi c. m 10, 13^2. A. 

adinratinnm c. I 28, 25 gh 
A d n e r B i t a B » calamitas c.«.27 
Aduersnm c. m 4, 42. 43. 

6,9. 14,19. 6i>o. 9,1. 16. 17. 

35. 8. I 3, 76 et dlibi 
Adversus perraro legUur: 8. 

1 10, 25 (fort. adnersum prae- 

ferefukm est) 
Adnertere = animadnertere 

epo. 9, 11 
Adnlatorie 8. 11 6, 99 gl 
Adulterarum poena!} 8, 1 

2, 131 
Adulterator 8. 1 2, 138 ^Z. 
Adnlterii poena primo pe- 

cuniaria erat 8. 1 2, 46 
Aduocati 8. I 6, 41. 42. 44 
Aeacns c. 11 13, 22. mi 8, 25 
Aedificare hortoB «.113, 808 
Aediles antiqui 8. U 3, 182 
Aefula interpr. c. m 29, 6 
Aegeummarec.l7, 2. 1116,2 

(etym.). epi. I 11, 1 
Aegeus Thesei pater c.n 16,2 
(A)egina Asopifiliac.il 14, 20 
Aegisc.I15, 11. m.4:,bletgl. 
Aegyptins c. m 6, 13. 30, 1. 

im 5, 10. epo. 9, 16 
Aegyptus, Egiptn8c.l2,23. 

37, 14. 23. 24. epo. 9, 16. 

a. p. 124 et epo. 15, 21 gl. 
Aeliorum famOia c. m 17, 1 
Aelius Lamia c. I 26, 1. m 

17, 1. dramatop. a. p. 288 
Aemilia uirgo Vestalis 8. 1 

6, 31 
Aemilius ludus a. p. 32 
Aemilius quidam a. p. 32 
(A)emula a. p. 202 
(A)emulatio a. p. 135 
A e n e a e gubemator c. m 4, 2ia 
Aeneas c. mi 6, 17. c. 8. VI. 
41. 42. 50 



Aenenm ingom » perpetanii 

c. m 9, 18. Aeneae res m 

Gampania optixne fiibriGaiae 

8, 1 6, 118 
(A)eoIia cIIlS, 25 
Aeolicng e. m 80, 18 
Aeolide dialecto c.mi9, 11; 

cf. 8, n 18, 25 
Aeolins c. im 8, 12jr2. 
Aeolns c. I 3, 8. m 8, 11. 

<A^eoli filins Sinphnfl 8, 

ns, 21 
Aeqnanimitas cp». 1 16, 1 
Aerl Aere plnnio pocolis in- 

dnlgendnm epo. 18, 1 
Aerarinml In aerario erant 

ieges XII cpt. n 1, 23 
Aerea xdncnla {= perpetoft) 

c. m 9, 18. Aerea pp» 

8. n 6, 68. Aereae crepidii- 

lae a. p, 463 
(A)erngo a. p. 330. 
(A)ernmna a. p. 97 
Aes » Corinthinm ae8 = 8tar 

tuae 8. I 4, 28. triplex defn^. 

c. I 3, 9. Aes non sicut fer- 

rum robigine consnmitor 

c. m 9, 18 
Aesculapii simnlacmm et 

templnm s. I 3, 27 
Aesopi fabulae uid. ind.awi. 
Aesopns actor tra^oediarum 

8. n 3, 239. epi. fl 1, 80. 82 

(antiqnissimns comicns) 
Aesqniliae uid. Esqniliae 
Aesqnilinns uide Esqu. 
Aestimationes s. I 3, 78 
Aetas :^ XXX anni cll 9, 13 
A e t e r n aVesta interpr.cIR 6,11 
Aethiops, Ethiops c. IH 

6, 13. 15 
Aethiopnm rex Cephens e. 

m 29, 17 
Aetna c.m 4, 76. interpr. epo. 



INDEX GEKERALIS 



419 



U8 interpr. ept. I 18, 46. 

:. I 12, 36. m 6, 13. 15. 

mi 4, 40. epo. 9, 25 

re s. n 3, 22 

tiosior = mollior c.III 

L3 

tu8 plur. = carissimi 

I 15, 27 

entia dicendi epi. I 16, 

inusitatum s. 1 4, 101 gl. 
ius {(ion,sul) c. n 1 m. 
ius poeta dram. uide 
auct. 

i c. 1 22, 21. n 1, 25. 28. 
,52. epo. 9, 26. s.l2, 90. 
ipi. n 1, 162 
mus (Scipio) c.l29, 13. 
m 6, 36. im 8, 18. 20. 
9, 25. s. n 1, 17. 66. 66 
inus=Mauru8 c.II 6, 3 
emno s. U 3, 206 
emnon c. I 10, 13. 11 

im 9, 22. s. I 1, 100. 
3, 187 

► defin. s. n 8, 72 
3 c. n 19, 14 
im s. I 4, SSgl 
us c. m 16, 29 
i] Ipso agente = eodem 
ore epo. 1, 7 
buati pomis perautum- 

plurimi moriuntur s. 
19 

jgare epi. I 9, 13 
s Apollo c. im 6, 28 
us c. mi 6, 28 uar. 
a. p. 471 
c. im 2, 13. 18. cpt. I 

ilis c. I 1, 3 

cus c. I 1, 3. m 12, 8 

sticum carmen c. im 

. 20 

tbeta, a.p. 342 gl 



Agonium Olympiae editum 

c. im 2, 13 
Agrapentinus epi. 1 12, 20. 

Agngentinus epi. I 2, 68 
Agrippa c. I 6, 1. 37, 1. s. 1 6, 

27. 28. epi. I 6, 26. 12, 1. 7 
Agyia c. im 6, 28 
Agyieus interpr. c. mi 6, 28 

et gl. 
Aiacis frater c. I 15, 23 
Aiax c. I 7, 21. 16, 18. 26. 

epo. 10, 13 
Alamannus s. I 6, 59^2. 
Alba uictima superis aptior 

c. m 8, 6 

Albanus c. im 1, 19 (mons). 

11, 1. 2 (uinum). c. «. 54 (se- 

curis) 
Albescere epi. I 20, 24 
Albidiora oua s. 11 4, 13 
Albius Tibnllus c. I 33, 1. 

epi. I 4, 1 
Albucius s. n 1, 48 
Albunea nympha c. I 7, 12 
Albus interpr. c. U 2, 15 
Alcaeus uute ind. auct. 
Alcaicus ca;jpo5. wicir.^. 8. c.II 

13, 27. m 29 in. im 3, 12 
Aleinous epi. I 2, 28. 15, 24 
Alere] Aliti s. I 2, 126 
Alexander=Pari8 c.m3,19. 

26. im 9, 13 
Alexander Magnus epi. 1 17, 

18. n 1, 233 e*cpt.l2,69^l 
AlexandriMagnipaterc.m 

16, 14 
Alexandria c. I 37, 1. im 

14, 34. s. I 3, 91 
Alexandrinus c.H 7, 22. mi 

14, 34 [Cleopatra A.orum 
regina c. I 37 tit. A] 
Alfenus Yarus Cremonensis 
s. I S, UQ 

Algeie epiAVl,'^^ 



420 



INDEX GENE&ALIS 



1 



Algidus] Sacra Dianae in 

Algido c. 8. 69 
Aljfiosus 8. n 3, 5 
Alias interpr. 8. I 4, 68 
Aliattns c. III 16, 41 
AlienuB = insanus c. I 16, 4. 

la lucis pollutione aliqua 

alienis c. I 12, 69 
Alioqui 8. 1 10, 18 
Alioquin ep». I6, 16. a.p.191 
A 1 i qu a = nonnuUa, nom.pkur. 

a. p. 179 
Aliquanta = aUquot c. mi 

2,88 
Aliquatenus c. III 8, 18 
Aliquis in sent. negat c. m 

19, 17. «. I 1, 118. 6, 52, 53. 
epi. 1 14, 41 et (Hibi 

Alium epo. 3 tn. 

Alius pro alter 8. 1 5, 96 

Allegoria c. 1 14, 1. H 5, 1. 

10,1. mi, 1. 16,6. imi5,3. 

epo. 6, 1. epi. I 2, 64. 8, 8. 

16, 69. n 2, 200 
Allegoricos c. U 1, 7. 8. m 

20, 1. 25, 1. 26, 2. im 1, 1. 
S.I1,68. 3, 66. 72. 123. 7,8. 
epi. 1 10, 10. 16, 60. 18, 88 

'AXXriyoQm&g s. I 2, 113 
Allifanus 8. U 8, 39 
AUobrox] Alobrox idest Bur- 

chundio epo. 16, 6 gl. 
Alludere 8. I 3, 89. 91. 11 3, 

297. epi. I 13, 8 
Alpes epo. 16, 29 
Alpinus Opoeta) 8.1 10, 36. 37 
Alternatim interpr. pro in- 

uicem c. m 28, 11 
Alternatio c. I 4, 1 gl. 
Altilis defin. epi. 1 7, 36 
Alyattis filius epi. I 11, 2 
Amazona] Genet. Amazonae 

c. m 7, 18 
Ambigere] Non a.=iiOT[iA.u- 
bitare c. infm. epo. 5, 1 



Ambigue poeri tondebantar \ 

c. ni 20, 14 ' 

Ambiguus defin. c. I 7, M 
Ambitiosa ianua c.mi, 41. 

tibia a. p. 202. 
Ambitus gloriae c. m 3, 5S. 

A. fortunae maioriB e. m 

16, 21. A. fabricandi e. m 

1,41 
Amb o * pro ambos ' «. 11 8, 180 
Ambubaia defin. 8. 1 8, 1. S 
Ambulare »= ire c. 1 83, 1 

8. I 9, 19 gl interpr. pro re- 

pere 8. 1 5, 25 gl. 
AmeliuB medicus epi. 1 16, 3 
Ames] Nomin. sing. defieU, 

amites interpr. epo. 8, 3S 
Amethistus c. I, 86, 14 
kliitQiitog 8. n 8« 246^ 
Amicitiae, plur. de WM 

amico 8. n 6, 47 
Amissio filiorum a. p. 12S 
Amoena Thessaliae = amoe- 

nus locus Th. c. I 21, 9 
Amoenare c. m 4, 16. 
Amoenitas carminis c. 1113, 

34. A. Veneris c. im 1, 20. 

A. Thessaliae c. I 7, 4 
Amoenitates s. I 8, 14 
Amor myth. c.HR 1, 19. 18,9 
Amphiaraus c. m 16, 12 
Amphibole c. m 26, 20 
Amphibolia a. p. 449 
Amphibolicos c. 1 1, 6 
Amphibolon c. m 13, 3 
Amphibrachysl Constat ex 

. . . . et amphiorachi expoi. 

metr. p. 8 
Amphimacer expos. nuir. 

p. 10 cf. p. 8 appar. 
Amphionc.mil, 2. «po.13,9. 

epi. I 18, 42 cf. c. I 12, 24 
km^kvtheatrum ^. 1 1, * 



INDEX GENERALIS 



421 



Am^phoT a, interpr. c.UlS^llgl. 

et c. 11128, Sgl 
Am p li ar e mterpr. pro mutare 

c. m 6, 42 gl. 
Amplius] Quanto a., tantoa, 

c. n 2, 13 
Ampulla c. im 12, 22. s. I 6, 

111 gl 6* c. im 12, ngl 
Amputare uitia epi. 13, 25. 

26. A. ramos interpr. epo. 

2, 13 
[Amulius 8. 1 2, 126] 
Amystes, amystis, amistis 

c. I 36, 14 
An = num a. p. 434. = aut 

c. mi 13, 21. = siue uel aut 

c. n 3 , 26 ^Z. An . . . aut 

a. p. 470. An . . . an a. J7. 

193. 194. 
Anacoluthon: Is qui . . . eius 

imago 5. I 4, 22; similiter 

sa^pius 
Anacreon uide ind. auct. 
Anap<a>estus c. n 18 in. 
*AvccatQoq)rj s. 11 3, 41. 6, 96 

et 8.1 10, 82 gl 
Anceps = dubitans c. I 12, 1 
Ancilia c. m 5, 10 
Ancus c. im 7, 15 
Androfonos epo. 17, 12 
Andromachen c. m 8, 67. 68 
Andronicus, Liuius epi. U 

1, 62 
AnduUa = hiUa ».^4, ^Ogl 
'AvsXi^ato = sublegit s. U 

8, 12 gl 
AnemoB c. im 12, 1 
Angiportus interpr. et etym. 

c. 1 25, 10 
Anguineus interpr. pro ui- 

perinus c. 11 19, 19 gl. 
Anguis inusitatum c. m 10, 

18 gl. 
Angulla=BCutica $.13,119^7. 
AnguBtatum mare c. WL 1, 33 
Anien s. 12, 126 



Animal = equus uel mulus 

8. 1 5, 47 

Animam extorquere epo. 5, 1 
Animans interpr. s. U 1, 40 
Animositas epo. 5, 31 
Anio, Anienis, Anieni c.1 2,20. 

epi. I 14, 3 
Annales6iwMl9,7. 111,18.48 
Anniculus ceruus c.1 23, 1 gl. 
Annius] Titus A. Milo s. I 

2, 64—66 
Annositas c. im 18, 26 gl. 
Annualia festa c.m 18, 10 gl 
Anphimus a. p. 84 
Antecantatio epo. 1 in. 
Antestari s. I 9, 76 
Anthia uide Antia 
'AvQ^vitofpoQd {(kvtntofpoqa) 

s. n 3, 87. a. p. 383 
Anthypophor a(antipophora, 

antipofora) s. I 1, 42. 3, 126. 

a. p. 10. 270. 271 
'Avtl tov ejpo.9, 21. cp^.I 7, 50 
Antia c. m 7, 13. Anthia 

c. I 27, 23 gl 
Anticyras et Anticyram 

s. n 3, 161. 166 
jivttStccGtoX^ql ngbg icvti- 

&ia6toXrjv 8. U 7, 63. pros 

antidiastolen s. I 6, 113 
Antilochus c. I 15, 26. 11 

9, 13 

Antimachus poeta Cyclicus 

a. p. 136. 137. 146 
Antiochia c. m 6, 34 
Antiochus c. m 6, 34 
Antiopae filii epi. I 18, 42 
Antiphates a. p. 145 
Antiphrasis uide cata et 

natd 
Antique dixit epo. 16, l^cp. 

17, 51. a. p. 50 
Antiquitus s. 11 3, 21. epi. 

n 1, m. i45a 



422 



INDEX GENEBALIS 



mares c.JI 6, 28. mil, 88. 
84. nn 6, 88. ^. 17, 48. 
«.n2,89. 128. 182. 8,8. ep». 
II, 108. 18, 16. a.p. 124. 
481. Antiqiiaram uocmn 
sectator (Maenius) epo. 10, 8. 
Muriam antiqui dicebant 
liquamen 8. n 4, 65. Anti- 
qui, inter quos et Yarro etc. 
epi. I 2, 69. Omne animal 
antiqui pecus dicebant c. I 

2, 7. In antiquis (sc. libris) 
^inpotentiae' intellego po- 
sitiun epo. 17, 75. In anti- 
quioribus 'qua res' inuenio 
8. 1 2, 50. Gaue secundum 
antiquos etc. ep». I 18, 19. 
A. interpr. pro uetus 8. U 
4:,B0gl. 

Antistes sectae Stoicae epi. 

12,4 
Antisthenes s. U 2, 94. epi. 

I 17, 13 
Antistius, Marcus-Labeo 8.1 

3, 82 
Antitlietonc.mi,28. 6,48. 

im 1, 7 6« s. n 3, 267 gl 
'Avtitvnov a. p. 317 
Antium c. I 35, 1 
Antoni filius c. im 2, 1 
Antonius c. I 37, 1. 13. 11 1, 

3. 4. 2, 17. m 4, 31. im 2, 26. 

epo. 1, 1. 9, 1. 11. 17. 27. 29. 

16,1. «.15,28.29. cp».ni,l. 

(Marcus A.) s.l3, 91. (lulius 

A.) c. im 2, 1. (lulus uel 

lulius A. poeta epicus) c.mi 

2, 33 
Antonius triumuir frater An- 

tonii uiri Cleopatrae 8. 1 
. 3, 47 

Antonius Musa epi. I 15, 3 
Antonius Bufus dramatop. 

a. p. 288 
Antralia c. mi3, 14gX. 
Anulus equestei s. m,^^ 



Anus] Cum anibos ooize «Mt. 
12, 8. Anu8 mulier e. tSL 
18,8.9. Mater anus «.H 
1, 68. 64 

Anxur (luppitei) «. I 6, 84. 
(ciuitas) 8. I 6, 26. 26 

Anjtus «. n 4, 8 

Apella 8. 1 6, 100 

Apellesl Apell^ epi.n 1, 237 

'Aninaifdov 8. 1 8, 46^1. 

Aper Sabellus o. 1 1, 28 

Apes ifOerpr. epi. I 3, 21 

Apex = Bummitas poteeMtf 
c. I 84 , 14. A. tnuiBnemi 
a. p. 446 

Apium c.n 7, 28. Apiocoio- 
nari c. im 11, 8 

'Anb xo»iro{)L cp».ni,178. a.f. 
67 ct 8.n 7, 80^1. 

*AnovBfqa[k^ivog a. p. 881 

ApollineuB c. im 8, 6^ 

Apollo c. I 2, 9. (A. ifl filins 
Augustus) 82. 7, 8. 21 (A. is 
responsum). 27. 10,6.12,24. 
16, 1 (A.isresponsum). 16,6. 
21, 2. 10. 12. 31, 1 (A. is 
templum). 82, 18 (A.iB deciu). 
n 12, 20 (A. is natalis). 19, 3. 
20,1. m4, 18. 61. 19,4. 
30, 16. im 2, 9. 6, 1 (A. ig 
laudes). 17.2&.28(A.A^eiiB). 
epo. 15, 9. c. 8. 1. 88 (deiu 
pestilens). c. 8. 35. 86. 61 (A. 
is laudes). 68 (A. medicinae 
inuentor). 65 (A. is templum). 
67. 68. 8. I 10, 38 (A. is in 
aede). 8. n 1, 1. epi. I 3, 17 
(habitu ac statu). 11, 3 (ora- 
culum). 12, 7. n 2, 94 (tem- 
plum) 6* «. I 4, 21 gl. (biblio- 
theca) 

ApoUoniensis epi. I 2, 4 

'AnoQla c. m5, 42. 

Ai^o&tropha c. 1 12, 49. mi 



INDEX GENERALIS 



423 



Bca s. n 3, 146—147 
ator conuiuioram s. 11 

are aliquem destupro 

124 

atiuum] Pro a.o spe- 

c. I 26, 2 

ninus epo. 16, 29 

) n t i a philosophiae epi. 

9—51 

tores uestium pretio- 

i epi. I 17, 24 

uia S.I5, 6. epi.l6, 26 

forum 8. I 6, 6. 14 

} ». I 6, 21 

are = appellere 8. I 

yl cf. Adpl. 

ores hiemes c. 11 6, 14 

} mensis Veneri con- 

us c. mi 11, 16. Ka- 

Aprilis natalis est 
is c. im 11, 14 
i s. n 4, 41 

epitheton t. t. 8. n 

Uhenas = Athenis 8. 1 
Apud Clazomenas 8. 1 
Apud Crotonam 8. 11 

Apud Elidem c. I 1, 3 

multa similia 

us epo. 15, 21^1. 
uita p. 1. 2. c. I 3, 4. 

). 22, 14. 28, 3. 26. 

14. 6, 14. m 4, 9. 14. 

. 15, 14. 30, 10. 11. 
25. 14, 26. epo. 3, 13. 

79. 91. 97. 6, 58. E 1, 

. epi. n 1, 202. 

I c. m 5, 9. mi 14, 26. 

77. n 1, 34. 35. epi. 

1 

;. I 12, 35. 46. 35, 1. 

:. 37, 1. II 1, 12. 24. 

13, 37. in 6, 9. 6, 34. 

'. s.n3,217. epi.l 



1, 30. 2, 15. 7, 41. n 2, 46. 

a. p. 120 
Aquarius 8. 1 1, 36 
Aquatius 8. U 4, 16 
Aquila «.17, 1. Vexilla aqui- 

larum c. im 15, 6 gl 
Aquilo c. I 25, 11. 11 20, 16. 

m 10, 3. 4. 7. im 14, 42. 

a. p. 64 
Aquinates epi. I 10, 26 
*Ar pro ad' epi. U 1, 228 
Arationes c. 11 15, 1 
Arbiter (locus) epi. I 11, 27 
Arbor « populus (ital. aXiyeio) 

epi. n 2, 170. A., quae tenet 

uelum c. I 14, 6. Malum 

summitatem arboris dixit 

c. I 14, 6 
Arbuscula mima 8. I 10, 77 
Arbusculum epo. byll gl. 
Arbutum quod uulgo appel- 

lant c. I 17, 5 
Arca interpr. pro cista epi. 

I 17, 54 gl. 
Arcadiae mons c. I 17, 1. 

21, 7 
Arcessere c. I 27, 21. A. et 

accersere epi. U 1, 228 
Arcessire c. m 11, 2 
Arch(a)eae comoediae s. I 

4, 1. epi. I 19, 1 
Archiaci lecti epi. I 5, 1 
Archias faber epi. I 6, 1 
'Agxtytdg 8. U 7, 83 
Archilochiuscfl?po5.wc^.p.6. 

c. I 4 in. 
Archilochus, Archilocus 

c.I 4m. (frequenter usus est 

metro IthyphaUico). epo. lin. 

6, 13. epi. I 19, 28. 30. 32. 

a. p. 79 
Archiposiam c. 117, 25. 8.J1 

6,69 



424 



IND£X GENERAIIS 



.^ 



Arcus] Dianae c. s. 1. plu- 

uialis a. p. 18 
Aretalogus s. I 1, 120 
Argentarium {aut Argen- 

tariam) habere 8. 1 6, 86 
Argentarius defin. s. I 6^ 86 
'Agyictrig c. I 3, 4 
Argiuorum rex c. 11 3, 21 
Argonautae epo. 16, 58 
Argos c. I 7, 9 
ArgumentosuB 8. U 3, 69 ^L 
Argutior 8. I 5, 5 
Ariadnen c. U 19, 13. 14, 

Ariadnes epo. 17, 40 
Aricinus 8. 11 8, 228. Arici- 

num nemus c. I 7, 10 
Aricium epi. I 3, 9 
Aridior «. 11 4, 16 
Ariminensis epo. 5, 41. 42 
Arion c. im 3, 19 
Aristarchus a. p. 450 
Aristippus uide ind. auct. 
Aristius Fuscus uide ind, 

auct. 
Aristophanes 5. I 4, 1 
Aristoteles uide ind. auct. 
Aristoxenus 8. 11 1, 30 
Armarium s. I 4, 71 (biblio- 

polae). a. i). 332 c< s. 1 4, 22 gl. 
Armenia c. 11 9, 20 
Armeniorum rex c. I 26, 5 
Armilla c. I 9, 23 
Armus 8. U 8, 89 
Arquatus morbus a. p. 453 
Arrepti febribus epi.l 7, 7 gl. 
Arriblatones dicuntur lin- 

gua Bomana s. U 3, 26 gl. 
Ars poetica] Vt in arte 

poetica «.I 1, 42. cpt.l2, 19. 

5, 21 alibi 
Ars rithmica a. p. 274 
Artare interpr. pro stipare 

s. n 3, 11 gl 
Arteriae dolore laboraie cpi. 

116,3 
Artieuli s. II 3,255 



Aruspex] Aruspienia dieli i 

uel disputationeB e. 1 12, 11 ; 

A. um documenta c. 1 12, (9 < 
Aruus epi. I 16, 2 
Ascanius, Cemius «.111,47 
Ascella =^ ala epi. 1 18, 12 
Asclepiades uita p. 2 
A8clepiadeu8u»taj>.2ea^ 

metr.p.^. c.I 1 in. in24tik 
Asconius uide ind. cmd. 
Asellius praetor «. II 2, 50 
Asellus, viniiis epi. 1 13, 1 
Asia c. m 27, 75. 76. 29, 28. 

epo. 6, 14. 13, 14. epi. 1 11, 

2. 6. 30. 

Asianus = barbaruB cpo.9,S. 

sermo c. nn 3, 12 gl. 
Asiaticus c.ini6, 41. «.17,8 
Asilum fecerat epo. 9, 9 
Asina, cognomen cpt.1 13,1.9 
Asinius Follio uide Pollio d 

ind. auct. 
Asinus et aureus asinus ep. 

15, 21 gl. 

Asopi filia c. 11 14, 20 
Aspere epi. I 13, 14 
Aspergere a. p. 14 
Assaracus interpr. epo.l^A^ 
Assare = frigere 8. 1 5, 72 
Asscribere epi. U 1, 133 
Assis {nom. sing.) a. p. 329 
Assumptio epi. I 1 prol. 
Assurgere sdicui uenerabi- 

liter uita p, 3 
Assyria c. 11 11, 16 
Asterien c. m 7, 1 
Astutiae a. p. 238 
Astutus defm. s. 11 5, 23. 

Tyrii astuti habentur epo. 

16, 69 

Asty et astu epi. I 14, 14 
Astyanacta c. I 16, 21. m 

3, 67. 68 

A-^^^ndeton s. I 7, 27 = 11 

^ -p. \^^ \m. V^— \.^ «*. oiiWv 



INDEX GENERALIS 



425 



18 s. I 6, 78 
= Atabulus 9. 1 6, 78 
s. I 5, 97 
epi. I 16, 3 
ae epi. 11 1, 173 
insLv 8. I 5, 78 
erpr. c. III 4, 17 
Ls et Athamantis 
%. p. 123 

e uita p.l. c.l 3, 4. 8. 
, 111,12. mi8,6. 
1. epi.l^,S. n 1,208. 
ib. 47 

um s. 1 10, 38 
^nsis C.I3, 6. 111,12. 
28. 12, 5. s. I 1, 64. 
n 3, 254. epi. H 1, 149 
3 mons c. I 31, 14 
^c.Iin3,4. epi.l 1,S0. 


cus c. ni 12, 8 
epi. I 12, 12 
interpr. c. III 7, 9 et 
[dgl. 
c. I 6, 8. 16, 17. epo. 

nterpr. c. 11 1, 24 

i. n 1, 79 

Q epo. 2, 54 

i c.Il, 12. 13. a.p.lbb. 

heredes c. 11 18, 5. 6 
ere, absol. = obser- 
;. p. 361 

c.I 7, 29. cpt.n 1,149. 
io c. n 6, 14 
1 sermo c. IIII 3, 12 gl. 
io {uid. etiam Ana- 
m) c. I 3, 27: Calorem 
pro calor quem; c. mi 
[etaphora a pecoribus, 
1 cum iam aetate du- 

. frena adhibentur, 
>mari non possunt; s. 

: IUe cui cum certus 

aquae sit necessarius, 
. . baurire = ille qui 



cum ei; s. I 4, 22: Quia is 
qui fuisset . . . eius imago 
ponebatur; cp*.I12, 12: Qui 
dum philosophiae intentus 
est, hortos eius pecus con- 
Bumpsit; 8. 1 9, 55: Hoc uitio 
est Maecenas, cui si saepe 
instes, uincatur 

Auctio «. n 3, 26. Auctio 
est data auctioni c. 11 8, 7 

AuctOr interpr. a. p. 45 

Auctorari se in ludum epi. 
1 18, 35 

Auctoritas epi. I 13, 19 

Audientiam exigere s. 1 3, 86 

Auentinus c. s. 69 

Auere 8. I 1, 94 

Auernus lacus epi. I 15, 5. 
Auemi aditus c. I 27, 10 gl. 

Auersi dii = iratic. 11114,48 

Auerta = mantica s. I 6, 106 

Aufidius 8. n 4, 24 

Aufidus c. m 30, 10. cf. UJI 
9,2 

Augmentare c. m 29, 61 ^Z. 

Augusta Vindelica apud 
Raetos c. mi 4, 17 

Augustales s. 11 3, 281 

Augustiadoptiuusc2)i.l3,l 

Augusti priuigni c. im 4, 

1. 28. 12, 15 
Augusti soror c. m 14, 7 
Augusti milites s. U 2, 112 
Augusti dies natalis epi. 

16,8 
Augusti aegritudo epi. I 

15, 3 
Augusti medicus Musa An- 

tonius epi. 1 15, 3 
Augustus uita p. 1. 3. c. I 

2, 23. 32. 41. 12, 35. 21, 1. 
31, 1. 35, 31. 37, 1. 13. 30. 
n 1, 3. 4. 2, 1. 5. 17. 6, 2. 
7, 1. 9. 19. ^,1^. \!51%.,Vs..V^. 
5,^.1. <5»,V^- '^^'^'^* "^^^^: 



426 



INDEX GENEBALIB 



75. 6,9. 15.30. S2. 35. 12,15. 

14, 1. 8. 9. 83. 34. 39. 40. 43. 

15, 6. 22. 29. 31. 32. epo, 1, 

1. 7. 4, 1. 15. 7, 1. 16, 1. 

c, 8. 1. 51. 55. 65. tf. I 3, 4. 

82. 5,28.29. 7,1.20. 10,78. 

n 1, 19. 3, 166. 281. 6, 52. 

C2H.I3,1. 4,3. 13,1. 16,25. 

18, 55. 56. 20, 23. H 1, 1. 

219. 233. 246. 2, 41. 49. a,p. 

65. 66. 
Aagustas Gaesar e. 1 14, 1. 

m25, 1. im4, 1. epo. 9, 1. 

8. I 2, 3. 3, 82 
Augustus mensis epi.I 7,2 
Auicula a. p. 476 
Auidienus s. U 2, 56 
Auidum (=» auaritia) mere- 

tricis epi. I 14, 26 
Auidus etym. 8. 1 1, 94 
Auis fem. = mali ominie epo. 

10, 1 
Aulaea, aulea interpr. et 

etym. 8. U 8, 64. a. p. 165 
Aulis] Aulidem c. I 16, 7 
Aulon c. n 6, 20 
Auocare se (= Germ. sich 

zerstreuen) ». 11 2, 11 
Auricula 8. I 9, 76 
Auriga Diomedis c.1 15,26 
Aurita quercus interpr. c. I 

12, 11 
Aurorae maritus c. I 28, 8. 

n 16, 29 
Auster c. H 14, 16. «. H 8, 7 
Aut . . . aut certe c. I 6, 7. 

13,9. 20,1. 112,20. m27,3. 

s. 1 2, 133. 4, 32. epi. 1 6, 28. 

Aut . . . aut . . . aut certe 

c. im 1, 26 
Autarcia 8. 11 6, 79 
Autem] pUonast. uidetur, 8ed 

referendum est ad commentwn 

aUquod cmtinmm,^ quod 

quidem hodie non extat*. a.p. 



■'1 

Mitem 



270. 271 aUhi. qui 

epi. I 7, 96 
Aut<h>enticn8 « . I 4, 21 |l. 
Autnmnalis epi. I 6, 2 
Axis -3 rota o. 1 1, 14 
Axis m ^eptentrionali phigft 

est c, m 24, 33 

B pro V] Libia c. 11 6, 3 
Baccha e. 1 18, 11. n 7, 27. 

11,17. 19,3. 9. 14. mtt, 

9. 14 
BacchiuB gladiator «. 1 7, SO 
Bacchius (uersus) expoe.metr. 

p, 8. e. I 2 ffi. 8 ffi. 
BacchuB c. I 18, 6. 27, 4 
Baguarii (« Banarii) cini 

4,17^1. 
Baiae 8,IL 4, 82. ept.I15,1.6. 

7. 12 

Baianum littus 8. 11 4, 8S 
Baiarum lacus c. 11 15, 2. 

epo. 2, 49 
Balatros. I 2, 1. 2. 113,166. 

8, 21. 40. 41 

Balbus interpr. 8. U 3, 274 
Balbutio «.113,274. epi.I 

20, 18 
Balneae] In balneis «.14,74. 

II 7, 110. Ad balneas epi. 

I 17, 30. Balnearum epi. I 

14, 14 
Balneari in Tyberim epi.l 

ll.lSgl. 
Balneator epi. 1 11, ISgl 
Bandusia Sabinensis agri 

regio c. m 13, 1 
Bandusius fons epi. 1 16, 12 
Bantia c. m 4, 15 
Barathro 8. U 3, 166 mr. 
Baratro 8.1 2, 1. 2 
Baratrum «.1 2, 1. 2. 11 3, 166 
Barba interpr. a. p. 291 gl 



INDEX GENERALIS 



427 



um exemplum c. III 
B. a. feritas c. m 

n Asianum epo, 9, 6. 
tn mare interpr. = 
c. n 19, 17 
masc. c. I 32, 4. 
c. I 1, 34 
. I 5, 97 
epo. 12, 1 
iterpr. epo. 12, 1. 8. 

om. pr, s. 1 6, 30 
PauU epi. 1 1, 64 
locus Lydiae c. I 

s c. I 18, 11 
es c. I 18, 11 
I 36, 13 
3 epo. 14, 9 
hontis equuB c. I 

ii lacertos umeros- 
3idunt 8. n 3, 222 
hon c. nn 11, 28. 
ms c. I 27, 23 ^Z. 
hontis c. m 7, 13. 
55. Bellorophontem 

13. 

jrina a. p. 4 
bum 5. I 5, 51 
defin. epi. I 7, 62 
hus urbs Phrigiae 

18 

hius] Berecin- 
lons c. I 18, 13 
= ferae 5.13,29. 30. 
, 50. n 1, 204 
m magistri epi. 11 

s poeta epo. 6, 1 
la 5. I 4, 71. epi. I 
i. p. 345. 354 
eca c. I 29, 1. epi. 
B. ApoUiniQ 8. I 
B. publica, ^. 14,21 



Bibuli consulatu c. m 28, 8 
Bidens interpr. c. m 23, 14. 

a. p. 471 
Bidental interpr. a. p. 471 
Bifidus 8.n 2, 122 
Biformis faiko interpr. c. 11 

20, 2 
Bilinguis 8. 1 10, 30 
Bilis interpr. = fel amaritu- ^ 

dinis paratione epi.IL 2, 75^2. 

Bilibus purgor a. p. 302 
Binomius epi. I 7, 66 gl. 
Bion epi. U 2, 60 
Bioneus interpr. epi. 11 2, 60 
BiaifpsX&g 8. I 6, 19 
Bi&aag, Xde^s epi. I 17, 10 
Biothanata c. m 9, 15 ^^ 
Biothanatus epi. 11 2, 209. 

a. p. 467 
Birrius s. I 4, 69 
Bis intmtattm, interpr. c. m 

6, 9 5f/. 
Bistacia pera = mantica s.l 

6, 106 
Bithinia c. m 7, 3 
Bithus gladiator 8. 1 7, 20 
Blandiciae 8.11 5, 73. Blan- 

dities 8. n 5, 47 
Blandusius epi. I 16, 12 
Blaterare interpr. 8. 11 7, 36 
Blaterones 8. n 7, 36 
Blatta defin. 8. 11 8, 119 
Blatterones 8. 1 2, 2 
Boeoti epi. 11 1, 244 
Bolanus 8. 1 9, 12 
Bonorum possessio 8. 11 

3, 217 
Bo&v Sna Mxovrsgepi.11 1, 244 
Boreas c. I 25, 11. im 12, 2 
Bosphoros, Bosphoro, Bos- 

phorum c. 11 13, 15 
Botriones 8. 11 4, 71 
Braca epi. 1 11, ISgl. 
Bracch.ia 8. ll^.,*yb^ 

in. cod. B 



428 



mDEX aENEBALIS 



Bragmani c. U 2, 17 
Brenni, gens Galloram c. IIII 

14, 10 
Briareus c. 11 17, 14 
Briseis] Briseidem c. 11 4, 8 
Brisilis c. m 2S, 16^2. 
Brittanni, Brittani c.l35, 1. 

m 4, 33. im 14, 48 
Brnndisinm c. U 1, 34. s. I 

6, 104 
Brutus 8. 1 7, 1. 23. 34 
Brutus uita p. 1. 2. c. I 1, 2. 

14, 1. n 7, 9. 11. 15. m 4, 26. 

cpo. 7, 1. 16,1. s. 17,34 

(Cassio et Bmto). (Gassi et 

Bruti) epi. I 4, 3. 11 2, 41. 

47. 49 
Brutus (adiect) interpr. c. I 

34, 9 
Bubula, bubulina «.115,40, 

epi. I 15, 34 
Bubulinus stomachus epi. 

I 15, 34 gl. 
Bubulum intestinum s. 11 

5, 40 
Bucina interpr. pro lituus 

c. II 1, 18 gl 
Bucolica] Bucolicorum uita 

p. 2. In bucolicon c.l9, 22. 

cf. Vergilius 
Bucolice] Pars heroici quae 

dicitur b. c. I 4 in. 
Bufo epo. 5, 19 gl. 
Bulla 8. 1 5, 65. 66 
Bullatius epi. I 11, 1. 7 
Bupali filia epo. 6, 14 
Bupalus pictor epo. 6, 14 
Burchundio interpr.proAHo- 

brox epo. 16, 6 gl. 
B u r d i idest burdones = manni 

epo. 4, 14 
Burgundia epo. 16, 17 gl. 
Buricus = mannua c.ni^7,T. 

ept. I 7, 77 
BuxuB = tabula s. 1 G, l^ 



Caballus s. 1 6, 110. ept.1 

18,35 
Cace^m^phatonepo.l7,50c|). 

Cacenfatbn a. p. S55 
Cadmi soc ii e po. 16, 59 
Cadmus e. im 4, &!. 64. epo. 

16,69 
Cadmus camifex s. I 6, 39 
Caducei inuentor Apollo cl 

10,6 
Caeeilia Metella «.118,23» 
Caecilius comoediogiaphns 

a. p. 238 
Caecilius Metellus uide 

Metellus 
Caelare interpr. pro acalpere 

c. mil, 62 gl. 
Caelites tantum pluraliier 

epo. 16, 56 
C(a)ere epi. 1 6, 62 
C(a)ere8, C(a)erite8 ibid. 
Caesar (lulius) c. I 2, 1. 17. 

23. 29. 35. 14, 1. 10. 37, 13. 

n lin. 1, 2.23. 34. epo.1,1. 

16, 1. 8. I 6, 24. 7, 34 
Caesar (Augustus) ttite 

p. 1. 3. c.I 1, 2. 14,1.17. 

35, 1. n 9, 18. 19. 24. 12, 1. 

m 4, 40. 14, 6. 6. 26, 1. 9. 

im 2, 33. 37. 39. 44.46.46. 

47. 59. im 4, 1. 5, 17. 25. 

14, 41. 15, 5. 9. cpo. 1,7. 

4,5. 9,1. 17. s.l3,31. 6,U. 

n6,72. cpt.13,15. 17. 15,3. 

18, 1. 20, 21. n 1, letclin 

14, 33 gl. 

Caesaris(Augu8ti) sororis 

filius c. I 12, 46 
Caesar (Tiberius) c.Iin4,28 
Caesia gens epo. 16, 7 
Caetibus marinis (= xiJTfcO 

c. m27, 27 gl. 
Calabria c. I 28, 3. 33, 13. 

IL6,14. mi6,33. im2,27pl. 



INDEX GENERALIS 



429 



Calais c. 1119, 22 
Calamistrum = ueru s. 1 

2, 98. Calamistrorum mi- 
nistri gl ibid. Crines nobi- 
lium calamistro <^inureban- 
tur, quo^crisparentur c. IIII 
9, 13 

Calcata uina epi. I 5, 4 

C a 1 c e i senatorum altiores sunt 

s. I 6, 27 
Calciamenta s. I 1, 75^2. 

3, 127 gl. 6, 28 
Calculator s. I 6, 72 mr. 
Calculum discere a. p. 325 
Cale = Cales c. I 31, 9 
Calenum uinum c. im 12, 

14. 16 
Caliendrum defin. s. I 8, 48 

et gl. 
Calipodia uide calopodia 
Calix 8. I 6, 117. n 8, 39 
Callidus etym. c. m 11, 4 
Callimachus uide ind. auct. 
Calliop<a>e filius c.I12,9 
Calliopen c. m 4, 6 
Callosus s. n 4, 14: gl. 
Callus s. n 4, 14 (= uitellus) 
Calo defin. et etym. s. I 2, 44. 

6, 110. epi. I 14, 41 
Calon = Y,&Xov epi. I 14, 41 
Calopodes interpr. pro scal- 

pra s. n 3, 106 gl 
Calopodia uel calipodia etym. 

s. n 3, 106 
Calpurnius a. p. 291. 292 
Calpys a. p. 291. 292 
Caluius, Lucilius s. 11 1, 47. 

Ni fallor scribendum est: 

Licinius Caluus (c/*. Porph. 

s. I 3, 1) 
Calumniator s. 11 1, 47 
Calumniosus s. I 7, 10 gl. 
Calydonius] Calidonius aper 

epi. I 18, 46 
C&me2opardalu8epi.Rl,19b 
Camelus epi. II 1, 195 



Camena c. n 16, 38. im 9, 6 
Camera s, n 3, 272 cf. gl. 
Camillus c. I 12, 35. epi. I 

I, 64 (Furius) 

Camisia subtUis interpr. pro 

campestre epi. I 11, 18 ^^ 
Cammarus s. 11 4, 58 
Campania c. II, 19. 20,9, 
31, 7. epo. 4, 13. s. I 5, 54 
(C. Oscia dicta est). 61 gl. 79. 
6, 118. 118, 39. 46. epi. I 

II, 30 

Campanus] c. I 20, 9 (regio). 

n 7, 21 (uinum). epo. 1 , 30 

(moenia). 9, 1 (uinum). s. I 

5, 54 et 62 (subst.). 62 (mor- 

bus interpr.) 
Campestre interpr. epi. I 

11, 18 et gl 
Campus sc. Martius s.U 6, 49. 

epi. I 18, 64 
Cancer (sidus) epo. 1, 21 gl 

C. morbus s. I 5, 61 gl. 
Caneforaes.l3, 11. cf.Kavri- 

(p6Qog 
Canicula c.I17, 17 (interpr.). 

m 29, 18. epi. I 10, 17 et 

s. I 6, 127 gl. 
Caniculares dies epo. 1, 27 
Canicularis steUa hoc est 

Sirius s. I 7, 23 
Canidia epo. 3, 8. 5, tit. 5, 1. 

5. 48. 49. 8, tit. 12, tit. 12, 14. 
17, m. 8. 20. 36. 53. 56. 58. 

Canidiae filius epo. 17, 50 
Canis] Auidienus C. dicebatur 

s. 112, 56 
Canis] Stella in ore Canis 

c. I 17, 17. epi. I 10, 16 gl. 
Canis epo. 2, 31 (fem.). epo. 

6, 6. 7. 9. c. uenaticus et 
gregarius s. I 7, 1 

Canistrum s. U 6, 104. s. IL 
6, 105 gl.". \io^ \i»sK^%\3CQ3Si. ^ 
\xi cam8.\»E\ 



480 



INDEX GENERAUS 



Gantaber interpr, e. 11 11, 1 
Gantabrnm ept. n 1, 123 
Gantacio ept. I 14, 26^2. 
Gantatrix c. JH 14, 21 uar. 

et 8.1 8, 19 gl 
Ganthari interpr. » nasa 

uinaria ansas habentia e. I 

20, 2 
Gantilena c. I 4, 7. 15, 15 et 

c. ni9, lOjrl. «. ns, Uflrl. 
Gantrix c. III 14, 21 
Ganusinus 8. 1 10, 30 
Ganusium 8. I 6, 91 
Gapacitas epi. II 1, 45 
Gapanei filius c. 1 15, 24. 

im 9, 19 
Gapescere c. m 6, 43 
Gaphareus, Gafareus mons 

epo. 10, 12 

SGapillamentum 8. 1 8, 48] 
) a p i 11 i ungentis matnrius 

cani fiunt epo. 17, 23 
Gajpitales inimici et inex- 

piabiles s. I 7, 9 
Gapito 8. I 5, 38 
Gapitolinus s.I4, 94. 10,25 
Capitolium c. I 1, 6. 2,3. 

m [5, 12]. 30, 9. im3, 8. 

6, 1. c. 8. in. 1. 8. 8. I 4, 94. 

10, 25. epi. I 5, 6. n 1, 133. 

G.ii cliuus c. im 2, 33 
Gappadoces epi. I 6, 39 
Caprarum ficus epo. 5, 17^2. 
Gapricornus c. 11 17, 19. 20 
Caprificus etym. et interpr. 

epo. 5, 17 gl. 
Gaprifolium ^rustice dicitur ' 

epo. 5, 17^2. 
Gaprius 8. I 4, 65. 66 
Capsa epi. U 1, 113 
Gaptator 8. U 5, 84 
Gaptio 8. n 6, 84 
Captiuitas c. m 5, 13. 28 
Captus sanitate 8. H S^ 1%^ 
Capua 8. I 5, 45. cpi.llb.»!^ 
Oapuanus 8. 1 5, 54 



Gapuensifl epo, 16, 5 

Gapularis c. n 18, IBgl 

Gapulus c. m 30, 7 gl 

Gapnt 1. 1 fframm. epo. 8, 8. 
GapitiB minor o. III 5, 41 
Gapita uelonim cpo. 16, 69 

Gard acuB s. JI 3, 80. 161. 
Ce,rd]aca passio 8.113, 30 ji 

Gardo septemtrionaHs c. m 
3, 56 

Gareri non potest sollicitiido 
c. m 1, 47 

Caria e. I 30, 1 

Gariea capitia «. 11 3, 126 

Carinae (Lautae) cp». 17, 48 

C a r i bI C arideB , aec. caridw 
8. n 4, 58 

Carmen] G.saecuIarec8.tPk€t 
e.8, 1. cp».n 1, 133. C.saee. 
et sacnficium inter aniM» 
centum et decem Diti et 
Proserpinae confltitutum eA 
8. Carmen in Pythonem dnr 
conem etc. a. p. 414. In 
quarto carminum epi. 1 7, 28. 
Panis crustum carmine in- 
fectum epi. I 10, 10 

Carpentarius interpr, pro 
faber s. I 8, 2 gl 

Garpentum c. m 24, 9. 8.1 
6, 104 

Garruca 8. 1 6, 104 

Garthaginienais, Cartfaagi- 
nensifl, Cartagiiiensis, Kajta- 
ginenBis e l VI, 36, n 12, i 
16, 35. cjpo. 16, 5. c. 8. 8 

Garthago c.II 1, 27. 2,9. m 
3, 31. 5, 39. 40. epo. 9, 25 

Gasa interpr. = tabema a.p' 
229 

Cascellius iuris peritus a.j). 
371 

C&«eandra c. 11 4, 8 

^«»%%\.TV.^ V^'«A»dX\& \S!^iiS{SftJ!^t\ 



INDEX GENERALIS 



431 



. epo. 7, 1. 16, 1. 8. I 
n 2, 112. epi. I 4, 3 e< 

8 Nomentanus s. I 

l 

8 Parmensis 8. I 10, 

2. epi. I 4, 3 

s Seuerus cpo. 6 in. 

\ epi. I 2, 64 ^Z. 

ius fons c. ni 4, 61 

lea 8. n 3, 248 c^ 

atione uerborum cru- 

c. m 12, 2. 3 

c. I 3, 2. 12, 26. m 
:. im 2, 13. 6, 36. 8, 31. 
.7, 42. 8. n 1, 26 
is frater cpo.l7, 41. 42 
ntiphrasin c. I 8, 9 
uO siopomenon epi. 
ISgl 

cticus c. n 18 in. 
a interpr. epi. I 17, 66 
1 5. I 6, 66. 66 
)che c. I 29, Ibgl. 
rticum a. p. 302 
s. I 2, 94 
us s. n 3, 60 
aa epo. 16, 8. C.ae li- 
3 5. I 2, 49 

] Marcus C. Miltiades 
ireus s.n 4, 1. 8, 1 uide 

lUCt. 

ensorius c.ni5, 9. 10. 
, 31. 32. 10, 9. epi. I 
l. 16. a.p. 56 (M.Por- 
o[ui et Censorius) 
fticensis c. I 12, 36. 
24. m 2, 17 
us color oculorum epo. 

us a cauo pedis epi. 

Sgl 

sia Amazona c. m 

9U8 e. I 22, 6. 7. epo. 
12 



Cauculator s. I 6, 72 
Caudium, Caudit^ZClaudi 

tabernae 8. I 6, 51 
Caue s.n 3, 38. 'Cauo, cauis' 

epi. I 13, 19 
Cauea epi. I 1, 70 
Cauillari s. E 3, 193 
Caulae epo. 2, 46 ^Z. 
Cauliculus epo. 16, 46 ^Z. 
Caulis interpr. epo. 16, 46 ^Z. 
Caupona interpr. epi.l 17, 8. 

inimtatum epi. I 11, 12 ^Z. 
C au 8 a ante genetiuum positum 

epi. I 18, 42 alibi. 
Causari 8. 1 6, 87 ^Z. epi. U 

2, 22 gl 

Cauus siibst., interpr. s. 11 

6, 116 
Cea insula c.II 1, 38. im9, 6 
Cecaumenen c. I 22, 22. m 

3, 65. im 14, 6 
Cecrops c. im 12, 6 
Cedrus] Vnctae in circuitu 

chartae cedro a. p. 332 
Cedula interpr. pro subucula 

epi. 1 1, 95 gl. 
Celebritates c. im 6, 32 
Celebs uita = casta uita epi. 

I 1, 88 gl. 
Celer nom. pr. c.U 1 in. 
Cellarium 8. U 2, 16 
Cellarius s. U 2, 16 
Celsitudo trop. c. m 16, 19 
Celsus Albinouanus epi, 

1 3, 16. 8, 1 
Cena in Capitolio data epi. 

16, 6 
Cenaculum epi. I 10, 6 
Censorinus c. im 8, 1 
Censoriu8c.m21, 10. a.p.66 
Census] Censibus epi. I 6, 62 
Centaurus c.I 18, 8. 1112,6. 

m7,17. im2,13. epo.3,17. 

13,12 
C ent © ftim^»^ i^Grertwx-^o.. ^^^- 



432 



INDEX GENEBALIS 



Centamniri s. U 1, 49 
Centnriae inniomm et se- 

niomm a. p. 341 
Cephens c. m 29, 17 
Cera (C(a)erite cera) ^. I 

6, 62. ceris adfixns c. im 

2,2 
Cerberns c.II 13, 34. 19, 29. 

8. I 8, 36 et Cerbems miles 

c. n 18, Ugl 
Cerdo 8. II 3, 25 
Cere8C.l28, 7a2)par. 1112,26. 

c. 8. 29. senn. I prolog. 8. 11 

2, 124. 3, 278. epi. I 10, 49. 

C. ipsa est terra c.1 28, 7 (r) 
C e r e i s snffiragia f erebantnr 

a. p. 343 
Cerens interpr. c. I 13, 2 = 

pictns epi. n 1, 265 
Cerinthns puer 8.12,80—82 
Cerritns «.II 3, 278 
Certe] Aut c. c. I 4, 16. 5, 9. 

13, 9. 31, 2. 3. n 1, 28. 15, 4. 

epo.2,11. S.I2, 62. 133. 4,32. 

5, 100. a. p. 45. Vel c. c. 11 

2, 9. 92. 93. s. n 7, 102. cf. 

Ant 
Certi = quidam c. I 7, 1. 5 
Certus interpr. c. 11 16, 3. 4 
Ceruical interpr. == cubital 

8. U 3, 256 gl. 
Ceruinus pullus c. I 23, Igl. 
Ceruius Ascanius 8. 11 1, 47 
Cessare interpr. epi. I 15, 6. 

U2, 14 
Cetarium defin. 8. U 5, 44 
C e t h e g i oratores antiqni 

a. p. 50 
Xatgs latQ^ ml TfOLritdia.p.Sl 
C(h)aracter, -eres sermonnm 

c. im 3, 12 gl. 
C(h)aracterismos cpt.I18,5. 

20, 24 
Charibdis c. 111, \h 
C^h^arites c.mn,b 



C^h^aron c. n 18, 34^. 
C^h>arontis nanis c. H 

3, 28 
XbIq] ChirTos] cpt. 1 1, 81 
Xi/ifbri = mitolus s.Ui, 2»fi. 
Chimera interpr. c. I 27, 2S. 

24. m 12, 8. mi 11, 28. C.I 

27, 23^1. 
Chios c. I 17, 23. epi. 1 11, 1. 
Chiragra, chjr. defhi. epi 

1 1, 31 gl. 
Chiragricns dolor cpt.Il,Sl 
Chironem, Chirone c. IH 

7, 17, epo. 13, 12. 17, 8 
Chiros uide XsIq 
Chins adiect. c. m 19, 5. mi 

18, 8. 8. 1 10, 24 
Chloe, Cloec.m7,9. CHoa 
. c. I 23, 1 
Chloridis c.mi6,7. Chloro 

genet. c. U 5, 17. 18 
Choerilnspoetaept.ni,2.33. 

a. p. 367 
C(h)olera a. p. 302 
Chorea defin. c. I 9, 16 
ChoriambicuB c. I 8 tn. 
Choriambns expo8.metr.p.^ 

c. I 8 in. et alibi 
Chremes epo. 1, 33 
Chryse] Crisen c. II 4, 8 
Chrysippus, Crisippns*.! 

3, 126. epi. I 2, 4 (Apollo^ 

niensis). Crisippi sillogismi 

epi. n 1, 46. Chrisippi re- 

gula 8. n 3, 45 gl. 
Chrysog.] Chrisogonns seruufl 

Syllae epo. 4, 10 
Cibaria interpr. «.II, 32. 

interpr. pro diaria epi- 1 

14, 40 
Ciborinm irUerpr. c. 11 7, 22 
Cicada epo. 2, 26 
Gicer a. p. 2id gl. 



IKDEX GENERALIS 



433 



Cicero epi. n 2, 155 et uide 

ind. auct. 
Ciceronis amious Mucitis 

Scaeuola epi. n 2, 87 
Oiconia s. II 2^ 50 
Oicnta nonh. ptopr. s. n 3, 69. 

74 (Perellius) 
Cicuta (hferba) a. p. 800 
Cignornm natora c.II 20, 9gl 
Cilicia c. in 7, 5 
Cinara c. W. 13, 21 
Cinctutus interpr. a. p. 50 
Cinerarius 8. I 2, 98 
Ciniflo interpr.s.l2, 98 etgl. 
Cinna poeta a. p. 388 
Cinnae legatus c. lU 3^ 62 
Circa] s. I 2, 86. 11 3, 168 c. 

liberos. epi. I 1, 74 circa 

sapientiam. Mea circa te in- 

potentia epo. 17, 76. Dili-^ 

gens c. adeundos quos captas 

s. n 5, 84. Circa uicos a.p. 

276. Amor circa patriam 

a. p. 312 
Circe epo. 1, 30. 17, 17. epi. 

1 2, 23 (meretrix) 
Oircenses agonici c. I 1, 3 
Oircensis s. I 6, 113 
Oirces filius 6ipo.l, 30. Circis 

filius c. m 29, 8 
Circeus cjpo. 1, 30. epi. 1 6, 64 
Circuitus = ambitus a.p.il 
Oirculator «. I 2, 3 
Oircnlus] Sub circulo amphi- 

theatri epi. I 1, 6. Circuli 

nouem solis c. II Id, 3 
*Circum' interpr. s. I 6, 113 
Oircumcidere s. I 9, 70 
Oircumforanus s. I 6, 86. 

a. p. 136 
Oircummeare ciuitates a.p. 

136 
Oircus 8. I 6, 113. Ad crepi- 

dinem Circi epi. I 1, 6 
CisteriijnuB epi. 1 16^ 15 
Citbibristria c. UI 14, 21 



Citreus interpr. c. JUI 1, 20 
Ciuicus e. n 1, 1. nil 6, 85 
Ciuilis] Scipio tam d. Msse 

fertur s. U 1, 72 
Ciuilitas =*= ordo ciuilis c.IIII 

14,7 
Ciuitas = lirbs, oppidum 

saepe ut epi. 1 10, 1. 6 
Clamis == chlamys epi. 1 6, 40 
Clamosus s. I 6, 43 ^Z. 
Classicum defin. epo. 2, 5 
Clatri interpr. a. p. 473 et gl 
Claualis interpr. uocis fnstis 

s. I 3, 134 gl. 
Claudi Tabernae s. I 5, 51 
Claudius, Tiberius — Nero 

c. im 4, 28. 38 (Cl. Nero). 

epi. I 3, 1. 9, 1 
Claudius Pulcher, Publius 

c. S. 8 
Claustra infernalia c.Il 20,8 gl. 
Clausula defin. epo. 1 in. 
01 a u u s] Claui trabales interpr. 

c. 1 36, 18 
Clazomenae s. 17^5 c/*. Lau- 

diomenae pro Cladiomenae 

epo. 6, 14 
Clazomenius ai. I 7, 2 
Cleopatra c.I 37, 1. 7. 9. 13. 

23.24.27.28. m4,31. 6,13. 

epo. 1, 1. 9, in. 9, 1. 11. 13. 

«. I 2, 3 
Cleopatrae uir s. 1 3, 47 
Clima gelidum c. m 24, 38 
Clipeus c. I 28, 12 
Clinopale=* coitus labor epi. 

1 14, 21 gl 
Clipeus c. I 28, 12 
Cludere et claudere s. n 

4, 15. a. p. 154 
Clusinae aquae epi.l 15, 5.9 
Clytemestra s. I 1, 100. pro 

Hypermestra in optimis codd. 

€. m 11, "L^ 

CoactoT deftti. ftA^^'^^ 
CoadTiii«.xe» c.^^^^^^"^- 



PBMVDA.caOin8 8CBOLIA. U( HOBATIVH. H. 



'^^ 



i-syr^ 



4S4 



INDEX GENERALIfi 



Co(a)enn8 epo. 12, 23^7. 

Coagnlare a. p. 249^2. 

Coaptare a. p. 9gl. 

Cocceins Nerua s.l 5, 27. 28 

CoccinuB 8. 1 2, 101 

Cocina 8. I 5, 38* 

Cooiones s. II 3, 26^1. 

Cocodrilli stercns interpr. 
epo. 12, 11 

Cocytia epo. 17, 66 

Coda = cauda 8. U 4, 15 

Codicilli amatoni epo, 12, 2 

CodruB c. m 19, 1. 2 

Cohors interpr. epi. I 3, 1 

Coire] Ixion concedente loue 
coiit cum lunone a. p. 124. 
Hor. cnbiculo speculato nte- 
batur, quo se coeuntem ui- 
deret uita p. 1. lunenes 
interdum etiam cum foedis 
et anibus coeunt epo. 12, 8. 
Dicuntur quaedam mulieres 
habere naturam monstrosae 
libidinis coeundi cum femi- 
nis epo. 5, 41 

Coitus c.m 6, 18. epi.1 18, 76. 
'Opus' coitum posuit epo. 
12, 16. C.um suum spectare 
(deCratino) epi.l 19, 1. Coi- 
tus labor, lectilucta, clino- 
pale epi. l 14, 21 gl 

Colapho ferire, colaphis ne- 
care a. p. 367 

Colchi c.mi4, 61. epo.d, 13. 
6, 24 

Colchicus epo. 17, 35 

Colchos Scythiae ciuitas est 
c. II 13, 8. C. ciuitas Ponti 
est epo. 5, 21 

Cole = caule s. U 4, 16 

Collectionibus aliquid pro- 
bare s. U 7, 80 gl 

Colocasium] Poma Alexan- 
dnna . . . Habent similiai co- 
Jocasiis folia 0.111, ^'1 
Colophon epi. 1 11, a. ^ 



Columnae bibliopolarani %.l 

4, 71. «« pittacia a. p. 873 
Colurnus 8. 1 8, 1 
Comari c. I 6, 4 
Comedere cfM). 17, 74. «.I 

6, 115. ns, 34. 60. 57 #1 
8, 78. 89. 92. epi. 1 10, 10. 
n 2, 168. ek epo. 6^9 gl epL 
I 2, S9gl comesse 8.11,^. 
comedentum cjio. 3, 15 

Comestio pomorum epL I 

7, 7 gl 
Comestor «. I 2, 2 
Comicns epo. Iprol. 8.l%ti. 

4,52. ep». m, 82. a.p9Xi 
ComitatuB diis e. IH 6, 10 
Comitialis morbus a. p. 4i6i^ 
Commanere c. mi 14, 41 

ept. 1 11, 1 
Commeare e. im 5, 19^. 
Commeiere cjt». 1 19, 1 
Commendare aliquid pro- 

nuntiatione s. I 1, 68 
Commendatio interpr. pro 

gratia epi. I 6, 49 gl. 
[Commentarius Acronis 

grammatici j>08^ c.mil5,32|)] 
Commentator =s Porphyrion 

a. p. 120 
C o m m i s c e r e =: remiscere a.|?. 

151 
Commissio pugnae c. m6, 20 
Commissum Paridis ^*. I 

2, 9. 10 
Commodare n.nifintny^ alicni 

rei c. m 29, 48. 44. 
Commonere = monere c. IH 

2, 1. 8. n 3, 187 
Commotio bellorum c. IH 

14, 14 
'Commune uerbum': ueneror 

te et ueneror a te 5. U 2, 124. 

Communia dicere interpr. 



INDEX GENERALIS 



435 



im facit s. I 2^ 70. 71. 

43 

unis sermo c. HU. 

gi 

jdia 5.1 4, 47. 48. a.p. 
irchea 9. 1 4, 1. Gomoe- 
m genera sez a. p. 288 
idiographtis . a. p: 

1' 

Lrere a. p. 466 
aiare s. 11 3, 297 
>llere e.inf. c. I 86, 17 
)s e. I 38, 14 
)tenti iocatat exemplo 
[2, 26 

ta, competa. s. n 
281. etym. cpt'. 1 1, 49 

etuB epi. I 14, 19 

► sitio, conp: a. p. 47. 

imere se s. n 3, 323 

ior epo. 8, 14 

itabitnr (stnltita) «= 

>itur epi. I 16, 22 

ttationibuB operam 

a. p. 325 

lus c. JE 4, 84 

itus cantorum = sym- 

a a. p. 374 

isus hominum s. U 

\ c. I 31, 11. 8. n 4, 28 

.) 

lium s. n 4, 30 
iatrix «. I 2, ISO gl. 
atior c. n 2,32 
is epi. 1 1, 71 fll. 
sio sensus c.JI 3, 20 
-d^ae templum & I 

)ina interpr.pro pelex 
10, 16. Mirtale c. I 
Terentia, concnbina 
uttia epo, 3, 21 



Concubitus] Multum grauat 
freqxieng c. a. j>. 414 

Gondempnare s. I 2, 133. 
7, 1 (dibi 

Gondensare e. TL 8, 10 

Condicional%8\ Deberet pro 
debet 8. 13, 66 {T^V). epi. 
I 6, 28; sed recte deboit 
c. 1 17, 1 {AT). potui «. n 
3, 188 (§). poteras s. n 

1, 16 (8). potuarit «po. 3,- 2 
(AvV) cf. c. mi 4, 60 {AV) 

Condigne s. n 8, 66 
Conditio c.l28, 4. 11114,49. 

6, 40. s. I 1, 108. n 2, 106 

aiixbi 
Gonditina opulentia s. I 2, 

17. 18 
Condltnm 8. 11 4, 26 
Conditura s. E 4, 64 
Gondolescere s. 1 1, 80 
Condonare ^ donare s* 11 

2, 112 

CondnctuB tn^erpr. s. I 2i, 9 
Confabulatijoneff c. I 9, 19 
Confectns uino obdormiit 

s. n 3, 60 
Conferre se stadio sapientiae 

QM. I 1, 66 
Confing^re^fingerea.p. 240 
Confirmatiue epi.\ l^ 67 gl. 
Confortare «. 11 3, 1 
Congeminare = angere s. I 

1, 62 
Conpflutinare a. p. 249^2. 
Coniecturale est utrum etc. 

c. Un 14, 33 gl. 
Coniugatio quarta (accire) 

epi. n 1, 228 
Coniugatio'] Sepeliit c. mi 

13, 16. Amasse epo. 14, 9. 

Amasti c. lU 9, 6. Nomina- 

rat c. m 10, 3. 4. Habnn- 

dadt epi.^^.»\\iV ^-^v- 

BueMWC.lVlA^ ^wiSQSsss^ 



436 



INDEX GENEEAUS 



12, 19. «. n 8, 166. epi. I 
20, 19. Commendanerec.nn 
9, 22. Fuere 8. I 4, 66. Ve- 
tauit 8. I 10, 32. Bediet 
c. m 6, 25. Dissiderunt epi. 
I 18, 42. Moriundum c. 11 
8, 4. Edit pro edat; sic 
enim ueteres declinabantepo. 

8, 3. Vide etiam Bespon- 
dere, Torquere, Detor- 
quere, Alere, Degere, 
Emere, Tondere, Ire, 
Odi, GX. 

Coniunctiuusjproindicatvuo: 
Fortasse dicta sit a lauando 
epi. I 16, 60. Si cum coni. 
praes. peraciepe ut c. III 24, 25. 
nn 11, 35. epo. 16, 66. 8. I 

3, 58. 59. epi. 1 1, 108. nd 
cum coni. perf. epo. 17, 89 

Si ctm coni. imperf. uel 
plusquamperf: Si . . . ab- 
esset, dabatur epi. I 1, 103. 
Si lusissem s. n 6, 49. Si 
respondisset s. I 9, 76 

Quod partic. cum coni. c. 1 

9, 16. 14, 1. m 8, 19. 16, 3. 
epi. I 2, 7 alibi 

Qui cum coni. c. I 16, 21. 
n5,22. 14,26. 18,4. m8,26. 
5, 37. 41. 46. 23, 7. 24, 14. 
18. 64. 27, 29. s. I 3, 52. 

4, 22. 82 
Coniurare defin. c. I 16, 7 
Coniurata amicitia c. im 

7, 27 
Conmeare aliquem locum 

c. I 17, 1 
Conmemoratio (A) c. m 

11, 61. 62 
Conmendare c. I 19, 7 
Conmercari c. I 28, 31 
Connumerare epi. I 19, 1 
Conopes epo. 9, l^ 
Conopium, conopeum epo. 

9, 16 et gl. 



Conpauper 9. I 8, 9^1 
Conpensare s. I 3, 69. 70 
Conpeterej Yemtim eonpe- 

tens (== idoneum) tempufl 

est c. I 18, 1 
Conragare nareB etfftn. et 

interpr. epi. I 5, 23 j 

Conrumpere {sic A) c. JS. 

16, 1. 30, 3 
Consecratio epi. n 1, 6 
ConsecutiO iempofumnt§' 

lecta a. p. 896: Yt doc^ 

quomodo aiuendum sii. a.p. 

899: Dicit, qttOmodo ttiti- 

gassent. epi. I 30, 22: fix- 

ponit quod haberet. «pi. 

I 16, 9: Non est inteU^- 

dum, qtiod ferrent 
Consiliarius siue nomeD- 

clator epi. I 6, 60 
Consiliatiue c. I 9 tit^. 
Conspirare defin, c. 115, 7 
Constantinopolitatius w- 

terpr. pro Byzantius 8. n 

4, 66 ^Z. 
Constipatio 8. II 6, 94 
Constituere = condere a.p. 

394. Constituitur bides^ 

a. p. 471 
ConQtitutxiB ^mvexpd8.mtir. 

p. 4. c. I 36, 9. n 17, 6. m 

4, 24. 29, 6. 8. mi 8, 517. 

epi, I 2, 10. 10, 6. a. p. 276. 

cf epo. 7, 2gl. s. I 6, 188^1. 
Constrinf^ere aliquem lori8 

epi. 1 16, 47. Constrictas 

interpr. s. I 6, 23 
Constuprare s. I 2, 133 
Consuetudinarius epi. H 

1, lOSgl 
Consul epi. I 6, 6. C. Fabri- 

cius 8. n 8, 36 
^Q^^^5A.^t^ oraculo Apollinem 



INBEX GENERALIS 



437 



Consiilta&62H.n2, 159. defin. 

s. I 1, 10 
Consuminatio »= finis o. lU 

28, 13. a. p. 34 
Contaetus =» detritus epi. 11 

2, 79 
Contempnere tiel contem- 

nere epo. 15, 11. s. I 2, 105. 

lOT. 9, 70. n 3, 277. 4, 93. 

€1». 16,8. 81. 7, 35. 16, 5 

(aliquem in aliqua re). 7. 

n 1, 182. a.p. 165.188. 304. 

Archetypi lihrcmus praetu^ 

lisse uidetur formam con- 

tempnere 
Contemptibilius s. 11 6, 87 
Conterminns c. IQ 4, 14. 15 
Continentissimus 5.113,254 
Continere] Metonomia: per 

id quod continet id quod 

continetor s. 11 3, 83 
Contingere auriculam s. I 

9, 76 
Continne c. 11 9, 15. 16 
Contionari c. 11 1, 21 
Contiactns epi. I 18, 105 
Contrarins] A contrario epi. 

n 2, 134. Per contrarium 

c. n 3, 9. a. p. 50 
Contusepo. 2, 33. «.Ul, 13^Z. 
Conualescere s. I 1, 80 
Conuallia = ualles epi. I 

16, 1 gT. 
Conuenticulum pnellarum 

8. I 10, 91^1. 
Conuersatio == mores epi. 

I 16, 44. 45 
Connersio 1. 1. gramm.a.p.72 
Conuitium s. I proJ. I 3, 86 
Conuiuator s. 11 8, 73 
Coo; in insnla C. s. I 2, 101. 

de Coo ciuitate epa. 12, 18. 

cf. Cos 
Coopertorium interpr. pro 

cortex c. HI 8, lOffl interpr. 
pro toial ept. I 5, 2^ gl. 



Copia uerborum a. p. 309 

Copula defin. c. I 13, 18 

Coquina = culina s. II 5^80^1. 
= popina epi. I 14, 3 gl. 

Corinthius] Corinthium aes 
s. I 4, 28. epi. II 1, 193. Ca 
uasa epi. n 1, 192. Cos uicit 
epi. 1 1, 64. C.orum rex Sisi- 
phus 8. n 3, 21 

Corintho epi. 11 1, 192. Co- 
rinthi c. 1111 3, 3. epi. II 
1, 193 

Cornicnla epi. I 3, 18—20 

Cornix epi. I 3, 18—20 

Cornu = sextarii mensura 
s. n 2, 61. Comua = capita 
uelorum epo. 16, 59. Flumina 
cum comibus finguntur c.IIII 
14, 25. In comu = summus 
s. n 8, 20. Axcus de pecu- 
dum comibus omati c. TTTT 
9, 17 

Coronac.ni9, 13. 14 (stella). 
spectantum a. p. 381. 

Correptus interpr. = parcus 
epi. I 15, 37 gl. 

Corripere se s. 11 2, 42 

Corruptio sanguinis c. m 
11,19^. 

Cortina = aulaeum s. 11 8, 54 
et c. in 29, 15^1^. Cortinae 
in cubilibus tentae epo. 

Coruinus (Messala) c. IQ 

21, 7. 9. s. I 10, 25 (oxator) 
Coruscare c. I 7, 19. C. con- 

sueuit Diespiter c. I 34, 6 
Coruscatio c. I 2, 1 — 4 
Coruus (in fabula) a. p. 437 
Corybantes interpr. = mi- 

nistri matris deum c. 1 16, 8 
Corylus «. I 8, 1 
Cos] In Co insula c.llll 13, 13 

cf. u. Coo _^ 

Cotifto, xex. \i^<cwoss>^ c.^^ 



488 



jm>EL GENEEAHS 



Goita uita p, 1 
Cottidianua «p». I 14, 40. 

a. p. 317. 
Goturnus interpr. e. U 1, 12. 

a. p. 80 
Cous] Conm uinum 8. 11 4, 29. 

€oa uestifl s. I 2, 101 
Crantor epi. I 2, 4 
Crapulatua intierpr.pro aeger 

«. n2, 43 5f?. 
Craa epl I 6, 9 
Crastinum epi. I 5, 9 
Crassus c. I 2, 51. H 1, d, 4. 

ms, 4. 7. 9. 18. 6,9. nn 

16, 6. 23. epo. 7, 9. «pi. I 

12, 27. 18, 66. n 1, 112 
Cratera c. Ul 18, 7 
Craterus opinatissimus me- 

dicus 8. n 3, 161 
Cratinus uide vnd. auct. 
Cremonensis (AlfenusVarus) 

s. I 3, 130. (QuintiliuflVarus) 

a. p. 438 
Creontis filia epo. 3, 13 
Crepida interpr. 5.13, VZlgl. 
Crepido Circi epi. I 1, 6 
Crepidula a. p. 463 
Crepusculo c. IH 27, 31 
Creta 8. n 6, 114 
Cretensis c. I 16, 17. 86, 10. 

mi 9, 17. 8. n 6, 114 (canis) 
Creticus, Metellus epo. 9, 29 
Crimina luxuriae accusare 

8. n 3, 264 
Criminosus c. IIII 6, 24^1. 
Crinitus Apollo c. I 21, 2 
Crinium compositio in iu- 

uenibus amatur c. m 19, 26 
Crisare 8. 11 7, 60 
Crispare crines c. im 9, 13. 

8. I 2, 98 
Crispinus ». I 1, 120 (poeta). 

n 7, 45 
Crispus, SaUuatiuft c. 11 *i, 1. 
.8, 1 2, 49 



Cristalinji (» glaeki^ ^ ID 
24,39^2. . '. .; 

Drisus >« Croesus] €iiii|M^ 
ter c. m i6, 41 

OriiicajB I9»t. 11 X^fA. ff^f^ 

10. 387 

CritoB 9=d. indictniii 91« ^ 

••1,W . ..^ :■ 

Grocufl «^ .crocuim .a.n:4,68 
Croesua <p».XiV2<^.Giiptt 
Orotona]. Apiid Grotraiiiii 

«.n4,3 
Crotoniates} ^»«^);cotoii& 

Cruditates «.n 7, Xm,mf 
Crudus ^fn^ar^pf. t,J5lU,%t 
CsrutninaintciBpr. epi.l^ti 
Crnsta dd^n. .«. X l^ 26. #^ 
. eialjJB^ ^G^^nti. SohQUIieO #k 

. T Q Q. 

CruB tulum ^. 1 1, ;^...n i»47. 

» ^plao^ta. t^ntB' ^. H 

4, 47 5fZ. 
Crustum panis carmine in- 

fectum (^*. 1 10, 10 
Cu pro quu: Secnntoi «. H 

2, 60. cpt. I 6,31. 18,50. 

n 2, 190. Persecuntur 1. 1 

17,6. a.j}.466. Snbseciintnr 

8. 1 3, 44. 46. Locuntnr ept 

11, 64. Grandilocus a. p- 
296 his 

Cuculus 8. I 7, 29. 30. 31 
Culcita Greoisca &n 3, 118yl. 
Culex epo. 9, 16. c< flfi. i&wfe» 

(mcncKofic a. p. 52) 
Culillus defin. c. 131,11 
Cnlina ebym, s. I 6, 38 
Cnlire a, 16, 38 
Culleus a. p. 434 
CnlmuB «. n 6., 84 
Cultrix c. m 26, 16 
Culullus etym. a. p. 434 
Gum. ttwtrtm. $. I 4^ 4 



INDEX GENERALIS 



Caminuiu epi. I 19, 18 

C u m u lu 8 capitalis interpr. 

tiocis summa s. I 4, 32 gl. 
Cunctatior a. p. 256 
Ctintus = contus interpr. pro 

pilum 8. n 1, 13 gl. 
Cupidinarius 8. Il 3, 234 
Cupidoc.12,42. 80,6. 32,10. 

n 8, 14. m 27, 67. 68. epo. 

17, 66 
Cupio] Fastidium cupitomm 

a. p: 165 
Cupressu a. p. 19 
Cura, atra c. m 1, 41 
Curiales idest curiae prae- 

sides ept. I 6, 54 gl. 
Curibus Sabinis c. 1 12, 36 
Curius c. I 12, 36. epi. 1 1, 64 

(Dentatus) 
Curriles equi epi. I 14, 43 
Cursus publicus {Grerman. 

^Post') 8. 16,46 
Curtillus 8. n 8, 62 
0x1 Coniuncxit c.m 2, 30 {Ay). 

Distincxit epo. 4, 16. Fincxit 

a. p. 66. Puncxit a. p. 60. 

Pincxit epo. 6, 14 (A), Si- 

militer Forph. c. im 6, 22 

sancxit 
Cyaneus color epo. 13, 16 gl. 
Cyathus interpr. c. JH 8, 13 
Cybira (=« Cibyra) cpi.16,33 
Cyclici poetae a. p. 136 
Cyclopes c. m 16, 34 
Cycnus uide cignus c. n 

20, dgl 
Cydoneus (Cidoneus) c. mi 

9, 17 
Cvgnus (cignus) c, 11 20, 1. 

"im 2, 26 
Cynicus (Cinicus) epi.l 17, 13. 

26. 30 
Cypria trabs interpr. c. I 

1, 13 
Cypxus (CipruB) e. I 7, 29. 

30, 1. m 26, 9 



Cyrenaicus (Cir.) 5.113,100. 

epi. I 1, 18. 17, 1 
Cyri regis filius c. 11 2, 17 
Cyrus (rex) c. 11 2, 17. m ^9, 

27. 28 
Cyrus, amator Pholoes c. I 

33, 1 

Da syllaba c. 8. 43 
Dactylus, dactilus expos. 

metr. a. p. 75. 88. 274 
Dacus c. I 35, 9 (interpr.). 

n 20, 18. m 6, 15. 8, 18 
D(a)edali fabula c. mi 2, 2 
D(a)edali filius c. I 1, 15 
Dalmatiarum c. H 1, 15 
Dama seruile nomen est 8. 11 

7, 54 cf. 8. I 6, 38 
Damalis c. I 36, 13 
Damasippus, lunius 8. 11 

3, 1. 33 
Damma (animal) c. I 2, 9. 11 

13, 40 (falso interpr.) 
D a m m a negotiator s. 1 6, 38. 39 
Dammae filius s. I 6, 40 
Damnare, dampnare s. I 

10, 1 alibi 
Damocles c. m 1, 17. 18 
Danae] Danaen et Danaes 

c. m 16, 1 
Danai fabula c. m 11, 23 
Danai filiae c. 11 14, 18. 19 
Danubius a Gallia dicitur 

oriri c. im 14, 46. Fluuius 

Germaniae c. mi 15, 21 gl. 
Danuuius c. m 10, 1 
Dardanius c. mi 6, 12 
D a r d a n u s|^o Dardanius c. im 

6, 12 
Dare turpitudini alicui ali- 

quid c. n 4 in. 
Datiuus: Admittere terrae 

mare a. p. 65. Incurrere 

Romanis s.ni,36— SQ. Pt^s^- 



440 



INDEX GENERALIS 



':"^--'P'^w^ 



xnen dicturam c. UIL 8, 1. 
AmantibaB cradeles fderont 
c. m 11, 23. Gongrregare 
alicui aliquid c.1 24, 18. His 
bonis cansa pater est 8. I 
6, 66 cf, lubere 

Daulias c. im 12, 6 

Daunia c. II 1, 34. im 6, 25 

Daunus c. I 22, 14 (rex, socer 
Diomedis). 111,34. m 30, 11. 
im 6, 26. 14, 26 

Dauus 8. n 7, 116 

De (imtrtm.): De pecndum 
comibus arcus omaid «unt 
c. im9, 17. Puellam, de 
qua non fatigari consueuerat 
cpo. 12, 15. pro genetiuo: 
epo. 4, 15. omiss.: Pri^eci- 
pitem muro dare aliquem 
C.I16, 21 

Deambulare 8. n 2, 20 

Deambulatio c. Ul5, 4. epi. 
l 6, 26 

Debaccbari 8. n 3, 11 ^Z. 

Debitritia interpr. pro ob- 
noxia 5. n 7, 8 gl 

Debriari c. m 19, 18. IHI 
11, 3 

Decantare epi. I 16, 25 

D e c e m b.] Sexto Idus Decemb. 
(natus Hor.) uUa p. 1 

Decembribus, Nonis /c> m 
18, 10 

Deceptor interpr. pro fallax 
c. m 7, 20 gl 

Deci<di>us Saxa c. m 6, 9 

Decius 8. I 6, 19 

Declinationes] 'D. ueteres' 
. . . Achillei . . . Vlixei c. I 
15, 34. Duplici et similia, 
non duplice, epi. 1 17, 23. 
a. p. 88 alibi. Item edaci 
c. m 23, 4. Dispari epi. 11 

1, 195. Competenti epi. U 

2, 26. Sequenti epod. 1 proX. 
Superiori epo. 1, 29. a. p. 4: 



YtEoqne dat. e, 1 B6, 31. 11 

VideetiamMenMiB^KBp' 

tTintkliB, ^Oeneiiuui^lSnl' 

lus 
Decrepita mnlier c. I 26, 11 
Decumaniia $. n 8, 21. 85 
Decuria 8CxibaaniBi«J6,36.0 
Decnrtare «. II 6, 9 
DecuB «=^ rb ^ginov a. p.tSJ 
Dedecorose 8. 1 3, 4Sgl 
Defeoatus «.112,68^ 
Defectus nitae «= aion «.II 

18,18^;. 
Deferre ^ ferce c.«.54|i«« 

honorem tribuere «. 1 1, 01 
Definire =» de8ineiea.|i.U6 \ 

uar. Ftt ' 

Definitio *. I 1, 74. II 3, U ] 
Deformitas epo. 6, 14 
Dego, perfect. degni e. M i 

29,43^2. 
Dehonestas epi. I 17, 24 
Dehortatnr tarditatem epi. 

I 2, 70. 71 
Deianera c^.3,17(^). Dcia- 

nira uar. epo. 3, 17 
Deificari c. m 8, 34 
Deinceps interpr. pro proti- 

nus c. m 3, B Oal . 
Deiphobus c. mi 9, 22. 8.1 

1, 100 
Delassare defin. s. 1 1, U 
Delator $. l 4, 65. 66 
Deletio epi. H 1, 167^/. 
Delibutns ^ pemnctns c. I 

4, 9. a. p. 277 
Delicate uinere s. U 2, 83 
Delicatus puer c. J 4, 19. 

epo. 5. 13. 11, 24. D. uersiu 

s. I 10, 44. a.p. 26. 27. D.a 

Venerig imperia c. UU 1, T 

D. a uidere a. p. 109 
Deliciae «. U 2, 43 
D e 1 i c i s u 8 = G^erm.verwdlmt 



IKDEX GENERALIS 



441 



[] Delphis c. I 7, 3 
ca lauruBe.in30,16. 
i s.l6y 116 
ineg, DelfineB (AV) 

3, 19 
:uiQ intmtatfm e. m 

9l 

Deli insulae c.EII 4, 63 
rius s. I 10, 18. 90 
riuB Beruus ejp».l7,62 
ritus Abderitea inuen- 
tomorum epi. I 12, 12 
d. auct. 
liacus morbus a. p. 

ari in publicis actibus 
1, 77 

ba sedilia a. p. 204 
bus, Curius epi. I 1, 64 
tiare litem s. I 9, 76 
rare s. 11 3, 248 
im aspicere c. m 7, 30 
isci cum aliquo a. p. 

ci aliquid c. im 2, 27 
ire == mori s. 11 1, 60.' 
3m = uehementissime 
3 s. n 8, 289 
ens, uerbum d. t. t 
L, 20. 2, 11 

ar e « putare cjw. 1 11, 1 . 
igl. Aliquid in hono- 
ilicuius d. c. mi 1, 22. 
rontem mortuis depn- 
i c. m 8, 16. a. p. 463 
nquere c. mi 7, 19. 
, 228. 7,36. ^'.11,17. 

tre s. I 6, 14. 11 3, 28. 
59. 66. 67 
btio s. I 8, 1 
ktiuus, diriuatiuus c. I 
L. 22 2 

ptor c. im 9, 8 
lire pbiloBopbiae epi. 
adulationi epi.1 18, 1 



Desidiosus epi. l 8, 10 
Desponsata a. p. 79 
Defltrictius praescribit epi. 

17,1 
Destruit comoediam uideri 

poema 8. 1 4, 62 
DeBudare uenationibuB epi. 

I 2, 67 gl. 
DesneBcere «« desuefacere 

c. n 2, 20 
Deteriorare c. I 86, 16 
Deterioratio c. m 27, 63 
Detorquere epi.l 16, 12 (de- 

torqnatur uar.) 
Detractio = obtrectatio epi. 

n 1, 148 c« epo. 6, 9 gl Fi- 

gura detractio s. I 2, 118 
Detractor s. X 7, 8. epi. 1 

18,82 
Deturpare epi. U 1, 237 oZ. 
Deucalion c. I 2, 9. D.is 

uxor c. I 2, 6 
Deuertere ad uillam 8.16,19 
Deuexus c.l7,18: perdeueza 

oadens 
DeuinctuB est amore epi. 1 

17,86 
Deuindicare armis omnia 

a. p. 122 
DeuiuB interpr. c. m 26, 12 
Deunx a. p. 329 
Deuorator s. U 3, 166 
Deuotius colere c. I 28, 29 
Deus] Di epo. 2, 48. Dis c. m 

23, 9. 18. Dii agresteB c. I 

4, 11 
JsvtSQoXdyos epi. I 18, 14 
Dialectice s. n 8, 187 
Dialecticus Socraticus s. 11 

8, 193 
Dialectus c. U 13, 26 
Dialogismos s. I 1, 62 
Dialogus «. n 3, 1 

5, ft gl. 



442 



INDEX GENERALIS 



Diana c.I12,22.24. 21,1.10. 

n 19, 31. 32. 11122,1.3. 28,12. 

11116,31. 33. 38 (D. Lucifera). 

c.8.1. 14 (= Lucina et Luna). 

16 (= Luna). 69. 70. «.II 1, 1. 

Diana Scjthica c. I 7, 10. 

Dianae natalia c. 11 12, 20. 

D.ae templa famosa in AI- 

gido c. 8. 69. D.ae mater 

c. m 28, 12 
Dianecos = 9iavsx&g c. I 

1, 114 
Diapasmata 8. I 2, 27 
Diasirtice {pro diasyrtice) 

a. p. 300 
Dicacitatis amaritudo epi. 

1 18, 82 
Dicax 8.15,32. defin.8.1 

4, 83. a. p. 225. Dicaoissi- 

mus epi. I 18, 82 
Dicolos expos. metr, 
Dictator epi. I 5, 6 
Dicticos = dsixtiK&g «.19,47 
Diffamatus epi. U 1, 130 gl. 
Differentia epi. 1 7, 23. t t. 

gramm. s. I 3, 98. a. p. 236 
D i f f i n d e r e] Diffisus esto hic 

dies 8. U 1, 79 
Diffingere defin. c. I 35, 39 
Diffuse interpr.pro late c.III 

3, 45 gl (c. m 16, 9 gl c. UI 

ll,9gl) 
Diffusus] Toga sex ulnis 

diffusa epo. 4, 8 
Digentia ept.116, 12. 18,105 
Digestior animus uera som- 

niat 8. I 10, 33 
D i g i 1 licitationem f acere 8. 11 

8, 25. Digitos eleuare ibid. 
Dignari = aequo animo ferre 

s. II 7, 11 
Diiambi a. p. 252 
Dilapidatio patrimonii c. 11 

8, 22 
Di 1 i geb at carmma iae^x^ epx. 
I 3, 6 



Diludia interpr. epi. 1 19, 47 
Diluuies uel diluuiumc.III 

29, 40 
Dimeter iambicns defin. 

epo. 1 in. Trochaicus dimeter 

catalecticus c. n ISin. 
Diminutiue^.la, 17. 114, 76. 

118, 9. epi. 1 7, 8. a.pOi 
Diminutinnm s. U 2, 48 
Dindimene c. I 16, 4 
D i o g e n e 8 , Diogenem4)iogene 

epi. 1 17, 18. 80 
Diomedes c. 16, 16. «.17,17. 

10,80 
Diomedias duodecim libioi 

egregios heroico metro aeri- 

psit luIuB AntoniuB c. im 

2,86 
Diomedis auriga (f. 1 16»SI 
Diomedifl socer c. I 22, U 
(Dionysia) Dionigia a.ji 

216 
Dionysius (Dionisius) c. III 

1, 17. 18. epi. I 2, 68. faiiB 

in codd. pro Dionjsofl cl 

19,2 
Dionysus (Dionisus) c.I7,3. 

n 19, 3. 11. 13. 14. 16. 17. 

31. 32. m 3, 14. 16.. 26, 14 
Diota interpr. c. I 9, 8 
Diplois cpi. I 17, 23 
Dirae myth. c. I 2, 1. 2 
Dirce c. im 2, 25 
Diriu. uide Deriu. 
Dis] Diti Patri c. «. 8. Diti 

et Proserpinae ibid. 
Discretio inter accerso et 

arcesBO epi.Il 1, 228. Discre- 

tio interpr. pro discrimen 

c. n 6, 23 gl. 
Discretiua figurac.129,16^. 
Discruciari epo. 17, 23 
B\%c\Lmbere defin. c. I 27,8 



INDEX GBNERAUS 



448 



us tnferpr. C.I8, 11. a.p. 
) = ferculum s. U 6, 104. 
erpr. pro lanx epi. 1 5, 23 gl. 
argenteus epi. I 5, 23 
»endium epi. I 2, 87. D. 
familiarifi epi. 11 2, 26 
ertire 8. H 3, 103 
lodere et explodere 
^er. 8. I 8, 46 
ositio a. p. 41. D. car- 
lifl epi. I 2, 1. a. p. 1 
utationes Bionisphilo- 
.hi epi. n 2, 60. D. Tuscu- 
ae Ciceronis epi. I 1, 40 
uptus epi. I 19, 15 
iderunt epi. I 18, 42 
ignare interpr, epi. I 
L6. 7, 6 

Lgnatores uarii generis 
n. epi. I 7, 6 et gl. 
ipidius 8. n 4, 16 
>lutiuB 8. 114, 16 
3nsis aroubus c. m 8, 23 
Lchon epi. I 1, 67 
inctio plena s.n 8, 40. 41 
rahere « uendere s. I 
18. n 3, 229. 286. 4, 37 
rictio ^ seuefitas c. III 
31 

:opho8 expo8. metr, 
rambicusl Ditirambica 
tnina epi. II 1, 133' 
rambon carmen estc.IIII 

cambus c.Iin2, 11. s.U 

rsorium in uia epi. I 

8 

b] Diuitium gen, pl. epi. 

.84 

latrix pluuiae c. IH 

t^gl 

lio operifl a^ p. 242 

8 AugustuB a^ p. 66 

\B pugna c. niB, 27 gl. 



Dodrans a. p. 329 

Dogma 8. 1 3, 96. 6, 101. epi. 

12,66 
Dolabra 8. 114, 83 gl 
Domare] Difficilis ad doman- 

dum c. m 11, 9 
Domestice notus 8. I 8, 11 
Domestici dii 8. U 6, 66 
Dominari alicui epi. II 2, 146 
Dominicus == erilis c. m 

27, 6Sgl. 
Dominus conuiuiis. 118, 73 
Domus interpr. c. m 3, 26. 

^Domo pro domui' epi. 1 

10,13^2. 
Dorius epo. 9, 6 
Dossennus epi. II 1, 176. 

interpr. epi. U 1, 173 
Draco c.im4, 6^gl. s.l3,27. 

a. p. 187. D.nis Thebani 

dentes c. im 4, 61. Vexilla 

draconum c. mi 15, 6 gl. 
Dramata satjrica a.jp. 216 
Dramatopoeos 8. I lO^ 18 
Drusus (Nero) c. mi 1 in. 

4, 1. 13. 17. 24. 46. 73. 14, 8. 

14. 22. 28. 33. 34. et gl. 33. 

epi. I 3, 6. 8, 1 
Duellum defin. et etym. epi. 

I 2, 7 
Dulcisonus c. im 3, 17 
Dum c. eoniMnct. = cum c. 11 

16, 17. epi. I 16, 73. c. im 

7, 7 (= quoniam). Dum di- 

xisset epo. 17, 42. Dum cre- 

massent epi. II 1, 192. Pum 

reuersi sunt c. I 6, 7 
Duodecim tabulae 8. VL 

3, 181 
Duplex defm. c. I 6, 7 
Durabilior c. m 30, 1 
Duumuir 8. I 6, 34 

s. Vl 5, ^Q gV. 



444 



INDEX GENERALIS 



E contraxio epi. I 18, 1. a. p. 

199 
Ebriositas c. m 8, 16. Ift 
EbuUiens interpr. pro aestuo- 

sas c. II 7, 16^2. 
Eburneae sellae epLl^^blgl. 
Ecbasis poetica c. I 23^ 5^1 
Echinus c. U 7, 23. maorinus 

«.16,117. maritimuB interpr. 

epo. 5, 28 oZ. 
Echion c. un 4, 64 
Echo c. 1 12, 4 
Eclipsin epi. I 12, 18 
Econtra s. I 1, 101 
Ecquid fdlso interpr. = ecce 

epi. I 18, 82 gl 
Edax interpr. epo. 2, 34 
Edere] Edim, edis etc. epo. 

3, 3. s. n 8, 90 edit pro 

edat . . . edo, es. Est s. I 

1, 49. 50. Esse s. n 8, 89 
Edomare interpr. = mitigare 

epi. n 2, 186 
Eductus in acumen c.III 30, 1 
Edulium 5. I 1, 25 et epo. 

6, 9 gl. 
Efficacia epo. 6, Q gl 
Efficiens] Id quod efficitur 

posuit pro efficiente c. m 

27, 28 
Effusim epo. 13, 2 
Effusio c. n 18, 20 
Effusior c. im 1, 19 
Effutire interpr. a. p. 231 
Egeria s. I 2, 126 et gl. 
Egloga uita p. 2. 5. U 1, 1 
^lQ(ovL%&g\ vQovmog epi. 11 

2, 206 ^Z. 

Eiulatio feminea est epo. 

10, 17 
^Exrdff] Ta iyit6g t. t. philos. 

s. II 7, 87 
"ExTVTTov = exemplar epi. I 

2, ISfifl. 
Electae peraonae s.l4.,1\. 

E.us uir s. 11 7, ^^ 



Elefantinas morbosa. j».45S 
Elegane pner c. I 38, 1 
Eleganter s. I 1, 72. 5, 53. 

epi. n 1, 71 
ElegantiajTum omninm do- 

mina Yenits c. I 30, 7. 8 
Elegeze cpt.1 9, letni fidkr 

a. p. 40. Eligexe «. |>. 45 
ElegiacummetramcptJ6,65. 

o. |>. 75. 77 
Elegium ept. I 4, 1. 3 
Elegoiambicus epo. lltik 
Elegus a. p. 77 
"EXsyxov v&v 7CQuyfLdt&w dm 

rbv X6yov a. p. 49 
ElementTimc.13,31. in4,4& 

24,41. E.oram inmimitioiMi 

c. nn 6, 40 
Elephanti, elefanti efO. 

12, 1. a. p. 453: E. i^ 

minisierio depntati snxit 
Elepha» ci>i. II 1, 195. He- 

phantem epi. U 1, 182 
Eleuare \c. m 6, 30] E. di- 

gitos s. n 8, 26 
Elimare carmen a. p. 388 
Eliminare tnterpr. et etym. 

epi. I 6, 26 
Eli qu ar e interpr. pro premeie 

epo. 2, 15 
Elis c. I 1, 8. nn 2, 13 
Elleborum s.ns,166. a.p.300. 
UlUpsis] c. n 1, 24 (om. ut 

post quam). epi. 11 1 , 28 (om. 

ut post nisi). c. I 12, 18. HI 

24, 41. s. I 2, 126. 6, 34. epi. 

n 1, 71 (ow. esse). s. I 6, 8 

{om. fuit). s. n 3, 161 (om. 

Sit). C. nn 1 , 19 (Om. 6886 

t*cl fore). s. n 8, 92 (om. se 
in acc. c. inf.). a. p. 466 
{item). Venit Tauricam ((m. 
in). c. I 7, 10. In infinilxM 
f utwrC ^ae omiUi solet («• I 



INDEX GENERALIS 



445 



ElocAtio est Albani cadus 
€. nn 11, 2. Elocutio noua 
a. p. 59 

l21ongatuB c. UI 3, 29^1. 

Elysium] E.i luci amoeni 
c. m 4, 8 

Elysius, Elisius c. I 10, 18. 

n 18, 28 
Elnere] Emp8itcpf.n2,128|rJ. 
Eminentior c. I 87, 3. Ul 

28, 14 
Empedocles uid. ind. cmct. 
Encomia c. Un. 2, 13 
'Ev^tdd-stog sermo 8. 1 4, 138 
Enecare ueneno s. U 1, 56 
Eneruate a. p. 171 
Eneruati uersus a. p. 26. 27 
Enim pleon. a. p. 399 
Enipeus c. m 7, 25 
Ennius c. I 28, 10. mi 8, 20. 

8. I 10» 63. epi. 1 19, 7. H 

1, 18. 60 ef. ind. av^. 
Enphasis, hqfaais, enfasis 

c. 114, 7. m 3, 3. 7. 24, 2. 

5. I 1, 73. epi. I 12, 8 [em- 

phasis c. I 16, 9] 
Enthusiasmos c. m 4, 6 
Eo = ideo nide Is 
Eous c. I 36, 31 s^. 
'EicaSBtaiml iit^Ssi e^. 1 m. 

ef. expo8. metr. p. 8 Un. 13 
Epagomenus s. I 9, 1 
Ephexegesis, efexegesis, ef- 

fexegesis epo. 5, 65. 6,6. 

17, 41, epi. n 1, 26 
Ephippia intefpr. epi.l 14, 43 

etgl 
'Eyftj 'H in' dvoiioctog Isyo- 

\Uirt\ comoedia a. p. 282 
Epicharmus epi. n l^ 68. 61 
Epicureus uiia p.\. C.1 3, 17. 

4, 5. 34, 1. 2. 4. 8. I 1, 2. 

5,101. 114,1.88. 6,76. 8,52. 

^.11,18. 4,3.15.16. 6,65. 
17. 10. 13. n2, 45 



Epicurus 8. U 4, 11. epi. I 

15, 45 
EpidauriuB serpens «.13^,27 
Epidaurus insula s. I 3, 27 
Epigramma c. I 30, 1. 8. 1 

4, 71. 10, 22 s^. epi. I 4» 3. 
19, 1 

'EitiiLOv^iaai infetpr. pro 
leuare ep6. 13, 10 ^Z. 

'Eyti^SQSiisvos 8. I 9^ 1. 63. 
'Eni(psQotiivip 8. I 9, 74 

'Eiiiicoli ihterpr, pro ultra 
s. ns, 90 5fI. 

Epif otartim rex Pyrrus c. m 
6, 34. 20, 1. Pyrrus Epirota 
c. m 20, 6 

Epirus c. im 2, 13 

Epistula, epistola «.I proZ. 
Libri epistolarum s. U 3, 5. 
Epistolarum libri tantum 
nomine dissimiles a libris 
sermonum sunt ... Et hii 
ultimi sunt sui operis libri, 
licet scriptorum uitio in mul- 
tis codicibus locum sermo- 
num occupauerint epi.lprol. 

'ETCLtoicpiov, epitaphion 
c. U 1, 88. m 11, 51 6q. UU 
2, 21 sq. 

Epitasis epo. 11, 13 

Epitheton, hti^stov c.l4,13. 
13» 4. 34» 9. m 11, 31. 32. 
27, 67. mill» 11. cpo. 2, 34. 

5, 15. 7, 16. fi.il2,88. 4,77. 
5,34. Cjpi. I 18, 31. a.p. 
41et8.l5,l^gl. s.il6,695f?. 

E. aptum t. t. 8. U 3, 280 
E. magnum t. t. s.ll, 86. 

a. p. 157 
E. naturale epo. 16, 39 
E. perpetuum a. p. 405. 406 
E. proprium c. I 1, 14. epi. 

n 1, 101 
Epitr\t\x% ^^Q,\5.Ti$)L\i.^ e.x'^^?». 
metr. p. %. c.\'=^^'^- '^'^'^^ 



446 



mDEX GENEBAL3S 



Epodos, epodon epo. 1 «n. 

8. I 10, 43 
"En^oQf epos epo. Itn. defin, 

8. I 10, 48 
E q n i t a r e aliqnem] [Iii noote 

qnando ad aH(|«6ni come- 

dendnni connenire debemiis, 

te eqnitabo ^. 17, 74] 
Eqnns laena mann re^filinr 

epi. 1 1$, 12. Eqni albi nor 

biliores 4. I 7» 8 
Eqnnm Tnticnm $. I 6, 37. 

89. EqnoTnticio «.1^,91 
Eradicare c. JH 4, 55 ^L 
Ergastnlnm epQ. % 9. 8, IT 

7,118 
Erigon<a>e epo. 17, 40 
E r i 1 i 8 inu^tahm c. m 27, 6$ j^7. 
Eriphile c. m 16, 12 
Erogare 8. II 2, 101 
Errones interpr. 8. H 7, 118 
Ernctare a. p. 468 
Eryx, Erix e. I 2, 33 
Esca = cibus s.II 2, 78. 4, 41. 

8, 78. 86. epi. I 17, 51 
Esculetnm c. n 9, 7 
Escnlus, uulgo sorbarins c. I 

22, Ugl 
Esqniliae, Aesqniliae uita 

p. 1. s. I 8, 11. 14 
Esquilinus, Aesquilinns] 

Porta E. ^. 5, 100. 17, 68. 

E. uia 8. I 8, 10. E. horti 

8. 1 8, 1. E. mons epo.l7, 58 
Esse] Esto inusitatum c. m 

8, 15 gl. cf. u. EUip8i8 
Essedum defin. epi. n 1, 192 
Esui aptus s.U 2, 50. Deiec- 

tationem suo esu praestare 

8. I 3,4cOgl 

Et semel positum, non et . . . 
et e. I 27, 23. 24. im 5, 35. 

9, 39. et alias saepentmero, 
item atque cpi.l^iO, 'i^ 

Et ibi enim epo. 11,1^ 
Ei quidem «. H ft, 1 



Et cetera e. m«l,'iJ6 ' 
Ethicam idest mdiaUDbi 

scere epi. n 2, 41 '■:• 
Etiam n&e»ne qiiidem;< 

12^17 
Etrnria 8. I 10, 6t«^. 'Q) 

16, 9 
EtruscnB 8. I 1, 1. 2: t,'li 
B<nftdn&e fiiias e. IIII^,f 
Etiagatio e. I 2S^ hgl. 
Enander e. 8. 38. 8. I8,S 
E:^cltari6tioe c. I Xi^ ik 
Enenns flu)aiti8<£^. 3^<lt 
Enersio ^: 17, 34 ^ dH 
Enffea.|). 338 
Enhius c.nn, i7 
Eniratoas c. I d7, 9' 
Ennnchlis «i 1 1, lOSv fi 

satellites haboit CleeniJ 

•C.I87;:9.'»= ■■ ■ -^^- 
EnocariB epi. n 1, 224' - 
Euphorbus c. I 28, 10. e, 

15, 21 
Euphraten, Eufraten t 

9,21 
Eupolis 5. I 4, 1 
Euripides uide ind. awt. 
Euripidium metmm e. 

18 in. 
Enropa c. m 8, 46. Enro 

c. m 27, 25. Enropae c. 

27, 34. -35. 76. 76. Bnropi 

c. m 29, 28. epo. 13, 

Enropen epo. 16, 59 
E u r y d i c e] Euridicen c! 1 24, 
Enterpe c. 1 1, 32 
Eutrapelus epi. I 18, 31 
Exacte c m l, 2. 3 
Exaggerare c. m 27, 66 
Exag^eratio c.m3,20. 16; 
Exagitare {Germ. m ^ 

bringen) epi. I 19., 30 
^x^\\.^T^ tfoij. <j, I $4, 16 



ENTDEX-GENERALIS 



447 



ebratuB trop. c. mi 
S et 8.1 9, 11^7. 
8US = excursus a.p. 14 
ium Troiae saepifis ut 
10, 12 

ere scolam epi. I 2, 4 
Lre] Studentes lethar- 
excitare faciunt frene- 

8. n s, 30 

matorie c. I 12, tit.gl. 
3re siluam epi. I 2, 45 
3cere c. lUl 4, 61 
sus c. I 23, bgl. 
)lum et exemplar 
. a. p. 317 

itatus et Exercita- 
8. n 5, 55. 56 
itor (negotiator) epo. 
3 

us agere 8. I 6, 41. 42 
Duisse c. m 21, 12 
ftre amores c.Iin 13, 19 
itor c. I 7, 6. «. n 8, 7 
e interpr. pro eo 8. 1 
57 

c. m 27, 31 

tare ad aliquid epi. 
1 

dere uinum (Germ. 
3nden) c. I 36, 11 
sa = Bumptus c. im 
. epi. n 2, 195 et 8.1 

3re c. m 6, 6 
iere et displodere 
. s. I 8, 46 
^atio 8. I 4, 94 
a t u s praetexta epo. 

tio a. p. 291 
itiones c. m 30, 16. 
it expositio in HOr. 
p. 13. Expositionum 
)u liher IHL explicit, 
b liboT Y uol I p, 376 



Exquisita naturae euphem, 

8. I 6, 109 
Exsecutio 8c. carminis a. p, 

241 8q. 
Exsibilare 8. I 1, 66 
Exstare epi. I 4, 2 
Exsnrdare defin. s. 11 8, 38 
Extimus] Scithae in mundi 

extimo constitnti c. I 35, 9 
Extinctor matris 8. 11 1, 48 
Extranens epi. I 15, 29^2. 
Extraria omamenta «.12,83^2. 
Extremus] In extremis c. H 

18, ISgl 
Exurere aliquem uiuum a.p. 

124 
Ei)fpQav&& 8. n 8, 67 

Faba s. 11 6, 63 
Fabius 8. I 1, 14. 2, 134 
Fabrica epi. U 2, 72 et 8. I 

8, 1 gl. 
Fabricans c. JH 1, 34 
Fabricius c. I 12, 35. s. II 

3, 36 (consul) 
Fabricius pons 8. U 3, 36 
Fabula = narratio «.1 1, 108. 

epi. I 1, 90. 7, 46. F. saty- 

rica a. p. 216. 236. F. = 

comoedia epi. I 13, 14. F. 

Aesopi uide ind. auct. 8. u. 

Aesopus 
Facere c. infin.pass. uita p. 1. 

c. n 1, 25. m29, 29. im 

5, 35. 8. I 6, 77. n 3, 142. 

a.p. 182 cf. c. m 11, 2gl. 
Facere c. inf. neutr. (redire, 

manare, essej c.n7,3. 19,12. 

epi. n 2, 158 
Facies] In facie quemuis re- 

prehendere «. I 9, 11 
Facula c. m 6, 28 
Facultates (= Germ. Ver- 

Fac\ind\xft €t>im. a. d^VCV 
Falaiia epi.l^in^'^ 



448 



INDEX OENERALIS 




Fftlera epi. I 14, ^Z gl 
Falernua c.131, 9. #.110,24. 

interpr. cpo, 4, 13 
Fa iacue uereus cAl in. 
Famelicus s. IX % l^ff^- 
Familiarifl »emo cpi.l 5, 11. 

F . ium me diocrita§ c. Ul t% 1 3 
FamilioBU» epo. 2, 65 ^f. 
Famosu» = iUustria c. HII 

14, 25. c. 8. 69 
Famulare =r= feroire s.l 1, 91 
Fanaticufl etym. a. p. 464 

et gl. 
Fannius poeta satyriotts 8. 1 

4,21 
Fantasia s. I 5, 53 
Fantasmaticos c.IIl, 17 gl. 
Fanum Feroniae 8. I 5, 24 
Farina 8. U 3, 155^2. 
Fartata saldicia 8. U 4, 60 
Fascia solet tegi uirile mem- 

brum epo. 8, 18 
FaHciiium ciyfn. epo. 8, 18 
Fasciola epo.l2, 1 IJ 2. mterpr. 

s. I 2, 20. II 3, 255 
Faati int^rpK c. nil 14, 4 
FaHtidia flfferre *. I 6, 5. In 

1'aHtidium uenire £pi. I lO^ 10 
FastuB contempnentium bu- 

perantur t'. IU S6^ 7 
Fatalia irlfariixin inUrpr, C.l 

37, 21 
Faunalia c. m 18, 10 
Faunus c. I 17, 1 (=*= Pan). 

ni7, 28. nil8,4. 10. 13. 16 
Fausta s. I 2, 64—66 
Faustitas c. im 5, 18 
|l!'aust<^ul>u5 s. I 2, 126] 
Febricitare epi, I 16, 22 
Febrig] Febribus epi. 1 7, 7 gl. 

I 7, 8pL 
Februariae Kalendae c. 11 

17, 20. 8. I 1, 36 
Fecula diefin. s. Uft, ^ 
Fenerator, foeiieT«i.\.ox s.l 

3, 86. 6, 121. a. p. ^^1 



Feneitra f. I 2, dS^l 

Fercnlnm inl^^/r, j. II 6, I&4 
Ferentinum epi. l 17, & 
Feretrum tpi* II 1, 4^ 
Feriae c. IIU 6, 37. Latiii»e 

epi. I 7, 76 
Feriatua a. ji>. J24 
FeriQnt boues g. I 4^ %i 
Feronia s. I 5, 24 
Feroniae faDum ihid. 
Feroi interpr. et falsa ^ifB^ 

c. II 6, 13 
Ferrametitum a^ p. ^M 
Ferre] Qui allenam comagem 

tulerit c, IH 6, 17. BidioB 

soliB fert aquila Bola i l 

3, 27 
F e rt i li B in fmmentiB c. I %l, 9 
FeruentiseimuH uetitaB hl 

5, 78 
Feacennina epi. n 1, 115. 

(carmiiia) 148 
F e s t i n u s interpr. prG afct^toi 

s. n 6, S3gl, 

Fetialis c, s. 51 
Fetura pecorum e. $. 59 
FetnH 5. I 7, 31, F et 

inanimalium c. s, 31 
FictiliH s. n 3, 144 p^ 
Fideiu&aor s. 1 9^ 37^?, 
Fidena epi. t 11, 7. 8 
Fides c. I 24, 6. Fidei BKri- 

ficantefl c. I 36, 22 

FidicineH c. I 36^ 1, ta sw^"*!' 
ficiiB adbiberi con^ueuerflut 
c. III 11, 5 
Figmentum =^ fietio a. pU^ 
Figura Lt. all,21. ni3,9fl. 
mi 11, 5. ^i.l 13, 1 F^ 
ob^eena ^^o. 8, 18. F. de- 
tractio s. I 5, 79, F. eteie- 
^?,^«i\ft exK). 6^ 65. F. per nu- 



INDEX GENERALIS 



449 



Figurate c. n 11, 2. 3. epo. 

17, 46. 8. 1 1, 6. 6, 64. 6, 26. 

epi. I 17, 46 
Figuratus] Fig^rata locutio 

8.1 6, 64. epi. n 2, 126. Fi- 

gurataiu esse 8. 11 6, 43. epi. 

17, 79 
Filiaster c. III 24, l^^fl. 
Filix iYderpr. c. I 3, %1 gl. 
Fimbria c. m 3, 62. 66 
*Finitum pro infinito' e. rH 

11, 17 
Firmatur c. nomin. c. inf. 

c. m 6, 16 
Fifltula plumbea ept. 1 10, 20. 

Fistularum carmina interpr. 

uocis tibicinea epi.IL 1, 98 gl. 
Flaccus (Hor.) epo. 16, 13 
— , Lucius s. I 6, 12 
— , Verrius c. 8. 8 
Flaminia c.1 9, 1. 2. mi 4, 38 
Flatu 8U0 a. p. 206 
.FlauiuB [siue Flauus] caucu- 

lator 8. 1 6, 72 
FlauuB interpr. c. I 8, 8 
Flegma capitis epi.l 1, 108^2. 
FlexuoBus c. n 11, 7 al. 
Floreae coronae c.in27,29 
Floridus a.p. 2 
Florus epi. 18, 1. 11 2, 1 
Floflculi a. p. 16 
F I u e n s est philosophiae scien- 

tia c. m 21, 9 
FIuitauB trop. = inconstans 

epi. I 8, 12 
Fluuialis 8. n 2, 31 
Fluxio uestimentorum epo. 

6, 26 
' F 1 u X u 8 inierpr. pro sumptuo- 

sus c. m 23, 18 gl 
Focus = Phocus a. p. 96 
Foeditas 8. I 9, 70. F. oris 
. ». I 6, 62 
Foenum 8. I 4, 34 
Folia, mA^Ailriminensis epo. 

4 41. 42. 43. 



Fomentum etym. 8. I 1, 82 
Fomes ehfm. 8. 1 1, 82. F. in- 

saniae s: 11 8, 321 gl. 
Fons sacer c. I 1, 22 
Fonteius 8. I 6, 27. 28 
Foramina tibiae a. p. 202 
Foranus s. I 6, 86 
Foras limen efferre epi.l 6, 26 
Forensis = uulgaris a. p.246 
Forentum c. III 4, 16 
F o r m a = pulchritudo c. 11 4 in. 

Lydiam uulgaris formae mu- 

lierem c. 18,1. Manuter- 

gium uariis formis textum 

epi. I 6, 22 
F or mare singulariter 8. 1 2,' 83 
Formia ciuitas c. I 20, 11 
Formiae et Formiana ci- 

uitas 8. I 6, 37 
Formiana amphora c. m 

16, 34 
Formidare aliquid c. UII 

6,26 
Fornix inusitatum epi. I 14, 

21 gl 
Forsan uel forsitan interpr. 

pro forset uel forsit c. I 

28, 31 gl. cf. 8. I 6, 49 gl. 
Fortassis y Forsitan rvVc 

8. n 7, 100 
Fortis] F. indigestio 8. 11 

2, 76. Fortiora oua 8. U 4, 14 
Fortuna c.1 36, 1. 6. m 10, 10. 

8.11 6, 49. Fortunae templum 

c. I 36, 1. comu c. I 17, 16. 

imperium c. I 36, 17. mi- 

nistra c. I 36, 17 
Fortunatae insulae c. UU 

8, 27. cpo. 16, 41. 43 
Forum epo. 2, 1. 8.1 8, 21. 22. 

6, 113 
Forum] Stragula quae et 

forum idest culcita Grecisca 

8. U 8, 11% gl. 
FranciA (^i^wavfencC^ V^;«^. «^ 



PBmritAOBOWZB MCMOIsUL IX HOBATIYV. H. 



^^ 



460 



INDBX GENEEALrS 



Fraus] Sine ftajide perperam 

intefjpr. c. U 19, 80 
Fremitng hostiles c.lH 16,9 
Frenesis, cice. frenesim a.p. 

FreneticnB s. U 8, 30 
Fresnm $. I 2, 29 gl 
Frigida sc. aqna efw. I 16, 7 
Frigit, assat s. I 6, 72 
Fritillns s. U 7, 17 
Fronto, G. Yin(n)in8 epi. I 

13, 8 
Frnctifero (de) c. m 1, 30 
Frnor, frnitns est a. p. 00 
Fncatio c. m 28, 10 
Fncns defin. 8. 1 2, 83 
Fnfins 8. 11 3, 60 
Fngientnm c. I 15, 18 
Fuligo epi. I 11, 13 
Fnlmen c. 1 12, 19. 69. F. con- 

de^re a. p. 471 
Fnnalia faho interpr. c. m 

26, 6 sq. 
Fnnambuli nomen aMessala 

inuentum s. I 10, 26. Fu- 

niambnli restis epi. U 1, 208 
Fnndaniana (Oiceronis) a. p. 

343 
Fundanins «. 11 8, 1 
Fundus nomen oppidi 8. I 

5, 34 
Funebria praestare epi. 1 7, 6 
Fnnerator s. I 8, 9^1. 
Fnniambnlns uide fnnam- 

bnlus 
Fnnus] Fnnera nobilinm cpo. 

8, 12 
Furatns pass. [c. I 3, 30] «pt. 

I 17, 54 flfZ. 
Furca «. I 2, 92 sq. interpr. 11 

7, 66 
Furiae s. I 1, 68. 8, 35 
Fnrins Camillus c.l 12, 35. 

epi. I 1, 64 
Furins Yinacnbia ucX ^i^^- 

culns uide ind. auct. 



Furnius hifltorLanim clegait- 

tia claruit s. I 10, )?6 
FurnuH Btifm. rf defin. fp 

1 11, 13 
Furtum epi. I 10, 10. faka 

ehjm, c. n 13, Sl 
Furuue interpr. c. H la, 21 
FuHcare c, III 16, 6 
Fnicufl (Aristina) cJ 22, L 

epi. I 10, 1 
FuBilia interpr. pm fiisiii«,I 

3, 22 gl 
Fnstnarium epi. D 1, 164 
Fueura a. p. 69 
Fwtw r. ex«ci, cj 12, 45. 13,a 

.?. I 3, 113. 11&. 137. 6, ai 
Futur. periphr. RisvJrw ^ 

5h n 4, 1. Ventiira jsnnti.I 

3, 83. DatuniB erifl tpi^ 

2, 16 ^7. Fore uictunm jtl 

*. I 2," 64^66 

G.Vinnius Fronio epi.ll^^ 
Gabii inlerpr. tfpi. 1 11,7 
Gabinaa aquse frigidac in 

Sabinis ^i. 116, 9. G i h^ 

tee epL I 15, 5 
GadeB c. 11 2, 9 
Gaditanum mare cIQ^i^^ 
Gaiua CaeBar c.l2,ilK 

1. 10. s. I 3, 5, dictatori.l 

Gia 1 b a (Sulpicina) e. nn 13, IS 

Gftlerum interpr. pro ctlien- 
dtnm s. I 8, 48 gl 

Galesua c U 6, 10 

Gallia c. U 6, 2, IHI 4, »8 
(G.ae flumen MeUufum]. 
c. ini 14, ir> Ediol r »wm 
recept. (G.ae Cisalpinae g€Ji' 
tea). c. Iin 14, 61 (Sygambri 
nomen gcntii G.ae). fpfl- 
16j 16. 17. Gallias cJS7,t 
(Reti) g^is Galliftnun c. HH 



INDEX GENERALIS 



451 



Gallicnla = solea 8. 1 3, 128 
Gallicus] G.i belli pragmatia 

8. n 6, 41 
Gallina gladiator 8.116,44 
GallinaNumidicaepo.2,53. 

G. maior epo. 2, 54 gl. 
Gallinarum atqne pullomm 

uitium pitoita epi. I 1, 108 
Gallonus praeco s. U 2, 47 
Gallus] Galli c. I 12, 35. II 

20, 20. nn 14, 10. 49. 61. 

epi.le, 62. IIl, 192. G.Rufi 

qui et Sequani epo. 16, 6 gl. 
Gallus] GfJli ministri matris 

deorum 8. I 2, 121 
Gallus poeta 8. I 10, ZQsq. 
Ganeo s, U 7, 113 
Ganta = anser «. II 8, 88^2. 
Ganymedes, Ganimedes 

c. m 20, 16 
Garamantina gallina epo. 

2, 53 
Garganus epi. U 1, 202 
Gargarizatio epi. I 15, 3 
Gargilius epi. I 6, 58 
Gausape interpr. «. n 8, 11. 

hic gausapes ibid. 
Geloni c. U 9, 23. 1114, 35 
Gemitus uirilis est 6ipo.lO,17 
Genauni c.imi4,10. 33 (^Z.) 
Genealogia epi. 1 20, 22 
Generalis c. Ul 4, 65 
Generaliter c. II 3, 10. m 

2, 1. 24, 1. 8. I 3, 27. epi. 
I 15, 6 

Genetiuus] 'Genitiuus' c. I 
36, 3. 113, 13. 8. I 10, 25. 
c. m 19, 16 gl. 

Gen. pl. in um des^inens 
pro ium: Comedentum epo. 

3, 15. Exigentum c. m 3, 1. 
Fabricantiun c. m 1, 34. 
Fugientum c. I 15, 18. Im- 
perantum c. m 8, 2. Infan- 
tamepo.2,66. Mnistrantum 

<r. mill, 9. Potentmn c. mi 



2, 53. Serpentimi epo. 1, 20. 
Supplicantum c. I 2, 27. 
Temptantum c. im 9, 42. 
Diuitium epi. 1 1, 84. Circis. 
Hippolytis. Ljcis ol. 

Gen. synUict.i Rete mu- 
scarum epo. 9, 16 a^. Gla- 
diator retium epi. 1 18, 36 gl. 
Panis reticulum ^. I 1, 47. 
Carmen mortuorum epo. 17,29 
et similia persaepe 

Moris erat a.jp.l24. luris 
erat s. II 3, 286. Consuetu- 
dinis est epi. I 1, 6. Id stu- 
dii habere c. I 6, 19. Vide 
e^tamu. Sui, Tu,Indignus 
Genialis lectus interpr. epi. 

Il, 87 
Genitalis c. 8. 16 
Geniturac.13,17. ni7,17. 19 
Genius c. m 17, 16. epi. 11 

1, 144 
GensJ Sine gente interpr. s. U 

5, 15 
Gentile s. 1 1, 102 
Geometram c. I 28, 2 
Germani c. im 14, 51 
Germania c.im4, 28 et c.im 

15, 21 gl 

Gerulus interpr. epi. 11 2, 72 

Gerundii ahlat. singulariter 

usurpaiMS: «. I 5, 87: Sol- 

uendo non est = solui non 

potest. 8. n 2, 26 : Mirando 

habet spectacula. epi.l 19, 19 : 

Loquitur . . . admirando di- 

cens; frequenter Oriundo, 

quod utde. 

Gerundium pro infmitiuo: 

8. I 4, 142: ludices non ma- 

lum esse scribendum. 

Gerundium cum praepos.: 

epo. 9, 20 : Latent ad fugien- 

uendeii^xmi. 



452 



INDEX GENERALIS 



Gerundium cum accus. ohiect.: 
c. nn 24, 14: Prodendo se- 
creta. a. I 4, 18 : In moltum 
Bcribendo facilis. c. 1 2, 29 : 
PotestaB delendi malum. a.p. 
802 : Propter purffandum 
bilem. c. Il 5, 11: Matari- 
tatem ezpectandum (Ar). 
a. p. 14: Inducendum esse 
parabolam (§). epo. 1 1, 1 sq. : 
Ad faciendum uersus. epo. 
12, 1: Ad consemandum 
cutem (A). «. n 4, 8: Poe- 
nam sumendi uenenum (F). 
epo. 12, 6: In inueniendo 
muliebrium membrorum pu- 
torem (AVc). 

Gerundiuum = infin. fut. 
pass.: C.n20,l. 14. 11118,18. 
5, 35. epo. 5, 101 

GestuB (codd. genus) ualde 
laudantium epi. 1 18, 66 

Gibberosus s. I 2, 12Sgl. 

Gigas c. I 3, 40. 11 11, 17. 
12, 7. 19, 23. m4,42sg. 65. 
73 (Gigantas). 17 et c. m 
11,21^2. Gigantum nomina 
c. m 4, 53 

rtyiSia s. n 8, 51 

Girum inter se faciunt (pueri 
ludentes) s. E 3, 248 cf 

Gladiatores s. H 7, 97. epi. 
118,19.365(2. GLumaucto- 
ratio s. U 7, 59. cautiones 
s. n 7, 58 

Glauce] Glauces, Glaucae 
epo. 5, 63. 65 

Glaucus s. I 7, 17 

Glomeratim c. im 11, 11 

Glomus epi. 1 13, 14 

Glorificatiue c. I 10 tit. gl. 

Gloriosus poeta epi.TLl, 177 

Gluto s. n 7, BSgl. Glutto 
8. II 8, 22 gl. 

Gljcera, GliceTca c.ll^A^- 
30, 1. 33, 1 



Gljco athleta cpt. 1 1. 
Gljconius^Gliconiu 

metr. c. I 21, 1. n 

24 in. et alibi 
rXvxsXaloi conditun 

4, 64 
Gnatia 8. I 5, 98 
Gneius] Gnei epo. 4, : 
Gnidus c. I 80, 1. H € 
Gorgo c. I 27, 2Sgl. 

Gorgone c. m 4, 57 ^ 
Gothi, interpr. pro 

c. im 15, 22 
Gracchi epi. 1 1, 74 
Graculus epi. I 3, 18- 
Graecari defin. s, U S 
Graece, Grece, gce 
38, 2. n 1, 38. 11, 17 
mb,6gl. mi2m. H 
epo. lin. 9, 16. 17 
«.12,92. 3,119. 7,2. 
8, 9. epi. I 20, 2. G< 
s. n 3, 106 gl. 
Graecia c. I 7, 1. s. 
Graecia Magna s.ll 
Gr(a)eciscus] Culcit 

cisca s. n 3, 118 gl. 
Graecitas s. I 10, 30 
Graecus, Grecus, g 
1,11. 3,20. 7,15. 16,' 
n 1, 38. 6, 5. 16, 38. 
3, 65. 6, 21. 8, 5. 19, 
20,15. 24,56. 30,13. 

5, 35. 6, 28. 12, 1. 17 
10, 13. 17, 7. 8. 41. 4 
33. s. I 2, 27 gl. 119. 
10,22.23.66. 111,30. 
3, 25. 100. 4, 81. epi. 
5, 21. 16, 4. 18, 14. ] 
57. 93. 103. [164.] 2, - 
19. 52. 55 

Graia Camena c. 11 16 

GTtt.mmaticus s. I 9, • 

^^,*^. V^A- 0..'^««^ 



INDEX GENERALIS 



453 



Grandis j>romagnu85.1 1, 62. 

8, 16. n 2, 36. epi. I 6, 4 
Graphium 8. 11 S, 8. epi. I 

1, 55 

Gratia uenandi =:= uenandi 

gratia c. UI 7, 17 
Gratiae c.I 4, 5. 30, 5. 6. m 

19, 17. 21, 22. nn 7, 6 
Gratidia epo. 3, 8. 8 in. Gr. 

Neapolitana unguentaria 8.1 

8, 24 
Grauida mali ominis est c. m 

27, 4 
Grauidatae ez seruis c. U 

6, 12 
Grauis interpr. c. 11 19, 9 
Grosplius epi. I 12, 22 
Grossa uestis epi. I 11, 18 ^Z. 
Grus epo. 2, 85 
Grutae] Scruta quas uulgo 

grutas uocant epi. I 7, 65 
Gulae indulgere epi. I 12,^. 

G.ae pecuniam inpendere 

8. 1 1, 101. Cupiditate gulae 

prouocatus epi. I 16, 22 
Gulosus canis epo. 6, ^ gl. 
Gyges c. m 7, 1. 9. 13 
Gyras c. 11 19, 17, uide Per- 

gyrare 

H a b e r e] Si habui, non habeor 

epi. 1 17, 36 
Habitaculum = domicilium 

8. 1 5, 6. Execrationibus ha- 

bitus =» abominatus epo. 

16, 7 cp 
Habitator <= incola c. III 

4, 16 
Habundantia epi. I 15, 5. 

16, 9 
Habundare c. I 20, 1. s. I 

2, 73. 74. n 2, 101. epi. I 
6, 89. 14, 23. n 2, 158 

Hsdria, Adria neutr. c. H 
11, 2. 3. masc. UT 3, 5 



Hadriaticus, Adriaticus] 

Hadriaticum littus epi.1 1, 28 ; 

H.mare c.l3,15. 16,4.33,13. 

n 1, 34. m 27, 18. 19 
H<a>edi, astr. c. m 7, 6 
H<a>emus c. I 37, 19. 20 
Hagna meretrix 8. I 3, 40 
Hannibal, Annibal c. I 

12,35. 46. ni, 28. m4,28. 

6, 34. nn4, 38 (tm Has- 

drubalem, fratrem Hanni- 

balis, non illius superioris 

r non recept). mi 4, 43. 45. 

50. 69. 8. n 1, 17. 72. 5, 23 
Hara interpr. epi. 1 4, 15. 16 
Harena epi. I 1, 6 
(Harpyia) Arpia auis s. U 

2, 40 5fZ. 
Harundo — hirundo — hi- 

rudo differ. a, p. 476. Ha- 

rundinibus coronata flumi- 

Dum tempora c. mi 14, 25 
(H)aruspicum dictac.112,19. 

documenta c. I 12, 59 
Hasdrubal c.im 4, 38 (^n- 

nibalis frater'). 45. 69 
Hasta] Stare ad h.am s. I 

6, 86 
Haud intisitatum s. 1 9, S9 gl. 
Hebenum epi. I 6, 6 
Hebrus fluuius c. I 25, 19. 

m 25, 9 
Hebrus adulescens c.mi2, 1 
Hecate etym. s. 1 S, SSgl 

(H)ecaten epo. 17, 3 
Hector c. I 10, 14. H 4, 11. 

m 3, 28. 67. 68. im 9, 22. 

epo. 17, 12. 13 
Hedera arbor poetarum epi. 

n 1, 110. 
Helena (gen. Helenae) c. I 

16, 1. n 11, 23. m 3, 25. 65. 

mi 9, 13. 16 (Helene). epo. 

14, 14. n, 41. 4^. ^.XV^-^^ 

'liiivt^v *=V!vm\^ s?S.'fe>V^^ 



454 



INDEX GENERALIS 



Helenius Acron uita p. 3 
Hellas aut Hellade] Hel- 

laden s. U 3, 277 
(H)endeca8yllabu8 e.llOin. 

12 in. 20 in. 30 m. H 2 in. 

4m. ni 14 m. 
(H)endiadin figara5.n3,8^Z. 
(H)eptimimere8 c* (H)epti- 

mimeren c.H 18 in. (H)epte- 

memere c. Un. 7 tn. 
Hercules c.I 28, 29. H 6, 12. 

12, 6. 14, 7. 8. 19, 17. tH 

3, 65. nn 5, 36. 8, 30. 9, 18. 

epo. 3, 17. 8. n 6, 12. 13. 15 

(dator opum). epi.U 1, 10. 11 
Heredipeta 5. H 5, 1 
Hereditate priuatus epi. H 

2,41 
Hermafroditae epo. 5, 41 
Hermogene8 Tigellius 8. I 

9, 25. 10, 18 
Hermus epo. 15, 20 
Herodes ludeorum rex epi. 

n 2, 184 
Heroes ex terra generati s.U 

2, 93. Heroum laudes a. p. 

86. Heroas a. p. 83 
Heroicus expos. metr. p. 6. 

c.1 1 in. 7 in. 28 in. 11112, 33. 

7 m. 5. I 5, 53. epi. I 19, 7. 

n 2, 92. a. p. 75. 86. 88. 

402 sq. 
Hesper c. H 9, 10. Hespero 

c. I 36, 4. n 9, 10 
Hesperia^ Hispaniae, etym . 

c. I 36, 4. H. unda H 17, 20 
Hexameter, exameter c. I 

7 m. n 20, 2. nn 7 in. s. I 

10, 66. a. p. 75. 88 
(H)exdecasyllabus c.Illm. 

nn 10 m. 
Hiant pisces, cum capiuntur 

8. n 2, 32 
Hiberia epo. 6, 21 
Hic] hii c. 112, 35. IHb,^. 

7, 9. nn 7,27. 9,*^^. 8.1 



2, 119. 3, 29. 80. 

6, 30. 121. 7, 10. 

2, 3. 6, 108. 8, 20 

prol. 10, 10. 12, 7 
Hiero, rex Siciliae 
Hillae et hilli i 

et gl. 
H i n c = itaque, quoi 

usurpari c. U 14, ' 
Hinc inde s. I 5, 4 
Hippodamia c. 1 3 
Hippoljta, Hi 

Hyppolitac.niT 

poiitiJB genet. A c. 
Hippolytus, Yppc 

c. nn 7, 25 et gl. 
Hipponactium, 

tium metrum c. I 
(H)ipponax epo. 6, 
Hircinae = barba < 
Hircus epo. 12, 5. i 
Hirneosus s. I 1, 1 
Hirri positiuus est^d 

hilli dicuntur s. II 
Hirsutus interpr.pr 

c. nn 10, 5 
Hirudo a. p. 476. 
Hirundo a.p.476. c 

(myth.) 
Hisdem uide Idem 
Hispania c. I 36, H 

6, 1. 2. m 4, 34. 8 

5, 21. Hispaniae ( 

36, 4. n 11, 1. nn 

Hispanus c.l29, 15 

epo. 4, 3 
Hispidus interpr. c 
Historiac.ni, 7. 8. 

epo. 9, 25. 16, 41. 

86. n3,187. epi.lS 

a. p. 119 
Historiae Romano 

16, 4:6 gl. 
"H.\^iQT\o ^r ap h u s 

^^5>)\^\»X\Cj ^Xi»R7Qi& ? 



INDEX GENERALIS 



465 



HocanniuB, uox plebeia epo. 

2, 47 

Hodieque 8. I 3, 11. 5, 97. 

n 7, 110 
(H)olitor defin. epi. I 18, 35 
Holus, olus 8. n 2, 116. epi. 

1 14, 41. 17, 13. 18, 35 
Homerica comparatioa.j>.60 
"OiiTiQog c. 8. 33 
Homerus c.l6, 2. 28, 10. III 

3, 31. mi 9, 1. 17. (^. 15, 21. 
c. 8. 14. epi. I 2, 1. 7, 41. 
n 1, 18. 2, 60. H.i anima 
epi. n 1, 50. cf. ind. auct. 

Homicida 8. I 3, 97. interpr. 

epo. 17, 12 
Homicidium c. 11 13, 6 
Honestus interpr. = pulcher 

8. I 2, 84 
Honor] In honorem {8aepe 

cum uar. lect. in honore) 

c. m 18, 9. 19, 10. 21, 7. 

28, 16. rni 1, 22. 26. 3, 3. 
5, 32. 15, 30. 31. epo. 2, 69. 
cf.m laudem c.III 80, 6. im 
4,1. in tuo honore c. m 

29, 5 
Honorifice 8. 11 6, 32 
HoratiuB uita p, 1. 2. c. I 

16, 1. 17, 1. 26, 9. 31, 1. 

n 16, 88. 20, 24. m 1, 2. 3. 

3, 11. 31. 4, 10. 26. 28. 8, 1. 

20, 12. im 1 wi. 3, 10. 6, 25. 

43. 9,2. cpo. 1,7. 6,14. 10,2. 

11,11. 15,1.12. 17,8.66.60. 

8. I 1, 14. 4, 36. 37. 7, 1. H 

7, 22. 36. 37. 53. epi. I 4, 3. 

16, 11. n 2, 1. 41. a. p. 88. 

Horatiagerc.mi3,l. amica 

c. n 12, 18 (Q. Hor. Flaccus 

uita p. 1. 2). cf. ind. auct. 
Hornotinus «= homus 8. 11 

6,88 
lS.oTOBcopua c. H 17, 17. 19 
<^H}oxtenaiu8 8. II 1, 49 



Hortulanus tn^erpr.^o olitor 

epi. I 18, 36 gl. 
Hospitalitas c. I 16, 2 
Hosticus c. n 1, 1 
t^a-^v 8. n 5, 11 
Huc atque illuc a. p. 215 
Humanitas {Germ. Mensch 

sein) epo. 17, 17 
HumeruB 8. II 5, 92 
Humiliare c. I 34, 16 
Hungri 8. 11 1, IZ gl. 
Hunnorum gens c. 11 11, 1 
Hybrida interpr. «.I 7, lc*2 
Hydra c.im4, 61. epi.U 1, 10 
HydropicuB c. 11 2, 13. epi. 

12, 84 
Hydrops morbus c. 11 2, 1. 

Hydropis morbus epi. 11 

2, 146 
Hyleus c. 11 12, 6 
Hymettus, Hymetus c. 11 

6, 14. 18, 3 
Hymnus c. I 21, 1. im 1, 27. 

6, 1. 8. n 1, 1. ^. n 1, 133 
^Titanovstai c. m 11, 7 
^TitaXXayri^ hypallage, 

ypallage c. I 23, 5. 37, 7. 

epo. 16, 62. 8. I 3, 99. 6, 74. 

9, 32. n 8, 89. epi. I 1, 94. 

a. p. 64. 147. add. figura: 

c. I 15, 31. 17, 1. 28, 20. 11 

9, 17. 14, 27. m 11, 15 
Hypate 8. I 3, 7. 8 
^itBQaXyricag epo. 17, 41. 42 
^TniQPatov c. m 5, ^gl. 
Hyperbaton, yperbaton, 

hiperbaton c.l35, 29. im 

4, 17. 6,15. «.16,66. 3,4. 

epi. I 11„9. 15, 1. n 1, 168 
Hyperbolicos a. p. 373 
Hypercatalecticu8,yperc. 

expo8. metr. p. 8. c. I 16 in. 

26 in. 29 in. 11 1 in. m 29 in. 

mil4m. 

mctr.^ ucT. 



456 



INDEX GENEBALIS 



(H)yperdoriu8 epo. 9, 6 
(H)yperfrigiu8 epo. 9, 6 

Syperlydiu8 eno. 9, 6 
^ permestra c.m 11, 28. 88 
(H)ypermeter 8. 1 8, 48 
Hypocrisifl] Per h.in epi. 

I 16, 44. 45 
*TnoKsliisvog] nQbg rb 4>. ov 

a. p. 148 
*TnoiiQiti/jg] iyjto'AQix& a. H 

8,88 
(H)ypophora 8. I 6, 40 
Hyp8ipile, Hipsipile c. I 

17, 23 
"TcxsQov ng^tSQOv epi. I 

1, 47. nQb Toij v. 8. H 8, 77, 

sed hic quogue corrigendum 

uideatwr vatSQov nQOtsQov 

lacere t t fabricantum c. HI 

1, 34 
laculari {Germ. schief^en) 

a. p. 850 
lambelegus epo. 13 tn. 
lambicus c. fi 8 in. I. tri- 

meter tragicus epo. 1 prol. 

Temarius iambicus quadra- 

tus epo. 11 tw. 
lambus epo. 6, 14. a. p. 252 
lanuarius c. II 17, 20. epi. 

n 1, 202 
lanus 8. n 6, 20. epi. I 20, 1. 

ad lanum et duo lani epi. I 

1, 54. lani templum c. IDI 

15, 9 

lapeti filius c. I 3, 27 

lapetus c. n 13, 37 

lapyx, lapix, Yapixc.13, 4. 

m 27, 18. 19 
larbita epi. I 19, 15 
lason c. ini 4, 61. epo. 3, 13. 

16, 57. 58 

Ibi = eo c. m 1, U 
Icari filia cpo. 11, 40 
Icarium mare c. 1 1, l^ 



Icarus c. I 1, 16. I117,2t 

nn2, 1. 2 

IcciuB c. I 29, 1. epi. 1 12, 1 

procurator Agrippae. 7, 22 
Ictus inusitatwn cIIlS, 8^ 
Idemsis «.H 4, 86. Hudem 

c. 112, 86. 19,4; «.11,107. 

n 2, 112. ept. 1 16, 36. a.f: 

182 
'Idialtatov 8. n 6, 11 
Idioma msticae simplicHiiii 

epo. 2, 47 gl. 
Idus uilta p. 1. c. nn 11, It 

epo. 2, 69 
Ignobilitas 8. 16, 89. 107 
"I^tSQOv a. p. 458 
II ex caesa ferro meliu8 pol- 

lulat c. nn 4, 69 
Ilia c. I 2, 20 (diaerwe dellift 

poetarum pofiitiones). 1113,81 

9, 7. c. 8. 37. 8. I 2, 126 
Iliacus c. 8. 37 
IlicinuB interpr. pro ilignus 

8. n 4, 40 gl. 
Ilion (nom.) c.m8, 87. Ilios 

c. nn 9, 18. iiium c. m 

8, 19. 42. 62. nn 9, 18. Dio 

c. 1 10, 14. nn 6, 16 

Iliona et Ilione 8. n 3, 60 

Ilithyia c. 8. 14 

Ilium] ili&dxicereinterpr.epi. 

I 1, 9 
111 e, illi, illam (^eocies) 8.1 

7, 26. 27. me . . . ille = 

hic... ille c.n6,15. a.pM 
Illecebra blandimenta s.H 

7, 87 
Illecebrosus «. I 2, 124 
Illirici (gen8) c. im 4, 11 gl 
Illirici pars c. I 16, 9 
Illo adu. epi. I 17, 36 et l 

l,S5gl. 
llWc iwterpr. pro huc c. n 



INDEX GENERALIS 



457 



Imaginaria uenditio t t. 
s. n 5, 109 

Imbni philosophiae a. p. 312. 
cf. Cic. et Tac. : imbuere ali- 
qnem ad aliquid 

Imitatrix epi.l 19, 15 gl. a.p. 
203 gl. 

Immundities s. 1 6, 124 pZ. 

Impedimentum s. 11 3, 100 

Impellere (G^em. stofsen)«. 11 
6, 29 

Imp eratiu us] Begnanto inu- 
sitatum c.mB, 39. Esto 
inusit. c. ni 22, 6. Sunto 
inusit. c. ni 3, 39 

Imperatores antea sago ru- 
bro utebantur, non purpureo 
epo. 9, 28 

Imperfectum coniunct. 
(condicion.): epi.U 1, 175: 
Vt deceret = ut decet, alibi 

Imperor epi. 1 5, 21 

Impetuose c. I 29, 11 

ImpetuoBus 0.11130, lO^Z. 

Imus statuarius a. p. 32 

In c. acc. : in modum s.l 6, 117. 
in momentum =:= momento 
c. I 9, 9. in tutelam esse 
c. I 28, 29. in ustim habere 
^. II 2, 116. honeste in usum 
esse c. n 2, 1. in laudem 
Augusti dictum c. JHL 4, 34 
cons. c. s. 55. Asinum in 
cursum exercere c. I 1, 88. 
cf Honor 

In c. abl. loc: bibere in calice 
s.U 6, 69. in Philippis s.U 
6, 15. In his locis epi. 1 
15, 24. contemptus in aquis 
suis epi. I 15, 5. in stupro 
aliquem damnare s. I 6, 30. 
temp.: [In nocte epo. 17, 74.] 
In Fanathenaeis epo. 6, 14. 
In Ealendis s. I 9, 69. In 
Buprezno moztis die c. 11 
17, 11. In iniido noctia s. H 



7, 33. In clamando 6po.4, 11. 

In tota narratione s. U5, 66 
In omiss. s. U 1, 34: Oppidum 

confinio Lucaniae et Apu- 

liae positum. ^.14, 133: 

Lectulo iacere. cf etiam u. 

Ahlat 
In in uerhis compositis interpr. 

^ ualde 5. 1 4, 137 et alihi 
InacceBsibilis ept.Ill, Q gl. 
Inachia epo. 11, 6 
Inachus c. U 3, 21. UI 19, 1 
Inaequalitas operis a. p. 1 
Inanimalis c. s. 31 
Inaquosus c. I 22, 6 gl. 
'InberbuB et inberbis' a.p. 

161 
Incalescere epo. 10, 21 
Incantatio epo. 5, 76 
Incantatriz c. I 27, 21. epo. 

b.S^gl. 
IncasBum interpr. pro frustra 

c. U 14, 13 gl. 
Incerte uolare c. UI 27, 16 
Incessere fenestras lapidibus 

c. I 25, 1 
Incestare uxorem fratris c. I 

16, 17 
Incestus defin. a. p. 472 
Inchoare epi. U 1, 114 
Incldere c. acci^. s. U 5, 26. 

incidere in . . . c. I 27, 18 
Includere = sepelire c. UU 

13, 16. epo. 6, 1 
Incommoditates s. 1 2, 37 
Incongrue epo. 14, 13 
Inconpetenter c. UU 1, 1 
Inconsiderate s. 1 3, 126 
Inconsuetus c. I 5, 8. lU 

25, 3. ad aliquid c. UU 

4, 8. 16 
Incorrectus epi. U 1, 167 
IncrementatuB cpo. 2, 9 ^2. 



458 



INDEX GENERALIS 



Increpator a. p. 174 
Incrnstare defin. s. 1 S, 66 
Inculpabilis c. I 28, 80 gl. 

m 6, 1 gl 
Incnrrere latrones «.116, 68 
Incns] Incndini a. p. 441 
Indefesse c. H 14, 18. 19 
Indesinenter c. II 9, 9 
India c. I 22, 8 
Indicat. in interroga;Hone »n- 

directa: cpo. 5, 67. «.113,83. 

6, 76. epi.l 1, 70. 18, 64. 90. 

a. p. 88. 220 
^lndicatinns' 8. 1 8, 90 
Indicia rerum nerba Bnnt 

a. p. 49 
IndicuB c.n 19, 17. ept.16, 6 
Indifferenter expos. metr» 

p. 7. *. n 6, 86 
Indigena, iiar. indigeB c. m 

3, 34 
Indigentia 8. I 8, 102^2. 
Indigestione laborare epi.I 

1, 108 
Indigestus 8. 1 6, 49. epi. 

I 6, 61 gl 
Indigna auctoritatis epi. U. 

1, 50 
Indiscrete epo. 8, 10 
IndisRolubilis c. I 13, 18 pZ. 
Indomabilis c. im 1, 7 
Indulgentius uiuere cp». T^ 

17, 11 
Indus c. n 2, 17 (Bragmani 

I.orum pbilosophi). 19, 17. 

epo. 12, 1 
Industris epi. I 6, 20 
Inebriare a. p. 434 
Ineloquens s. I 6, 67 gl. epi. 

I 6, 22 gl. 
^lnermus et inermis' a. p. 

161 
Ineuincibilis epi.IL2^n9gl. 
InexpertuB amoiem c.l&,% 
Inexpiabiles inimic-i 8. 1- 

7, 9 



lnexplebilii c. lU 24, U^. 
Infabre interpr. s, H 3^ 22 
Infabricatus c. n 2, 2 
Infamii interpr, e. HI 27, 45. 
ore i. s. I 5, 54. Adulteiii 
reus condempnatna iti. «,I 
2j 133. Intaoiia c&miina £pi 
n 1, 154 
Infatigabilii epLl%'^^^^ 
Inferialia planctua i?|M>JO,lT 
InferDaliB c. III 8, ti. 11, li 
rf c. n 14, SgL Inferaalil 
clftustra c, LI 20, Bgl. cm- 
minai epo. 17, 56 
Inferuum] HyppolJtum ab 
infemo reuerBum c. IQI 7, 35 
Infercus color e. HI 4, 74 
Inferre — fenre, de niDfil 

C. ni 1 , 29 ; 9€d fQH. cm 

Forph. perfexre aut fene 
scrihendum est 
lnfertilitas c. U 15, 7 
lnfertor, intcrpr pro ap» 

*. II 8, 72 
Infinititius post petere o.f. 
19. post enadcre e.l 24» ii 
ni 29, 43. 44. post hoiim 
C.III20, 8. post nititor c.ni 
27, 1. s. I 3, 137. post per- 
seuerflt c. IH 29, 43. 44. post 
recugare «, p. H6. 3G. pasi 
compeUor c. IIII 1 in. posi 
laus est a.p.2b. ^)Ost dignufl 

c. n 4, 3 
Infirmare — diffingere ». H 
1, 79, =r. morbo afhcexe tpL 

Infirmitat = morbui s. l 
6, 127 gl s. U 2, 88^/. aH 
3, 148 gl. epi. I 15, 5 

I n f i r m u m ] pro aetatis iafinflti 
— infirmvtate c III 6, 41 

Infirmui s. Jl 3, l^tgl 

lTi.?\t «. U 3, 248 c^ j 

\ui\^\.\^ a.Tj.^^^^^ 



INDEX GENERALIS 



459 



tus] I, uersns a. p. 28 
xus roiae c. in 10, 10 
mationes == cultus c. 

uide Intra 
Qgere lingTiam. «. I3, 48 
ctiioflus c. n 16, 9 et 
l^SO^rZ. «po. 2, IS^fZ. 
ata ueritas c. I 24, 7 
liose s. I 3, 98 
lium] Poetarum inge- 
fortis Hercules nomina- 
c. nn 8, 30. Ingenio 
epi. n 2, 172 
luus — liber, differ. 
. 383 

ere se {Germ. sich auf- 
igen) 8. n 6, 88 gl, 
uies defi/n. «. I 2, 8 
titudo c. I 5, 6 
nis nimietas epo. 12, 18 
ns interpr. s. 1 1, 71 
s. I 2, 98 gl 
bio manus s. I 9, 76 
care defin. c.inilS, 20 
us defin. c. 1 2, 47 
ctum (stibst.) c.in6,49. 
ficium c. m 16, 6 
datus c. nn 9, 31 
5brae a. p. 222. 223 
is defin s. U. 8, 62 
utiones elementorum 
temporum c. mi 6, 40 
are s. U 3, 161 
•ari c. im 6, 1 
Bscere epi. I 17, 11 
p. 123 

se] Instanter et i. ro- 
c. I 2, 26. 26 
lose ueniens c. 1 16, 12 
y e r e interpr. uods offen- 
s. n 1, 77 

jabiliter epo. 17, 53 
.ahiliB c.nLS, SO gl. 
1, 4:6 gl ept.n 1,S2 gl. 



Inportunus interpr. c. m , 

16, 37. Inportuniores s. I 

3,29 
Inpossibilis epo. 16, 26 
Inpostor 8. n 6, 56. 66 
Inposturae adulantium a.p. 

437 
Inprecari G^erm. fluchen s.II 

7, 36 
Inprecatio epo. 17, 8. s. 11 

6, 80 
Inprobus interpr. cpt.IlO, 40 
Inputare magno Germ. hoch 

anrechnen epi. 1 17, 53 
Inquietari c. m 29, 34 
Inquietudo c. m 29, 49 
Inquimus] Media syllaba 

longa esse deberet s. I 3, 66 
Inrationabilis c. m 4, 42. 

43. 27, 6 et s. I 3, 100 ^r^. 
Inrationabiliter c. I 24, 11 
Inreprehensibilis epi. 1 1, 

101 gl. 
Inridere s. I 3, 126 
Inrisio c. im 13, 9 
Inrumpere aliquid c. m 

24,36 
Insaturatus epi. I 16, 29 gl. 
Insensibilis epi. 11 2, 83. 

c. mi8, Ugl. 
Insertio epo. 16, 46 
Inseruare 5. I 6, 18 
Insidiator defin. s. U 5, 26 
Insigne (subst.) c. I 8, 10. m 

3,16. 6,10. 11,33.34. 16,23. 
im4, 1 
Insinuare interpr. pro com- 

mendare a. p. 226 
Insitiuus interpr. epo. 2, 19 
Insolens interpr. c.m 29, 50 
Insolentia interpr. epo.lly 75 
Inspirare alicui modulatio- 
nem c. 1K\.V\ 



460 



INDEX GBNERALIS 



Instanratio uiiae epi. 1 18, 

18 gl I. gratiae c. in 9, 1 
Instita defin. 8. 1 8, 28. 29 et 

8. 1 2, 29 gl 
Institor epo. 17, 20 
Instituere arborem c. 11 16, 9 
Institntor arboris c. 11 13, 1 
Insnltator epi, I 2, 32 gl. 
Insnper etiam epi. U 1, 182 
Insnsnrrare ept. I 6, 17^2. 
In t e 11 e c tn 8] £x inteUectibns 

interpr. pro ez ocnlis: c. III 

2i, 32 gl 
Intendere bonis stndiis epi. 

n 1, 103 
IntercntanenB morbns epi. 

18, 10 gl 
Interdictnm praetoris 8. 11 

3, 217 
Interiectio c. I 13, 3. 8. 1 

2, 129. n 2, 103 
Interim log. 8. U 3, 65 
Interimere c. m 12, 8 
Interius c. m 19, 28 
Internetio c. I 12, 36. mi 

6, 17 (F). Intemitio c. im 

6, 17 (A) 
Interpellare aliquam Btupri 

c. m 7, 17 
Interpositio s. H 3, 116 
Interrogatiue epi. I 11, 3 
Interrogator non dicitnr 

8. 1 1, 10 
Intestabilis t. t. s. 11 3, 181 
Intra (sed fort. legendum est 

infra) admirationem omnia 

habere epi. I 6, 1 
Intracnrrere c. im 7, A^gl. 
Introrsum s. 11 4, 30 
Innadere connitia s. 1 prol. 
Inuasus == occupatus c. m 

6, l^gl 
Inuertere interpr. 8. n 8, 39 
Inuidere tntcrpr. c.Ii^,*'!^ 
Jnuideri epi. 1 5, ^l. a. p.bT> 
Jnuindicatus tpo. 6, l^ gl. 



InniBisBimuB 8. 1 7, 6— 8 
Innla 8. 11 2, 44. defin. &I 

8, 61 
Innlens iwterpr. e.lf&^^d 

e. I 23, 1 gl 
InnnctuB (ociilns) defm. t.i 

3, 25 
Innndatio c.l8,8. IIIIli,SS 
Inans = FannnB c. 1 17, 1 
lo c. n 18, 15. a.p. 124 
locnlaris fabnla m'.n 1, IW 
locnlaritaB epi. 11 2, 60 
locularitez e. UH 12, U. 

a,p.21S 
locnlator interpr. pro Bffaok 

«. n 7, 15 gl 
locns] locoB 8. 1 10, 11. a.f» 

216. loca «. 14, 88. 10,6 
I^o^lae amor epo. 8, 17 
lonia epo. 2, 64 
lonicns c. im 15, 30. Lni- 

nor c. m 12 in. 
lonins c. I 7, 2 
Ipse » idem c.l21, 1. 1119,3. 

m 22, 3. 28, 12. im 12, 8. 

c. 8. 14. cpt.I 12, 1. a.p.b^. 

93. 268 
Irati dii neqnennt conspia 

c. I 2, 31 
Ire] Init c. I 10, 14 
Ironia, hizonia, yroni» 

c.ms, 25. ».I4, 74. 117,68. 

103. Ci».l6,17. 32.36. 16,41. 

cf. 8. n 7, 110 
Ironice epi. 11 2, 70 
Ironicos, BtQGivi%&g^ yro- 

nicos, hironicos c. m 

27, 71. cpo.l7, 49. «.15,64. 

epi. I 16, 59. n 2, 76. 91. cf. 

8. n 7, 110 
Irrisorie 8. 1 3, 183^2. 
Irrnere aliqnid s. I 7, 26. 27 
Is] Eis c. n 2, 5. epi. 1 1, 70. 

^., ^^ oXihi, Eo = ideo c. 11 



INDEX GENERALIS 



461 



B c.in 29,i.>p».Il,101 flZ. 

>. 124 

14, 1. 16, 34. s.lprol 

1. 6, 12. epi. 1 7, 6. 
133. a. p. 178 dlibi 
m in malam partem 

I c. nn 3, 8 

)di8 epi. I 1, 108 
odi a.p, 345. 422 
m c.nn. 18, 19 
.17,10. ni,34. 17,20. 

epo. 16, 28. 29. c. 8. 

8. 1 10, 30. UJ, 17. 

2. 6,62. 14,28. 16,11. 

»8 c*c. nn 4, ^Sgl. 
. 1 7, 10. n 7, 4. m 

5. I 7, 2. 10, 30. epi. 
\0 

interpr. c. 11 19, 12 
.llicus c. I 4in. 
Q(. j>. 353 

i c. nn 12, 6. 6 

: Maxurorum c. 1 22, 15 
J. da*. cpt. I 15, 3. I. 
8 

Iiideic.14,142. 9,69 
m rex epi. 11 2, 184 
terpr. epi. I 15, 16 et 
2 gl. Ingem uigiliam 
.7 

expo8. metr. p. 12. 
1, 23. interpr. pro 
?. I 9, 15 gl 
e interpr. 5.110,36. 37 

inceiti generis est 
19 

a c. n 1 , 28. epo. 
[s. I 6, 39] 
ns c. nn 15, 22 
s c. s. 19, 20. 
d Inlus Antonins 
I, 1. 38 

lorns epi. I 3, 1 
epoa Fenerifl) c. mi 
^2 



Inncti<m> flnens s. 116, 2gl. 

Innctnrae mannnm epi. I 
1, 31. I. marmomm a.p. 294 

lunius Dama8ippn8«.n8,l 

lunius Pnlcher c. s. 8 

Inno c. I 7, 9. 11 1, 25. m 
8, 69. 4, 1. lunonis filins 
c. m 8, 81. Lis nepos ibid. 

luppiter (louis) c.l2, 1—4. 
29. 12,1. 19. 49. 22,20. 28, 9. 
84,5. nil,17. 14,20. 17,19. 
22. m4,45. 58. 5,1. 16,1.8. 
27, 25. 26. epo. 5, 8. 9, 8. 
16,64. C.8.1S. «.11,20. 
5, 108. n 1, 1. 5, 41. epi. I 
18, 111. louis a inuamine 
hominum dictus epo. 5, 8. 
lonis est anctor uictoriae 
epo. 9, 3. luppiter Anxur 
«. I 5, 26. lonis Anxuris 
uzor s. I 5, 24. luppiter 
Oljmpicus c. I 1, 8. louis 
epulum c. I 32, 18. luppiter 
= aer c. 1 1, 25. lonis stella 
c. n 17, 22 

lonis filins c. m 8, 31. im 
8, 20. I. et Antiopae filii 
epi. 1 18, 42 

louis filiae c. I 24, 8 

luriB consnltus 8. I 8, 130. . 
a. p. 888 alibi 

Inris peritus (Labeo) s. I 
3, 82. a. p. 368 (Cascellius) 

lus] I. dominii s. U 8, 217. 
luris uerba 8. 11 1, 9. 79. luris 
erat apud neteres 8.U. 3, 286 

Inscellnm s. II8, 42 ^Z. 

Inssio c. m 6, 40 ^^ 

Institia myth. epo. 17, 40 

lustitiae soror c. I 24, 6 

Inuamen epo. 5, 8 

Innare = placere a. p. 59 

lunenalis uide ind. auct. 



462 



IKDEX 6ENERALIS 



Inaenis] Pnellai. c.126,17.18 
lauenta, iutientaB, iunen- 

tu8 differ. c. I 80, 7. 8 
luzta trop. » Becundum €. H 

17, 19. m 2, 17. 8. n 1, as. 

a. p. 403 et c. 1 36, 12 gl l. 

solitum c. I 25, 3. 4 
Ixion c. im 2, 13. a. p. 124 
"Ivyi epo. 17, 7 

Kanivtparov a. p. 355 
Ealapodias uar. 8, n 3, 106 
Ealendae ejx). 2,69. «.19,69 

— lan. c. n 17, 20 

— Febr. c.II 17, 20. XVII Kal. 
Febr. 8. I 1, 36 

— Mart. c. m 8, 1 

— Aprilis c. im 11, 16 

— IX Kal. Oct. epi. I 5, 9 

K a 1 e p d a 8 interpr. pro scal- 

pra 8. n 3, 106 pZ. 
Kav7ifp6Qog 8. U 8, 13. cf. 

Caneforae 
Kccxa 6ivxi<pQa6Lv 8.11^.^1^1 

— x«qpaXfls 8. n 8, 39 

— vLOivov «.11,7. 6,14. 8,44. 
epi. I 4, 9. 19, 43 

— ^saglav epi. I 2, 1 

— xh ai)x6 s. I 6, 62. 9, 63. 
a. p. 247. 405 sq. cf. Cata 

Ka^fjTtov] IIsqI TtadTi^^vxoDV 

a. p. 312 
KsXs^^oiiat epi. I 5, 21 
k. k. s. I 9, 37 
KoXoBlav 8. I 5, 36 
Kf (Koo) 8. I 2, 101 
KoQtv^og] Oi> navxhq icv^Qbg 

sig K6qiv^6v iaxi nloijg epi. 

I 17, 36 
KQSiiaax6g] 'Anb xov kqs- 

Iia6x6g epi. I 4, 11 
Kv%li%oi a. p. 132 
KvxXog a.p. 132 
KvXtna (xvXixov cod<2.) a.p. 5% 
Kjr ia a. p. 234. Eydo^ s.^ 
3, 21 gl. 



Labeo iuris ^peziios «.13, H^ 
Laberius mimographw «.I 

10, 6. 6 
Labicana uia epi. 1 17, 8 
Laborare uigiliis «.113,161 
Laeedemonia c. 11119,16 
Lacedemonius c. I 7, 10. H 

6, 12. m 5, 66. 19, 2 
Lacertarum col<»r c. IS8,S 
L a c er tuB««Mwitoii«ii cl9,Slyi 

e^c.ms, 35^. 
Laconica c. I 34, 10 
Lactuca «. H 4, 69 
Laelius «. n 1, 72. Lidii 

praeceptor c I 29, 13. 14 
Laerchetice e. l%Ult.gL 
L^a^estrygones c. 11116,34 
L(a)euinus «. I 6, 19 
L<a>euiu8 c.m 1, 2. 3. ifi 

ni, 69 
LaeuuB uox imuitaJta «.IH 

26, 5pr 
Laganum defin. «. I 6, 116 
Lagoena, lagona c.mi4,t8. 

8. I 10, 24. n 8, 40. 41 
Lagois 8. n 2, 22 
Lais meretrix s. 11 3, 254. Co- 

rinthia epi. 1 17, 36 
Lalagen c. I 22, 21 
Lalisti cpt. I 16, 4 
Lama interpr. = lacxma maior 

epi. 1 13, 10 
L a m i a , monstrum c.mi 4, 64^2. 

a. p. 340 
Lamia nom.pr.c.1 26,9. 86,8. 

m 17, 1. epi. 1 14, 6 
Lamna interpr. c. 11 2, 2 
Lamninum (Lamnitinm) 

genus c. m 17, 1 
Lamus c. m 17, 1 
Laneficium, lanificium 

c. m 12, 4. 16, 14 
Languere = aegrotaie <. I 

9, 18. n 2, 83 



INDEX GENERAUS 



463 



Laiigtiidu8:= aegers.l4, 126 
Languor = aegritudo 8. 11 

2, 84 
Lanx] GenuB lancis «.118,86. 

cf. epi. I 5, 23jfZ. 
Laomedon c. m 3, 22. 24 
Laomedontis filius c.l28, 8 
Lapa uulgo = lapathus epo. 

2, 67 
Lapides per latera uiae ez- 

positi (pondera uocabantur) 

^. I 6, 51 
LapideuB pons 8. 11 3, 36 
Lapithae c. I 18, 8. n 12, 6 
Laquear defin. c.U 16,10.11 
Lar c. I 5, 65. 66. 11 6, 66. 

Laribus primitiae offeruntur 

8. n 5, 14 
Larentia, Acca 8. I 2, 126 
Larissa c. I 7, 11 
LariBseuB c. I 7, 11 
Lasanum defin. 8. 1 6, 109 
Latenter epi. I 10, 24 
A€i4^s (ii&aag epi, I 17, 10 
Latine c. I 26, 9. 8. I 7, 1. 11 

6, 55. epi. I 12, 20 
Latinitas c. im 14, 7. 8. U 

2, 1. In Latinitatem con- 
uertere a.p. 133 

Latinus c.m8,5. 80,13. mi 

3, 23. 9,2. «.110,22. 23. 
30. epi. I 19, 7. n 1, 57. 
156 8qc[. 158. Latinorum in- 
genia bona epi. n 1 , 166. 
Feriae Latinae epi. I 7, 76 

Latium interpr. c. I 12, 58 
Latona c.m4, 77. 22, 8. im 

6, 1. 2. «. n 1, 1 

LatratuB plur. epo. 6, 7 
Lauacrum 8. I 1, 75^2. 
Lauare 8C. se s.I 3, 137 (lauas 
te eaihib.ct)' Oraturi manus 
lauare solent 8. 11 3, 282 
Lauator » fur epi. I 16, 60 
L a n di om en&a (pro Clazome- 
Baa) epo. 6, 14 



Lauere c. m 12, 1. 2. epo, 

17, 51 
Lauerna epi. I 16, 60 
Laureatae litterae c. m 14, 2 
Laurentium solum 8. U 4^ 

42 pL 
Laureus c. 11 2, 25. im 2, 36 
Laurus interpr. c. 11 1, 15. 

15, 9 
Lautae Carinae epi. I 7, 48 
Lauticiae «. U 8, 1 
Lazerare a.p. 283 V; et alibi 

in eodem codiee 
LebedoB epi. 1 11, 30 
Lebedum oppidum epi.l 11, & 
Lectica interpr. 8. I 2, 9Sgl. 
Lectilucta ^ coitus labor 

epi. 1 14, 21 gl 
Lectitare 8. 1 6, 122 
Lectulus, in quo mortui ef- 

ferebantur c. m 30, 7 
Ledae filii c. I 12, 25. L.ae 

pueri 31 
Legis peritus epi. 11 2, 159 
Legumen 8. U. 6, 63 
Aitivd-ov 8. U 4, 14. gl 
Lemni rex Thoas c. I 17, 23 
L e n i r e] Lenibat cpo. 5, 84 gl. 
Leno «.U 3, 228. interpr.epi. 

U 1, 172 
Lentulus c. U 1 in. epo. 16, 8 
Lentus interpr. 8. I 9, 64 ^^ 
Leo c. Un 4, Ugl. epo. 16, 33. 

cpt. n 1, 195 
Leo, stella epi. I 10, 16. 17 
LeoparduB epi. U 1, 195 
LepiduB c. I 37, 1. U 1,3. 4. 

epi. I 20, 28. n 1, 1 
Lepus 8. U 4, 44 (semper 

praegnans) 
L e s b i a matdistria epo. 1 2,1 6 . 1 7 

Lesbius c.i 17^21. ima^a^ 

LeB\>o^ cA^,'^^.. '^'^>^ ^'^ 



464 



INDEX GENEBAUS 



LethargiouB 8. U 3, 28. 80 
et gl. SO. U2. epi. I 8, 1: 
Passio lethargica 

«Letheus epo. 14, 1. 2 

Leucothea a. p. 123 

Leuigare c. I 24, 19 

Leuiter euenit»facile e. epi. 

Lez agraria ept. I 1, 74 

— lulia c. 8. 19. 20 (de mari- 
tandis ordinibus) 

— tabellaria epi. U 2, 99. 
a.p. 843 

— theatralisepo.4, 15. Otho- 
nis epi.l 1, 68. 69. cf.u. Li- 
g n u m e^ ind,atict.8.u.li e g e s 

A8v%ov6tos c. I 7, 15 

Libatio c. mi 5, 83 

Liber c. I 16, 4. 18, 3. 19 wi. 

32,9. ni9, 29.30.11125,9.16. 

8. 14, 89. n 1, 1. a.p. 86 

(etym.) et c.Jl 19, Sgl L. 

JE^ater c. Il, 31. 18, 11. H 

11,17. 19,1.14.20. m25, 1. 

nn 2, 10. serm. I prolog. epi. 

I 16, 73. 19, 1 
Liberi filius c. I 17, 23 
Liberi Patris mater c.1 17, 22 
Liber adi. a. p. 382. Liber 

et ingenuus differ. a. p. 383. 

Libera indignatio interpr. 

epo. 4, 10 
Liber {§i§log) uide ind. auct. 

8. u. 
Liberta interpr. s. I 1, 99 gl. 
Libertini s. I 6, 21. Liber- 

tini sacerdotes s. 11 3, 281 
Liberum = liberorum a. j>. 72 
Libia = Liuia uid. Liuia 
Libido monstrosa mulierum 

coeundi cum feminis epo. 

5, 41 

Libitina c. m 30, 7. s. 11 

6, 19. epi. 17, 6 
Libra defin. a. p. S^% 
Libra, stella c.Hn,!^ 



LibrariuB 8. 1 10, 75. ^. 11 

1, 71. s= ludimi^K^ster epi I 

1,65. 20, 19 et «.110,75^ 
Libum] »placenta epi.1 10, 10 
Liburnns c. 137, 29. ^.1,1 

(fddso interpr.) 
Libya, Libia e. m 8, 46. 

epo. 1, 1 
Libycus, LibicuB epa. 1,1 
Licentia c. I 19 m. Idceiitii 

poetica a. p. 131 
Licentiosus c. m 8, 70 
Licet interpr. 8.16,14. Lic«l 

e. coni. epi. I 2, 12. 7, 48 
Licinius (Horati amicns) cll 

10, 1 
Licinius CaluuB uideCidiiiQi 
L i c i n u 8 tonsor, senator &ctBS 

a. p. 801 
Licitatio 8. I 6, 14 
Licium 8. I 8, 50 
Licymnia, Licimnia, Ly- 

cimnia c. 11 12, 13. 8. 1 2, 

64—66 
Ligamina maleficii s. 1 8, 50 yl. 
Lignatum ire ept. I 14, 41 
Ligno incidebantur legesa.j). 

399 
Ligurinus puer c.imi, 33.37 
Ligurrire defin. 8. n 4, 79 
Lima interpr. a. p. 291 
Limbus interpr. pro instita 

8. I 2, 29 gl. 
l^imjpida conchilia 8. II 4, 30 
Linea] Ad Lam probatissimos 

«. 15,32 pZ. Linea sacer- 

dotalis interpr. pro subucula 

epi. II, 9b gl. 
Linguae Graecae quinqae 

c. m 30, 13 
Linire parietes cera 9. 113, 8 
Liparensis c. m 12, 6 
Lipareus c. m 12, 6 



INDEX GENERALIS 



465 



Liqaamen s.l6, 115. 114,65. 

5, 44. 8, 46 
Liris c. I 31, 7. im 17, 8 
Lis] Litem denuntiare 8. I 

9, 76 
Litigator 8. I 6, 121 
Litotes epi. l 7, 17 et c. 11 

19, 15 gl 
Litus fal80 interpr. c. 1114, 32 
Litnns defin. c. I 1, 23 
Linia, Libia c.'!! 6, 3. m 

14, 5. im 4, 28. cpt. I 3, 1 
Linius (Andronicus) epi. U 

1, 62. cf. u. 70 
Linius (historiograplius) c. I 

37, 30. 8. 1 5, 27 «g. cf. tnd. 

aiict. 
Lixa defm. 8. I 2, 44 
Ij0catiuu8] Lauema uiae 

Salariae lucum habet epi. I 

16, 60. Pueri expositi uici- 

nae ripae simt 8. 1 2, 126 
Locrense oppidum c. I 27, 

10 gl 
Locri c. 127, 10. 11 
Loculus interpr. pro arca 

8.lS,9gl. 
L o c u s t a (marina) 8. U 4, 34p[Z. 
Logaoedicus expo8. metr. 

p. 8 
A6yog a. p. 49 
Lolligo aefin. 8. 1 4, 100 
Lollius c. im 9, 1 (Marcus). 

im9,37.38.39. epi.l2,l(con. 

snlaris, item c. mi 9 in.). 

ept.12,67 (adulescens orator). 

18, 1. 60. 20, 28 (consul) 
'Lollius Scaeua epi. I 17, 1 

(eques Bomanus) 
Longarenus 8. 1 2, 64 — 66 
L o n g e ^ cum superlatiuo ' 8. 1 

5, 3 
Longitas uitae c. im 13, 25 
Loquaciter interpr. epi. I 

16, 4 
LotuB cmor e. II 1, 6 



Lucania c. I 28, 26. 27. epo. 

1, 28. 8. n 1, 34 
Lucanicum = salsicium 8.IL 

4, 60p2. 
Lucanus appeU. 8. 11 1, 34. 35 
Lucanus poeta: uide ind. 

auct. 
Luceria c. m 15, 14 
Lucifer c.H 9, 10. Occiden- 

talis Lucifer c. m 19, 26 gl. 
Luciferac.m22,3. im6,38 
Luciflua c. m 26, ^ gl. 
Luciliana carmina cjpt.n2,60 
Lucilius uita p. 1. s. I 4, 57. 

60. 10, 1. n 1, 29. 30. 67. 72. 

76. cf. ind. auct. 
Lucilius Caluius 8. 11 1, 47 
Lucina c. m 22, 3. c. 8. 14 
Lucius Flaccus 8. I 6, 12 
L. lunius Pulcher c. s. 8 
Lucius Boscius Otho epo. 

4, 16 
Lucretilis c. I 17, 1 
Lucretius uide ind. auct. 
Lucrinus lacus c. 11 15, 2. 

epo.2, 49. L.portus a. |>.65. 

L. sinus 8. n 4, 32 
Lucrum] Lucra 8. 11 5, 44 
Luctamen leue c.ni2, 26^Z. 
Luctus] Luctibus c. 11 14, 23 

et c.l 36, 4 gl. 
L u c u b o] Tarquinii Prisci 

Lucumonis {optimi codd. lu- 

cubonis) seruus s. I 6, 9 
Luculentus 8. I 4, 11 
Lucullus epi. I 6, 40. 112,34 
Lucumo uvde Lucubo 
Lucus c.1 12, 59. L.Lauemae 

epi. I 16, 60. L. Libitinae 

epi. I 7, 6 
Ludus = poema 8. I 10, 37. 

Ludi saeculares c. I 21 , 1. 

im 6, 1. C.8. in. 1. 21. Ludus 

pueiOTviLm s. ^ '^.^^^. ^^ -^- 

411 



Pbmvvacbosib 80BOLIJL iK HoBA.rEryit. H. 



^<^ 



466 



INDEX GENEBuUjIS 



Luminar c. IH 26, 6. 7 
Luna c. m 28, 12. im 6, 88. 

€. 8. 14. 16. 21. 86. 36. 8. U 

8, 32. 33. Omnia creBCunt 

cum luna c. 101 6, d9£{. cf, 

de conchilii8 8. 11 4, 80. Fjdma 

luna 8. 1 9, 69 
Lunaris 8. I 9, 69 
LunaticuB a. p. 464 
Lupa [irop. defin. 8. 1 2, 126] 

propr. c. nn 4, 60 
Lupanar 8. I 2, 31. 32. 6, 68 

et gl. epi. 1 14, 21 gl. [etym, 

8. 12, 126] 
Lupus nam. pr. 8. U 1, 67 
LupuB Martis tutelae dicatus 

c. I 17, 9. Lupi 8i]]jD^ sin- 

gulares liomineB inuadere 

consueuerunt c. I 22, 1 
Luridus epo.8,9. 9,28. S2A. 

interpr. epo. 17, 22 Acp 
Luscinia c. 111112, 6. ^myth. 
Lustra defin. 8. I 6, 68 e* gl. 
Lutatius, Lut^at^ius c. 11 

12, 2. m 6, 84 
Luteus, faUtt etymol. epo. 

10, 16 
Luthienus Theo ept.I 18, 86 
LutulentuB interpr. s. 14, 11 
Luxuriae plur. 8. 11 2, 107 
Lycaeus c. I 17, 1 
Lycambes, Lycamben, Lic. 

epo. 6, 13. epi. I 19, 80. 

a. p. 79 
Lycas epi. 11 2, 128 
Lycen, Licen c. m 10, 1. 

im 13, 1. 26. Lycis c. m 

10, 16 
Lycia, Lic. c. m 4, 61. 64. 

epi. I 6, 33 
Ly c i s cu 8 , Lic, delicatuB puer 

epo. 11, 24 
Lycius c. I 8, 16 
Lycomediae uY£gvn^% c.l%.,v 
Ly coridem, LycoTidwi c.\ 

33, 1 



Lycuzgus c. n 19, 16 

LycuB c. I 82, 11. 12 

L y di a (meretrix) c. 18, 1. 26,1. 
m 9, 1. 6. 18 

Lydia (regio) c. 1 18, 11. HI 
16, 41. ^. 16, 20 

LydiuB c.mi 16, 80. <3N>.9,I 

Lydus 8. I 6, 1. 2 

LympliaticuB, limphati- 
cus a. p. 454 

LynceuB, Linceus e.l2,90. 
91. epi. I 1, 28 

LyricuB (liricus) c HII 
8, 12^1. «. ni,80. §j^l 
1, 10. 8,9. 12. 18. 86^ a.f>, 
88. Lyrica disciplina ll 
10, 91. L. professio c.11,1 

Lysandri (Lis.) amicngAtt- 
creon c. mi 9, 9 

LysippuB cpt. n 1, 287. 240 

Macedonia c. I 26, 9. 117,9. 

m4, 28 
Macedonicus] M.ifilin8«.n 

1, 67 
Macellum neutr. «.118,229^ 
Macer interpr. 8. I 6, 71 
Macte interpr. 8. I 2, 32^1. 
Madentior c. m 21, 9 
Maecenas, M^a^ecenas 

uita p.l. 3. cll, 2. 20,6.6. 

n 12, 1. 18. 17, 1. 11. 19. 25. 

32. m8,l. 18. 16,38. 29,7. 

26. im 12, 16» epo. 1, 1. 7. 

ZUt. 8,21. 9,m.8. 14,13.14. 

8. I 2, 26. 64—66. 6, 27. 28. 

6, 1. 9, 66. n 6, 23. 81. S3. 
39. 48. 49. 62. 8,22. epi.\ 

7, 1. 94. 95. 20, 28. M.tifl 
horti «.18, 7. libertus 8. 1 
1, 106. natalis c. mi 11, 1- 
tumulus uita p. 1 

'^V^Ji^^^i.VQc^ «srdsiss^ a. ^. 387 
'^^^xl\'^ ^OcQjtn^^ ^X^^^TCw 



INDEX GENEBALIS 



467 



nius, Menius 8» I 3, 21. 

epi.l 16, 26 (M.hicPan- 
abus dictus est). epi. I 

36 gl 

eonia c. I 6, 2. im 9, 6 
eotides paludes c. m 

28 

)>erores cogitationum c. 
14, 13. 14 

>estitudo c. m 16, 3 
uius epo. 10, 2. 3 
arum, uasculum uina- 
m c. I 9, 8 

ica 8c.arsc.ni3, 8. M.ae 
es s. n 1, 53. 54 
is = rectius c. II 4, 8. 
potius c. I 2, 20 
ister (ludi) epi. I 20, 19. 
L, 70 (Orbilius). M.furbis] 
ruius 8. 1 9, 76. M.bestia- 
n epi. n 1, 182. M. epi. 1 

10 

nates c. 8. b^gl. 
nessa c. m 7, 18 
nitudines aedificiorum 
I 15, 2 gl. 

nus (Alexander) epi. 
1, 233 

nus (Gneius Pompeius) 
►. 4, 1 

nusl Magni sensus a. p. 
). Magna sonabit 8, 1 6, 48. 
u. Epitheton 
le filius c. I 2, 42 
5hinus 8. 1 2, 25. 64—66 
idica carmina in multos 
nposuit Bibaculus epo. 6, 1 
ifica := saga ept.TL 2, 208 
j f i c i um = opus magicum 
1. 17, 47. 58 

iloquium c. im 8, 16 
uolentia 8. 11 1, 70 
iusTorquatuB cpo.13,6. 
.15, 1 
iu8 Vernas. I 8, 11 



Malum sorbiculatum 8. H 

3, 272 ^Z. 

Malus interpr. c. I 14, 6 
Mamurra 8. 1 5, 37 
Mamurrana ciuitas = For- 

miae 8. 1 5, 37 
Manceps funerum epi. I 7, 6 
Mancipatio epi. U 2, 162 
Mancipiumept.116,69. Man- 

cipio accipere epi. n 2, 159 
Mandela epi. 1 18, 105 
Mandere epo. 3, 9 e^ alibi 
Manducare = edere, 8(iepiu8, 

ut 8. 1 2, 118 et8.l6,S 8q.gl. 

epi. I 15, SQgl 
Manere = habitare 8. n 7, 11 
Manes epo. 17, 48. defin. c. I 

4, 16. Insomnes faciunt et 
malis gaudent epo. 5, 94 

Mannus etym. c. m 27, 7 
Mansio c. U 3, 23. epo. 2, 45 
Mantele epi. I 5, 22 
Mantica interpr. 8. 1 6, 106 
Manubiae c. I 2, 1—4 
Manutergium epi. I 5, 22 
Mappa «. n 1, 72. interpr. 

epi. 1 5, 22. M. uillosa 8. U 

8, 11 
Marcellus consul c. 11 1 in. 
Marcellus Octauiae filius 

c. I 12, 46 
MarciduB ^o. 12, 7 
Marcus Brutus uita p. 1 
Marcus] Marci Antoni filius 

c. im 2, 1 
Mare] Maria = mare c.l2, 13. 

a. p. 128 
Mareoticumuinumc.l87, 14 
Mareotis . . . palus c. 1 37, 14 
Margarita 8. I 2, 80 
Marinus cpo.l8, 16. «.13,14. 

2,83. 112,31.8,15. M.aVenus 

interpr. c. m 26, 5. M.a ams 

epo. 10, 22 



468 



INDEX GEKERALIS 



Maritns = maritalis c. s. 20 
Marius (consul) epo. 9, 23. 

epi. I 5, 4 
^Mariufi qmdam' «. U 8, 277 
Marinora = opem marmorea 

c. n 18, 3. 8. 1 6, 32. o.jp. 

294. M. Synnatica c. m 

1,41 
Marmorarins a. p. 294 
Maro {nuaquam in A) c. IHI 

6,16. 9,30. 14,1. epo. 2, 26. 

10, 24. 16, 41. 62. 17, 56. 

C. 8. 1. 66. ». I 4, 29. 8, 22. 

n 4, 42. 6, 19. epi. 1 2, 69. 

6,7. 9, 12. 11,8. 18,61. H 

1,136. 2,28. 199. 210. a.j>.66 
Maronianum epi. 1 10, 18 
Mars c. 1 2, 20. 37. 38. 17, 9. 

28, 17. m 3, 16. 31. 8. 1 

2, 126 
Marsicns c. m 14, 18. epo. 

17, 29 
Marsns c. m 6, 9. 6, 38 
Maraya, Marsia 8. 1 6, 120. 

121. Locua qni appellatnr 

ud Marsjam s. I 6, 121 
Martii^e Kalendae c.ms, 1 
Martialls cf. ind. auct. 
Martis BaceidQtei^ epi. H 

2, 104 
Martius Gampus c. m 1, 11. 

7, 25. epi. I 11, 4 
Massa a. p. 380 
Massicus c. I 1, 19. n 7, 21 
Massilia epo. 16, 15. 17. in 

Burgundia epo. 16, 17 gl. 
Mater denm c. mi 1, 22. 

a. p. 232. M. deomm 8. I 

2, 121 
Materiale lignum epi. 11 

2, 73 
Materies et materia differ. 

a. p. 131. Materiei «.13, 91 
Matertera epi. ILl,!^ 
Mathematicus 8.1^,11^ 



M a t li e 8 i B (genei.) c. 

luxta, matbesin c. U 

Mfttiiiua mons ApnU 

28, 3. M. mons Qi 

epo. 16, 28. MaUni 

c-IIl4,15. Matinm 

Calabriae c. im 2, 2' 

Matronae aaltaat in 

£cii» Matris deum a 

Matronalia c. HI 8, ] 

Matronimicon ^, I 

31, 18 (J.) 
Matronomicon c. 11 
Matuttnui Fater s.l 
Maulistria epo. 12, 

cf. Add. 
Maurufl c, I 2, 39, 22, 

12, 1, epi.l 19, 15. 16 
rorum rejc c. I 22, Ifi 

Mazonomu» inlerpr, 

B, 86 
Meatus] Sonante mea 

16, 48. Meatu tard 

1 3, 3. M.uju habere 
Medea c. n 13, 8. m 

epo. 3, 9. 13. 5, 24. 

16, 58 
Medea cinitas epo. 3 
Mediastinnsc^i/m.ept 
Medicinae inuentor 

c. 8. 63 
Medicinales libri 

127 gl. 
Medicns Augusti Mu 

tonins epi. I 15, 3 
Medietas = media ps 

149. = dimidia par 

17,8 5fZ. 
Mediocra plur. c. I 3^ 
Meditatio epi. 1 20, 1 
Mediterranens 8. 1 : 

epi. I 1, 86 
Medius interpr. c. m ! 
Medus Medeaefilius cj 



INDEX GENERALIS 



469 



Mel amarum (Sardum) a. p. 

375 
MelancholicuB a. p, 304 
Melea^er ept. 1 18, 46 
Meleander pedagoffOB Ale- 

xandri Magni epi. f 2, 69 gl. 
Meles accnsator s. n 4, 3 
Melicertes a. p. 128 
Melicratum s. II 4, 26 
Melimela vnUrpr. 8. n 8, 31 
MeIior=soptimu8 c.IIII 13, 13 
MeliBsuB, Gn., poeta dram. 

a. p. 288 
Melodia c. m 4, 2 
MeloB s= cantuB paBtoralis 

e. m 4, 2 
Membrana s. I 6, 115. a. p. 

389 
Membri nirilis pulBationeB. 

8. n 7, 49. M.um u.e dicitur 

mutto 8. 1 2, 69 
Memnon, acc. Memnona 8. I 

10, 86. 37 
MemoratuB = claruB 8. I 

7, 20 

MemorioBus interpr. prome- 

mor 8. n 4, 90 gl 
Mena (Menas) epo. 4, 15 
Mena (alter) 8iue Maena epi. 

1 7, 62. 94. 95 
Menander s. U 3, 11. epi, 

n 1, 57. a. p. 311 
Menelai uxor c. m 3, 25 
MenelauB c. I 10, 13. 28, 10. 

epi. I 2, 12. 7, 41 
Mensa bibliopolarum epi. I 

20,2. MeuBae ordinariae 

8. n 2, 121. 122. Mensae se- 
cundae c. mi 5, 32. 8. U 
2, 121. 122 

MensiB] Mensuum epi. I 1, 

SOgl 
MenBor «. n 6, 9 
MeuBura] M. pigmenti c. im 

12, 1 7gh Qaod dicont plebei 
meneuxam qpo. 9, 36^1. 



Mensurare c. n 15, 15 
Mensuratim epi. I 14, 40 
Mentum = barba a.p. 297pZ. 
Menturnae c. m 17, 8. c/. 

Mint. 
Mercatum » forum epo. 2, 7 

ct 9. I 5, 3 gi. epi. I 1, 54 gl. 

7,48pZ. 
Mercennarius 8. 1 6, 86. II 

6, 12. 13. effi. 1 18, 36 
Mercimonia itUerpr.pro mer- 

caturae 8. 11 3, 107 gl. 
MercuriuB etym. 8. U.S, 21 gl. 

c. I 1, 34. 2, 41. 42. 10, 14. 

17. 21, 12. 80, 7. 8. n 7, 13. 

17, 29. m 11, 1. 2. 5. 7. epo. 

13, 9. 8. I 7, 26. 27. 11 6, 15 
Meretricula a. p. 238 
Meretrix quae stat in Bistris 

s. n 7, 48. M.es antea in 

uico Turario s. 11 3, 228. M.iB 

cella 8. n 7, 51 
Meridianae horae «.16, 113 
Merito « causa, c. gen. epi. 

ni,i 

Mermerus epo. 3, 13 
Mersare et mergere c. im 

4, 65 5fZ. 
Merula 8. n 8, 91 
Messala s. I 6, 41. 42. a. p. 

371 (orator). M. Coruinus 

8. 1 10, 26 
Messio epi. U 1, 140^2. 
Meta 8. 1 6, 113 
Metalemsis epi. 1 20, 27 ^Z. 
Metalla epi. I 6, 5. Onix 

metallum est gemmae simile 

c. im 12, 17 
Metaphora c. n 10, 9. m 

2, 12. 7, 21. 16, 23. 20, 10. 

im 1, 7. 9, 44. epo. 12, 11. 

12. 8.1 4, 120. 7, 19. 21. 

115, 25. 7, 20. 50. 87. epi. 



470 



INDES GENEEALI9 



Metaphoricos 8. I 3^ 29. SO. 

ept. I 1, 14. 8, 19. 20, 1 
MeTec(poQt%&s 8.1 4, 34, epi. 

I 1, 3. 87. a. p. 417 
Metaurum: fluuius Gall taej 

alii dicunt Italiae c. Ild 

4,88^1. 
MetauruB c. im 4, 3S 
Metella, Gaecilia, Metelli filia 

8. n 8, 289 
Metellus 9.111,67. M,Oae- 

ciliuB, consularis 72 
MetelluB Celer c. n l in. 
Metellus Creticus epo, 9, 29 
MBt6vif)6j^a)atg 8. H 4, 3 
Metonomia c. I 6, 2. c^s.21 

(per metonomiam, tiar. -ian). 

8. n 8, 83 
MetonomicoB c. III 12, 4 

[ciw). 1, 14] 
Metron ariston 8. 1 1, 106 
Metrum epi. 1 4, 7. a, p. 73. 

76. = pes a. p. 262 
Metuere immtatum c. n 

19,8^?. 
Meuius, MarcuB epo. 10 tn. 

Maeuius, Meuius 10, 3 
Micare 8, U 3, 248 
Mida rex epi. I 12, 7 
Milia interpr. s. I 6, 111 
Milo Crotoniates epi.l 1, 30 
T. Annius Milo «.I 2, 64—66 
Milonius scurra 8. 11 1, 24 
Miltiades uid. ind. auct. 8.u. 

Catius 
Mimnermus uid. ind. auct. 
Mimographus 8. I 10, 6. 6 
Mimus 5. 1 10, 6. interpr. epi. 

I 18, 14 
Minerua c. I 7, 9. 12, 19. 

16, 11. epo. 10, 13. epi. 11 

2, 197. M. crassa 8. 11 2, 3. 

M.ae clipeum c. ffl 4, 67. 

urbs c. I 7, 5 
JkfinisterialiB patma ^c^VVvs 
c. UI 8, 2 



Miniitrantum c. Hn U, 

Mlnoratio cerebri c.in5, 

Minos c. I 28, 9 

MidturDae epi. I 5, 4. 
Ment. 

Minturnenaium urbi t 
31, 7 

Minutatim #. T 1, 4I^§1. 

Minutatus s. U 3, 19 ^f. 

M i r a c u 1 u m 1 Cnm m.o leg 
dum tpi. II 2, 212 

Mire (— optime) *. I S, 1 
129. 130, n 1, 1. 2. 2, 
8, 23. e^. I 1, 16, m %, 
6,16. 26. 7,S2. 3T, 10,8, 

15, % 18, 5. n 1, 1. 

2, 198. a. p. 65. 194 
Mirmillo «. H 6, 44 cf.Hj 
Mirtiloua c, I 1, 14 
M i fi c e r e] In nullo aeel 

non miBceri epo. 6, 29 
Miser »"nferpr. epo. 14, 13 
Misere interpr. s. I 9, 14 
Mia^o^c&ai epi. I 1, 77 
Mithridates, Mitridates 

14, 11. epi. n 2, 26 ( 

Ponticus) 
Mitulus interpr. 8. 11 4, 2 
Mnemosynes filiae (Mm 

c. I 24, 3 
Modesto adu. = modeste 

2, 49 
M d e s tu 8 , commentator ] 

rati, uita p. 3 
Modium = modiorum a.p 
Modulatio carminis {Ge 

musikalische AuffQhrn 

c. nn 6, 36. Metrorum i 

dulationes c. III 3, 72 
Modulator = cantor s.li 

10, 90. M.es musici 

10, 18 
Mola salsa interpr. «. 11 3, ' 
"^qV^s^W^ 8. 1 9^ 1 



INDEX GENERALIS 



471 



Momentum Leonis interpr. 

epi. I 10, X6 
Moneees c. m 6, 9 
Monimentum s. I 8, 7 y 
Monocolos uita p. 2. expos. 

mebr. p. 4 alibi 
Monometer iambicus expos. 

metr. p. 10 
Monoptotum nomen epo. 

5, 65 
Montuosum (Tibur) c. III 

4, 23 
Monumentum 8. 1 8, 7. 11. 

13. Mon. ineigne Titii Sep- 

timi epi. I 3, 9 
Moraliter] Bene et m. osten- 

dere aliquid c. m 6, 40 
Morata puella c. im 2, 21. 22 
MordacissimL sales (Bionei) 

epi. n 2, 60 
Mordacitas cpt.I12,l. 15,26 
Mordicus interpr. 8. I 8, 27 
Mori] Cito m. pro beneficio 

est «.II, 8. Moriundum 

c. n 3, 4 
MatQoloYStg 8. 11 7, 35 
Morosus et moratus differ. 

a. p. 319. 320 
Mors] Mortis tres gradus c. I 

3, 17. Mortes c. I 1, 24. 
Mortibus (= mortuis) pasci 

8. n 5, 65 

Mortalis = mortem inferens 
epi, n 2, 188. M.es = ho- 
mines 8. II 3, 299 
Mortuetum epi. I 15, 5 
Morum epi. I 16, 9: Poma 

moris similia 
Moschus epi. 15, 9 
Motoria comoedia a. p. 288 
Moyses rex ludeorum 8. I 

9, 70 
Muccosus 9. I 4, 8 
Mucius Scaeuola epi. U 2, 87. 

iuris conanltuB epi. II 2, 89 
Mnla s 16, 13 



Mulierarius interpr.pro scor- 

tator s. n 5, 76 gl. 
Muliones publici 8. I 6, 46 
Mulsum interpr. 8. II 4, 26 
Multicia s. I 2, 99 gl. 
Multotiens c. I 18, 17 
Multra defin. epo. 16, 49^2. 
Multrale defin. epo. 16, ^9 gl. 
Multum decorus, cf. ital. 

molto bono, c. im 13, 8 
Muluius 8. n 7, 36. 37 
Munatius Plancus c.l7, m. 

c*l 
Mundus] Scithae in mundi 

extimo constituti c. I 36, 9 
Mnnia interpr. 8. 11 2, 80 
Murena c. 11 2, 6. 8. I 5, 38 
Murex 8. II 4, 32 
Muria defin. 8. II 4, 66 
MiirmnraTe = lamentari c.n 

20, 22 gl 
MurreuB defin. c. m 14, 22 
Murtetum epL I 15, 6 
Mu a d l, 32. 35. 12, 5. 39. 

24, 3. 26, 6. 9. 12. 11 16, 38. 

19, 8. m 1, 1. 2. 4, 1. 6. 21. 

36. 41. 6, 25. c. 8. 61. 8. I 

10, 38. n 3, 108. epi. I 8, 1. 

a. p. 88 
Musa Antonius epi. I 16, 3 
Musca epo. 9, 16^2. 
Musculus epo. 8, 10 
Musicae tria genera epo. 

9, 6 
Musici «. I 3, 8 
Musicus deus c. m25, 1. M. 

fons c. im 3, 18. M.a antra 

c. m 26, 9. M.um secretum 

c. m 4, 40 
Musium 8. I 10, 38 
Mustelae stridorem imitatus 

est epi. I 7, 32 
Mutabilitas c. I 5^ 11. 12l 



472 



INDEX GBNERALIS 



Mntator interpr.jpro redemp- 
tor c. m 1, 86 gl et pro Al- 
cinous epi, I 2, 28 gl, 

Mntto defin, 8. 1 2, 69 

Mycenae, Micenae c, I 7, 9 

Mygdon c. 11 12, 22 

Myrmillo secutor epi. 1 18, 
36 ^Z. cf, Mirm. 

MyrtiluB c. I 1, 14. epo, 

17, 66 

Myrtus, mirtus c. I 1, 14. m 

4, 18. epi. I 16, 6 
Mysorum, Mysiorum («tc ui) 

rex epo. 17, 8 
Mysteria Bacchi c. 11 19, 9. 

Misteria matris deum c. I 

18, 18 

Mystes puer] Mystis (gen,) 

c. n 9, 1 
Mysticus, misticuB c. m 

2, 26. My.um nomen c. 11 

18, 21 
Mytilenensis c. n 13, 28 
Mytileneus c. I 32, 6 

N<a>euius «. I 1, 101. epi. 

11 1, 18. 61. 69. cf. c. m 

24,61 
Namque postpos. s. H 7, 76 
Narbonensis, Fabius 8. I 

1,14 
Nardus fem. c. U 11, 16 
Naribus uti interpr. epi. I 

19, 46 

Nasa ^nassa?) epi. I 1, 79 
Nasidienus eques Bomanus, 

Epicureus s. H 8, 1 
Nasus et nasum dicitur «.11 

2,89 
Natare, interpr. iwci8 nare 

8. I 4, 120. N. Tiberim 8.J1 

I, 7. 8 

N a t a 1 i s Y eneris 8c. dies c. mi 

II, 16 
Natator s. 1 4, m 
Natatus C.1I14, ao 



Natuialis scriptor a.pZ6i 
Nanigate TyrreEum mai€ 

epo. 16, 40 
Nauis] Namm s. I 3, 27 
Naulum s. I 5, 13 
Naumacliia epa. 1, 1 
Nflusea cpo. ^, 36 
Nauseare interpr. ep»Ml, 93 
Nauua interpr. epi. l 6, 20 
Neapolii epo. 5, 43 
Neapplitana ^o. 3.,S. s.l 

8, 24 
Nearchufl pner c JH ^O, U 
Nebulo defin. *. 12,12. etp\. 

epL I S, 28 
Nec ~ ne quidem c. I 12, 63. 

35, S6. s. I 3, 80. a^i. lim 

neque s. I 1, 68 
Necatus et nectus d/jjer. <?p* 

I 7, 87 ^;, 
NeceBBitafl c. I 35, 17 
Necromantia epo. S» 1 
Neera epo. 15, 1 
Negotiosus tnierpr.jJTO agili* 

epi. I 1, 16 
Nelei filiua c, i 15, 21 
N em r o B a loca c. III 23, 10 ji. 
Nenia defm. e. 11 1, 38 ^ 

Neobulen, Neobulem, Neo- 

bolen c, m 12, 1. epo.6,13. 

a. p. 79 
Neomeniae «. I 9, 69 
Neoterica comoedia defin. 

a. p. 282 
Nepa serpens epo. 1, 84^1. 
N e p o s fal80 etym. epo. Il, S4^2. 
Neptunalium dies c.in28,l 
Neptunius epo. 9, 7 
Neptunus c. I3, 3. 6, 16. 

28, 29. mi9,4. im3,8. 

epo. 9, 7. ept. 111,9. N.i 

uates gpt. I 1, 90. N.i filins 

c. I 28, 29. epo. 9, 7 
Neq^uiquam interpr. pro 

^XVSl^bJo»» V^^.\SiS»8M«SB\ C. III 



INDEX GENERALIS 



473 



eus c. in 20, 16 

ius s. n 3, 69. 76 (N. Pe- 

iliUB) 

0, Claudius c.im 4, 88. 
t. I 9, 1 

0, Drusus c. nn 1 tn. 

1. 78. epi. I 8, 1 

0, Tiberius Claudius 

i. I 8, 1. 6 

ones c. 1014, 28(priuigni 

igusti). 12, 16 

onis filii c. IIQ 4, 1 

ua proauus Neruae qui 

iperauit Bomae s. 1 6, 2 7. 28 

8U8 epo. 3, 17 

tor c. I 16, 21 (Pylius). 

9, 13 

e «. I 8, 8 

romantia, necromantia 

0. 6, 1 

U8 mterpr. epi. 1 10, 6 

er uentus interpr. c, I 

8 gl. N. homo s. I 4, 91 

redo epi. I 3, 18—20 

{A) c.nn 7, 26. cpo.6,69; 

m 8. n 6, 46. epi, 1 6, 6. 

, 63. 17, 43. II 1, 28 

18 c.I 87, 23. 24. 1119,17. 

I 14, 46 

lie c. niO 2. 11114,28 

lietas c. 1 13, 6. 14, 8. 

6, 17. epo. 2, 18. 12, 18 

be c. nn 6, 1 

or c. iftf. c. m 7, 12 
1 Niues cpo.13,2. Niuibus 
UI 26, 10. 8. n 6, 26 Add. 
mdus niuium c.l9,2. Post 
ues missas c. m 10, 7. Niues 
soluuntur c. 1 12, 29. cf. 
i. I 3, 3 

»iles . . . in remotioribus 
cis uiridiaria babent ejpt. 

7, 1 gl. Nobilis se, fenuna 
12, 66 

)iliter iactas caHx 8. 1 
91 



Nociuu8C.mi8,4^I. 27,23^Z. 

«. 17, 245f?. 
Nodositates 8. n 8, 69^2. 
Nodum facere alicui ad lae- 

dendum 8. I 8, 69 
Nolana ciuitas c. I 12, 46 
N m e n genitiuum irahit c. m 

19, 16flf?. 
Nomenclator, nomencilator, 

nomenculator c. m 19, 7. 

epi. I 6, 60 
Nomentana ciuitas s. I 

1, 102 
Nomentanus 8.11, 101. 102. 

118,28 
Nominata res est «.113, 239 
Nominatim a, p. 282. 286 
Nominatissimus epi. I 1, 

Nominatiuus casus a, p. 31 
Nomisma aurcum a. p. 867 
Non omnino » omnino non 

o. p. 192 
Nonis Decembribus c.miB, 10 
Nonnihil 8. H 2, 94 
Nonnumquam 8. I 1, 97 
Norica ipsa est Venetia epo. 

17,71^1. 
Norici (gens) c. mi 4, 17 gl. 
Noricum c. 1 16, 9 
Notabilis 8ensu malo 8.19,70 
Notamen interpr, uocis nota 

a. p, 69. 
Notare epi. 1 13, 16 
Notarius epi, I 18, 10. N. 

scriba epi, I 8, 2 gl. 
Nothi iambi a. p, 264 
Notitiae onmiumc. 11 2, 7 
Notus, uentus c.1 3, 14. 7, 16. 

28,21. ei?o. 9, 31. Noti jpZur. 

c. m 7, 6 
Nouare «. Hft.,^^ 



"*i^^$* 



474 



INDEX a£N£RALIS 



Noue dictum c. UJl 6, 18. epi. 

13, 8. dizit c. m29, 40. 

epo. 1,23.24. ep». 11 1,266. 

Noue omnino «. 1 1, 61 
Nouellum uinum epo. 2, 47. 

(apud TuBcos) c. m 28, 3. 

Nouelli ^etae epi. U 1, 28. 65 
Nouenarius e.l29in.etdlihi 
Nouendiale epo. 17, 48 
Nouiter c. I 36, 18^2. 
NouiuB 8. I 6, 41. 42 
Nouus] Noua locutio epi. 11 

1, 240. N. salutatio epi. 

I 8, 1 
Noxa] «.111,86: Extra noxam 

positus 
Noxiosior c. m 10, 17 
Nubilus c. I 3, 14. 7, 16 
Nuff ax canis epo. 6, 9 gl. 
Nuflus hominum s. I 1, 109. 

Nullo dat. 8. n 2, 3. NuUae 

dat «. I 8, 1 al. 
Numa PompiUus c. I 2, 16. 

12, 36. 8. I 2, 126 gl. a. p. 

291. 292. cf. c. I 12, 33. 34 
Numantia 8. 11 1, 66. 66 
Numantinus c.U 12, 1. «.11 

1, 66. 66 
Numen = deus, Numina = 

dii c. I 3, 38. 7, 6. 36, 36. 

36, 2. 37, 3. n 12, 7. m 6, 9. 

mi2,63. c. «. 1. 66. fi. n 

3, 181. a. p. 191 
Numerositas 8. I 10, Z6gl. 
Numerus potius quam me- 

trum c. m 12 in. 
Numida c. I 36, 2. 8. N. Plo- 

tius c. I 36 tit. Pomponius 

N. c. I 36, 1 
Numidae (gens) c. m 11,47: 

Eorum crudelitas 
Numidiae deserta f eris plena 

c. m 11, 47 
Numidica gallina epo. 2, 53 
^umidicuB epi. 110,^0 
fNumitor s. 1 ^, m"\ 



Nummarius saccnluB epi.l 

4,11 
Nummus tinas » imagmaria 

uenditio pro donatione s. E 

5,109 
Numonius Yala epi. 1 15, 1 
Numqnid epi. I 16, 25 d 

soepe 
Nundinis epi. I 7, 76 
Nuptiae cum fiudbuB uesperi 

fiebant apnd antiquot e. m 

11,33 
N^ptialia uel naptoalia mo- 

nera a. p. 124 
Nutare defm. «. I 9, 64 
Nutrimentorum affectio t 

m 33, 7 
Nux] Nucum copiam manilnu 

premere s. 11 3, 248 
Nympha c. I 4, 6. 7, 12 (Al- 

bunea). e. n 8 , 18. 19, S. 

m 18, 1. 26, 14. 27, 29. mi 

7, 6. 8. 12, 126 gh Nimpha 

= piscina s. 14, 37 

Obdormire] Obdormiit «. II 

3, 60 
Obeso corpore uita p. 1 
Obiectio a. p. 10 
Oblimare eti/m. s. I 2, 62 
Obliquare pennam a.p.Wgl 

obliquare petitionem q^A 

17,66 
Oblique trop. epo. 17, 21 

(Germ. indirekt) 
Obliquus] Obliqua petitio 

epi. I 17, 66 (?). Ex obliquo 

cp*. I 16, 1 
Obliteratio interpr. pro li- 

tura a. p. 293 gl. 
Obliuialis epo. 14, Sgl. 
Obliuiosus epi. I 8, 1 
Obscenus cfym. «. I 5, 64 

et 62 



INDEX GENERALIS 



475 



equia plur. c. 11 5, 2. s. 11 

85. 0. duo epi. I 18, 1 

eruantia et sacris fungi 

p. 224 

onari 8. I 6, 121 

tetrix etym. epo.n,51gl. 

tipus interpr. 8. 11 5, 92 

trepere vnterpr. epo.2y27 

r t a mappa aliquem f erire 

n 1, 72 

rectatorie 5. I 2, 3 

rectatorius epo. 6, 15 

are etym. epi. U 2, 161 

asus c. nn 15, 16 

idens c. I 35, 31. 32 

ipiens clamare 8. H 5, 

. 56 

isor epo. 17, 12 

alcare epi. 11 2, 161 

apare se in aliqua re 

i I 6, 31 

Einus c.I 3, 3. 31, 14. 35, 

. 32 (0. ruber). c. H 6, 1. 

,20. im8,27. 14,48. cpo. 

. 43 

vsLV 8. n 7, 49 

>r iniisitatum c. I 2, 48 gl. 

kuia c. m 14, 7 

buiae filius c. I 12, 46 

?nnium 8. 11 6, 47 gl. 

)ber] Vmi Kl. Octobris 

:. I 5, 9 

issis 8. n 3, 166 ^Z. 

uita p. 2. c. 1 12, 1. 16, 1. 

25, 1. epo. 9 in. et alibi; 
ri expos. mstr. 8aepe 
. . . sdiquando et pro prae- 
ito ponitur c. m 1 , 1. 
iuntc.m24,175fL Odien- 

c. m 24, 31 al 
im] Odia belliciuilis c.II 
78 
rari aliquid epo. 6, 9 gl. 

ssia) Odissia (Homeri) 
1 5, 1. epi. 1 2, 19 
Domia a. p. 1, 24 



Oenei filia epo. 3, 17 
Oenei filius epi. I 18, 46 
Oenophorum interpr. pro 

uinarium 8. 11 8, 39 gl. 
Oeta epo. 3, 17 
Ofellus poeta Latinus 8. n 

2, 1. (Stoicus) 2 
Officina 8. H 5, 44 
Officium = professio epi. I 

18,42. a.|9. 87. Inplereuxoris 

officium c. n 5, 2 
Ol%ovoiiia a.p. 86. 99. 242. 

446 
Oilei filius c. 11 4, 5 
1 e alOleis abundansVenafrum 

c. n 6, 16 
Oleaginis interpr. pro f eci bus 

a. p. 277 gl. 
Oleum dulce ». II 4, 67 
Olim 8. I 9, 76 
Oliua interpr. uocis olea 8. U 

2, 44 gl. et 57 gl. 
Oliuetnm c. II 15, 4. epi. TL 

2, 184. Oliuetis praecellunt 

Apulia et Calabna c. 116, 14 
Olla 8. n 4, 71 
Olusl Oleribus mixtum ius 

8. U 4, 67 
Olympia, Olimpia c.im2,13 
Olympiaca corona epi. 1 

1, 49—51 
Olympicus, Olimpicus a. p. 

83. 86 
Olympionicae, Olimp. c. Un 

2, 13. a. p. 83. 86 
Olympionici agones a.jp.84 
Olympus, Olimpus C.I34, 8 
Omasum defin. s. U 5, 40. 

epi. 1 15, 34 
Omentum interpr. uocis oma- 

sum 8. n 5, 40 gl. 
Omnis interpr. epi. I 5, 2 
Onix, dccus. ^\ikxa\sc «i.^^S^ 

\%\1. ol. , ^ 



476 



INDEX GENERALIS 



"Ovo^ia] Comoedia in* 6^6- 

luetog Xsyoitivri a. p. 282 
Opacitas c. m 18, 9 
Operari 8. I 2, 98 a2. 
Operatio ^ sacrificimn e. Hl 

14, 6 
Operatrix c. m 27, ZOgl 
Opimius 8. n 3, 142 
Opimus interpr. epo. 10, 21. 

O^ima conuiuia «. 11 2, 94 
OpinatuB a.p. 301. Opina- 

tissimus «. 11 3, 161. Cf|f. I 

1, 4. a. «. 346 
Opinio] In opinione esse » 

clarum esse a. p. 803 
Opistographae epistolarum 

epi. I 20, 9 
Opitulari 8. U 8, 73 
Oportune epi. I 13, 1 
Oportunitas «. 11 1, 17. 18. 

a. p. 320 
Oportunus 8. 11 1, 18 
Oppedere falso etym. 8. 1 

9, 70 
Oppidius s. n 3, 168 
Opuntia oppidum c. I 27, 10. 

11 et gl. 10 
Oratio extat admirabilis (Mo- 

schi) epi. 1 6, 9. 0. extat Tor- 

quati epi. I 5, 9 
Oratorie 8. I 6, 51. 53 
Oratorius epi. I 3, 25. 26 
Orbilius epi. 11 1, [70.] 71 
Orbis interpr. a. p. 132 
Orbius epi. II 2, 160 
Orca interpr. pro cadus c.im 

12, 17 5fL 
Orc<[h>omeniorum mons 

Pipleus c. I 26, 9 
Orcus c. m 1, 16 
Ordinatio c. mi 14, 8. 8. I 

4, 57 (metrica) 
Ordinator funeris epi. I 7, 6 

et gl 
Orestes c.n,iO. O. ^t«u- 
^oedia epi. 1 4, S 



I9e^£*ff» orezis «.118,9 
Or^anum 8. I 3, 7. 8 
Oricum c. m 7, 6 
Oriens c.l36, 31.32. 37,1. 

m 6, 3. im 16, 16 
Orientalis ^. 2, 61 
Orion c. I 28, 21. 1118,39. 

m4,71. 27,18. 29,17. epo. 

10, 10 
Oriundo indeelin. uUa p.l. 

C.I7,1. 27,11. 28,1. ni,a8. 

mi 4, 58. 6, 25. 8, 20 
Oriza 8. 11 3, 155 et gl. \ 

Ornix] M. omiche = gallina i 

8. n 2, 23 gl \ 

Ornytus c. m 9, 14 
Orphanus epi. 1 1, 108 
OrpheuB c. I 12, 6. 24,18. 

a. p. 392 
Osci 8. 1 5, 54. 62 et ^.l 

1, 101 gl. 
Oscia — Campania «. I 5, 64 
Oscines aues c. m 27, 11 
Ostia, Hostia epo. 9, 25 
Ostiarius t t. epi. 1 5, 31 
Otho tr. pl. epo. 4, 15. epi.l 

1, 58. 59 
Otiari defin. s. 1 6, 128 
Otiositati uacantes epi. II 

1, 93. Delectatio o.is 8. II 
3, 14 ^Z. 

Otiosus interpr. epo. 5, 43 
Oues infirmae interpr. epo. 

2, 16 

Ouidius c. II 5, 20. cf. ind. 

aitct. 
Ouum 8. n 4, 12. 13 
'O^vxolog 8. I 5, 21 
Oxycholus 8. 1 9, 12 
'O^vldxava 8. 11 8, 51 
Oi itavtbg &vSQbg dg KSgiv- 

&6v iativ nXovg epi. 1 17, 86 

P. Cil«.xs.dvo Pulchro c. 8. 8 



INDEX GENERALIS 



477 



umeins epo. 17, 50 

uius ep».IIl, 18. cf.s.U 

>0 

is epo. 16, 28. [cp».l4,2] 

an c.im2, 13. «.U 1,1 

edagogus 8. 1 6, 81. 

I 2, 69 gl a. p. 163 
itet, penitet, poeni- 

S.I6,89. 112,110. P.et 
let dijfer. epo. 11, 7. 8 
nitudo epo. 11, 7. 8 
etus def^. s.lS, 44. 45 
nthus, Palantus c. I 
29. n 6, 12 

tinus mons epi. I 8, 15 
tium c. I 31, 1. c. 8. 65. 
^r. pro limen epi. I 
13 gl. 

tnm 8. n 8, 38 
mon epi. I 2, 4. a. p. 
\ 

stra epi. 11 1, 33^7. 
mbacchius expos. metr. 
i appar. 

,v(piLocv facere epo.17^ 1 
nurus c. ni 4, 28 
iata comoedia epi.TLl^bT. 
p. 288 

ium (actoris) a. p. 215 
168 epo. 16, 45 
letum interpr. epi. 11 
L84 

detum cpo. 5, 58 
. m b e s , agrestes colum- 
3 c. m 4, 12 gl. im 12, 6 
th. 

is epi.l 6, 4 
philia epi. I 6, 38 
pin ea hasta c.II 19, 8 gl. 

Pana c.I17,l. imi2,10. 
aas c. n 19, 4 
;a)etitis c.I 29, 1 (Socra- 
118 philosophus). 13. 14 
oicus philosophus, prae- 
>tor ScipioniB Africani et 
lii, Ebodiua natione) 



Panathenaea epo. 6, 14 
Pandirium etym. c.Iini2,10 
Pannum nomin. epi. I 18, 18 
Panthera] Pantheram epi. n 

1, 182 
Panthoides c. I 28, 10 
Panthufl filius c. I 28, 10 
Pantolabns » Mallius Yema 

s. I 8, 11. = Maenins epi. 
I 15, 26 
Pantomimus c. m 6, 21. 
epo. 14, 9. epi. 1 18, 19. 11 

2, 124 

Panza interpr. pro omasum 

«.115, ^Ogl. 
Papauer a. p. 376 
Paphos c. I 30, 1 
JTcif^' laTOQloev epo. 5, 65 
Parabola «.113,320. a.p.U 
nccQdS(^8yiypi,a a. p. 317 
Paradoxa Stoicorum epi. 

I 1, 77 
Paralempsis (a<ic. -in) ora- 

toria c. I 12, 1 
Paralisis epi. 1 1, 31 gl. 
Parasitus «. I 9, 76. epi. n 

1, 173 
Parcitas s. n 2, 70^7. 
Parda epi. II 1, 195 
nagixei^v 8. I 5, 46. 11 8, 36 
Paregbasi (pareguasi) 

ostendit etc. c. m 4, 42. 43 
Parentalia epo. 2, 59 
Parentatur epo. 17, 48 
Parentela ^i. I 20, 19 
Parenthesis, parentesis 

5. I 1, 33. epi. 1 18, 28 et 

epi.l 7, b2gl. 
Paris c. I 15, 8. 11. 28. m 

3, 26. 20, 11. im 9, 16. cpi 
I 2, 9. 10 

Parius lapis c. I 19, 6 
Parma s. I IQ., ^\. <5ft. 

10, ^l. ^*^. e^e^A «^^*^ 



478 



mDEX GENERALIS 




Parnassns, Pamasus rj2,9. 

12, 6. m 4, 61 
ParochnB defin. s. l b^ 46. 

ns, 86 
Parra c. m 27, 1. etffin. e. III 

27, IpZ. 
ParrhasiuB Athenif pictor 

uiPtimua tnit c. mi 8, 6 
Parricidium c. mi 12, 7. 8. 

a. p. 179: Medeae p. 
Parthic.12,61. 12,53. 19,11. 

29, 9. u 18, 17. m 6, 9, no 

16, 6. epi. n 1, 112 
Pasci c. acc. 8. U 4, 43. mor- 

tibus 8. n 5, 66. 66. Pftscena 

8. U 8, 86 
Passer, piscis s. U 8, 3^ 
Passio = morbuB epi. 18, 1. 

P. nes epi. I 2, di gL Car- 

diaca paBsio *. 11 3, BQgl. 
Pastilli ex uipera. s. 1 2, 27 ^l. 
Pastinacae herbae s. II 8, §1 
Pastor=qui conuiuium prne- 

bebat s. 11 8, 36. epi,J 19, 16 
Patara ciuitas c. IQ 4, 64 
Patella defin. c. TL 16, 14 
Pater] Dis c. 8. 8 
Pater Liber] uide Liber 

Pater 
Pathos 8. II 6, 100 p^ 
Patricius c. «. 70 {A) ct t. I 

1, SflfZ. 
Patrimonium == res a. p. 329 
Patrocli corpus c. I 16, 26 
Patronomicon c. I 3, 27 
PatrooTiB caTMftrum epL 1 6, 9 
Paueeeere aliquid t\II 1, 19 
Pauimentum uermiculatum 

8. n 4, 83 
Pauli basilica epi. I 1, 64 
Paululum] Post p. epi.l 6, 40 
Paulus consul c. I 12, 36. 

causidicuB c. IHI 1, 14. l^. 
s. 1 6, 41 42 (optimuB oxalof) 



Pauo e, I 28, 10. fjjo. n, SL 

». n 2, 26 
Pauperies c. I 35, 2S 
Pausius pictor *. II 7, 95 j 
Pax] Pacis templum 8. 1 9, 35 \ 

Paces noue dictum eptpl3,S ' 
Peccatrix c. I 10, 18 
Pecteu interpr, s. II 4, M^l 
Pectinando j?. II 3, 126 ^f. 
Pecuniae e. III 16, 18. ept. 

1 1, 19. 6,40 
Pecuiiiarius g. I 3, 98. Pe- 

cuniariae res f. H 3, 1@. l^ 
PecunioauB c, IUI 9, 38 
Pecus c. I 2, 7 
Pedalis s. 13, 47 
PedanUB epi, I 4, 2 
Pedianus, T. AsconiUB P. 

*, I 2,41 I 

Pediatia 8. I 8, 39 1 

Pedin& Publicola orator 

f. I 10, 26 
Pedum oppiduni epi. I 4, S 
Pegaaus c, I 27, 24. c. IH 

12, 8. mi 11, 28 et c. IS7, 

t^gl 
rPeierare s. U 3, 2281 
Pelagufi ^ mare c. I 1, li 

m 2, 29. 27, 17 alihi 
Peleus e- m 7, 17. A.p. 9S 
P e 1 i g n u m oppidum c. ID Ifl, 8 
Pelion c. m 7, 17 
Pellicula = praeputium t.\ 

9, 70^^. 

8, 62 
Pelopis auriga siue uicti- 

marius c. I 1, 14 
Pelopis pater c. I 28, 7 
Peloris 8. n 4, 32 et gt 
Penates qoo. 2, 43. 9.1 5, 88 
(DiP.). DeosPenatescIin 
4^64. 8. ns, 281. Deonun 
^Q&».\3^»3ix ^i.^^-SA^^fcft. In 



INDEX GENERALIS 



479 



Pendet a superioribus a. p. 

385 
Pene = paene persaepe ut 

8. I 2, 64—66 
Penelopam «.116, 80. Pene- 

lopis c. in 10, 10 
Penes interpr. a. p. 72 
Penis mulieris epo. 12, 8. 

'Virilis penis' epo. 8, 18 
Penltus interpr. c. I 21, 4 
Penltus epo. 12, 1 
Pensare aliquid cum aliqua 

re epi. I 16, 25 
Pentameter a. p, 75 
Penthei pater c. im 4, 64 
P e n t (h) e m i m e r e s ea?po«. we<r. 

p. 6. 8. c. n 18 in. et alibi. 

Pentimemere idest duobus 

dactilis et syllaba a. p. 75 
Pentheus c. 11 19, 14. epi. 

1 16, 73 
Penus epi.l 16, 72. Pen<u>i 

s.H 5, 81. Penu c.JIl2S,7gl 
Peplus usl peplos c. I 26, 9 
Per («=propter) aetatem c.Iin 

1, 30. 13, 5. Per inuidiam 

8. I 2, 3. Per auaritiam s. I 

1, 72. Per insaniam a.p.dS. 

Per l<a>etitiam c.Iini2,19. 

Per penuriam epi. I 15, 1. 

Per conspectum omnium in- 

cedere ». n 1, 64. Per diem 

= interdiu c.ini6, 4. c.8,1. 

Per noctem c.s.l. Per som- 

num uel quietem 8.11 5, 100. 

6, 12. 13 
Pera s. n 3, 299. = mantica 

uel bistacia 8. I 6, 106 
Perardere c. IQ 4, 76 
Percussores Gaesaris c. I 

^, 23 
Percutere = secare, uitu- 

perare 8. 1 4, 109 
Perditus (homo) 8. I 8, 39 
Ferdix epo. 2, 68 
Peredom&ii c. Wl 1, 7 



Perellius Cicuta 8. 11 3, 74. 

Nerius Perellius 8. n 3, 75 
Perfectrix epo. 17, \gl. 
Perfectum] Elegere = ele- 

gerunt c.lI5,17.18. cf.Con- 

iuqatio 
Perflare c. 1 22, 18 
Perfusiones MgidaeejH.115,3 
Perfusus sono epi. U 1, 204. 

Yappa fit ex p.a uinatia 

8. n 3, 144 
Pergamenus, Moschus epi. 

I 5, 9. Pergamenorum rex 

c. 1 1, 12 
Pergereadbalneums.13,137. 

Athenas epi. II 2, 41 
Pergyrare c. n 19, 17 Add. 
Periander c. I 1, 34 
Perihodus uide IlBQloiog 
Perimere = interficere c. III 

29, 8. 8. n 1, 53. 54. epi. I 

4, 3. n 1, 112. a. p. 179 
nsgloSog s. I 5, 1. In peri- 

hodo c. nn 4, 1 gl. 
Peripatetici epi. 1 1, 17. II 

2,45 
nsQiq>Qaattx&g c.8.46. item 

c. 8. 64 gl. Perifrasticos 8. II 

2, 16 et c.mi 6, 18 gl 
IlBQindSiov 8. 1 2, 28. Per. 29 
Peritus c. I 34, 3 
Permanere interpr. uocis per- 

stare 8. n 5, 39 
Perniti epo. 17, 14 
Pernities, pernicies c. 11 

18, 1. 8. I 4, 129. 9, 65 
Pernitiosus c. 11 1, 3. 4. 

m5, 4 
Pernix defin. epo. 2, 42. etym. 

cpo. 17, 14 
Perpendiculum s. 11 6, 9 
Perpetuitas c. m 9, 18 
Perraro 8. I 1, 97 
Persae c.I^i^l^?». ^%^v. ^ 

cpi. 1 1%, b^ 



480 



INDEX GmERALIS 



Persarnm rex c. I 26, 5. 11 

2,17. 12, 21. m9, 1. 29, 

27. 28. epi. I 12, 27. Per- 

sarum reges c. m 6, 9 
Perseqai, aliquid non plene 

8. n 3, 82 
Persicus epo. 13, 8 
Persidae flnains c. I 22, 8 
Persis] In Perside c. 11 2, 17 
Persistere c. m 29, 60 
Persias Hybrida «. I 7, 1 
Persins (j^oetB) uide ind, auct. 
Persona » homo c.im2, 53. 

epi. n 1, 148. = ^Q^acanov 

a. p. 277 
Perspicatior epi. II 1, 60 
Perstringere fabulam s. 11 

5, 55. 56 
Perstuprari 8.1 2, 36fl^. 
Persuasus omatu c. Illd, 26 
Pertemptare a. p. 294 
Pertimescere 8. 1 1, 35 
Pertingit =^ euenit s.l2, 40. 
Pertransit c.im6, 39. Per- 

transiet c. 11 16, 32 
Pertunsum dolium c. m 

11, 23 
Peruerse c. im 4, 61 gl. 
Peruicax etym. epo. 17, 14. 

interpr. c. II 19, 9 
Peruigil c. m 7, Sgl. 
Peruile uestimentum epi. 1 

17, 23 
Pestiferus uentus 8. 1 5, 78 
Pestilitas a. p. 234 
Pestis manuum = chiragra 

epi. I 1, 31 gl. 
Petax s. n 6, 66 
Petillius Capitolinus 8.1 4, 94 
Petorritum defin. s. 16, 104. 

epi. n 1, 192 
Petrinum interpr. epi. I 5, 5 
Petronius epo. 5, 48 
Petrosa loca cpi. I IT, 5S 
PetulcuB c. IH 15, l^i gX. 
nd^icc 8. 1 2, 29 gl. 



Ph. cf. P. 

Ph<a>eax] Pheaces eipi.l 

16, 24. Pheacom rex qpi. I 

2, 28. PheacM ept. I 2, 88 
Phaeton c. im 11, 26 
(Phalaris) Falaris q^. I 

2,68 
(Phalerae) Falerae epi.l 

14,48^. 
Phaleucium metramcJldiii. 

Metrum Fallenciam c.Illui. 
Phannen Sappho paeram 

amauit c. mi 9, 12 
Phantasm. uide Faiitaflm. 
Pharmacopola interpr. s.l 

2,1 
Phaselon itUerpr. c.m2, 29 
PhasiaanB, fasianos 8.1% 

76. 113 
Pherecr.] PheregiatiaB eiyoi. 

mel!r. p. 6. FerecratiaB e. I 

14 tn. 21, 1. 23 »n. miStii. 

im 13 in. 
Phidilen c. m 23, 1 
PhilippeuB 8. n 1, 233 
Philippi (urbs) c. m 4, 26 
Philippi (nummi) epi. U 1, 

233. 234 
PhilippuB (Macedo) c. m 

16, 14. epi. n 1, 284 
Philippus iuris consaltoB epi. 

17, 52 

PhilodemuB phisicus Epi- 
cureus multa de eadem secta 
scripsit 8. 1 2, 121 

Philomela {cf. c. 11 4, 16)] 
Philomelae c. im 12, 6 

Philosophia a. p. 810. 404 
(scripta est aersibus). Philo- 
sophiae partestres: moraUs, 
rationalis, naturalis 8. II 4, 7 

PhimuB interpr. 8. 11 7, 17 

(Phlegma) Flegma capitis 
e-pt, 1 1^ 108 gl. 



INDEX GENERALIS 



481 



e] Phrinem epo. 14, 
sj Phillis c. n 4, 
demc.nnil,!. Ph: 



us c. nn 16, 1. 2 
3 (aen. -es, acc. -en) c. I 
n 6, 17. 18. m 16, 7 
bes, Phrahates c. II 

epi. 1 12, 27 
Bsis et Phreneticas 
Fren. 

ia, Phrigiac.ni2,22. 
41. 19, 18 

Lus, Phrigius, Frigias 
L9, 18. nn 9, 16. 16, 30. 

,6 

e] Phrinem epo. 14, 16 
"" 18. 
PhiUi 
11, 21 

n] Phillon c. I 88, 2 
;us, phisicus c. I 3, 3. 
, 121. a. p. 297. Ph.a 
sophia s. II 4, 3. epi. 
L5. Physicae disciplina 

im] P.iprouincia c.IIII 

Ls et Picens s. TL 

l 

ntum c. nn 12, 17 gl. 

m 1, ugi. 8. n 3, 

►ibliopolae) 8. I 4, 71 
idus a. p. 380. cf. 8. 1 

um epi. n 1, 192 
s epi. I 13, 15 
mtcrpr. s. 11 1, 19 gl. 
•na puer c. m 19, 9 
ricus 8C. uersus c' 11 
3 in. m 29 in. 
rus c. im2, 1. 5. 10. 
9. 20. 21. 22. 27. 9, 1. 
epi. I 8, 10. 12. 13. 
84 

im c. n 9, 7 
c.Il,16. 112,8. a.p.l. 
i a.p. 2 aiHn 
.16,116. <?j».J[14, 28 
icsoiria BosoLUL nr SLouatttk. TL 



Pipleae Musae . . . a Pipleo 
fonte . . . aut a monte Pipleo 
c. I 26, 9 
Pira = rogus epo. 3, 17 
Piratae c. m 16, 16. epo. 

Piraticam exerceze cpo.4, 1. 

17. 9, 7 
Pirithous c.II 12, 6. m 4, 80. 

im 2, 13. 7, 27 
Piscatoria mensa 8. n 4, 37 
Pisciculus 8. n 4, 28 
Pisones a.p.l (Pater etfilius 

uel ut alii dicunt firatres). 

24. 25. 291. 292 
Pistoria opera «.114,47: De 

0. p. scripsit in libro Gatius 

Miltiades 
Pistrinum «.I4, 87. a.p.l79 
Pistrix a. jp; 4 
Pitholeo, Pitholeon s. I 

10, 22. 28. Pitholeontem et 

Pitholeonte 8. 1 10, 80 
Pittacia a. p. 373 
Pittacus, Pitacus c. 132, 5. 

n 13, 28 
Pituita defin.epi.1 1, 108 etgl. 

plwr. 8.1 10, 88 
Placare interpr. c. I 36, 2 
Placenta «. 1 1, 26. 11 4, 47. 

7, 102. a. p. 374. 376 
Plaga defin. c. m 6, 32. epo. 

2, 32. P. occidentalis . . . 

orientalis s. I 4, 30 ^ 
Plancus, Munatius c. I 7, 1 
Plantatus interpr. pro satus 

c. m 10, Qgl. 
Planus epi. I 17, 69 
Plastes «. I 3, 91 
Platea epo. 6, 68 gl. epi. I 

10, 20^1. 
Plato 8. n 8, 11. epi. 1 17, 23. 

a. p. 295 
Platonicii cA^^.,'^ 



482 



INHEX GENSBALIS 



Plftustrum interpr. pro 
ploBiran 8. I 6, 42 ffl. 

Plautufl epi. 11 1, 176 el uide 
ind. auct. 

PlebeiuB] 8. n 8, 187. idO. 
207. Plebei dicunt hocftn- 
nium epo. 2, 47. tintinialas 
8. 1 5, 14. mensuram epo, 
9,36^2. Flebeitk interpr.pro 
togata «.12, 63^. Yelut 

flebeiuB ezperB rationis g». 
7, 72. Piebeiorum caaa- 

U6ra s. I B, 8 
PleiadeB c. Iin'l4, 21 
'PleonasmoB' 8. 1 2, 4 
Pleona8mu8: Bepulcbra mor- 

tuorum epo. 17, 68 r'5 
Plerumque . . . plerumqne 

s= modo . . . modo ep». I 

19, 19 
Plicari epi. 120, Hgl. 
Plodere et plaudere a, p. 

164 
PloBor et plausor a. p. 164 
Plumacium epo. 8, 16 
Plumarium opuB 8.113, 118;^2. 
Plumbo resoiuto rei puniri 

consueuerant c. I 36, 20 
Plurimi » peianulti a. 1 1, 47. 

10, 34 oMbi 
Plusquamperfeetum] ut... 

uoluiSBet c. n 17, 20. cf. epi. 

I 17, 69 
Pluto C.I 28, 9. n 14, 4. q». 

n 2, 178 
Podagra 8. I 9, 32. epi. I 

16, 6 
Podex pudcntida pars coipoiis 

epo. 8, 6 
IloSoiltiXiov epi. I 17, 66 
no9oetq6(piot 8. n 2, 00 
Poema singulariter epi. R 

1, 133. Poem«ti\wia 8.1*^^^ 
PoenuB cll^n^^Si. 'Gl%,^. 

18,15. 1115,1«, 6,^4. raiA,^^ 



Poeta gin&ulariter (|pt.l3,li 

» Yezli^UTUi 8. 1 1, 57. %%L 

n 8, 9. m. p. 46 et aKbi » 

HozatitM c. m 6, 13. epi 

112,7 
Poetica itibH. e. II, 8. a.ji. 

296 
Poetica ars cp». n 1, 98 
PoetiiEa^e tpi. I 119, 9yl I 

2, 104^1. 
Poetria ^. 11 1, 103. lil 
Polemon «. II 3, 254. ^ H 

1, 149 (P. comWs) 
Polimitatrittm gpiu «. II 

3,118^1. 
PoUtift c.JHIl*, 12 
PoUeaa. n»,165pl. 
Pollici» Btrepitui a.p.W 
Pollio c. n 1, «. iS. 16. U 

8. 1 Id, 41t. 43, m, 7$. ipi. 

120,23. AsiniusP.e^niw. 

epi. I 5, 9 
Pollux c. I 3, 2. 12,26. in 

29,64. 11112,13. 5,85.8,11. 

cjpo.17,42. ». 111,26. a.p.U. 
Polydoms, Poiiddrus f.H 

8, 60 
Polybymnia c. I 1, 88 
Polymestor, Polimestor 

s.n3, eo 

PolypuB «.13,40 et iflinterpr. 

epo. 12, 5 
Pompa regalis c. 11129, 1& 

triumpfai c. mi 3, 8 
Pompeianum theatras 

8. I 2, 94 
Pompeianus c. n t,'28. 8.1 

6,24 
PompeiHs (Magnni) c.IIltn. 

1, 34. m 14, 19. Iffl 14, 34. 

epo. 4, 1. 16, i. 
^^Tii-^^S. 'VL^^<Q.i auus ud 



INDEX OENEBALIS 



4es 



peiuA^ Sesttis epo. 4, 17. 

Etas Pompeixui lUias Gn. 

aipei epo, 9, in. 7. s»m. 

[14, let 11 

Pompei Magni liber- 

B epo. 4, 1 

peius VaruB c. 117, 1 

pilius ui(2e Numa 

p ouius Nmnida c. I2S, 1 

ponius dxamatop. a. p. 

\ 

i^rosa eloqoenoia epi. 

iufl] Trans pondeca tM^- 

epi,l 6, 51' 1^2. 
itur c. nomin. c. mfin. 
t.^1. iPoBero « mitigare 
[8,4«. Friamus in ;1»em 
tperatione positus s. H 
BO 

) PabxiciaB iMi lapicbQUs 
13, 36 
iieus (MithridateB) 4^ I 

11. Pontica epo. 6, 21 
iifices a..fi.471. P.hbi 
3umenta c 1 12, 69 
^ina pAluB u. p. 66 
;us c.Wl 7, 8. epo.6,M. 

67 

ina s. n 4, 60. P.ae mere- 
3um inter^. pro InstEa 
:6, 68pJ. 

Ino tneefpr. «;il7/39. 113 
item suum extendere 
17,^7 

llosuB ^*. I 7, 46 pl. 
1 1 ufi] Aj]tit)td 90ddeB^Esec 

Circo poptdis iacftabant 

18, 182 

ra rnierpr. pro tob epi. I 

26^2. 

iiuBdiifto (VtioeiaiB)^. n 

24 

>hy^r^a9i ^mia p.S. cf. 

'. 120 



no(^q>^Qiov = mmeK s. II 

4, 32^2. 
Porrigo «. 11 3, 126 
PorBenna« adfinis «.120, 5. 6 
PortiouB epi.l 6, 26. II 2, 46 
PortinB pablieuiiiB «.118,26 
Posimaolum c. I 8, 11 
PoBitiones poetarom («ear. 

opiniones) c. I 2, 20 
PoBitiuuB t. t. §ramm. opp. 

'diminutiue' s. H 4, 60 
Possessor epi. H 2, 159 
PosBeBsus prana cupiditate 

8.1 1, 62 
PoBsibilis c. n 19, 9. a.p. 

AO eta.l 5, 87 gl 
PoBsibilitaB interpr. uoeis 

ops epi. I9,9gi. 
Possibiliter «. p.^ 
Post interpr. c. UR 1«, 21 
PoBtcant^tio epo. t prOl. 
PoBteaqn^am c.1 12,46. 14, 1, 

8.19,AJH' epi.JL%»Q 
Posticium cp». I 6, 81^. 
PostumttB c. II 14, 1 
PotenjBJ iPotentam e. 11112, 53. 

epo. 2, 8 
Poienier, ■otendom «. jp. 40 
P<yteBt«tem <ad«ii]istae pnel- 

lae facere ejH*. 1 16, 75 
Potiores « pottBtes epi. I 

17, 1 
PotuientuB bjm. 118,88^. 

91^2. 
Pra« (= propter) feigeve ^pi. 

I 1<8, 106. -iraeundia «. I 

9, 11. - nimia «eueritate e^*. 
' 1 18, 6. * amaritudiae <dica- 

«sitatiB 1^.118,(82 
i^raeoft]i«x« epo.^l in. 
FtmBewnno inberpr^^. 1 20,24 
Praecellere epi. n 1,61 
Prae e*epB mterpr. e.l 7 v t8 
Pzaecb^^M c. w.t.%.'V^^'«^^ 



484 



INDEX GENEBALIS 



Praecisi uersus epo, Iproi. 
Praeciflores dentes a. j>.471 
Praeco iUta p. 1. epo. 4, 11. 

«.16,41. 42. defin. «.16,86 
Praecordia a. p. 465 
Praedicare = dioere a. n 7, 4 
Praedicatio a. 11 3, ^gl. 
Praedines c. 134, 18^2. c.JI 

18, 12flfl. 
Praefectura 8. I 6, 97^1. 
Praefeotns nrbi Maecenas 

c. m 29, 26 
Praefica defin. a. p. 431 
Praegustare 8. n 6, 108 
Praelium c. mi 4, 76. 8. H 

8, 810 
Praeneste epi. I 4, 2 
Praenestinus 8. 17, 1 
Praepetes aues interpr. c.TJI 

27, 11 
Praepositio mutataa.p. 151 
Praepropere c. 11 5, 9 
Praeputium 8. 1 6, 100 
Praescriptiones 8. 11 8, 78 
Praesens defin. s. 11 2, 41 
Praestigiator e^i^. c.I10,8. 

Pr.um ars c. I 10, 8 
Praesti^iatura c. I 10, 9 
Praestringere aciem oculo- 

rum c. I 10, 8 
Praesumendi licentia c. in 

24, 25 {cf. Sulpic. Seuer.) 
Praesumptor a. p. 122 
Praesumptuose c. III 27, 25 
Praesumptuosusc.in4,56^Z. 
Praeter = sine c. I 3, 18. 

22, 6. 7. 23, 2. 29, 24. 

epo. 2,2. 14, 11. Praeter 

uetustatem «= non uetustus 

a. p. 59. Ab omnibus factum 

est praeter ab Hypermestra 

c. m 11, 23 
Praetereundo aliquid com- 

memorare c. ll^i, ^b 
PraetergreBBUB dOGerei «..'0. 

3, 82 



PraeteriniBsio epo.17,37^ 

Pxaetexta uesttm. 8. 1 2^ 16. 

. 17. 29. t t. m, interpr. a.p. 

288. Pr. de enersione Go- 

nnthi cpt. 11 1, 193 
Praetextata comoedia a.p. 

288 
Praetor 8. H 1, 79. 2, 47. 60. 

6,36. 7,53. epi. 11,101 

interpr, s, I 6, 34. Insuii 

interdicto pr.i8 bonornm poe- 

sessio tollebatar et propm- 

quis taenda tEadebatar «.n 

8,217 
Praetorium («domas maio^ 

epi. I 1, 86 
Praeaertor iwterpr. a.l8,8S 
Pragmatia belli Gallici «.n 

6,41 
Pragmatica epi. I 19, 1 
Pranates, Pnraates c n 

2, 17 
Prandiarius sacculus ept. I 

4,11 
Prelum interpr. c. I 20, 9 
ngiTtov, x6 a. p. 157 
Presse tonsus, caluus epi.l 

7, 50 
Pressus] Pressa mella defin. 

epo. 2, 15 
Pretiositas 8. U 3, 21^1. 
Pr.etium facit aliquid = pre- 

tio dignum fit epi. H 1, 74 
Priami auus epo. 13, 13 
Priami filialliona 8.113,60 
Priami filius c. 11 9, 15. 16. 

m3, 26.mi9,15 
Priamus c. 1 10, 14. tllS, 24. 

im 6, 15. epo. 17, 11. 12. 13 
Priapus «. I 8, 1. 8 
Primatus in bibendo c. n 



INDEX GENERALIS 



485 



Primitiuum pro diriuatiuo 

c. I 22, 2. Pr. eius, a quo 

deriuatux epi. 11 1, 228 
Primordia expos. metr. p. 4 
Primum uerum = uer epi. 1 

7,13^2. 
Princeps senatus 8. U 1, 67 
Principale pro possesBiuo 

(Teucro pro Teucrio) c. im 

6, 12 
Principia = principium epi. 

1 15, 26 
Pr i o r = primuB ut uid. c. 8. 38. 

PrioreB = uetereB c. 11119, 22 
PriscianuB epi. 11 1, 228 
Priflcus, orator c. I 12, 35. 

8. n 7, 13 
IlQiaiia 8. n 4, 81 
PrituB (== Proetus) c. I 27, 

23 gl 
Priuatus 8. 11 6, 11 
Priuilegium 8. 11 5, 11 
PriuuB «. n 6, 11 
Pro, exclamatio dolentis c. DI 

6,7 
Pro = propter uita p. 1. c.l 

9, 6. 26, 15. 28, 7. 11 6, 10. 
13, 37. 14, 6. 20. 17, 1. 25. 
ffl 1, 20. 5,4. 41. 7,9. 24. 
11, 19. 47. 12,2. 3. 14, 22. 
19, 22. 20, 2. 24, 4. 5. 29, 29. 
30, 9. nn 1, 12. 20. 2, 27. 
11, 9. 18, 25. 14, 28. epo. 
1, 24. 9, 11. 18, 14\ 14, 16. 
a. p. 122 

Proauus Neruae 8. I 6, 28 
Probatores carminum a. p. 

846 
Probatus] Ad lineam pro- 

batissimuB 8. 1 5, 32 gl. 
Probe s. I 2, 134 
Problema sibi proponunt 

(pueri ludentes) 8. II 3, 248 c^ 
Proceleumaticu£r 8.l6,39gl. 
ProceBBUB] In processa ui- 
leacit a. p, 189 



Proconsul «. 11 6, 65. 56 
Procrastinator interpr. pro 

dilator a. p. 172 gl. 
ProculeiuB c. 11 2, 5 
Procurator cpt. I 12, 1. P. 

funerum epi. I 7, 6 gl. 
Prodesse] Prodesto epi. 1 

17, 11 
Productio, figura 8. 11 3, 68 
Proelium, uide Paelium 
IlQO^QTCiaov 8. n 5, 4:Sgl. 
Proeti uxor c. m 7, 13. cf. 

PrituB 
Profanare omnia c. III 24, 1 
ProfanuB defin. c. m 1, 1 
Professio (Germ. Berufsart) 

8. 1 1, 16 et 19 gl. 
Profestus c.mi 15, 25. c.JI 

2, 116 
Profugus faho interpr. c. I 

35, 9 
Profusio 8. I 2, 68 
ProfusuB s= prodiguB c. m 

6, 32. 8. I 1, 101 
Prognae et Terei filius Itis 

c. mi 12, 6. Itis fiHuB Pro- 

gnes c. im 12, 6 
Progne, Prognen c.imi2,6.6 
Prolixa (= longa) uita c. im 

6, 37 
Promereri s.l9, 64. 55. a.p. 

267. 268. Promeruerunt epi. 

n 1, 9. Promeritus c.m9,l 
Prometheus C.I3, 27. 16,13. 

= TityoB c. n 14, 8 
PromisBU alicuius c. I 15, 11 
Promptuarium, promtua- 

rium c.nu,27 etUI^S^lgl 
Promunturium c. I 34, 10. 

Promunctorium epo. 16, 29. 

Promuncturium c. I 15, 7 
Promus etym. s, H 2^ Ift 



486 



INDSX CaBNEEALCS 



Pronaatiaiiufim fuftitri 

temporift «« quod n&t dki- 

mu8 fdtoanun exactm epo. 

1,82 
ProBUB m. I 4, J|& 14^. ft. 

rixae c. IQ 14, 26 
Pro^o^emium a. p. 138, 146 
nifO(poQi7t6g aarmo !i.I 4, 138 
Propinaie *B^^rpr. j?ro mi- 

scere c. UI 10, 12^/. 
Propositia epi II 2, 170 
Proprietaa epi^ H 2, 162 
Propter aliquam rem a III 

24, 11. 68. 27, 19. 28, 12. 16, 

nn 2, 18, 12, 5. 14, 5. epo. 

1, 11. 12. la, 5. 17. 17, 21. 

c. «. 40. Pjf. aliquem deum 

aut hominem c. III 4, IS. 

19, 11. Pr. uniim diem s. l 

9, 67flrl. 
Propugnacula defin.epo.l,^ 
Prorsus = protinus epi. H 

1, 224 
ProB antidiastolen 8. I 

6, 113 

Prosa oratio s. I 4, 66 
Prosapia c. 11 20, 6 gl. 
Proscriptus est, idest here- 

ditate priuatus ept. n 2, 41 
Proserpina c. 11 13, 21. III 

4, 80. 22, 3. 28, 12. mi 2, 13. 

7, 27. c. 8. 8. cf. c. I 28, 20 
Prosodium «. U 1, 1 
Prosopopeia c. I 28, 1 
Prosperitas anidet alicui 

epo. 10, 10 
Prosphonetice c. I 12 tit.gl. 
Prostaturum epi. I 20, 1 
Prostibulum defin. 8. 1 2, 

80—82 c*5. 12, 3^gl. 
Prostitutio c. H 8, 17 
Proteruia » proterua a, p. 

222 
Proteus m/ih. c.\%1. ep\. 

II, 90 
Proteus <rop.«.lia,ll (Pto\ft«.^ 



Protinus imtsitaiHm c, m 

3, 30 gl. ; pro eo ponitiir pp>r- 

BUB ep*. n 1, 224 
Protrahere aliqnem ad eon- 

feasionem a. p. 435 
Prouerbiale ©at ^. I l, &» 
Prouerbialiter s. l 4, ISO i 
Prouerbium 5-16,22, 9,74 

n 3, 53. epi. I 1, *>0, 17,36 ' 

18, 16. n 1,219. a.p.l.^Sih 
Prouincia e. HI 30, 10. mi v 

5, 1. 8, n 6, 65. bB \ 

Prouiflio futurorum a.p.2lt 

218 
Prudens interpr. epo. 17, *7 
Prudentia c^f^m. epi. ns, 15fi i 
Psyehroluaia epi. 1 16, 8 J 
Ptolom^a^ei soror c.l3t,l j 
Publieola ^.110,85. Pediai ^ 

P. 8. I 10, 25 
Publicola, Valerius *. 1 6, 12 
Fublicus] PubKci mulioae^ 

s. I 5, i6 
Pudet €t paenitet differ. tp». 

11, 7. 8 
Puer interpr. = filiue epi.^ 

1, 142. a. p. 1 85 (moi« Giae- 

corum) 
Pugil c. IIU3, 4 
Puffilatus^ugiUatuacIin 

2, 13. s, H 1, 2^gl 
Pugilis nofft, mctse. c. Il2, 26 
Pugillus c. 1 28, ^&gl 
Pul, Teutiflce e^pi. 1 13, 10/ 
Puleber nom. pt. c. s. 3bis 
PQlchre dictum epi, 02, 119 
PuUulare a im 4, 69 
Pullufl interpr. epo. 16, 46 
Pullui ceruinufl interpr. pn^ 

inuleua C.I23, l^f. P.rftin* 

interpr s. II 3, 314 
^ \i\\o.^^'t^x\>3.m s. II 2 , 30. J 



mpEX aSI^RALIS 



4^7 



tnm s. n 6, 104. epi. 
206 

re » secare s. I 8, 31. 
47 

tio ueretri 8,111^4:9 gh 
pedis a. p. 274 
aaj* (26/in. c. I 37, 3 
Qum d puluilli^a e|70. 

uifi =B su&agium a. p. 

>, antea puncxi, nunc 
:gi a. p. 60 

eu5 tnterpi'. c 111110,4 
us epo. 16, 6 
8. I 6, 66. 66 
la oculi epo, 5, 40 ^{. 
s epi. I 1, 67 
a inimtatum epq. 6,4f)gl. 
, puxgor a. ^. 302. 304 
ra epi. t 10, 26 
reus defin. c. I 35, 12. 
ilcher c. ni8,12 
itas mea c.lll 16, 2Sgt. 
s. n 3, 308 

or arborum epo. 2, 18 
1 interpr. 8. R 6, 36 
lana ciuitas ^.6,44 
s «. I 8, 10 
as «. n 8, 1 
Bcere 8. II &, 7 

8. I 2, 92. 9« 
3 e. I 16, 21 

Pira epo. 3, 17 
li» etym. c. IH 80, 1. 

9, 25: Leuati cinexeB 
{8c. Scipionis A&ieani) 
de pyramide in Vati- 

ccmstituta dt kumati 
spulchro eiufl in portu 
laginem xespieienie 
s 8. n 7, 17 
meretnx c. I 6 ^. e^ 1 

(wyt^.) c. I 2, 9 
i epi. I la, 14 
ba ept. E 1, 190 



Pyrrichius eajpos, metr. jp. 4. 

c. I 1 in. 11 in. 
Pyrrus puer {imt. Pyrzbua 

c.m20, 1 et 11) c.in20,l. 6. 

11. 12 
Pyrru«rex c.I12,«5. 1116,84. 
Pyxrua Thessalus c. IJ 4, 10 
Pythagoras c.I 28t, 10. ep9. 

16, 2t> «.1^4^ 3. 6« 68. epi. 

n 1, 62 
Pyi^iagoriea C^itag.) secta 

epi. 1 12, 20. 
Pyihagoricus c.l8,17. 28^1. 

a. p. 463. 
Pythia, ^jr. Pyihiasjljeren- 

tiana a. p. 28^ 
Python] a Pithoiie <;. 1 16, 4 
Pyxis 8. n 6, 68 

Qua, eau, c.I 28., 9. IQ 5,49. 

8, 2& & I 2, 60 
Quadrans 8. H 8, 156'^Z. 
Quadrare iviiterpr. cj». 16, 36 
Quadratus,Fanniufl»,l4,21 
QuadratuB adi. e. Q 17, l^, 

epo, 11 in. 
Qualiseumque » quiUb^t 

P\o. 17, 71. a. H 2, 20. epi. 

sitatvm c. lU 9, 21 gL Legi- 

tur 8. 1 10, 3» 
Quandocumque c I 82i, 15, 

a. ^. 836 
Qu a n d o q u e »aIiquiMlfllo,oUs}k 

epi. U 2, 197. item achol. r 

c. nn 12, 28 
Quantum ard c. m 8, 14. 16. 

in quaQtum » qua^topeie 

epi. I 6, 8 
Quasi -^quia 5.114,16. 8,38 
QuatenuB ett quatinus d^n. 

c.m24,80. Qu^tenuflC. coni. 

s ut finale epi. 1 19., 1 



488 



INDEX GBNERALIS 



Qne] Sicque epi.1 12, 7. Nihil- 

qne tw, 11 1, 70 
Querela «- uox animaliton 

epo. 2, 26 
Querquetum c. 11 9, 7 
Qui cconi, c.I 18, 4. 1116,87. 

41« s. I 9, 76. c/. CUmimicAi, 
Quia ciwm ind. pok uerba di- 

cendi, credendi, inteUegendi: 

«.114, 18 (credere). c.n7,8. 

epi. I 18, 14. 109 (notare). 

ep».I16, 65 (notmn est). s.u. 

2, 81 (noBse). 8. 1 prol. (scire). 

epi. n 1, 145 (ostendere). 8.1 

9, 22 (intellegere). epo, 17, 1. 

«. I 4, 141. 142. 118, 824. 

epi. 1 16, 1. 10 (^cere), olt&t. 

Mirari quia 8. U. 1, 54 
Quicumque = quilibet c. I 

2, 26: 81, 14. 83, 7. m 2, 16. 

16. 26, 20. epo. 16, 11. 8. 1 

10, 30. n 8, 71. epi. I 7, 96. 

19, 12. a. p. 282 
Quidquid c. 11 2, 9 
Quinquatri epi. 11 2, 197 
Quinqueuiri 8. U 5, 56 
Quintilius, ■gen. Quintili c. I 

24, 1. Qu. Varus c. I 18 tit. 
Quintius epi. I 16, 1 
Quintus HoratiusFlaccus 

uita p. 1 
Quintus Yarus epi. I 4, 8 
Quirinus c. DI 3, 16. Q.i 

templum epo. 16, 18 
Quiritis, Quiritem c. 11 7, 8. 

epi. I 6, 7 
Quis = aliquis epi. I 6, 89. 

In sent. negat. epi. I 11, 11 
Quisque=quilibet «.113,117. 

248 (c^). 6, 26. epi. I 9, 11. 

16, 22. = quicumque s. 1 

2, 101. Vt quisque suo = 

ut suo quisque epi. I 18, 1 
Quo = uteoc.IIIl(>,l. c.s.^Q. 

8. n 3, 239. cf. addcifida od 

1^.159. = uW c.l^ilnV^^^- 



= unde 8. I 4, 100 (cfl, cf. 

c, n 10, 15 
Quod cam. €. cOftf. e. IB8,18. 

m 6, 45 
Quod cum cmi^ post mbn 

dicendi uel itUeUegendi ptf- 

saepej w( post dicecei c. I 

2, 20. III 24, 9. ». Tl,S8 

3, 50. 61. 10, 1. ^lIIS,!. 
n 1, 60, a, p. 124; fslt 
Ofltender« epl U 1, 16^; poid 
prae se ferre epL I 11 ^ 36; 
post notare «. fi 2, 70. 1t 
cp(, n 2, 91. postnotabiito- 
na eat c. tBl 12, 6 

Quod cu7n ind. pOBt wrha 
dictndi tt intdlegendi c. DI 
24, 41. B, I 1, 68. U 7,Ti 
(dioCT«). flJ2, 17. I8(auto;v 

4, 53 (intellegere). 6, 3 (!&- 
tar«). 6, 1. 2 {scire). 6, & 
(nosse) 

Quoniam c. coni. po$i ^<^^ 

epi. I 17, 36 
QuoiLBque = dum epiMl,^ 

Eacemus int&rpr. pro nu* 

s. n 7, 109 /7^ 
R(a)eti c. Iin 4, 17. Gem 

Galliftrom c. im 4, 17 jl. 
E(a)etiyindelici c.nnii«- 
K(a)etiorum g-ens c. tlH 

14, 18 
RamicoenB s. I 1, 105 
E a n a , inf emum et uenenosiiin 

animal epo. 5, 19. idest 

bufo gl. ibid. 
Bancidus s. 11 7, 21. interpr. 

8. n 2, 89 
Bapulum et rapum s. H 

2, 48 et gl. 
^Bare', cum in usuhabeamns 

'raro' s. VL 2, 88 



INDEX GENERALIS 



489 



ri dicti a raritate den- 

a epo. 6, 80 

ra serramin 8. 11 4, 81 

)iiabilis] Sine sensu r.i 

I 10, 17 

>nali8 (pars philoso- 

le) ». n 4, 7 

us interpr. a, I 4, 65. 66 

.8 defin. c. m 27, 8 

dificatum (uinmn) 8.11 

^gl 

llis 8. n 1, 86—89 
are = mugire c. JR 29, 
fl. 

ntare interpr. pro reci- 
3 c. m 27, 1 gl. 
ctns scriba defin. 8. 11 
5. 66 

gno8cereep».l8,18 — 20 
nciliatio epi. I 8, 80 
Ltndo 8. 1 1, 107 a2. 
mbere defin. e. 1 27, 8 
titus = circumcisus 8.1 
Ogl 

litio stupri 8.12, 188^2. 
mere aliquem beneficiis 
). 426 

tus] Reditibus epi. U 
100 

indari (uar. redundare) 
2, 18 

uere interpr. pro mul- 
b c. m 11, 24 gl 
Lgerata uallis c. 1 17, 17 
am ad Yestae habuit 
na PompiliuB c, I 2, 16 
onantes uiciniores 8. 1 
13 

ila interpr, pro formula 
[ 3, 46 gl 

ilus c. 112, 86. m5, 18. 
41 

ctio 8. n 1, 47 
^io = pietaa (Germ. Re- 
mtS.t) c, nn 14, 88 gl. 



Remandare, remendare » 
scribere epi. I 8, ^Ogl, et 
16, 26 gl 

rRemuB etRomuIuB 8.12,126] 

KepanduluB 8. n 4, 84 

Repausare ept. I 7, bl gl. 

Reperire » inuenire 8. Iprol. 

Repertor c. m 11, 5 

Repetitio t t. epi. 1 1, 58. 
R. nominis c. m 8, 18. Item 
Ugendtm eese censeo epo. 

Replicatio e3cpo8. metr. p. 4 
Reponere interpr. a. p. 120 
Repositio c. III 14, 19 
Repostorium 8. I 1, 6Sgl. 
Repotia 8. n 2, 60 
Reprehensibilis c. m 8, 70 
Repulsio c. m 2, 11 gl 
Res interpr. = census et pa- 

trimonium a. p. 248 
Rescribere t. t. defi/n. 8. n 

8, 74: = reddere per scri- 

pturam 
Resignare defin. epi. I 7, 34 
Resipere 8. n 4, 18 
Respondere 8. 1 9, 86 
ReBpondit = respondet 8. I 

1, 1. n 1, 79. cpt. I 1, 68. 

90. 2, 69. 11, 7. 18, 61. a.p. 

19. 270. 271 
Responsare interpr. epi. I 

1,68 
Responsiones personarum 

a.p.^1 
Restitutor Stoicae sectae 

8. 1 8, 126 
R e t e cpo. 2, 82. Gladiator re- 

tium (Threx) epi. I 18, 86 gl. 
Retexere 8. 1 8, 112 
Reticulum epo. 9, 16. defin, 

8. 1 1, 47 
Rex nom. pr. (Rupilius) 8.17,1 
Rex = pe,ttOTL\» ejjfCA^^^ 
*Pa<5)ai»ot E.Tl'^^'^^' 



490 



imWL 8SNERALI3 



Rhenum a. p. 18 
Rheniis t, 1 10, S6. 37 
Bhetor epi, I 5, 9 
Bhetorica Gieermiif cHiUvS 
Bhodia& e. I 29<» Id. 14. mi 
8,12(aerma). 8.lli^,l%n 

Bhodope <;. IH 36, 9 
ft'hoet>nB e. n l^Q, S8 
fthomhii« epo. 2, 50; 17, T 
Rhjthmica (rithmie») ars 

a.p.274. Bithmicmn melMun 

e. m 12 m. 
'Fvd^ii^g epo, 17, 7 
(Bhythmns) Bithmns c. HQ 

2, 10. 11. 8, 81. ijrimieru 

Graece rithmifQ dici^ e.]3| 

12m. 
Bictus et rictum 8, 1 lO^ T 
Bien, rieniB 8. n S^, 163 
BimosuB tn^srpr. «. 11 6, 46, 
Bingi proprie caumn est e^. 

n 2, 128 
Biualis etym. a. ^. 444 
Bodinum oppidum c.Iin8,20 
B.omek mtap.2. c.X2|,],. 12,36^ 

n la, 29. m s, 37. 4». ^o. 

6, 12. 13. 6, 6. 20, 1. 10. mt 
6, 17. 23. c. 9. 7. 8. 11. 37. 
41. 49. 64. 67. 68. «. I 3, 91. 
130. n 6, 23. 31. 36. 7,. 14. 
110. epi.l 11, 4. 11. H 2, 66. 
84 197 
Bomanus c. I 2, 29. 36. 46. 
12, 36. 3i7, 21. 111,27. 29l 
34. 6, 2. 7, 8. 12, 1. 2, 16, 17. 
20, 18. m 1, 2. 3. 3, 49. 62. 
68. 6, 4. 9. 10. 16. 26. 38. 39. 
6, 1. 9. 11. 13. 38. 34. 8, 19. 
22. 14, 19. 20,1. 24,66. mi 
4, 46. 60. 61. 66. 6, t 8, 17. 
cpa.6, 100. 7,9. 9,26. 16, a 
c.8.6. 50. 61. 61. W. ^a. %.l 
3, 27. 111,35. ^,4.^. 1,^^. 
ept.1 1, 103. 6,^^. 40. \^A^. 



ni, 10S. U^sqi, 192. %U. 
aS, 197. a. p. 63 

B. ceuturiaike8 c. im 2, li. 
E. ciuia c.Iil 24, 66. R, cid- 
tas (= iuB ciuitatifl) epi. I 
6,62. K ealoui *. 11 1,34, 
R. diui et fortes ducea c. l 
12, 1. R. duces et nobilea 
c. I 12, 35. R, dux c. in 
6, 40. R, ducea c. m 6,8. 
B. equee c. n 2 , 1.. 5. 6, 1, 
m 16, 20, s. l 6, 41. 10, It 
nS, 1. epL II, 58. 12,21 
17, 1. R, ea:ercitua c. IH 
6, 23, R. geus €. im 4, B3, 
6, 2. E. genus c. s. 37. #. I 
2, 1S6. R. homo epi. 1 1, 5&. 
R> imperfltoT c. m 5, 13, R. 
imperium c, I 12, 53. 37, 1. 
mil5, 16. c s. 25. 47. 4». 
E. inatitutio c. mi 4, 25. E. 
iauentue c. m 7, 25. R lei 
epi. n 1, 18. R. magifltratna 
c. *. 64. R. matrona c. in 

6, 41. E. milea c.IH 2, 9. 11 
20, 6. cpo. 0, 13. E. paetae 
epi. n 1, 166. R. populufi 
c,m 1, 11. mi 14, 1. epo. 
16, 5, ejw. n 1, 18. l^sqq 
R. posteritas c. nH S, 13. 
R, reges c. mi 7, 15. R 
eeeurefl c. s. 64. R. signa 
cpt.I 12, 27. 18,66. E. sta- 
dia utto p, 1. Eomatsa lio- 
gua = uulgflria *, H 3, S6 <^ 

Roiuttleua c. lOI 5, 1 
Romulus c. I 2, 96. 12, S5. 

m 3, 16. 31. nn &, 22. ^ 

7, 17. 16, 13. 14. sA 2,126. 
R.i genu^ cJU S, Sl. omler 
e.l2, 17. 20. m9, 7. C.S.31 
uita c. n 15, 9. 10. aep«il- 
chrum cpa. 16, 14 

B.vi%c\ua epo. 4, 15. epi. 11 

^&Q^^^^ >i«Xqc*^x. ^x\.>^^v 



INDEX G£ef CRAUS 



491 



Bostra c. I 2, 16. epo. 1&, 18. 

14. 8. 1 6; 12Q. H », m. 19. 

[6, 86.] epi. I 20, 1 
Bota, qnam canenda poeri 

nirga' regimt th p. 880; B. 

^gSii a. p. 22 
Botari » toiqueri epii H 

2, 124 
Botundare mterpr. epi.l^yd^ 
B.ubedo c. I 5, l^ 
Bub&r, non purpuneiifl ef»o. 

9^ 28 
Bubetae^ Grandei rauae rur 

betae dicuntur et magis ue- 

nenoaae sunt epe. 5, 19 
Bubeus vKterpr. pro fiauus 

c. 1014,4 
.BiLotare a. p. 457 
Budro a rudis epi. I i, 2 
Budi = clatri a. p. 478 
B«£i] Galli B. qui et Sequani 

epo. 16, 6 gl. 
Buf us = Naflidiemis & H 8,. 58 
Ku^osus interpr. epi.l 18^ 105 
Huinosus itt^ettpr;^|nro caducus 

=s ruens c. H 18i, 11 gl. 
{Futblius) B up i llus Bex 8. 1 7, 1 
Btuso fenerator et maLus 

historiographus s. I 3, 86: 
Buaticanus «. H 3; 144 
Bustice dicitnr Gapgrifoliaim 

epo. 5, 17 gl. 
BmstieitaB epi. 11 1, 160 
Butticus iKUrpr. 9. H 2v 8 

Sabbata 8. I 9,69^ 
Sabbatizare s. I 9, 60 
Sabei «po. 17, 28 
Sa.bellus c. li 1, 28 =-= Marsu. 

c. IH 6, aB »s Sabinus aut 

MarsuB. & II 1, 8^7 
Sabinensis ager e. IH 13^ 1 
Sabinus wita p, 2. «v 1 12, 85. 

17,1.14. 20vl. 22,1. Hia,!. 

18, 12. m 6, 38. 19, 8. epo. 

17, 60. 8. n 1, 8d. epi. I 



10,49. 11,7.8» l34;,3. 1». 

16, 9. 18, 105. n l^ 18 
Sacculu^ nnmmaxius aiue 

prandiaiius epi. I 4t, It 
Sacer =t3 periuius, obnoxm 

ei nnmiui per quod: quis 

xurauit 8. U 3^ 181. ^^ de- 

teftabiUs ^. 17, 6; » exev 

CEabilis uel execmdus nara 

&vriffi(faatv et boc seeundum 

dnodecim tabulas s.H3, 181 
Sacerdotea a.p.4^0. S.Mar- 

tis epi. U 2, 104 
Sacra infema epo. 5, 17 
Saoricola e. JSL 19, 15 
Sacrilegus etym. 8. I 3, 117 
Sacrosanctus epi. 1 1, 87 
S«eoulares ludi et saeeulare 

carmen c. 8. in. 8. 21 
Saeculum] Saeoula aurea 

epo. %, 2 
Saeuus initerpr.. e. I 37^ 30 
Saga interpr. et etym. e. I 

27,21^. 
Sagana senatoris cuiusdam 

uxor fuit epo. 5, 25 
SagittariuB, sagitariufl a,p. 

350 
Sagma (plm. sagmata) = 

sella, clitella «. 1 5, 47. epi. 

114, 43eiepo. 15, 21^J. 
Sag^marli muli ept.n2,.72^. 
Sagum rujbrum imperatons 

eve. 9, 28 
Sal et sales defin. «. I lO^ a 
Salamiua ciuitas c. 1 15, 23 
Salaria uia epi. 1 16, OO 
Salaria, neutr. epi. 1 14, 40 
Balax etym. 8. 1 2^ 45 
SaUbrae epi. 1 17, 58 (r) 
Sale2n.um et^. epi. 1 %b^ 1 
[Saliase carmen ejin.ni,86] 
Saliares cenae e: I 37, 2 
Salii cIHlVA^- v^i.^Lv^'^ 



492 



INDEX GENERALIS 



Sallastias c. 11 2, 2. 8. I 
2, 47. 48. 49. S. Grispus c. 11 
2, 1. «. I 1, 101. 2, 41 
Salonae c. n 1, 1& 
Saloninus c. n 1, 15 
Salsamenia 8. 11 5, 44 
Salsare (grande) 8. U 8, 86 
Salsicia fartata 8. U 4, 60. 
cf. ibidem gl. : Salaicia qnae 
et Lncanica dicuntnr 
Saltare in sacrificiis a. 0.282 
Saltatibns nacare c. 14, 5. 

sacra celebrare c. I 36, 12 
SaltationeB c. n 19, 26 gl 
Saltator opinatissimns Lepos 

8. n 6, 72 
Saltatus c. im 18, 18 
Saltem 8.13, 38. 76. interpr. 

8. I 6, 44 
Saltuatim c. m 11, 10 
Salus (dea) c. II 17, 31 
Salutare cum nomine officii 

a. p. 87 
Samardacus, samardicus «. I 

6, 113. 114 
Samius «. n 4, 3 
Samnites epi. n 2, 98 
Samnium] Ciuitas Samnii 

c. n 6, 16. 8. 1 6, 61 
Sanctus defin. 8. II 1, 81 
Sane interpr. epi. 1 16, 6 
Sanguis mgidus a. p. 465 
Sanguisuga a. p. 476 
Sanguisugia a. p. 476 ^Z. 
Sanies interpr. c.IIIll, 19^1. 
Sannas facere «. I 6, 6 
S ap i en s interpr. uoci8 prudens 

epi. n 2, 165 
Sapphicus expos. metr. p. 4. 

recte 8criptum c. I 2 in. in vp 
Sappho, Saffo, Sapho c. I 

1, 34. n 13, 25 (hic recte scri- 

ptum in yvp). 29. 16, 38. im 

9, 11. 12. epo. 5, 41. Etiam 
gen. Sapplio sonat, cpi.l 
19, 28 



Saidi oppidum in Asia; apud 

Sardos epi. 1 11, 2 
Sardinia «. I 2, 3 
Sardis (nrbs) epi. 1 11, 2 
Satagere ^ agere ept. 1 7, 

22^1. 
Satnra uide Satyra 
Satnrare s. l prol. 
Satureia =^ Tarentina cinitaa 

8. I 6, 58 
Satnreianns caballns s. I 

6, 58. S. fundns ibidm 
Saturnaliornm tempoie «.n 

8,5 
Satnrnins, Satnminm me- 

tmm epi. U 1, 158 
Saturnns c. 11 17, 19. S. lex 

epi. n 1 , 158. S.i tempon 

epi.n 1,158. S.istellamale- 

fica c. n 17, 22 
Satnrns interpr. pra plenn» 

8. n 2, 43 gl 
Satyra (saturam c. mi9,9. 

satiram «.1 4, 21 codd.) c. HH 

9,9. serm.lin. (etym.). 8.1 

4, 1 (origo satyrae). 63. 78. 

79. 10, 1. 14. 15. «. ni,2. 

21. 3, 1. a.jp. 221. 222. 223. 

225. 236 
Satyrice «.118,72. epi.l 

1, 108. 4, 16. 16. a.p.in 
Satyricus s. I 9, 2. 11 1, 23. 

a.p.222. 236. 282. Satyricng 

poeta 8. 1 4, 34. 38. S.a fa- 

bula a. p. 216. 236. S.um 

drama a. p. 216 
Satyrio parasitus s. 1 9, 76 
Satyrographus a. p. 235 
Satyrus c. I 1, 81. Satyri 

a. p. 225. 234. 244 (Satiri) 
Sauium epo. 3, 21 
Saurex :»== sorex s. n 4, 15 
Saxa nom, pr, c. m 6, 9 



INDBX GENERALIS 



498 



aa a. p. 216. 260. Scena 
. 279 

3nicu8 «.12,3. [Scenici 
onmn «. I 8, 11.] Scae- 
im principinm c. 11 8, 1 
la 5. n 1, 68. 64. Lol- 
Sc. ep». I 17, 1 
>euola epi. n 2, 87 
)ere interpr.pro soabere 
lO.llgl 

) r a interpr. 8. R 3, 106 etgl. 
ander epo. 13, 14 
ha 8. 1 3, 47 
inius uulgo == calceus 
8, 77 5fl. 
18 epo. 2, 50 
ru8 defin. 8. 1 3, 48 
) c. m 16, 12 
ion 8. I 10, 82 
ata (= axi/i(iccta) c. 1 
4 iMr. 

la epi.1 2, 4 (Xenocratie). 
10, 75 gl. 

itia {codd. meliores) = 
Bcientia «.19, 22 ; consc. ct 
cet] (jui 8c. cum coni. 
I 6 7 

iisse c. nn 14, 22 
c. 11 2, 5. epo. 9, 25. 
'. 5, 23. Sc. Africanus 
II 8, 18. epo. 9, 23. 25, 
: 1, 65. 66. 72 
onis Africani prae- 
tor Panetius c. I 29, 
14 

io ^. 1 14, 6 
s defin. 8. n 4, 81 gl. 
b mimarum 8. 1 10, 90. 
Xenocratis 8. 11 3, 254. 
Schola 

iistici epo. 8,: 17. 8. I 
1 

a 8.114,86. Scopalutu- 
ia uel dolabra «.114,83^7. 
as Bignoram sculptoi 
U8,B . ;. . . 



Scorpio c. n 17, 19 
Scorpius c. n 17, 19 et gl. 
Scortum etym. c. II 11, 21 
Scriba recoctus interpr. 8. n 

5, 66 
Scribendus = describendus 

a. p. 169 
Scrinium defin. s. I 1, 120 et 

epi. n 1, 113 
Scriptitare 8. 1 6, 123 
Scriptor librarius, idest >na- 

turalis a. p. 354 
Scrupulosus s. 11 3, 70 
Scruta epi. I 18, 31. defin. 

epi. I 7, 66 e* gl. 
Sculptor signorum c. 11118, 6 
Scuria defin. 8. 1 8, 11 
Scurrilitas 8. I 8, 11 
ScurtilluB 8. n 8, 62 
Scutella interpr. pro patina 

8. 1 3, 80 gl. 
Scutica: Graece dixit 8, 1 

3, 119. interpr. ibid. et gh 
Scythes (Scithes) cl 18, 8. 

n 11, 1. nn is, 24 

Scythia (Scithia) c. I 22, 6. 
' 7. 17. 21. n 9, 20. 13, 8. m 

4, 35. 10, 1. Scythiae mons 
* Gaucasus epo, 1, 12 
Scythicus c. II 9, i. Diana 

Sc.a c. I 7, 10 
S e b a t u m pauimentum 8. H 

4,83 
Secare 8. n 4, 1. = caedere 

epo. 4, 11 
Secrete «. I 4, 74 
Sectauu^e Stoicus 
Secundo = bis epo. 12, 21 
Se^cundus panis in^crpr. epi. 

II 1, 123 
Secures interpr. c. m 2, 19. 

Securim 8. 1 7, 28 
Secus qaam a. p. 104 
Secutoi egi, 1 1%.^^^ ^l. 



404 



INDEX flBC^rERALIS 



Semel interpr. epi. I 2^ 69 
SeTnele] Semelefn 8. II 1, t 
S&meleB mater c. I 17, S2 
SemicAtiiB #. I 7, 'igL 
Semidei c. m 8, 11 « c m 

rSeminaliB finxuB c, I fi^ S] 
^eminati dentea a. p. 167 
Bemipedalis «. I d, 46^. 
Semipea c 1 U tn. 
BemitomanuB ^. I 7^ ^ 
Semis a. p. 3S0 
Semouere fpi. I 2, 54. Se- 

motuH interpr. itocig reinotufl 

epi. I 18, 9 
SemproniTiB pr»etor «-II^,M 
Seaatores YmenBei €fp*. I 

14, 3 
Senatui eena data epiA 5, t 
Senecta infetyr. Benectn» 

lemfn. epo. 8, 4 
l^eniciDm s. II 2, 20 
Sententialiter c.Iin4,29^^ 
SentibBi eomplsta loca tpL 

I 14, 19 
Sentire] Molti hoc sentinnt 

poetae c,l% 20 
Sepes] Tii^ta qoae circa 

8. sunt epi. 1 16, 9 
Sepositi ab orbe Scithae-«.I 

36,19 
Septemtrio (Septentrio) c. II 

16,3. 4. 20, 16. mi, 21. 

24, 88 
Septennium s. II 6, 47fZ. 
Septentrionftlis plaga e.IH 

24,88 
Septimitts C.II6, L 21. ^ 

19, 1 
Sepitimus i<d Septimiix'« 

(Titius) Qst. I 3, 9 
Sepulchrum, «epulcrum c. H 

I, 29. m 80,1. epa.lft^U. 

14. 17, 47. m. a. l^, W 
S. Romuli epo. 16,14. %^- 



pulclim diuitum cufltodion^ 

tur epo. 17, 47 
Sequaiti] G^alli Eu£ qni et 

Sequam epo. 16, 6 gf. 
Sequor] Secuntur «. II 2^ && 
SereB c. 1 29, 9 
SerieuB] Sed.cn> geni c^ISBJ. 

Sericum c. I 29, 9. Sencum 

plnmacium «po. 8, 16. 
Sermo = satira *. II 2, 2 
BtrmQn^s ante eptstntlm csi- 

Jocf^os fiiisse uidemm cpi 

n 2, 6S ('fluperiofl' = a. 1 

9, IS) 
Sermonnm libros inscnpBit 

HoT. s.lprol. '"In sermQnnm 

primo * epi. 1 5, 2 
S e r p e n t e s brei3 es peioies tiuat 

epo, 5, 1&. Serpeotmti «p». 

1, 20 
Sertoriufi epo. 16, 41 
Seruilius^ Fablius, B^trD 

s. n 3, 166. Scniilius B»la- 

tM «, I 2, 1. 2 
Seruiua magiBter [urbit] 1. 1 

9, 76 (c^ *, I 2, 126) 
SeruH interpr. €. I 15, 19 
Seruus] Seruos caedendi tri- 

bmds plebi et triumuirifi inB 

crat epo. 4, 11 
Sese = ee propter rkif^mm 

s. I 9, 2. a. jp. 416 ^Ubi 
Seasor ttrfcfyr. |?ra squefl 1. 1 

•6,106^ 
Sessorium 8, I 8, 14. Ad 

SesBorium ej9D. 5,100 
Sefltos] Sestcm i^ I 8,'4 
S e u pm(mpe\ Bcn . . .•«eus c.nH 

16,8 
SeueruB, C&BBiuA dfR>. 4«m. 
Beuo6tfro^ Mtr. lenDcaie qi 

n lin, 
S«x!taffiiis 8.'II8,>6I 
^JSfiLti «ams 490.-4, 17 



INDEX GENERALIS 



495 



Si e. eoniimct.: Tane . . . uo- 
lnplars admittitiir, si tvok 
peUatur c. im 11, 86. St = 
nnm «. I ft, 66. 66. 9,76. H 
2, 11. epi. I 6, 40. ef.Con' 
iunot. et Indic. 

Sibyllae, Sibillae libri 
c. $. 26 

SibylUtti, Sibill. libTi cs.S 

Sic c. 128,26.^2. 

Sicilia c. IQ 6^ 34. epo. 9, 7. 
«.12,90. 1X6,66. ein.I 
12, 1. 22 

Siciliae znons c. m 4, 76. 
e{M>. 17, SS. pto^miinetuzinia 
c.m4, 28. rex Hiero c.lltl 
2, 13. tyjtoimi ept.'l^, 68 

Siciliensis epi.1l 1, 58 

9 i c nl u s] Bidnla am^lidra « 
Lestrygonia c.mi6,tM. Si- 
cnhim poetam c. 1 16, 1, Si- 
cdiotiim ^rgmttiHA epo. 9, 9. 
reges c. m 1, 20. tyta^mt» 
c.in 1, 17. 18 

Sicuti 8. I 1,88. 4,9. It). 11 

7, 1. ^M 1, 96 et Mi. 
Sii6tit s.ni^Wttr^cdihi 

mAUinin ag«r c, I «1, 9. 

S.um Teanum epi. I 1, 86 
SiganiWi c. im 2, 8S 
SigntkiQ inft^rpr. a. p. f^9 
Si5«iat« dixit 8. H, 2 
Siligneus (panis) ept:!! 1, 123 
Silig<^'«. 16, 115 
Silv» «.0. 244 
aitei^ 9.1 6, 96. #6 
Similitudo] 'F^B.ikiemiipi. 

I7v«4 
Simiufl interpr. 8.1 VO, t9 
Simonides Oeus uide 4nd. 

nuet. 
Simi^l^x =»Uiod68tus, 'u^sro' 

8. I 3, 62 

AwAr deUgm neml* moueni- 



tor 8. H 7, 82. S. deorom 

8. H 6, 104 

Sine c. crcetis. a. j>. 63 ^. 
Singularifi =» sknplex c. 1 

38,5 
SinUtax €fdi/?9». c. I 2, 18 
Sinistrorsum interpr. epo. 

9, 20 
Sinuevfla ept'. I 6, 6 
Sinuecsana ciuita0ep».l6,6 
Siquidem a. p. 272 ^ quo- 

mAmc.ina7,38.ltn6,6. a.^. 

63, 196. alibi^ — =« quando 

«. H 7, 6 gl.\ postpon. 8. H 

1, 60 ^Z. interpr. pro siue 

a. p. QBgl. 
Siren «. U 3, 14. Syren sine 

Syz^ defin. «. U 8, 14 oL 

(=» ptscis TOagiTioa etc.). ^Si- 

renum pro Siiebarum' epi. 

I2,i3a1. 
Sixius«;l7,23. ei»:il0,16^, 
SiBeDfna s. 17, 8 
Sis€»r interpr. s. H 8, 9 
'Sistfuml Meretrix quae stat 

in sistns «. H 7, 48 
Bigyplitts, Sisiphus {mym^ 

c.H 14,^0. epo.17,68. 8.U. 

3,21 
SisyphuSs, Alitis Antonii s. I 

3,^ 
Siue = aut c. m 8, 7. epo. 

9, 29. 8. H 8, 16 ixmn 
IhiaXidiOv e.-l 1, 11 
^xdbfifiofTa mittere s.-l 7,-29 
S m ar a-g dn B • tf. r %W 
[Soboles «. I 2, 126] 
Stibrieta» «. JOE >8, 264 
Socrates 8. H 2, 20. 4, 3 
Socrati6iis-ph^oMi^hdB c. I 

29, 1 
S d e s » socius aut= si a/ttdes 

a. p. 488 §L 



496 



INDEX GENERALIS 



Solidantur niues Mgore 

AquiloniB c. m 10, 7 
Soliditas e. in-24, 4 
Solis filiae c. I 2, 88 
Sollemnis^^solemnis etym. 

epi.l 1, 101 gl. Finterpr. epi. 

I 1, 101 gl r 
Sollemnitates 8. TL 8, 6gl. 
Sollers defin. a.p. 407 
Soloecismus 8. U 8, 299 
Soluendo non est 8. 1 6, 87 
Solutio expos. metr. aciepim 
Solutus defin. c. I 4, 10. Vir 

s. 8. I 8, 39 
Somniculosus epi. I 8, 2 
Somnus] Somnos c. I 1, 22 
Sonorior epi. 11 1, 74^1. 
Sonorum nomina YII cpo.9,6 
Sophistes] Bion qui S.cogno- 

minatus est epi. 11 2, 60 
Sophocles epi. U. 1, 56. 61 
Soracte interpr. c. I 9, 1. 2 
Sorbarius] Esculus . . . uulgo 

appellatur sorbarius c. 1 22, 

Sorl?iculata (sorbillata?) 

mala s. n 3, 272 gl 
Sordidatus epi. I 20, 9 
Sorites epi. U 1, 46 
Sors Germ. Capital 8. 1 2, 14 
Sortiri c. I 7, 3 
Sosii epi. I 20, 1. 2 
Sotadicum metrum c. m 

12 in. 
Spado nobilissimus «.11,105 
Spadosus 8. 1 1, 105 
Spartacus c. m 14, 19. epo. 

16, 5 
Spartaria c. n 2, 9 
Speciale pro appellatiuo c. I 

26, 2 
Specialiter c, I 27, 1. m 
r 4, 65. 26, 9. cpi.I15,ftaUbi 
^Species pio gftnexe' cpo. 
17, 71 



Speciosus c. m 20, 15 
Speculato cubiculo uti «tto 

jp. 1 
S p 6 c ul i 8 adornare cubiculnm 

epi. 1 19, 1 
Specus mcisc. et newtr. c. m 

25,2 
Speleum c. II 19, 11. 12 
2<pivdafi,vov 8. n 8, 10 
2(pfj(fa:^ atpalifa interpr. pro 

pila 8. I 5, 49 gl. 
Splendida bilis interpr. s.U 

3, t41 
Spinetum epi. I 16, 9 
Bpondaicum metnim a. pl90 
Spondens expos. $mtr. p. 4. 

a. p. aS, 89, 255. 260, ^^62 
Spoutanea uoluntas £.14, 

21 gl 
Spumae louis 8. H 6, 41 
Squilla interpr. s. 11 4, 58^/. 
Staberius s. n 8, 84 
Stagnare interpr. pro incra- 

stare 8. I 3, 56 gl. 
Stare in militia epi. I 7, 41 
Stataria comoedia a. p, 288 
Stationes sc. bibliopolaram 

«.14,71 
Statius uide ind. auct. 
Statuarius a.p.. 32 
Stemmata c. I 14, 14 {uar. 

Bcemata) 
Stertinius pbilosophus Stoi- 

cus s. n 3, 33. epi. 1 12, 20: 

qui CCXX libris Stoicen La- 
. tine descripsit . 
Stesichorus, Stesicorus,Ster- 

sicorus c. I 16, 1. m 9, 8. 

cpo. 17, 42 
Sthenelus, Stenelus c. I 

15, 26 (anriga Diomedis) 

IHL9,19 



INDEX GENERALIS 



497 



Stili amaritado 8. 1 
tili (Pindarici) magiii- 
pi. I S, 10 
tium interpr. epo. 

i 8. 8 

^sa oua 8. n 4, 14] 

ns, 44 

c. I 3, 17. 29, 13. 14 
LiloBophus). c. 1 34, 2. 

16. 8. I 1, 2. 3, 124. 
51. 32. 33. 44 {etym). 
J, 76. epi. I 1, 14. 17. 
>. 108. 2, 34. 16, 66. 
. n2, 46. a.p. 181. 
n secta c. UI 2, 17 
secta c. 1113, 1. «.11 

sectae restitutor 

istes Chrysippus 8. I 

n 3, 44. epi. I 2, 4 

epi. I 12, 7. 20 

I 2, 62. 63 
hari s. 11 7, 100 
hus] Cum st.o pro- 
ndum = cum indigna- 
o. p. 383. St. bubu- 
^pi. I 15, 34 ^Z. 
defin. s. I 3, 44. 45 
lis coopertuB epo. 12, 

cf. s. n 3, IIS gl. 
n interpr. pro stra- 
m s. n 3, 117 gl. 
nta defin. s. U 3, 117 

is a. p. 2^i gl. 

u 1 a r e interpr. pro gut- 

mgere epo. 3, 2gl. 

ra equi epi. 1 14, 43 gl. 

itas epi. 1 2, 70. 71 

DT rotunditas ouorum 

, 14 gl 

is s. n 7, 110 

jre s.n6,25. cpo. 2,57. 

jiare epi. I3,S et €.151 



IBONIB 8CHOL.LL IH HOBATlTlt. XI, 



Struere (maria) c. III 1, 35 

Strutio epo. 2, 53 

8 1 u d e r e abs., Germ. studieren, 

epi. I 4, 3 
Studium capillorum c. III 

4, 62 

Stupratus puer c. I 4, 19 
StuprumDeianirae epo. 17, 32. 
Conciliator stupri epi. 11 

1, 172 cf. 8. I 6, 30. 
Suadere c. occ. c. infin. c. III 

29, 43. 44 
Sub temp. accusatiuo iungi- 
tur, locale ablatiuo 8. 1 1, 10. 
sed uide c. II 18, 18 gl. Sub 
= ab, per c. Iin 4, 61. Sub 
= iuxta 8. n 1, 35. Sub = 
cum: Sub hoc sensu c. III 

5, 25. Sub uituperatione ali- 
quid memorare c. I 17, 25. 
Sub laude c. m 14, 5. Sub 
fuffa arrogantiae c. 101 2, 45. 
Sub promissione uini ali- 
quem inuitare c. IHI 11, 1. 
Sub tremore c. im 11, 11. 
Sub penitudine epo. 11, 7. 8 

Subare interpr.epo.l^SL^ 11. 12: 
Bupra uirum sese proicere 

Subarmale 8. I 2, 132 

Subaudis 8. I 8, 30. a. p. 
227. 383. Subaudimus 8. II 
8, 16. Subaudi c. I 29, 17. 
m 14, 23. 15, 7 24, 1. 50. 
8. I 4, 56. a. p. 191. Subau- 
diturc.m7,19. 8,25. 19,24. 
nn 1, 29. 6, 6. epo. 2, 39. 
5, 45. Subaudiendum c. m 
23, 17. 25, 18. 8. 14, 69. 
n 8, 20. cons. s. 1 4, 69. Nisi 
forte Bubaudiamus extrinse- 
cus etc. epo. 17, 74 

Subcutaneus morbus c. n 

2, 13 
Subdolw^ tt. «j^. ^^1 

^^. 40. \.0.» ^ oiXifex 



498 



INDEX GENERALIS 



Subigitare 8. I 2, 36 
Subiugare c. I 12, 64 
Sublimis interpr. c. 1 16, 31 
Sublustrifl interpr. c. ni 27, 

31 gl 
Subnotare expos. metr. p. 4 
Subportatio 8. I 3, 64 pZ. 
Subsannare 8. 1 6, 6. Sub* 
flannando dixit epi. 1 17, 13 
Subsidere 8. U 4, 41 
Substantia s» res 8. U 6, 8. 

epi. I 1, 103 alibi 
Substantiae harum rerum 

t t. philos. a. p. 101 
Substantiola epi. I 6, Igl. 
SubtacituB 8. U 8, 78 
Subtilis interpr. 8. 11 8, 88 
Subtiliter ^. I 7, 34 
Subuoula defin. et etym, epi. 

1 1, 96 et gl 
Subura etym. a subustione 
epo. 6, 58. cf. lat. Volks- 
etymol. 21. Subura maior 
5. I 6, 113. Subura ciuitas 
uel platea epo. 6, 58 gl. 
Subustio epo. 6, 68 
Succinere expos. metr. p. 8 
Suetonius Tranquillus uide 

ind. atict. 
Sudationes epi. I 16, 7 
Sufferre == tolerare, FroMco- 
gall. souffrir epi. II 2, 102 
alibi 
Suffragia a. p. 343 
Sui] Sui magnitudine c. 11 
16, 16. Breuitate sui c. I 
3, 24. Dulcedine sui c. III 
11, 21. 22. Celeritate sui 
c. III 18, 1. Pecunia sui s. I 
1 , 64 (r). Simplicitate sui 
s. I 7, 27. Compositor sui 
a. p. 461 gl. Cautus sui a. p. 
469 gl. Se omiss. in acc. c. 
inf. s. II a , ^^. a. p. \:^^ 
alihi 
Suina = bhb epi. 1 4, \b. \^ 



Sulcius 8. I 4, 65. 66 
Sulphura ^i. I 16, 7 
SulphureuB epi. I 15, 5 
Sulpicia horrea c. IIII12, 
Sulpicius iurisconsultas 

3, 130 

Summisse agere ept.1 18, 
Superbus, Tarquinius 

12, 36 
Superexcrescere epi.l 

^^gl 
Superfluitas a. p. 214^2 
Superfluus interpr. uocis 

4, 12^2. 
Superhabundat epi. I 6 
Superiorii, subst. c. in 2 
Superius = «crm.l9, 18: 

n 2, 68; = a. p. 97: et 

3,14 
Superlitus interpr. pro 

strictus c. m 8, 10 gl. 
Superstes=prae8ens epo 
Superuagari c. ni 3, 30 
Superuiuere alicui c.II] 
Supinari interpr. s. II 7, 
Supinum] Facile intelle 

c. I 32, 3 
Supplicantum c. I 2, 27 
Suppositicius,8tibpos. 

17, 60. S.crinis «. I 8, 4 
Supputatio = summa 

4, 15 
Supremo sole interpr. 

15, 3 
Surculus s. n 3, 247 
Surditas epi. 1 2, 63 
Surdus] Palatum hal 

multo uino surdum fac 

s. n 8, 38 
Sus] A sue subare cjpo. 

11. 12. Porca interpr. u 

sus epi. I 2, 26 gl. L 

suinae interpr. uocis i 

v^. 1 4^ 15. 16 



INBEX GENERALIS 



499 



Suapendio uitam finire (item 

Sueton.) epo. 6, 14 
Sybarim, Sibarim c.l8, m. 

et 1 
Sylla, Sillal Sillae collega 

c. n 1, 1. 8. filia 8.12, U 

— 66> ef. Sulla. Syllae scr- 

xms epo. 4, 10 
Syllaba 8. I 3, 66. 11 3, 88. 

a. p. 75. S.am commuxiem 

facere s. I 2, 70. 71. n 3, 43. 

S.am productam . . . breuem 

posuit epi. I 11, 8. Metri 

ratione breuem fecit ^me- 

diam^ syllabam ^dedemnt' 

epi. I 4, 7 
SyllanuBl SillaniB tempori- 

bus c. m 3, 62 
Syllogismi (sill.) cp. 111,46 
Syllogistica conclusio epi. 

I 16, 66 
Symbola] Ex simbolis cele- 

brant conuiuia 8. U 2, 60 
Symboleutice c. I 2tit. gl. 
Symphonia S.I2, 1. 2. defi/n. 

a. p. 374 
Synaeresis] Sineresis epi, I 

1, 108 
Synaphia expo8. metr. p. 10 
Syncope, sincope c. I 36, 8 
Synecdochicos] Sinecdochi- 

cos cfn. 1 18, 66. Sine doehi- 

coB cp in appar. c. I 11, 4 
Zvviqqmys epi. I 2, 7 ^fZ. 
Synnada, Scynnada c. m 

1,41 
Synnaticus c. m 1, 41 
Syracusanus, Sir. epi. I 

2,68 
Syria c. 11 11, 16. m 4, 31. 

5L I 6, 88. Syiiae rex c. m 

6, 34 
Syrorum lingua 8. I 2, 1. 2. 

n k, 65. Syitan mercem e.\ 

31, 12 



Tabellaria l«x epi. 11 2, 99. 

a. p. 343 
Taberna interpr. a, p. 229. 

interpr. pro caupona epi. I 

11, 12 ^Z. T.ae medicorum 

8.17, Bgl. 
Tabernaria comoedia a. p. 

288 
Tabulae scaenae =^ pulpita 

a.p.216. T. fiunt de acema 

8. n 8, 10. T. duodecim epi. 

Ill,lS€f.8.JlB,lSl.epi.UlfiS 
Tabulata, in quibus stabant 

numina c. I 37, 3 
Tabum interpr. epo. 6, 65 
Taenarum c. I 34, 10 
Talis ludere 8. n 3, 172 
Tametsi c. coni. c. I 38, 6. 7 
Tanais spado 8. I 1, 105 
Tanaisfluuius] Tanainc.m 

4, 36 
Tangere uirginem 8. 1 2, 28. 

Tactus {= apoplectus) c. n 

20, 9 gl. 
Tantalus c. I 28, 7 et r in 

appar. ibidem; U 13, 37. 8. 1 

1, 68 
Tantus] Nec tanti est ut 

epi. 1 18, 18 
T ap in o 8 i s figuracpt . 1 15, 28o2. 
Tarentinus c. I 28, 1. m 

20, 1. T.us caballus 8. 1 

6, 58. Tarentina ciuitas c.U 

6, 12. 8. 1 6, 68 
Tarentum c. I 28, 29. 116, 1. 

10. 14. epi. 1 16, 11 
Tarpa 8. 1 10, 88 
Tarpeium saxum 8. 1 6, 39 
Tarquinii Prisci Lucubonis 

iiel Lucumonis seruus $. 1 6, 9 
Tarquiniu8«.l6, 12. 7,6—8. 

Tarquinii 8. 1 7, 34 
Tarracina 9. I 5, 24. 26 
Taurica (regio'^ <s. IT^\A 

14, 'ib 



500 



INDEX GENERALIS 



Taarus] Secundo consolatu 

Tanri epi. I 5, 4 
Teanam Sidicinam epi. I 

1, 86 
Teia = TeoB epo. 14, 10 
Telamon c.II 4, 6. T.is ciui- 

tas c. I 7, 21 
Telamonis filias (Teucer) 

c. I 16, 28. nn 9, 17 
TelegonuB c. JH 29, 8. epo. 

I, 30 
Telemachus epi. I 7, 41 
TelephuB c.ini9, 1. 26. im 

II, 21. 29. cpo. 17,8 rex 
MyBiorum tid Mysorum 

Tellus] ad Tellurem epi. 1 7,48 
Temere interpr. a.j7.169. 160 
Tempe c. 1 7, 4. T. mons c. I 

21, 9 
Temperare interpr. c.1 12, 16 
Temperate scribere a.p.2Sl 
Temperaturam aeris inuenit 

Sisiphus s. n 3, 21 
Tempestiuus = pluuius c. I 

17, 4 
Tempestuosus c. I 28, 21 
Templum Apollinis in Fala- 

tio c. 8. 66 
Tempnere aduersa c.IIlO, 14 
Temporalis = breuis c. 11 

3, 13 
^Tempore pro tempori' s. I 

6, 47 
Temptantum c. im 9, 42 
Temulentus epi. 11 2, 163. 

a. p. 124 
Tenacissimus s. 1 6, 12^gl. 
Tenacitas «.113, 171. 6,106 
Tendere alicui = insidias 

parare c. I 1, 26 
Tenere milites c. in 20, 6 
Tentoria (militum) c. 118, 64 
Tenuitas c. I 12, 44 
Tepores falso intcrpr. =\3lO- 

mitus epi. I Ift, ^^ 
Ter pure inter^pr. epi.ll, ^'^ 



Terebellum s. 114, Slflfl 
Terentiacpo.3, 21. 14,13.1 

8. I 2, 64—66 
Terentianum c. I 1, 9. «. 

4, 38 gl. 
Terentinum epi. 1 17, 8 
Terentius dram. epi. II 1,1 

8. 1 4, 38 gl. et uide ind. m 
Terentius Varro consul c 

12,36 
Terentum c. s. 8 
Teres plaga defin. c. 1 1 J 

T. in se 8. H 7, 86 
Teresias «. II 6, 1 
Tereus c. im 12, 5. 6 
T e r g e r e inusitat. 8. U 2, 24 
Teristria (uar. tonstria) s 

2, 99 gl 
Termes interpr. epo. 16, 41 
Terminaliorum dies q 

2, 69 
Terra (wy«^.) s. U 2, 93 
Territorium c. III 29, 8511 
Tersus interpr. uocis unci 

a. p. 422. [Tersa elegan 

s. 14, 8] 
Tertio = ter expos. metr. j. 
Tesqua interpr. epi. I 14, 
Testo = testiculus s,l2,45 
TetrachorduB5.l3,8.a.|?.* 
Tetrameter expos. metr. p 

c.ll in. 28 in. m 12 in. 
TstQaodiCiL s. n 3, 281 
Tetrapodia heroica exj. 

metr. p. 7. epo. 12 in. 
Tetrarchae interpr. s. 13, 
Tetrastrophos expos. m 

p. 4. 6 alibi 
Teucer Telamonius c. I 7, 

21. interpr. im 9, 17 
Teucrius c. im 6, 12 
Teutisce epi. I 13, 10 gl. 
Thais a. p. 238 
T\v«.Ua c. mi 6, 25 



INDEX GENERALIS 



501 



Thebae c. I 7, 3. im 2, 25. 

4, 64 {inierpr.). epi. 11 1, 208. 

Th.arum conditor epo. 16, 59. 

Est iuxta Thebas (sc. Aegyp- 

tias) deBertum omnibus mon- 

stris plennm c. IIII 4, 64 gl. 
Thebaicufl c. U 18, 8 {sed 

falso) 
Thebanufl c.mi 2, 25. 4, 61. 

epi. I 3, 12. 13. Th.i muri 

epo. 13, 9 
Themate accepto certabant 

c. nn 2, 13 
Theo, Theon epi. I 18, 82 
TheologuB a. p. 392 
Theos (-O-fdff) c. 11 19, 9 
Theotisca lingua urpora s.IL 

4, 81 gl cf. Teutiflce 
Theotistus grammaticus s. I 

5, 97. praei. I p. Xm 
GsQan(^syLa s. U. 5, 72^2. 
GriQLaxoi, tiriaci 8. 1 2, 27 gl. 
GriQoriv — ^q^ev = uenen- 

tur epi. I 1, 78 gl. 
Thesauri c. 11 2, 1. Mithri- 

datis th. epi. U 2, 26 
TheseuB c. mi 7, 27 
Thesei pater Aegeus c. n 

16, 2 

Thesei uxor c. m 7, 18 
Thespis c. 11 1, 12. a. p. 220 
Thessalia c.l7, 4. 11. 21, 9. 

m 7, 18. epo. 3, 17. Thes- 

saliae campi = Philippi epi. 

112, 47 
Thessalorum ars magica 

epo. 5, 45 
Thetis c. I 8, 14 
Thiriaci uide GriQiaiioL 
Thoas Thoantis pater c. I 

17, 23 

Thracia c.I12, 6. 37, 19. 20. 

m 4, 34. 25, 9. epo. 2, 35 
Thracius c.II 20, 16. m9,9 
Thiax] T<^b}T&x c. 1 24, 13. 
Tbrac[i]a8C.l36,l^. Thra- 



ces mulieres c. 11 19, 20. 

Thracibus Bacchis c.II 7, 27. 

Traces cpt. I 18, 35. Traci- 

bus c. I 18, 9 
Threx 9. n 6, 44. interpr. epi. 

I 18, 36 o2. 
Thurius iBrittiorum oppidum 

c. m 9, 14. Thuri, Thurii, 

Thurio, Thuriorum, Thuris, 

Thuriis 8. II 8, 20 
Thyestes] Thiestem c.I 6,8. 

Thiestes c. I 16, 17. epo. 

5,86. Thiesten (tragoediam) 

epi. I 4, 3. Tiestis (tra- 

goedia). ibid. cf c. I 6, 8 
Thymiamata] Timiamatas.I 

2, 27^L 
Thyna ciuitas uicina Bithi- 

niae c. m 7, 3 
Thynnus piscis c. m 7, 3 
Thyone c. I 17, 22 
Thyoneus c. I 17, 23 
T<(h>yrBusmterpr.c.ni9,8^Z. 
Tiara, tyara epi.l 13, 15 ^Z. 
Tiberina insula 8. U 3, 36. 

T. ostia 8. n 2, 32 
Tiberis c. I2, 1. 14. 16. 20. 

20, 5. 6. 31, 8. m 29, 1. im 

6, 1. 8. 1 2, 126. 8, 11. n 

1,7. 7, 14 (deus Tiberis). 

epi. 1 11, 1. n 1, 192. a. p. 

64. 66. 67. In ripa uel in- 

sula T. 8. I 3, 27 
Tiberius epi. I 3, 6. 12, 27. 

18, 56. T. Caesar c. im 

4, 28 
Tib. Claudius Nero (Liuiae 

maritus prior) c. mi 4, 28 
Tib. Nero Claudius epi. 

I 3, 1 
Tibia 8. I 2, 1. 2. o. p. 202 
Tibullus (Albius) c. I 83, 1. 

epi. I 4, 1 



502 



INDEX QENEBALIS 



bur<i> c. nn 8, 10. Tibure 

c. n 6, 9 
Tiburnus c. I 7, 1 
Tiburtem c. I 7, 1 
Tiburtinum uinum c. 1 18, 1 
TigelliuB 8.12, S (M. T. Her- 

mogenes). 9, 25(Hecmogenes). 

10, 90 
Tigris interpr. c. m 11, 18 ^Z. 

Tigridem c. I 23, 1 
TilliuB senator 8. I 6, 24 
Timagenes epi. I 19, 16 
Timon, Thimon s. I 1, 64 
Tinea capitis 8. II 3, 126^7. 
Tineas summouet etc. a. p. 

332 
Tinnitu acuta aera c. I 16, 

7. 8 
Tintiniala 8. I 6, 14 
Tiridates c. I 26, 5 
Tiro uide Tyro 
Tisana s. 11 3, 155 et gl. 
Titan] Titanas c. mf 4, 1 
Tithonus c. I 28, 8. 11 16, 29 
Titillus] j9Zwr. titilli cpo. 12,5 
Titinius epi. I 13, 14 
Titius Septimus aut Septi- 

mius epi. I 3, 9. 12. 13 
Titubare ebrietate s.n 7, 108 
T i t y o s] Tityi iecur c. m 4, 76. 

Titios = Prometheus c. 11 

14, 8. Titius Gigas c. m 

4, 77 
Tmesis, temesis s. I 9, 33 
T6\ Tov ordo x6 lucidus 

a. p. 41 
T6 ue Tcgbg tb cloacam iun- 

gendum s. U 3, 242 gl 
Toga s. I 2, 62. 63 
Togata comoedia cpt.IIl, 57. 

a. p. 288 
Tondere] Tondit = tondet 

epi. 1 1, 94 
Tonsor a. p. 301 
ToTtoyQatpioc cpi. 1 ^O., 4^ gl- 



Tornatilia ligna interpr.pro 

datri a. p. 473 gl. 
Torquatus uita p. 1. c. im 

7,1. epo. 13, 6. cpt.16,1.9 
Torquere » trahere epi. 11 

2 , 73 (r). Torquatur = tor- 
queatur s. II 2, 66 

Tortuose incedere c.m27,6 
Toruus c. m 5, 44. fnterpr. 

pro ccmspicuus c.mi6,199l. 

T. color oculorum c. TH 27, 3 
TostuB interpr. «. II 4, 68 
Totum = quidlibet, onmia 

c. I 9, 18 
Tractatus, suibst. c. l 37, 29 

Quae in tractatu ingrata 

sunt a.p. 149. 150 
Tragice proferre s. 1 8, 2S 
Tragicus (9C. poeta) gn.I 

3, 36 

Tragoedia epi. I 3, 9. 4, 3 

(tragoediae Cassii). a. p. 

91. 92. 260. 276. 277 
Tragoediographus s. 1 10, 

42. epi. 11, 67. . a.p. 80. 

238 {eodd.) 
Tragos a. p. 220 
T r a h e r e harenam auream epo. 

15, 20 
Traianae] In hoc loco, ubi 

sunt modo Traianae s. 1 8, 7 
Transfigurari c. I 2, 41. 11 

20, 1 c« c. n 20, 9 gl 
Tranquillus, Suetonius, 

uide ind. auct. s. u. Sue- 

tonius 
Translatio = metaphorac.II 

5, 11. a. p. 22 
Translatiue a. p. 291 
Transmarinae prouinciae 

c. im 5, 1 
Transuersim c. m 22, 7 
Trebatius iuris peritus s. U 



INDEX GENERALIS 



503 



nu8 epo. 4, 16. [s. I 
I.] Tr.is plebi ins erat 
108 seruoB caedendi epo. 

pta 8. I 2, 99 gl. 

nium 8.JI 1, 72. etym. 

[, 86 

8 intenpr. a. p. 828 

rjg 8.US, 261 gl. 

iter (2e/in. epo, 1 prol, 

»8U8 a. p. 252 

)diae, Sabin. «. 1 1, 53 

)rfa c. m 28, 12 

cria s. U 6, 55 

8 c. m 22, 3 

dia dactylica c.I14tn. 

leroici c. mi 7 in. 

etra «. n 6, 55 

ele s. I 6, 117 

a.li8,tribiali8 «.18,39. 

jurra 8. U 8, 166 

cum, Triuicium] «. I 

I 

iphu8] Cena po8t |tr. 
epi. I 5, 6 

luiri (capitaleB) epo. 
.: Tr.i8 iu8 erat alienos 
)8 caedendi 

<a>eu8 expos.metr.p.l. 
18 in. 

aicus c. n 18 m. 
U8 a. p. 380 

c. 1 6, 7. n 4, 11. m 

B. 65. mi 4, 53. epo. 

4. 17, 8. c. 8. 41 

e euersio e. I 15, 11. 
iium c. I 15, 7. U 4, 10. 
10, 12. exe mp lum c. mi 
I. muri c. m 3, 22 
nu8 c. I 2, 82. '[6, 15.] 
. 8,14.16. m8, 82. 

5, 17. 23. epo. 10, 13. 
L3. 15, 21. 17, 8. e. 8. 
epi.l2,16. Troianoram 
tea c. IH" 5, 87. sanguiB 



epo. 18, 14. tempora c. I 

28 12 
Troilu8 c. n 9, 15. 16 
T r p u 8 per metonomian 

c. 8. 21 
Truculentns (Plauti) ep». I 

17,55 
Trulla 8. n 3, 144 ei gl. int. 
Tul Potentia tui c. nfi 8, 19 
Tuba defin. c. I 1, 28 
Tuguriunculum s.l8, 131 ^L 
Tuitio c. m 4, 86 
TuUiuB (rex) 8. 1 6, 8. 9 
TulliuB ^. 4, 8. Gicero T. 

c. m 11, 2 
TulluB c. im 7, 15 
Tumescere epi. U 1, 177 
Tumulare ep». I 6, 26 gl. 
TunicatuB defin. epi. I 7, 65 
Tunicopallium 8. I 2, 99 
TurariuB uicus 8. 11 8, 228 
Turbo gladiator 8. 11 8, 810 
Turbo irvterpr. epo. 17, 7 
Turbulenter proferre aliquid 

8. 1 10, 14. 15 
Turda] Has merulaB dicimus 

quomodo lias turdas 8. U 

8,91 
Turibnlum s. I 6, 86aZ. 
Turius MarinuB 8. if 1, 49 
Tnrmula m^% c. II 16, 40 ^Z. 
Turni pater c. I 22, 14 
Turpis vnterpr. epo. 5, 19 
Turpitudini alicui aliquid 

datur c. n 4 in. 
TurriB tn^erpr. »» tirbs in alto 

poBita epi. I 3, 4 
Tuscia c. 120, 5. 6. «.16,1.2 
Tusculanus] T.i agri epo. 

1, 30. ToBoulanae dispu- 

tationes GiceroniB epi.l 1, 40 
Tusculum c. m 29, 8. epo. 

1,30 
TuscuB c.m23,3. 29^1, &.XL 

ct s.U^.^iaa^^- 



504 



INDEX GENEBALIS 



Tutor 8. n 3, 226 
Tydei soror epo. 3, 17 
Tympanorum pulsus c. III 

16, 7 
Tyndarei filiae s. 1 1, 100 
Tyndariden c. I 17, 1 
Tyndaridum «. I 1, 100 
Tyrannus interpr. c. IH 17,9 
TyriuB epo. 16, 69. epi. I 

10,26 
Tyro, tiro c. im 5, 31. 8. l 

2, 16. 17. epi. n 2, 47 
Tyrrenus c.I 2, 14. 11129, 1. 

T.um mare epo. 16, 40 
Tyrt(a)eu8 a. p. 402 «g. 

0{) navtbg &viQbg sig K6qi,v- 
d-^v iatL nXovg epi. I 17, 36 

Yacationis dea epi. 1 10, 49 

Yacuna epi. 1 10, 49 

Vadari 8. 1 9, 36 

Yadari = ambulari c. I 3, 24 

Yadere = ire epi. I 13, 16. 
= abire c. m 14, 24tgl = 
fluere a. p. 67. interpr. i^>cis 
salire c. 11 18, 26 gl 

Yadimonium statuere s. I 
6, 121 

Yae interiectio dolentis c. I 
13, 3 cf. Ye 

Yafer interpr. = bonus s. I 

3, 130 

Yagus bene interpr. c. JH 

27, 16 
Yala, Numonius epi. I 16, 1 
Yalde nobilis 5. 111,29. Yal- 

dius, ualde, ualide, ualidius 

epi. I 9, 6 
Yalentissimus 5. 11 8, 6 
Yaleria epi. I 14, 3 
Yalerienses (corr. Yarienses) 

epi. I 14, 3 
Yalerius Flaccus uideYei- 

rius 
Valerius P\i\)\ico\«. s. \ 

6, 12 



Valgius c. n 9, 1. 8. 9 (poet») 
Validius epi.l 9, 6. 11 1, 202 
Vappa interpr. s. I 1, 104 et 

2, 12 ce 5, 16 e* n 3, 144 
Varia epi. I 14, 3 
VaricosuB 8. I 2, 26 
Variensis ept. I 14, 3 
Varine, Varinen c. 11 8, 1 
Varius c. I 6, 1 (tragoediam 

a. p. 63. Haec Var<i)ug' de 

Augusto scripserat epi. I 

16, 26; cf. epi. 14,3 
VariuB qui et Vibidius «11 

8, 63 
Varix] VariceB s. 11 3, 66 
Varro coniul c. I 12, 35 
Varro Atacinus &. I 10,4« 
Varro (^Reatinus) ^po.16,14. 

epi. I 2, 28. 69. 10, 49 
Varro ab Hortenaio defensu» 

8. n 1, 49 
VaruB, amicufl Horatii c. I 

18, 1. n 7, 1. epo. 6, 63. 61. 

69. 73. 79 
Yarus, Alfenus, Cremonen- 

sis 8. I 3, 130 
Varus, QuintuB cpt. I 4, 3 
Varus adi. interpr. s. I 3, 47. 

n3, 66 
Vas, uadis etym. et d^fin. s.l 

1,11 
Vassus interpr. pro imus 

a. p. 32 gl. 
Vates Neptuni epi. 1 1, 90 
Yaticanusc. 120,7. cpo. 9,26 
Vaticinatio c. s. 76 
Vatillum] Diminutiuum a 

uase 8. 1 6, 36 gl 
VduB interpr. c. IL 7, 23 
Ye s. I 2, 129 cf. Yae 
Vehiculum t. t. s. I 6, 104 
Yel . . . uel = aut . . . aut c. III 

3,24 
^ ^\i\iTTi.^ a. i^. ^'V . <!wter5r. 



INDEX GENERALIS 



505 



Velia epi. I 16, 1 
Vellicare = uellere s.l9, 63 
Veluti 8.1 S, 26. 6, 1. m 
19, 17. n 1, 32. 6, 63. 8, 86 
et cUibi; (dibi etiam uelut 

V e m e n 8 interpr. pro meracus 
epi. n 2, 137 

Venafrumc.n6,16. 1116,66. 

8. n 8, 46 
Venalis] In uenalibus s. 11 

2, 61 
Venatrix c. III 22, Igl 

V e n a t u s] V.ibus praeesse 
c. m 22, 3 

Venditrix s. I 2, 1 gl. 
Veneriusl V. iactus c. 11 
7, 26. V. lusus c. im 1, 9. 
V. amor c. m 26, 11. V.a 
seruitus c. m 20, 14. V.ae 
res c. m 4, 18 
Venetia epo. 17, 71 gl 
Vennucula defin. s. 11 4, 71 
Venundare s.Il3, 21 et cilibi 
Venus c. I 1, 14. 2, 33. 4, 6. 
18, 6. 19, 9. 14. 16. n 6, 20. 
m 4, 18. 10, 9. 20, 12. 28, 14. 
mi 1, 1. 11, 16. 16, 31. 32. 
V. regina c. im 1 , 10. In 
aede V.is theatri Fompeiani 
5. I 2, 94. V.is amoenitas 
c. nni, 20. amor c. 1 19, 10. 
comites c. 11 8 , 13. cultus 
c. im 1, 19. dedicatio c. I 
30, 1. epitheton c. m 27, 67. 
exprobratio c. I 16, 13. 14. 
filius c. 1 2, 42. in honorem 
c. mi 1, 26. imperia c. im 
1, 7. instinctu c.l 19 in. iu- 
dicium c. 11 8, 14. laudes 
c. m 28, 13. mensis c. m 
11, 16. natalis c. mi 11, 16. 
numen c. I 2, 33. pes c. m 
20, 11. promissum c. 1 16, 7. 
sidus c. I 3, 1. signum et 
templnm tf.inil, 20. sodaliB 
c. m 18, 7. BtirpB c. 1 2, 32 



Venusia c. I 28, 26. 27 
Venusinus uita p. 1. epi. 11 

2, 41. V. populus 8. n 1, 

36 — 39. V.aciuitasc.m4,16 
Venusium oppidum s. 11 1, 

34. 36 
Venustare epi. n 1, IS gl. 
Vepallidus s. I 2, 129 
Vepres interpr. epi. I 16, 9 
Veraciter bonus epi. I 16, 

41 e< 40 gl. 
Verax epi. I 4, 1. Veraciora 

uerba s. I 4, 48 
Verbena c. I 19, 14 
Verecundari epi. I 20, 22 
Verecundus color interpr. 

epo. 17, 21 
Veretri pulsationess.n7,49^Z. 
Vergiliae c. im 14, 21 
Vergilianum, Virg. c.I16,4. 

8. n 6, 26 
Vergilius (Virgilius) poeta 

c. I 3, 8. 24, 1. im 6, 32. 

8.16,49. a.p.bS. Hic dici- 

tur V.um pulsare s. I 3, 31. 

V.ii bucolica: uita p.2. cf. 

ind. auctorum 
Vergilii frater c. I 24, 1 
Vergilii amicus s. I 9, 23 
Vergilius (Virg.) negotia- 

tor uel mercator c. mi 

12,1 
Veridicus c. I 7, 28. s. II 

6, 6 gl. 
Verisimilitudinem habere 

o. p. 119 
Vermiculatum pauimentum 

8. n 4, 83 
Vermiculi genus s. II 3, 119 
Verna, Mallius = Pantola- 

bus s. I 8, 11 
Verna interpr. epo. 2, 66 
Vernalis c. I 26, 7. interpr. 

pro uemTi^ c.lL\^.^V^^- 



"V eT-a.\3Lm \«iD^^i^^ 



=. \5fi?S- c-^ 



506 



INDEX 6ENEBALIS 



7, 1. nn 6, e. cf. Primum 
uerum 

Verrifl reuB 8. II 1, 49 
Verrius Flaccug c. s. 8 
VerticosuB c. im 9, 2^2. 
Vertigo c. I 1, 4. cpo. 17, 7 
VertumnuB 8. U 7, 14. epi. 

120, 1 
Veru 8. I 2, 98 
Vesicae uitium c. II 2, 13 
Vesontium ciuita8Cpo.l6,6^I. 
Vespera == tempore ueeper- 

tino «. n 1, 9 
Vesperi cpi. I 16, 7jrZ. V. 

fiebant nuptiae cnm facibus 

c. m 11, 33. 34 
Vespero (stell&) c. 11 9, 12 
Vesta c. I 2, 15. 16. m 6, 11. 

tyi. n 2, 114 (r). a. p. 66 
Vestalis C.I31, 11. Instupro 

. . . uirginis V. «. I 6, 30 
Vetare] Vetuit, non uetauit, 

quamquam possumus etiam 

sic dicere s. I 10, 32 
Veteranus epi. I 13, 15 
Veteres Romani 8. 11 6, 49. 

V. declinationes c. I 15, 34. 

Sic u. declinabant fpo. 3, 3. 

V. dixerunt c. m 14, 6. V. 

sic faciebant 5. 11 8, 90. 

Apud u. etc. 5. n 3, 66. 117. 

8, 64. cpi. n 2, 87. Aput u. 
8. n 3, 217 

Veterescere c. m 16, 35 
Veternosa lis c. m 5, 53 
Veternus interpr. epi. 1 8, 10 gl. 
Vetulus = senior cp*. I 7, 41 

et 26 gl 
Vexilla aquilarum et draco- 

num c. nil 15, 6 gl. 
Via] uide Flaminia, Labi- 

cana, Salaria, Valeria 
Viae uentris s. U 4, 28 
Viaticum s. 1 1, a^ 
Vibidiufl Balatro s. \1 ^^ 

40. 41 



Vibius Viscug s. 1 10, 78 
VicariuB 8. U 7, 79 
Yicem mterpr. = poenamqN). 

5, 87. 88. Altemis uicibiu 

c. m 9, 1. Ad uicem fads 

c. im 18, 26. Veraa mce 

8. n 7, 37 
Vicinius cp». I 10, 2»gl. 
Vicissitudinem reddereftli- 

cui c. m 10, 16 
Victimae humanae loai 

acceptae esse non potamt 

cpo. 6, 8 
VictimariuB c. I 1, 14 
Victoria myfh. epi, I 10, 49 
Victualia 8. II 3, 229 
ViduuB c.a3bl. c. 11 16, 4. Vi- 

dua arbor defin. c. nH 5, 30 
Vilescere o. p. 139 
Villanus c. im 6, 28^. 
Villius 8. I 2, 64—66 
Viminalis epi. I 7, ^bgl. 
Vimineus 8. I 6, 118 et epi. 

I 7, 66 gl. 
Viminosus epi. I 7, Qbgl 
Vinatia fem. et uinatium 

neutr. s. 11 3, 144 
Vindelici c.im4, 11 gl. 14,8. 

34. Reti V. c. mi 1 in. 
Vindemator et uindemia- 

tor s. I 7, 29. 30 
Vindicare interpr. c.mi 9, 37 
Vindicta c. mi 12, 5 
VinniuB, G. V. Fronto ept. I 

13,8. mr. ViniuB ejpi.l 

13, 1. 6 
VinosuB epi. I 19, 1 
Violacius color ^gpt. 111,207 
Violatrix c. II 13, 2gl. 
Vipera breuis interpr. epo. 

5, 16. Pastilli ex uipera 

facti 8. I 2, 27 gl. 
Virago defin. e. 1 23, 12^/. 
Yvr^a 8. n 7, 76 



INDEX GENERALIB 



507 



rium c. 11 15, 9 (A). 

i*rinm epi. I 10, 22 et 
ylgl et c.nilO, 6war. 
] V.es oculi a. p. 453 
as c. m 27, 66 
c. m 16, 8 5fZ. 
5. I 9, 22. 10, 78 (Vi- 
.). Visci fratres optimi 
5 s. I 10, 78 
socer s. I 1, 106 
s = callus 8. n 4, 14 
tas 5. n 7, 87^2. 
is] Vitiosa facie erat 
IX epo. 6, 14 
3 interpr. s. 11 3, 141 
lus,Furius «.116,41. 
ta Gallus s. 110,36.37 
are epo. 17, 19 gl. 
c. I 6, 7. 15, 21. 8. n 

epi. 16, 63. Vlixei 
, 34. Vlixis c. I 7, 21 
). 17,19(amor). 17,17 

s. 11 5, 1 (persona). 
i c. I 16, 21. 8. n 5, 1. 
Q c. m 29,. 8 
e interpr. epi. I 11, 30 
interpr. epi. 1 6,28 rt s. 
\gl. Humilium maxime 
;is umbrae suscitantur 
,48 . Vmbras mortnorum 
eris elicere epo. 17, 76 
Qus interpr. «.11 2, 133 
i s.n4,41. c»i.l5,28 
3 5.11 3, 222. Humems 
r, 74. epi. I 1, 30. 96 
ius s. I 1, 108 
t umore epi. I 12, 19 
a. p. 328 

s 5. I 6, 117. Vncini 
s. I 6, 47 
interpr. a. p. 422 
= quamobrem cpi. H 
. instrim. e. I 20, 9 
mqne indefm. epi, I 



Vngentatus c. m 20, 14^L 
Vnguentaria cjx). 6, 69. s.l 

8, 24 
Vnguentum epo. 6, 59 
Vnguis] Ad unguem factus, 

interpr. a. p. 294 
Vngula mterpr. iiocis unguis 

c. ns, 4^;. 
Vnimembris uita p. 2. ex- 

po8. metr. p. 4 

V n i alba s. H 3, 241 gl. Vniones 
in conchis epi. I 6, 6 

Vnum et unmn epi. H 1, 46. 

Non unas uoluntates c.1 1, 3 
Vocalis interpr. e. I 12, 7 
Vocatiuus c. I 11, 2 
Vocitare s.lprol. ». n6, 56 
Volanus tn ^imis codd. pro 

Bolanus s. I 9, 12 
VolatuB plur. c. m 27, 11. 

im4, 8 
Voltur, mons Apuliae c. m 

4,9 
VoluptuosuB c. I 8, 3. 9, 19 
Vora «. I 2, 2 

Voratrix meri c. I 36, IB gl. 
Vpupa mi/th. c. JHL 12, 5 
Vrbanitas s. 1 4, 109. V. sen- 

suum a. p. 273 
Vrceolus c. I 31, 11 
Vr i n a m excitat lapa epo. 2, 57 
Vrna s. I 9, 30. [bi urnis se- 

pelire s. 1 9, 28] 

V r p r a , Theonsca lingua 
dictum 8. H 4, 81 gl. 

Vstica interpr. c. I 17, 11 
Vstrina s. I 3, 130. V.ae pu- 

blicae «. I 8, 11 
Vsucaptio epi. H 2, 162 



fVsurpatiue epo. 17^ 481 
VbubI AUquid in UBum hanere 
8. II 2, 116. In usibus con- 



stituta «.14,115. Vsualiquid 
capere epi. H ^^ V^ 
Vt *pTO -^o^iws^MKsa? «^.^^^« 
^^t ^TO TJSoS. T5a\K««^ -^^'csasft.- 



508 INDEX GENERALIS. ADDENDA AVT COREIGENDA 



bant' c. m 4, 29. Videtur 

mihi ut audiam c. 11 1, 21. 

Vt = ea condicione ut a.p. 

304. Vt ne post cauere s. n 

6, 56. 56. ef. lubere 
Vter s. n 3, 248 
Vtica c. I 12, 35. 11 1, 24 
Vticensis c.I12,35. 11121,11 
Vtpote c. I 16, 11. n 19, 20. 

Vtpote qui c. conitmct. 8. U 1,29 
Vtris snJbst. s. U 6, 98 
Vtrobique epi. 1 6, 10. 11, 24 
Vtrum pro num c. IIII 7, 17. 

5. I 4, 63. 94. n 3, 82. 224. 

epi. n 1, 206. 2, 200 et c.im 

Vtrum . . . utrum $.14,48.64 
Vtrum...an certec. 11124, 63 
Vua interpr. epi. I 14, 23 et 

8. n 7, 109 ^Z. (imi8itatum?) 
Vulgaris] V.8ermocpt.l7,62. 

Vulgare8=uulguB 5.113,280 
Vulgo s. I 2, 98. V. sannam 

dicunt 8. I 6, 5. Arbutum 

quod u. appellant c. I 17, 5. 

Tales {sc. grandes) ranae u. 

rubetae dicuntur epo. 6, 19. 

Atabulus uulgo Atabus dici- 



tur s. I 5, 78. V. simplex 

modestuB dicitur s. I 3, 52. 

V. grutas uocant cpi. 17,66. 

V. lapam dicimuB epo. 2,57. V. 

dicunt infertorem s. H 8, 72 
VulnerabiliB 8. 1 3, 69 gl 
Vulp e 8 uar. uulpis epi. 1 1, 70 
Vultur, anis «. I 7, 2 
VxoriuB defin. c. I 2, 20 

Xanthus c. 101 6, 2(> 
Xenocrates 5.113, 254. epi 
I 2, 4. Xenocratis Bc(h)ok 
8. n 3, 254. epi. I 2, 4 

Zanga 8. 1 6, 28 
Zelotypoteron c. I 8, 1 
ZeluB c. m 19, 24 
ZephiruB interpr. pro Fano- 

nius c. m 7, 2 gl. 
ZethuB epi. I 18, 42 
Zeugma c. 8. 69. s. I 3, 104. 

Zeuma 5.12, 59. 60. a.p.U 
Zizania interpr. pro lolium 

5. n 6, 89 gl. 
Zt^v(p6(iaXa 8. n 8, 31 
Zodiacu8 5. im6,39. 5.18,21 
Zo)ii6g inUrpr. pro ius s. 11 

8, 45 5rZ. 



ADDENDA AVT CORRIGENDA 

I p. VI et XII] Cod. p auctore Chatelain non XIII, sed XV sat- 
culo scriptus est 

1 ^. Vn. Post carmen saeculare fol. 75' in ^ legitur: Explicit 
Liber Acronis super odas oratij .-.oo 

I p. XI. In apparatu critico F semper = ry est, numquam = 
ya. aut rh et similia 

I p. Xm. De Theotisto grammaUco cf. etiam Priscian. I p. 
238JH'.; . . . doctissime attendit noater praeceptor Theotistus 
(Theoctistus Hertz\ omnis eloquentiae decus cui quicquid in 
me sit doctrinae post deum imputo. 11 p. 2Z1H.: . . . acce- 
pimus teste sapientissimo domino et doctore meo Theoctisto, 
quod in inBtitutioiife «i.x\,\ft ^m£m:k3b.\vi»A docet. Apud Marium 
Victorium p. 140 K. 'Y\i«.com^^W ^^^-maaaiGi.^^ ^i»^, ^jt^owk 
est ex ThaeoctiBtvxft. AUcrius T\Mi,o<*^\ 'v>«\.\Ka^.\Qfrv% , c^^sss^ 



ADDENDA AVT CORRIGENDA 509 

Cctesarieyisis , mentionem facit Hieronymm de uir. inl. c. 54 

p. 32, 19 Bichardson 
J p. 2 lin. 9 iierba a pede choriambicum delenda cemet I. Simon 
l p. 9 appar. lin. 6 leg. hispidus yocfj pro hispidus Fj 
I p. 15 lin. 21 add. * ante De 
I p. 16 lin. 2 pro 6%aUBiov Heraeus mus. Bh. 1903 p. 466 pro- 

ponit dgvyLOV uel xtcaciov 
I p. 21 u. 1—4. Lectionem corruptam ante ocuhs habuisse ui- 

detu/r Mythographus I 181 p. 66 B.: Reuera . . . manubiae 

Mineruales, iaest fulmina, tempestates grauissimas commouent, 

cf. etiam Senec. nat. quaesi,. II 41 sq. 
I p. 33 lin. 4 uoluptate faciente recte tuetu/r Herasus 
1 p. 49 lin. 9 post uasculum pone comma 
I jp. 57 lin. 16 pro [Pugantur] Heraeus proponit Sedantur 
I ^. 61 lin. 15 pro uersus leg. uersu 
I p. 91 lin. 29 5g. pro ^totum scholion om. c' leg. medie c 
I p. 94 lin. 10 uiripotens u>el uiri potens recte praefert Heraeus 
I p. 119 Zin. 1 fep. ludus pro lodus 
I j). 139 lin. 19 a(i(ie (c/*. Ltican. YI 60, g[i*o<i quidem perspexit 

Heraeus mus. Bh. 1903 p. 467) 
I j?. 159 lin. 12 ^o quod ostenderet ^opono quo ostenderet 
I p. 163 lin. 7 jpro relinquendam Stowa^ser prasfert relicturam 

ut exh. yVcp, quod quidem pro suhstantiuo interpretatur ut 

pictwra, statura, natu/ra. An scriptum erat relictuiri eam? 

cf. Porph. carm. I 1 in. relatuiri et quae de hac forma ex- 

posuit Landgraf in Wolfflini archiu. Lat. lex. IX p. 556 sq. 
\ p. 173 lin. 7 pro ferocem Stowasser proponit frementem 
\ p. 188 lin. 2 pro curatas Heraeus propofiit paratas 
I p. 192 lin. 5 : codicum lectionem prosperabitur (pro prospera 

dabitur edit.) defendit Stowasser 
\ p. 194 lin. 6 pro negat fore (negare codd.) Stowasser proponit 

necare 
I p. 199 lin. 2 pro excludi Stotcasser emendat extrudi 
I p. 199 lin. 14 pro extruendo J. F. Gronouiu^ proposuit ex- 

trudendo 
I p. 200 lin. 2 : Heraeus proponit cuncta effluant 
I p. 203 lin. 16 pro per gyras leg. pergyras cf. Stluiae pere- 

grinatio p. 63 G. (Heraeus, mu>s. Bh. 1903 p. 465 sq.) 
I p. 223 lin. 2 pro uicti HeTaem proponit priuati {u>el orbati) 
I p. 230 lin. 1 uocem audire post mihi Stowasser lemma esse 

putat uerhorum sequentium 
I p. 235 lin. 3 j^o F leg. F' 
I p. 247 lin. 5 sq. quanto . . . tanto defendit Kroll conl. Land- 

grafio in Woelfflini arch. IX p. 561 
I p. 302 lin. 17 dele comma post hob 
Ij?. 303 lin. 8 uerba propter inid\t«A\a me.^^^\jo3s^ x^vUt-^^^^s 



&10 ADDENDA AVT CORBIGENDA 

cuiitsdam glossema fuiase suspicor ad u&rba ineptos luxaiio- 

Bosque ludos (Zm. 3) adpositum 
I p. 307 Un. 13 uax gramda hie eicienda est; pertinet enim ad 

Horati u>erbum praegnae u, 2 : ^Preffnansl Grauida gl F' 
l p. 311 lin. 7 pro similis sexas indignatione Stotoasser pr(h 

ponit simnl cum sexns indicatione 
I p. 314 lin. 12 ante idest cum Stovxiasero nouum lemma in- 

serendum est: Gantabimns inuicem 
I p. 389 lin. 11 sq. Pro tamqnam mortumn (iam more A) Sto- 

wasser hene proponU i am minorem 
I p. 345 lin. 7 leg. Aen. Vm pro Am. VII 
I p. 349 lin. 34. Sanctus Agileus edeberrimus martyr fuit Car- 

ihaginiensis 
I p. 365 Un. 23 pro Ummate oodieie A cum Stawas9ero eulscribm- 

dum est Ceaeque 
I p. 356 Un. 21 pro ne kge quo 
I p. 361 Un. 2 Emendatio mea debnator a imto doctissim» 

quodam impugnata defenditur conL schol. c. JJI 19, 18 
I p. 364 Un. 15 post Progne add. comma 
I p. 376 Kn. 2 et Un. 6 fe^. -4F pro A 
I j9. 386 Zm. 20 j)roco(2u»«m'lLOcannimn'^eraeu5emen<2a^hoc«i- 

niuum 
I i). 389 Un. 2 fegf. 14 pro 4 
I j?. 417 Kw. 23 pro Repetitio amoris (codd.) propono Repetitio 

nominis 
I p. 422 Un. 8 Maulistriae = (lavXietQia (uid. Heraeus U.j 

cf Hebr. h^\i2 circumcidere 
I p. 438 u. 33 adde (ex dv>ohus foUis Hamburgensibus, cf. prae- 

fationem): [CREDVLA NEC GRAVOS LEONES] Grauidos (i 

— u. 34 leg. AVcp pro cpV 

1 p. 440 u. ^l vn appar. adde: exspers A — more A — nolint 
scitari A et scrib. AVcp pro cpV 

— u. 39 scrib. AVp et AVcp 

— u. 40 scrib. AVcp pro cpV, item u. 41, et Un. 14 ire uo- 
luisse cum A pro uoluisse ire 

— Un. 15 scrib. ait AV pro ait V 

— Un. 16 scrib. tirrenum AV pro tirrenum V 

I p. 442 u. 42 dele Idest et cancellis include ut — uaria- 
rum; ibidem pro cpV scribe AVcp 

— u. 43 uerba ut uirgilius {an uergilius?) euanu£runt in A. 
Pro cpV scribe AVcp 

— u. 45 scribe habundantia cum AVp pro ab. 

— u. 46 scribe AVc 

— In apparatu scrxbe (u. 1"^ om. Ac, (u. 1) om. AV, (u. 6) m. 
A V, (u. 8) id = \d^e«\» A (qj*.od. c)^VA«m t«*a %<istv^«t?ca<«i ex 
coniectura), u. 9 Acp, u.V^ o^^^^* A 



ADDENBA AVT CORRIGENDA 511 

I p. 444 aehol interpol. u. 49 om, AV 

— u. 50 scribe AVcp pro cpV, item u. 51 

I p. 446 u, 52 scribe: NEC INTVMESCIT ALTA VDPERIS 
HVMVSJ Vt: nec saena draconmn semina AVcp; itaque 
cancellis includenda sunt uerba Nec rapit — uel ut 

— u. 57 scribe AVp 

— u. 6B et 59 scribe AVcp 

I p. 448 u. 59 scrtbe antemnarnm; A exhtbet amte] naru, 
V a. Fro cp scrib. Acp 

— schol. u. 60 01». non solum V, sed etiam A, itaque delendum 

— u. 61 scribe AVcp pro cpV 

— In apparatu scribe om. AV pro om. V et adde: 'comua] 
carmina' A conuertimus A am tenaru A ledant A 

— Post schol. t*. 61 complwra euaimerunt in A, circiter 5y, lineae. 
Exciderunt scholia ad u. 62 — 66 pertinentia 

I p. 450. Ante B adde A 

m GRATIDIAM CVNCTI VERSVS- SIMILES SENARH AM- 
BICI VSQVE AD FINEM LIBRI {A ^ 

— w. 1 in] omis. A 

— ibidem pro quia (pV) lege quod cum Ac; item ctm A scribe 
artes eius pro eius arte et AVcp pro cpV 

— t*. 5: hoc schol. excidit in A 

— u. S leg. Mysiorum fuit cum A; idem scribit greci 
I p. 452 lin. 6 scrib. AVcp 

— sch^l. u. 12 om. A, et uidetur interpolatum esse ex Porph, 

— u. 13 pro cp scribe Acp 

— In apparatu post 3 redissent adde A et d achillis A et 
10 achillis A 

1 p. 453 lin. 28 leg. 14 pro 15 

I p. 454 ante cp adde A, item p. 456 lin. 1. 3. 4. 6. 9 

I p. 456 lin. Sscribe ostendit ad requiem cumAproa,d r : o: 

— lin. 9 scribe: caelum (celum A), o terra, o maria Nep- 
tuni cum A cons. v 

I p. 458 lin. 2. 4. 6. 8 ante cp add. A 

— u. 33 est om. A, itaque delendum 

— u. 36 et 39 otium et tamquam recte etiam A 

I p. 460 u. 42 ste sicoms A; Siculus delendum uidetur cum 
Avp; helene A; ei lumina pro lumina ei A 

I p. 462 lin. 1 hironicos etiam A, lin. 3 illam A pro eam, 
idem om. ante; ita>que legendum censeo illam humanis sacri- 
ficiis retulisset pro eam h. s. ante retulisset 

— Un. ^ et 1 adde A ante cp. In apparatu scribe: dixit Av 
(quod quidem recipiendum erat), canidie A, lAta^Vs^teca. K. 
BELIQVA £;VANVEEVNT in A 

Ij?. 473 Itn. 9 leg. metonomiom. cum r^f 




512 ABDENBA ATT 00EBIX9^ian>A? 

U p, 1 Im. 16 lectioni mixtam L Sinum atUram 

censet: mixta 
n p. 8 a<2 1». 6 adde *<Fractii8>] Debilitatiu I^bei 
n p, 22 lin. 10 a<lde: 48. 49 
n p. 26 lin. 1 fore nictnram uera leetio esae uidetur, ef. 

8. u. Futaram i 

n p. 60 lin. 28 2«^. a sine cancellia et vn appareOu a qaibiu efec f ] 
ILp.6lUn.26iaimddendumuidetur;inrep8itfart.ex9^kol.i 
n p. 71 Ztn. 24 le^. solnendo pro solaendum 
n p. 96. Nescio an praeferenda fuerit geripHira Aeiqiifliaft^ 

lin. 3 et Aesqniliae lin. 20 
n p. 102, 30 et 108, 1 Jeg. •VeUere {vcff] VelHc«E6, efc 

%ata tb aijt6 {I^ct (ita, ut unum adiot ex duobus fiat) 
n p: 109 lin. 23 Ug. fCaniudni pro ^Caniuuii 
n jp. 121 lin. 16 8^. Pro Lacilinm Galaiam ftfrt. 

dum est Licininm Calanm 
n p. 121 Ivn. 27 alii = Forph.; p. 181, 20 drf.* 
n p. 136 lin. 23 le^. liisdem cum yv pro isdem, uid. tiidL 
n p. 142 Un. 17 jpost Borori a(i(2e {}eg. matri) 
n p. 144 Un. 12. iVo 9rp5 ro{^ ^iStsQov fort. praefereudim 

ngdtSQov vatsgov uel i;tfTepoy nQ6v8(fov 
n p. 167 Un. 28 ^o lemmate In scopis pon^ In scobe 
n p. 169 tn opjpam^u pro . . .] «cri&c . . . 3^£fJ 
n p. 170 jpo^ Zi/i. 6 adde: 17. ^Exterior^] Simsterior,in 

parte positus (r'cS 
n ^. 171 Un. 25 pro (7 %c E 
U p lld Un. 1. Nescio an pro eontis niais legendum sit ean- 

tibuB niaibus cf. ind. 8. u. Nix 
n p. 180. 182. 184. 192. 204 pro SCHOL. rVleg. SCHOL. IT 
n p. 204 Un. 12 jwo coloris leg. odoris 
n p. 230 Un. 1 (idd.: 9. Fraeterea Moschas — aliter hic cum vV 

delenda uidentm, quoniam haec uerha ad Torqwxtum per^mai '\ 
n p. 239 Un. 23 inter uoces Philippo et esse ineerendum cemm: ] 

<po8sunt> ^ 

n p. 244 Zm. 25 praeferendum erat faciente, <^. ADDENBA 

ad I ^. 33 Zm. 4 
n p. 251 Zm. 20 adde: 6. 
n p. 263 Un. 22 ct«m dehonestate Holder comparat TertuBimd 

mcem ^inhonestas' 
n p. 268 Un. 26 ^wo 20, 3 Ug. 20, 4 ^i 

n p. 306 ce 308 summa pagi^na pro SCHOL. T' V Ug. SCHOL T J 
n jp. 308 Z*n. 20 pro Ummate Rideat pone Palset 1 

H p. 314 Un. 14 praeferenda erat Uctio meo {cod. v) Uctiom me 'j 
n i?. 351 |[m. Ift addc: Ih^l. • .1 

IT ^. 352. Tro lJ5am fort. corTigefnAwnv efro^^KB^ «J 

n j». 404. Po8t Lwcxe^^xxft adde \ ^V . %. \ ^> V^v 




B. G. TEUBNEE k^ LEIPZIG. 



ius^ben griechischer und lateinischer Schriftsteller. 

la. Bibliotlieea scriptorum Graecorum et Romanorum 
Teubneriana. [8.] 

Biese Samxnliuig hat die Aufgabe, die gosamten noch -vorhandenen ErzeugniBse 
T gzieehischen nxid rOmischen Literatnr in neuen, wohlfeilen Auagaben zu verOffent- 
then, Boweit dios zu Gunsten der WisBenschaft oder der Schule wlinschenBwert ist 
Je Tezte der AuBgaben beruhen auf den jeweilB neuesten ErgebniBsen der kritischen 
mohang, tLber welche die beigeftlgte adnotatio critica, die sich teils ixi der praefatio, 
Ufl tmter dem Text befindet, Auskunft gibt. Die Sammlung wird ununterbrochen 
rtgeaetzt werden nnd in den frflher erschienenen B&nden durch neue, verbesserte Aus- 
.bcoi Btete mit den. Fortschritten der WissenBchaft Schritt zu halten Buchen. 

• Samailnng nmfafit znr Zeit gegen 400 Bande znm Preise Ton ca. 1200 Hark, 
e bei einmaUgem Bezuge znm Torzngspreise TOn ca. 900 Hark abgegeben werden. 

AUe Antgaben gjnd anch gleichmtfiig gegchmackToH gebnnden kSnfHch! 

Textausgaben der griechischen und iateinischen Klassilcer. 



a. Griechisclie SohTiftsteller. 
»Iiani de nat. anim. 11. XTII, Tar. hUt., 
eplntt., fragmm. Bec. B. Heroher. 
8 yoU jK9.— 10.05. 

— Taria higtoria. Beo. B. Hercher. 
JC— .90 1.80. 

eneae eommentaring poUorceticng. Bec. 
A. Hng. JC 1.35 1.75. 
Bgekinii orationeg. Ed. Fr. BlasB 
Ed. min. JC 2.40 2.80. 

— Ed. maior (m. Index). 

JCS.— 8.60. 

Iterumed.Fr.Franke. JC — .90 

1.80. 

Mchyli tragoediae. Ed. H. WeiL 

JC 1.50 2.— 
Xinzeln Jede TragOdie (Agamenmon. 
Ohofiphorae. Eumenides. Persae. Prome- 
flieaB. Septem o. Th. Supplices) 

JC --.30 —.60. 

— ] Seholia In Tera&g, Bec. O. Dfthn- 

hsrdt ^fCS.eO 4,20, 

wptCMe fkhulM. Bec. C. Halm. 

C ^.90 1,80. 

cfadri Lreopol, c. JTanlch. Ed 

inkmunn. JH i.__ j,25. 

mss g. MuMicL 



A. 



Anacreontig carmina. Ed.Y.BoBe. Ed.II. 

JC 1.— 1.40. 
Anaritlng: b. Euclid. Buppl. 
Andocidig oratloneg. Ed. F r. B 1 a s s. Ed. n. 

JCl.iQ 1.60. 
AnnaeComnenaeAlexiag. Bec.A.Beiffer- 

Bcheid. 2 voU. JC 7.50 8.00. 
Anonymug de incredibilibng : s. Mytho- 

graphi. 
Anthologia Graeca epigr. Palat. c. Plan. 

Ed. H. Stadtmueller. 
Vol. I: PaL 1. I— VI (Plan. 1. V— VH). 

JC%.— 6.60. 
Vol. IL P. 1: Pal. 1. VH (Plan. L m). 
.H. 8.— 8.60. 
lyrica a. lyr. Graec. reU. Edd. Bergk- 

Hiller-CruBius. JC 3.— 8.60. 
Antoninl, H. Anrel., commentarr. 11. XII. 

Bec. I. Stich. JC 1.80 2.20. 
Antoninng LlberaUa*. %. M.i^\!l^^x<«.v^>^- 

ApoWonVu^ T?*T%^^^% ^^^.^x^^ ^^ 



^t-^a 



' '•fton ZiffeTn verstehen sicb fto ^rti^i^^^^^ 



AM^cabeu griochiicher und lateinieoher Sohriflitellec. 



.ipollonil Bliodii Ar«onantica. Rec. K. ' BnbrlifabvlMAoiopoM. BM.O.C 

M r k e L .,4^. 1 . — 1.40. i Aec fabuL dactyL et iamb. nlL Ii 

Applanl blM. Bom. £d. L. Mondel»-- aL testraet. iamb. rao. aC.R.11 

• ohn. i ToU. .iC 9.— 10 i Ed. maior. JC 8.40 9.— 

Archimedis opera omnia. Kd. I. L. Hei- • Babrll fabalao Aeaopeao. Bae.O.C 

berff. S ToU. JC 18.-- l^.SO, i Ed. minor. JC 4.— 4.60. 
ArlHtfai» ad Phllocratem eplstnla c. cet. -. Ed. F. 6. Schnei 

deTerA.LXXinter|>r.tc]itini. Kd.P.Wend- Ba«rhinK: s. MueioL 

land. Ji.A.— 4.50. 
Arlntophanlii comoedlae. Ed. Th. Bergk. 

2 volL 
Vol. I : Acharn., Kqnites, Xubos, Vespae, 



Pux. 
--- TI : Avce, Ly8i.<itr./nia8moph., Ranae, 

J:i:cle4., Plutus. 
Kinzeln Jedes Sttick JC —.45 — .75. 
Aristot«li8 de partib. anlm. IL IT, 
». LangkavoL JC 1.80 2.20. 

- de arte poctica 1. Rcc. \V. Chriat. 
JC __.60 —.»0. 
• • ph^sica. Bec.C.PrantL.^1.50 1.90. 
«thica Nicomacbea. Kd. Fr. Snse- 
tnihl c/r. l.HO 2.10. 

dc ooelo et de generatione et corrnp- 

«lonc. Kec. C. PrantL J(. 1.20 1.60. 

■ quac sVrimtnr de coloribnH, dc andlbi- 

lihus.phTHloirnonionicR. Rec.C. PrantL 

../ -..»•.() — 00. 

polltica. Kd. Vr SusemihL Kd. UL 
:'.40 2.sa 



Ed. F 



Bacchflidis earmina. 

.« S.40 9.00. 
Batraehomjromaelila: s. Hymni 
Bio: s. BnoolioL 
Blemjomachia: s. Endocia A 
Bncolleoram Oraoeornm Theoeti 

MoBchl reUquiao. Beo. H. L. 

JC —.60 1.— 
Kd. Calllnlei de Tita 8. HypatU L 

phUoL Bonn. sodales. M 3.— 
CaHsianns Bassns: s. Oeoponii 
Cebetis tabnla. Ed. G. Praei 

,« __.60 —.90. 
Chroniea mlnora. £d. C. Frie) 

Acc. Hippoljtl Bomanl praetei 

Paschalem firagmm. chronoL JL i 
ClandianiearmlBa: s.£udooiai 
Cleomedis do motv elrealari 

eaelestinm 11. II. Ed. H. 

JCi.19 8.30. 
Colinthns: s. Tryphiodorns. 
Cornntl tbeologlae 6ra«eae eoi 

Rec. C. Lang. JC 1.50 S.— 



niaicua uiorHlta. Roc. Vr. SuacmlhL i 

! L'i' I.UO. • Corpuscnlnm poesls eplcae 6ra 

tli' iM.in-.a 11. 111. Uc'.-. (^uiL BiohL bnndae. Kdd. Brandt etWa< 
• -•,; i.iMi. ! S fascc. .«6.— 7,— 

cthici KiulAmia.j Kudomi Khodii Demades: s. Dinarchus. 
!.>. -.'i. VJi. dii virtutibu» et Titlis 1. 

. . '-r S.;:i'iiiihl. J/ 1 .SO 2.10. 
fii-.s Hi»-l-;,-irj». 'M. -V. .Ilocmor. Kd. IL 
:;..•'• I. 

i:i»!j»j»*M'»ira. K»"*'' ftuil. rhriat. 
-'.•.«! J.-*'.5. 
.. « 't. .• WUntf. rriiirm<-n tu. ''oll. 



pij, »«i. -.1 
. i.'.i... 



i-' r. .Su.-cnii liL 

i'i:i'lH. d«> mirab. 

i. <>•• r.!i'-iH i:i<(ec.) 

;tii:u'. , '!«• 3i<>liribO 

'.•; .». Aprlt. 

:•'.. «-, : 5 1 liicl.l 

• \.{. :'■: iJlan. 



". ..*.-i;».!i: \»: 


'. »:»•*' . 




.• 


l' 


* '. 


'•• !.-:) •. 


«■'•. ' 








. . 


K'...' .... r 


i iiiir 


i M'.. 


.:n. 


iS 




.lUi ";.',}.•; «i; 


|)llf. :t. 


•.M^i. 


\. : 


;\ 


y. 


K:!.iho\. 


:i vr,:: 


\ 


\K\ 


«.s 


•:\\. 


iu1oly4'i th' 


sphu'. 


ra «iw» 


•i IV. 


.l\* 


\v\': 


oriihaH Pi 


occasilMis 


\\. 


l\. 


\ 


Jinlt^rh. 


./' :; 


.r.o t. 









I Demetrii Cjrdon. de eontemn. i 

Ed. H. Deckelmana. ^iC 1. 

Demosthenis orationes. Bccc.6.' 

lUa£. Ed. maior. [Mit ad 

3 voU. [jo JC 2.40 3 ] .tC 

£d. minor. [Ohnc dio adnot. cr 
[jo .f(. 1.50 2 — ] .«4.50 6.— 
je JC -.75 1.10.] 
VoL T. Para 1. Olynthiacao 
lil«l>ica I. Do pacc. Phi] 
Dc Tralonuesn. I>e Chersoi 
lippicae III. IV. Adyeri«u 
Gpistolam. Philippi epistoh 
tributionc. T)e symmoriia. 
dionmi libcrtatc. T>c Mej 
[)'.' foo.dcrc .Uexandri. 
- I. Para 1». T>c corona. Do 
ttono 

II. Para 1. Adver<<us 

Contra Midiam. Advent 

tioiioiTi. Advcrsus Aristoci 

11. Pars 2. Adversus Ti 

Advorsus Aristogitonem n. 

.•\pliobum UL Adversus Oi 

Vw Y.<j.Tv<-»tI\Mmiii. In Apati 

V\vit\\\\oTivsvtv. "Vtt.\»"bjci?^(».'\a.. 

uv\v>xvvs.. "Va. '\^«ccA».«^<bVQi.x&. 

AWVVvAwvwv. "Vtt. V»<a««a!V.>»tt. 

\\i. V.o«io\>vp^ ^<fe ^Mb. 



Dio fetten Ziflorn v..t«V^>.-av ^VoV V=Cs. ^0.>«.^«.-^ 



Bibliotheca •criptorum 6r»ecorum et Bomanorum Teubneriana. 



oratf ones. Beoo. G. D i n d o r f - 

Pan 1. In Bpudiam. In Phae- 
. In Maoartatum. In Leocha- 
L Btephanum II. In Energum. 
mpiodorum. In Timotheum. 
dem. Pro corona trierarchioa. 
ippum. In Nicostratnm. In 
n. In Galliolem. 
an 8. In Dionysodomm. In 
lem. In Theocrinem. In 
n. Oratio funebris. Amatoria. 
la. Epiitolae. Index historicus. 
tloneg adiectia Demadig qui 
nentis inhif ttjg dtx)6txattlag. 
a£. Bd.IL Jtl.— 1.40. 
otheea higt. Edd. Bekker- 
f-VogeL 6 voU. VolL L IL 
1.20. VoL.m. .^ 4.— 4.60. 
dorf. VoU. IILIV.jeJfcS.— . 
S.75.] 

Coeeelani hlstorta Boniana. 
dorf-Melber. 6 voU. VoLL 

- VoL U. JCZ.%Q 4.90. [Ed. 
f. VoU. rv. V. je Jt 2.70.] 
»8tonii orationes. Bec. L. D in - 
IL .^6.40. [Neubearbeitung 
iny in Vorbereitung.] 

!. antlquitates Bomanae. Ed. 

4voU. VoLL .^3.60 4.20. 
L je ^3.— S.eO. 
a. Edd. H. Usener et L. 
Jhor. VoL L Ji^.— 6.60. 
)era omnia o. Gr. commentt. 
nery. 2 voU. JCl^i.— \\,— 
arnmGraec. Ed. H. Stadt- 
.^2.70 8.20. 

lec. fragmenta. Ed Binkel. 
3.— 3.60. 

trtationes ab Arriano dig. Bec. 
cl. Acc. fragmm., enchiridion, 
Bpict, reU., indd. Ed. maior. 
.80. Ed. minor. JL^.— 6.60. 

catasterismi : a. Mytho- 
[. 1. 

iores Graecl. Bec. R. Her- 
vai. [Vergr.; Neubcarbeitung 
hard i. Vorberoitung.] 
a omnia. Edd. I.L. Hoiberg 

Dlementa. Ed. ot Lat. intorpr. 
Iberg. J(. 24.60 27.40. 
ta. Ed.Menge. .^^5.-5.60. 
ptica, Opticur. rec. Theonis, 
rica. c. BchoU. aut. Ed. Hoi- 
^H.b.— 5.00. 

- Supplem.: Anarifil in X U. 
nont. 
?d. M. 
Bici. 



EndoeiM Tiolarinn. Beo. I. Flach. 

./^7,50 8.20. 
Euripides tragoedlae. Bec. A. Nauok. 
Ed. nL 8 voU. J£ 5.70 7.20. 
VoL I : Aloestis. Andromaoha. Bacohao 
Heouba. Helena. Electra. HeracUdae. 
Hercules fnrens. SuppUoes. Hippo- 
lytuB. ./«: 1.60 2.— 

— U: Iphigenia AuUdensis. Iphigeni» 
Taurica. lon. Gyclops. Medea. Orestes. 
Bhesus. Troades. Phoenissae. 

Jt 1.50 2.^ 

— ni: Perditarum tragoedianun fcag- 
menta. ^2.70 8.20. 

Einzeln Jede TragOdie .^ — .80 — .60. 
Ensebii opera. Beo. G. Dindorf. 4 voU. 

JLlh.— 17.20. 
Fabnlae Aegopieae: s. Aesop. fab. 
Fabulae Bomanenseg Graec. eonscr. Beo. 

A. Eberhard. VoL L Jt 8.75 4.80. 
FavonU Enlogii digp. de somnio Scipionlt. 

Ed. A. Holder. .^1.40 1.80. 
Florileglum Graecnm in usum primi gym- 

nasiorum ordinis coUectum a philologi» 

Afranis. kart. Fasc. 1—10 je Jt —.60 ; 

Easc. 11—15 je .iC —.60. 

Hiersu unentgeltUch : Index azgumen- 

torum et locorum. 
Aufler der Verwendung bei den Matu- 
ritfttsprttfungen hat diese Bammlnng 
noch den Z weck, dem Primaner das Beste 
nnd SchOnste aus der griech. Literatur 
auf leichte Weise zug&ngUch su machen 
und den Kreis der Altertumsstndien zu 
erweitem. 
tialeni Perganenl seripta mlnora. Beeo. 

I. Marquardt, I. Mtlller, G. Helm- 

reioh. 8 voU. „H. 7.50 9.— 
institntiologica. Ed.C.Ealbfleisoh 

JL 1.20 1.60. 
de Tictu attenuante L Ed. G. Kalb- 

fleisch. JC 1.40 1.80. 
Gandentius: s. MusicL 
Geoponica sive Cassianl Bassi SchoL de 

re rastica eelogae. Beo. H. Beokh. 

JC. 10.— 10.80. 
Georiril Acropol. opera. Bec. A. Heisen- 

borg. VoL L JL 8.— 9.— 
ileorgli Cypri descriptio orbis Bomani. 

Acc. Leoiiis imp. dlatyposis gennlna. 

£d. H. Gelzor. Adi. s. 4 tabb. geograph. 

JL 3.— 8.60. 
Hcliodori Aethiopic. 11. X. Ed. I. Bekker. 

JL 2.40 2.90. 



Ilcphaestion: b. Motrici scriptores. 
. Curtze. JL^.L 6.(i0. \ IieTinVvVU%, ^^^^- ^^t^V^^^T^^^ 

^tae. Procli Lj cli, Clandlan\ \ e c\l. M \ V.'^ ^-^^* ».\A^*^^'^^-' 
.reJl. Acc. Blemyomachlae \ KeToCL\aii\ »X» «.^<t^*^«>^ \ .^^ V.***^- 

iLud^vich. .1^:4.— 4.40. \ y.^ X. -fie^^^T. A^^- .^^^ 

I Ziffem versteliea aich tuT ^«%k^^^^^^ V 



AuBgaben grieehischer und lateinischer SohriftBteller. 



Herodotl hiNtoriariini 11. IX. Edd. 

Diotsoh-Kallenberg. 2 voll. [je 

J{. 1.35 l.»01 ^2.70 a.OO. 

Vol. I: Lib. 1—4. Pa»c. I: Lib. 1. 2. 

JC —.75 1.10. 

Fasc. 11: Lib. 3. 4. »« — .75 1.20. 

— II: Lib. 5 — 9. Fa«c. I: Lib. 6. 6. 
JC -^.GO —.«0. 

Fasc. II: Lib. 7. .^ — .45 — .75. 
Fa»c. III: Lib. 8. 9. ^fC —.60 — 90. 
Herondao mimlaiiibi. Acc. Phoeniclg 

Comnistac, llattll niiiniamb. fragmm. Kd. 

O. Crusius. Ed. III maior. [U. d. Pr.] 

Ed. m minor. M i.AO 2.80. 
Heroiiis ▲lezandrini opera. Vol. I. Dmck- 

worlce nnd Automatcntheater, grlech. und 

doutsch hrag. von W. Schmidt. Im Anh. 

Ileroiia Fragment tlber WaBBemhren, 

Pbilons Druekwerlce, YltrnTR Kapitel zur 

Pneumatik. Alit 124 Pig. JC9.— 9.80. 
Suppl. : D. Oosch. d. Texttlbor- 

Uefrg. Gricch.WortrogiBter. .,«13.- 3.40. 
Vol. II. Pasc. I. Mechanik 

u. Katoptrik, hrsg. u. ttbord. von L. Nix 

w. W. Schmidt. Im Anh. Excorpte aus 

Olympiodor. VitrnT, Plinlns, Cato, 

Pscndo-Euelid. M.lOlFig. .^8.— 8.60. 
Vol. III, VermesaungBlehro 

u. Dioptra, gricch. u. deute>ch hrsg. von 

H. SchOno. M. 116 Fig. JC 8.— 9,— 
HeNiodi quao fer. carmina. Bec. A. Rz ach. 

JC 1.50 2. 

Hesychli 3Iilosii qui fertur de viri» 111. L 

Rcc. 1. Flacl». JC —.75 1.10. 
ilicroclis Nynecdenius. Acc. fragmenta ap. 

ConRtautumm 1'orphyrog. sorvata ot 

uoniina urbium niutatii. lioc. A. Burck- 

hardt. JL 1.20 1.00. 
Hippurchi in Arati et Eudoxi Phaenomena 

comm. lioc. C. MauituB. JC4. — 4.G0. 
Hlppocratisopora. 7voll. Kecc.H.Kuehlc- 

woin ct 1. Ilberg. Vol. I (cum tab. 

phototyp.). Ji 6.— «.«0. Vol. IL 

JL f).— 5.50. 
Historici (jraccl minores. Ed. L. Din- 

dorf. 2 voU. JC .S.25 0.30. 
Homi'ri carniina. Ed. Guil. Dindorf. 

2 voU. Kfl. IV. 
Vol. I: llias, mit Scnfjebuschs disB. 
Honi. 1. JC 2.:i5. Ausg. a. Schreib- 
papior JC 4.50. ', 

— JI: Odyssea, mit ScngobuschR diss. 
Hom. II. JC 2.25. Au8g. a. Schroib- j 
p;ipicr JC 4.50. i 

lllas. i:d. (}uil. Dindorf. Ed. V j 

cur. (/. Hentzo. 2 partos. [jo ^fC — .75 ; 

1.10.] JC 1.50 2.20. 1 

l'arrt 1: Tl. 1-12. Tara II: IL 13— '21. , 

[ ] llladls carnim. XVI. Sohol. in ubum l 

od. A. K o e c h 1 y. Jf. 3 . - U.OO. 



Hoinerl Od^fMa. Bec. A. Lndwick 

Ed. minor. JC l.hO 2.20. 
VoL I: Od. 1—12. «f^ — 75 L1 
— H: Od. IS— 24. M -.W 1 
Hymnl Honerlel acc. •ptfmn 

BfttrachomyOBiaelila. Bec. A. 

melBter. JC —.76 1.10. 
H^perldii ormtlones. Bd. 7r. Bl 

m. JC 2.10 2.50. 
lambllchl protreptlcas. Ed. H. I 

.^1.80 2.60. 

de eommnnt math. iiel»tii 

N. FoHta. JC 1.80 2.60. 

In Nieomaehl arlthm. Introdi 

H. PlBtollL ^fC 2.40 2.80. 
Ignatlns Diaconns: a. Nioepho 
Ine. aaet. Byzant. de re mlllt 

B. VAri. JC 2.40. 

loannes Phlloponns: s. Philop 
losephl opera. Becc. Bekkei 

6 TOU. .^21.20 24.40. 
Bec. L Bekker. 6 toL 

JC 2.10. 
Isael oratlones. £d. G. Scheibi 

1.60. 
Isoeratls orationes. Becc. B 

Blass. 2 Toll. JC 2.70 3.60. 
Inllani Imp. qaae snpors. omi 

C. F. Hertlein. 2 voU. ^fC i 
Instlniaui imp. noTellae. Ed. 

chariae a LingenthaL 

Ju 10.50 11.00. 

Appendix (I\ JC 

Appendix (U). Di 

Aegyptiaca lex ab imp. Instin 

554 lata. JC 1.20 l.OU. 
Leonis diatyposis : s. Georgins' 
Lnciani opera. Boc. C. Jacobil 

.fC 6.30 7.80. 
Lycophronis Aiexandra. Bec. G. 

..^1.80 2.20. 
Lycurgi or. in Leocratem. Edd. i 

BlasB. £d. maior. J{. — .90 ] 

minor. JC —.60 — .90. 
Lydi 1. de ostentis et Calendarl 

omnia. Ed. C. Wachsmuth 

JC 6.— 6.60. 
Ed. L JC 2.70. 

de mensibus 1. Ed. B. "^ 

JC 5.20 o.OO. 

de magistratlbus 1. Ed. R ^ 

[In Vorberoitung.] 

Lyslae orationes. Bcc. Th. Tl 

Ed. maior. JC 3 — 3.00. 1 

JC 1.20 1.60. 
Manethonis apotelesmatlcornm 

ILVI. Ed. A. Koechly. Acc. 

ct Annubionis fragmm. ai 



0(1} SHva. hkl. Guil. \)ini\oTi. \^.«V.N\ vU. \ .?»<\ »i,— 
cur. (;. Hcntzo. ii parlvirt. Ijo Ji.-.Vo >^weL \iWxi\ x\\.-^ ^^t^^ 
1.10.1 JC 1 50 2 20. \ V\»n.«i^%\V^^^^**^-'v?*K^"5j^^i«!' 

Para I: Od. l—lrL Patft 11'. O^- "^^- 



-«i4. 



JUI.Wi''^.'^^. 



Die fetten Ziffenv vetaX-eV^u ^V^^V ^^x ^«x.^'^^^^'.^^ 



1. Bibliotbeca scriptoroxn Oraeooram et Bomanorum Teabneziaiui. 



it Ammoniscannlnum deactlonsm 
lis rell. Acc. anecdota astrologlca. 
. Lndwioh. JC 1.80 2.20. 
scriptores Graeci. Ed. B. West- 
Yol. I : Hephaestion. ./^ 3 . 70 8.80. 
^cornm scriptornm reliqniae. Ed. 
ItBch. Yol. I: Scriptores GraecL 
) 8.20. [YoL n: Scriptores LatinL 
2.80.] 2 voU. .^5.10 6.— 
: B. BucoIicL 

scriptores Graeci. AriBtoteles, 
es, KicomaohnB, Bacchius, Gauden- 
lypius et melodJarum veterum quid- 
)zstat. Bec. G. lanus. Axm. b. 
B. JC^.— 9.80. 

Supplementum : Melodiarum 

4C1.20 1.60. 

apM Graeci. YoL I: Apollodori 
heca, Pediasimi lib. de HerculiB 
)U8. Ed.B.Wagner. ./^8.60 4.20. 
.. n. Fasc. I: Parthenii lib. ntQi 
£iv ;ra^)7/i drrcui, ed.P. S a k o 1 o w B k L 
ini Liberalis fietaiuogqxoaBcov avva- 
ed. E. MartinL JC 2.40 2.80. 
: Parthenins, ed. E. MartinL 
tO 2.80. 

l. ni. Fasc. I: Eratostlienis cata- 
ii. Ed. OlivierL JC 1.20 1.60. 
L ni. Fasc. II: Palaephati TttQi